Điềm Tĩnh Và Nóng Giận

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 576 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Không Tức Giận Khi Bị Góp Ý Mới Có Thể Thực Sự Tiến Bộ

❊ ❊ ❊

Mọi người có ngôn luận có quyền bày tỏ ý kiến của mình về mọi việc trong cuộc sống. Xã hội là các mối kiến quan hệ giữa người với người và mỗi chúng ta là một phần tạo nên cuộc sống của những người mà ta tiếp xúc. Vì vậy, những người khác đương nhiên có thể bày tỏ ý kiến của họ với chúng ta. Không phải mọi hành động của con người đều là đúng đắn. Khi mắc sai lầm, người khác sẽ góp ý hoặc phê bình chúng ta. Trước những góp ý này, chúng ta luôn cảm thấy khó chịu trong lòng, bởi lẽ ai cũng thích những lời hay ý đẹp. Song, chúng ta cần thẳng thắn chấp nhận những góp ý của người khác. Chỉ như vậy, chúng ta mới có thể thực sự tiến bộ.

Trong cuộc sống hiện thực, con người có thể đối mặt và sửa chữa sai lầm của mình qua những góp ý của người khác, từ đó nâng cao năng lực của bản thân. Phải thừa nhận rằng, ngoại trừ số ít những lời nói xấu ác ý của người có ý đồ riêng thì phần đa những góp ý hoặc phê bình của người khác đều có thiện chí và đúng đắn, đều dựa trên những khuyết điểm, thiếu sót của chúng ta. Thay vì chờ đợi kẻ địch tấn công, chi bằng chúng ta nên nghiêm túc xem xét góp ý của những người xung quanh và tu sửa, gia cố thành lũy của mình trước.

Đường Thái Tông Lý Thế Dân[1] nói: “Lấy đồng làm gương soi thì chỉnh được áo mũ; lấy sử làm gương soi thì biết sự hưng suy; lấy người làm gương soi thì biết sự được mất.” Bình thản tiếp nhận góp ý của người khác không chỉ là biểu hiện của tâm lý mạnh mẽ mà còn có thể giúp chúng ta tiến bộ. Thông qua góp ý, phê bình của người khác, chúng ta có thể nhận ra những thiếu sót, khuyết điểm của bản thân để tích cực sửa chữa. Nếu mắt điếc tai ngơ, chúng ta sẽ tự kiêu tự đại hoặc tự ti một cách mù quáng. “Ngoài cuộc tỉnh táo, trong cuộc u mê”, cách nhìn của chúng ta với bản thân luôn mang theo màu sắc chủ quan trong khi cách nhìn của người khác về chúng ta là công bằng và khách quan.

Bình thản đón nhận góp ý của người khác thì chúng ta mới có thể nghiêm túc phân tích tính đúng sai của những lời góp ý đó cũng như cái được cái mất với bản thân. Khi đối mặt với những lời góp ý, phê bình từ người khác, cách làm khôn ngoan không phải làm như mắt điếc tai ngơ mà là bình tĩnh lắng nghe. Việc coi những lời góp ý, phê bình đó là đương nhiên và bình thản đón nhận mới có thể chuyển hóa những năng lượng tiêu cực của nó thành những ảnh hưởng tích cực. Nếu một người không sẵn sàng chấp nhận người khác góp ý hay phê bình thì họ cùng lắm chỉ có thể thừa nhận một số sai lầm của bản thân mà sẽ không nghiêm túc sửa đổi. Trong việc này, có phần nào mang tính giận dỗi: “Chẳng phải anh muốn bới lông tìm vết à? Tôi cứ không sửa đấy.” Vì vậy, chúng ta phải vượt qua cảm giác khó chịu trong lòng và xem xét những lời góp ý, phê bình của người khác bằng một trái tim bình thường.

Nghiêm túc suy nghĩ về góp ý của người khác, người khác mới sẵn sàng tiếp tục giúp bạn tiến bộ. Khi người khác đưa ra lời góp ý chân tình, nếu chúng ta không khiêm tốn đón nhận mà trả đũa một cách mù quáng thì sẽ làm tổn hại cảm tình và thái độ tích cực của đối phương với bản thân, thậm chí còn dựng lên rào cản tâm lý giữa hai người. Khi đưa ra lời góp ý, trong lòng đối phương hẳn cho rằng đang nghĩ tốt cho chúng ta. Nếu chúng ta không chấp nhận sự giúp đỡ của người khác, họ sẽ cảm thấy rằng nói chuyện với chúng ta chỉ như nước đổ đầu vịt, đàn gảy tai trâu; từ đó sẽ không bao giờ can thiệp vào công việc của chúng ta nữa. Sau khi hiểu được điều này, họ cũng sẽ không còn quan tâm đến cuộc sống của chúng ta. Dần dà, chúng ta trở thành một kẻ cô độc, đánh mất cơ hội tiến bộ.

Trong lịch sử Trung Quốc, có bộ đôi quân - thần như thế. Một người dám thẳng thắn nói về những sai lầm của người nắm quyền lực cao nhất trong tay, người còn lại thì có thể khiêm tốn tiếp thu lời can gián từ cấp dưới của mình, họ cùng nhau tạo nên một thời kỳ Trinh Quán vô tiền khoáng hậu. Bộ đôi quân thần đó chính là Đường Thái Tông Lý Thế Dân và gián quan Ngụy Trưng. Mặc dù Ngụy Trưng thường chỉ thẳng mặt những khuyết điểm của Lý Thế Dân, Lý Thế Dân cũng thường phiền muộn vì điều này nhưng quan hệ của họ vẫn rất tốt đẹp, giống như những người tri kỷ.

