Hãy chọn lấy một nghề có ích: Người nào đã làm ích lợi cho kẻ khác người ấy luôn luôn làm lợi ích cho mình.
Trên đời, việc gì anh cũng có thể làm được miễn là anh muốn làm. Muốn làm ích cho kẻ khác không thể không làm ích cho mình được. Người đủ sức thỏa mãn nhu cầu của nhân loiạ hơn hết, người đã vượt đến chỗ ưu đẳng trong việc mình làm, người ấy có sức thành công mạnh hơn hết và cũng đạt đến chỗ cao nhất trong tinh thần tự chủ. Nếu anh có thể chọn một nghề; hãy chọn lấy nghề nào có ích cho mình và cho cả nhân loại.
Tinh thần thực tiễn: Hãy tập tìm ra cơ hội làm ích cho kẻ khác và trong các cách làm ích cho kẻ khác, hãy chọn lấy cách nào thích hợp với năng lực của anh hơn. Đừng làm việc gì không ích lợi cho kẻ khác và nếu anh đứng trước nhiều nghề, nên lựa nghề nào ích lợi hơn hết và cần đến đức tính của anh nhiều hơn hết.
Cái năng lực tìm kiếm cơ hội để làm việc lợi đó là “tinh thần thực tiễn”. Khi một tư tưởng thiết thực nảy ra trong trí anh, anh nên đem thực hiện ngay tức khắc.
Hãy lựa cơ hội làm ích: Khi anh “cảm thấy” có cơ hội làm ích cho kẻ khác, anh hãy chụp lấy ngay, nắm chắc lấy nó một cách vui vẻ và hăng hái; nhờ sự vui vẻ ấy mà việc làm có nhiều kết quả đẹp và có ích. Trong trường hợp ấy, sự gắng sức và năng lực mà anh dùng để làm việc sẽ phát triển năng lực thực tiễn của anh. Huống chi anh không cần phải tìm kiếm lâu dài cơ hội làm ích ấy. Trong đời anh, những cơ hội như thế rất nhiều.
Ích lợi và xuất chúng: Hãy tỏ ra là người ích lợi và có tài; hãy có tài hơn kẻ khác và anh sẽ chế ngự được thời cuộc. Emerson nói: “Người nào làm được bẫy chuột tốt, giảng được bài kinh hay, viết được quyển sách ích lợi, người ấy có thể cất nhà tận trong rừng sâu, bạn hàng sẽ đắp một con đàng đi vào nhà người ấy.” Nhà đại triết học nước Mỹ nói ra câu nầy để chứng tỏ sự ích lợi và ưu đẳng.
Nghề tốt và nghề xấu: Đừng nên làm “một nghề xấu xa” tức là một nghề thỏa mãn những tật xấu của kẻ khác, nếu anh có những đức tính làm cho anh thành một nghệ sĩ, một nhà văn, anh hãy phát triển đức tính ấy và đừng dùng nghệ thuật của mình vào “công việc bẩn thỉu”. Nếu anh là người trí thức, hãy làm một nghề tự do, nhưng cố làm cho nghề ấy hữu ích, thực dụng và hoàn toàn; anh hãy trở nên một người “siêu việt” bằng cách cố gắng làm hơn kẻ khác. Nếu anh không đủ tư cách làm nghệ sĩ, văn sĩ thì hãy đi buôn và cố làm cho nghề của anh được ích lợi. Người buôn giỏi là người bán hàng hóa tốt và rẻ.
Nhắn gửi các nhà giáo dục: Nhà giáo dục tức là người có bổn phận đào tạo thanh niên, phải giúp cho họ có đủ phương tiện để phát triển cách đầy đủ những khả năng con người của họ. Mục đích của nhà giáo dục là làm cho học trò trở nên người hữu dụng. Mục đích ấy sẽ ích lợi cho học trò và cho xứ sở. Thanh niên phải được đào tạo ra để làm việc. Có hai cách ích lợi, ích lợi vật chất và ích lợi tinh thần. Hai cách ấy thường hòa hợp nhau.
Ích lợi vật chất tức là tạo ra đồ dùng: hàng hóa, của cải. Ích lợi tinh thần tức dùng lời nói để chỉ dạy, nêu gương tốt. Ích lợi tinh thần cũng có một giá trị vật chất nữa.
Nhận định giá trị: Mỗi người trẻ tuổi phải có tinh thần thực tiễn, tức là biết nhận định giá trị; mọi người phải biết đánh giá tất cả người, vật, cùng những việc xẩy ra, phải biết nhận thức những sự ích lợi, những việc làm mà mình đã mang đến cho nhân loại. Nếu sự nhận định giá trị của anh còn kém thì anh cố gắng phát triển cho mạnh thêm. Anh càng biết nhận định giá trị thì giá trị của việc anh làm càng tăng thêm lên. Một người khoan hồng mà biết nhận định giá trị sẽ mở rộng những việc từ thiện của mình bằng năm bằng mười lần.
Hãy gieo giống để rồi gặt: Trước hết, mỗi người phải cố gắng để trở nên ích lợi rồi sẽ nghĩ đến công lao của mình.
Một người thợ, người làm công chỉ lãnh lương sau khi làm việc một tuần lễ hay một tháng. Người đi buôn, nhà kỹ nghệ phải bỏ vốn ra ít lâu mới có lời. Hãy gieo đi đã rồi hãy gặt.
Có những người làm những công việc hữu ích cho đồng loại, họ tạo nên những công cuộc làm ăn, những tổ chức mới, lo quảng cáo, lo xây dựng mà họ thâu lợi rất ít, kết quả đến rất chậm, song họ giữ vững can đảm cho đến lúc thành công, tiền bạc vào.
Tóm luận: Hãy trau dồi đức tính của anh nhất là tính tự tôn và sự nhận định giá trị, mỗi khi làm việc phải lo: làm cho ích lợi và làm cho hay. Khi anh tìm được một cách để làm ích lợi, anh cố đeo đuổi luôn luôn; nếu sự gắng sức của anh không được đền bù ngay, anh vẫn cứ tin rằng anh đang đi đến chỗ sung túc đó. Cốt yếu là anh biết làm điều t hiện, và điều thiện ấy là một nguồn lợi vô cùng. Cần phải nhẫn nại. Không phải ai sinh ra cũng hoàn toàn ngay được, nhưng nhờ sự luyện tập mà rồi ai ai cũng đạt đến chỗ ưu đẳng.
Anh hãy tự hỏi: “Tôi làm việc gì để được ích lợi? Sự ích lợi của tôi có thể dùng vào chỗ nào?... Tôi nên làm ích lợi cho người nào hơn hết?... Muốn như thế phải làm sao? Tôi phải làm cách nào để mỗi ngày một khá hơn?...”
Bao nhiêu vấn đề ấy phải giải quyết chậm chậm, bình tĩnh và dần dần, công việc làm của anh sẽ ích lợi hơn và sự đền bù cũng nhiều hơn.