Cung điện nơi Lý Thế Dân ngự vốn có từ thời nhà Tùy, nhiều năm không tu sửa nên đổ nát và xuống cấp. Vì nghĩ cho bộ mặt thiên triều, các đại thần ra sức khuyên Lý Thế Dân xây dựng lại một tòa cung điện xa hoa. Lý Thế Dân cũng không muốn sống ở một nơi hoang tàn như thế nên liền đồng ý. Sau khi biết chuyện, Ngụy Trưng lập tức lên tiếng chỉ trích Lý Thế Dân không biết tiết kiệm, không thương xót bách tính, không nghĩ tới thiên hạ. Lý Thế Dân đang mong mỏi một chốn xa hoa thì bị Ngụy Trưng hất thẳng một gáo nước lạnh vào mặt, trong lòng không khỏi thấy không vui. Nhưng nghĩ lại, vua thấy lời Ngụy Trưng nói cũng có lý. Vì vậy, Lý Thế Dân lập tức đồng tình với ý kiến của Ngụy Trưng, quyết định chỉ sửa sang cung điện, đồng thời còn khen ngợi vị gián quan kia.

Một lần khác, Lý Thế Dân bắt được một con diều hâu khi đi săn. Vua ưng lắm và quyết định mang về nuôi dưỡng trong cung. Ngụy Trưng sợ vua ham thú chơi bời và lỡ dở việc quốc gia đại sự nên cố ý cầu kiến lúc vua đang chơi với con chim kia. Để giữ gìn hình ảnh cần chính, Lý Thế Dân liền giấu con diều hâu trong ngực. Để dập tắt tính ham chơi của Đường Thái Tông, Ngụy Trưng cố tình dông dài, tấu trình một lúc lâu mặc kệ lời nói, ánh mắt và hành động nén giận của nhà vua; cuối cùng khiến con chim bị chết ngạt.

Dù vậy, Lý Thế Dân vẫn không hề trách cứ Ngụy Trưng. Những câu chuyện về việc nhà vua khiêm tốn tiếp thu can gián đã được lưu truyền trong dân gian, cả nước dấy lên phong trào can gián giúp nền chính trị bỗng chốc trở nên minh bạch hơn rất nhiều.

Lý Thế Dân sáng suốt nhận ra rằng “lấy người làm gương soi thì biết sự được mất” nên ông lắng nghe, cân nhắc mọi lời can gián của triều thần. Ông không trừng phạt Ngụy Trưng vì cả gan chỉ trích nhà vua không chút kiêng dè mà ngược lại còn ban thưởng cho ông ta. Điều này khiến quần thần thấy được sự anh minh của hoàng đế nên họ đua nhau góp ý và đưa ra rất nhiều sách lược hay vừa ích nước vừa lợi nhà. Có thể thấy, sự xuất hiện của thời kỳ Trinh Quán là nhờ bầu không khí chính trị tân tiến này.

Trước những lời góp ý, phê bình của người khác, điều đặc biệt quan trọng là bình tĩnh và khiêm tốn đón nhận. Nhưng đồng thời, chúng ta cũng phải có những tiêu chuẩn để đánh giá bản thân một cách khách quan, nếu không sẽ rất khó phán đoán xem lời góp ý của người khác có thiện chí hay không; và chúng ta cũng cần có chủ kiến riêng để không bị rối loạn, lúng túng trước những góp ý này. Những lời góp ý, phê bình từ người khác không hoàn toàn có lợi cho chúng ta, bởi rất khó tránh khỏi những kẻ bụng dạ khó lường cố ý làm tổn thương chúng ta. Đôi khi, vì quan điểm khác nhau về sự việc, những lời góp ý thiện chí của người khác cũng có thể sai lầm. Vì vậy, chúng ta cũng phải biết cách kiểm định ý kiến của họ.

Tóm lại, chúng ta không thể nhận được sự yêu thích và làm hài lòng tất cả mọi người. Do đó, hãy cố gắng thoải mái trước những đóng góp, phê bình từ người khác. Lời góp ý của người khác cho thấy chúng ta vẫn cần phải tiến bộ, khiêm tốn đón nhận và khi nghiêm túc phân tích những góp ý này thì chúng ta có thể tiến bộ hơn. Như nhà tư tưởng nổi tiếng Ralph Waldo Emerson[2] từng nói: “Nếu ví những lời góp ý, phê bình như một xô cát thì khi xô cát ấy vô tình tạt về phía chúng ta, hãy bình tĩnh lại để tìm thấy những “hạt vàng” giúp chúng ta tiến bộ giữa những yêu cầu tưởng như vô lý, để tìm thấy cơ hội thành công từ những lời góp ý, phê bình.”

❀ ❀ ❀

[1] . Đường Thái Tông (598–649) tên thật Lý Thế Dân, là vị hoàng đế thứ hai của triều đại Nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc, trị vì từ năm 626 đến năm 649 với niên hiệu duy nhất là Trinh Quán.

[2] . Ralph Waldo Emerson (1803–1882) là nhà viết tiểu luận, giảng viên, triết gia và nhà thơ người Mỹ, và cũng là người đi đầu trong phong trào tự lực cánh sinh và chủ nghĩa siêu việt (transcendentalism).

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Tạ Quốc Kế

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.