Ai cũng sẽ có lúc không tránh khỏi thiếu sót và những việc không như ý trong đời, có lẽ chúng ta không thể thay đổi được sự thật này, nhưng chúng ta có thể thay đổi thái độ của mình trước những điều ấy. Nhà thơ vĩ đại Rabindranath Tagore từng nói: “Nếu bạn khóc vì bỏ lỡ mặt trời thì nước mắt sẽ ngăn bạn ngắm nhìn những vì sao”. Tương tự, nếu bạn nổi giận lôi đình vì những thiếu sót và những việc không như ý trong cuộc sống thì tương lai sẽ có thêm nhiều điều khiến bạn tức giận. Sống trên đời này, con người phải theo đuổi rất nhiều việc. Nếu để cơn giận chiếm quá nhiều thời gian thì bạn sẽ hối hận không kịp khi bước vào tuổi xế chiều.
Đời người cùng lắm mấy chục mùa xuân hạ thu đông, nhưng những việc phải làm trong đời lại nhiều vô số kể. Cuộc đời là một vũ đài bận rộn. Thời gian như nước chảy mây trôi, phút này qua phút khác, giây này qua giây khác. Vô tình ngoái đầu nhìn lại, nửa đời người có lẽ đã xa tầm với. Con người thật nhỏ bé trong dòng chảy thời gian. Nhìn nếp nhăn ẩn hiện nơi vầng trán, nhìn năm tháng nhuộm bạc mái đầu xanh, nhìn cố nhân cưỡi hạc về trời, chúng ta lại chẳng thể làm gì khác. Những ai vẫn đang được cuộc sống ưu ái thì nhất định phải trân trọng một đời ngắn ngủi, quý giá này; đừng bao giờ để cơn nóng giận xâm chiếm thời gian vàng bạc của bạn.
Khi bạn đang mải buồn rầu, có lẽ đối thủ đã nhận được dự án của bạn từ tay sếp; khi bạn đang nổi giận đùng đùng, có lẽ người con gái bạn yêu tha thiết đã dần cách xa bạn; khi bạn đang tức giận, có lẽ cầu vồng sau mưa đã vẽ một dải màu đẹp đẽ trên bầu trời mà bạn chẳng màng thưởng thức. Vì vậy, tức giận là sự lãng phí lớn nhất với đời. Cuộc đời ngắn lắm, mấy chục năm như màn sương tan biến trong một sớm một chiều. Sao phải lãng phí thời gian tức giận? Sao không làm điều gì đó có ý nghĩa?
Chúng ta có thể bận học hành, bận thăng quan tiến chức, bận vui vầy với vợ con, bận hiếu thảo với cha mẹ nhưng đừng bận tức giận. Bởi lẽ khi tức giận, chúng ta sẽ bỏ lỡ rất rất nhiều cảnh đẹp trong đời. Giáo sư Lý - người có rất nhiều đóng góp trong lĩnh vực nghiên cứu văn học - đã dùng phần lớn cuộc đời mình để chứng minh rằng không nóng giận là cách sống tốt đẹp nhất.
Năm mươi năm trước, Giáo sư Lý khi ấy mới sáu tuổi đã theo cha mẹ đến Tân Cương định cư. Sau khi vượt ngàn dặm xa xôi từ Cam Túc đến Tân Cương, gia đình vốn khó khăn lại càng nghèo hơn. Nhờ sự giúp đỡ của những người tử tế, gia đình ba người đã ổn định cuộc sống ở một mái nhà tranh bỏ hoang. Vì miếng cơm manh áo, cha mẹ phải thường xuyên đi sớm về muộn, Giáo sư Lý ở nhà một mình không ai trông nom. Ông nói giọng Cam Túc trọ trẹ, cả người bẩn thỉu, quần áo mặc trên người là đồ cũ người khác bỏ đi nên chẳng có cái nào vừa vặn - không rộng quá thì cũng nhỏ quá. Những đứa trẻ địa phương không hiểu chuyện nên luôn cười nhạo ông. Người có lòng tự trọng cao như Giáo sư Lý cứ nổi giận là lại đánh nhau với đám trẻ ấy. Kết quả là ông không chỉ bị thương mà còn bị xé rách hết quần áo.
Sau khi nắm được tình hình, người cha đã nói với Giáo sư Lý: “Lần sau con còn tức giận nữa thì hãy về nhà nhìn xem. Nhìn căn nhà rách nát chúng ta đang ở, nhìn bộ bàn ghế cũ nát trong nhà, nhìn những đồ ăn không nuốt nổi này, có phải con nên lấy sức đi trồng cấy chứ không phải đánh nhau không?” Sau khi nghe lời cha dạy, mỗi lần bị những đứa trẻ khác cười nhạo, Giáo sư Lý đều sẽ chạy về nhà đi một vòng rồi không còn tức giận nữa mà bắt đầu làm việc cần làm. Mấy chục năm sau, Giáo sư Lý luôn duy trì một thói quen: viết những việc phải làm ở nơi dễ nhìn thấy nhất. Lúc không có điều kiện, ông lấy nhành cây viết lên tường. Khi cuộc sống dần khấm khá, ông có điều kiện viết lên giấy nhớ rồi dán ở chỗ có thể nhìn thấy bất cứ lúc nào. Lúc tâm trạng không vui vì một vài xích mích nhỏ nhặt không đáng có, ông sẽ nhìn chăm chăm những việc này để tâm trạng dần dần bình tĩnh lại.
Giờ đây, khi đã là một giáo sư đại học, trong suốt hơn hai mươi năm giảng dạy, ông đã xuất bản hàng chục bài báo học thuật, viết năm cuốn sách học thuật, xuất bản một bộ sách ảnh, một tập thơ và ba cuốn tiểu thuyết. Khi ai đó ngạc nhiên trước nguồn năng lượng dồi dào của ông, ông chỉ nói: “Thật ra, chỉ là tôi không lãng phí thời gian mà thôi.”
Quả vậy, Giáo sư Lý có thể làm nhiều việc là vì ông đã không lãng phí thời gian vào những việc vô nghĩa. Khi người khác đang cáu kỉnh vì cơn ác mộng đêm qua, Giáo sư Lý lại đang nỗ lực cho những giấc mơ đẹp trong tương lai; khi người khác đang buồn bực vì những chuyện tầm thường, Giáo sư Lý lại đang say sưa trong thế giới tiểu thuyết mình sáng tác chốn thư phòng... Nhìn chung, khi người khác đang lãng phí thời gian cho những việc không như ý, tầm thường hoặc chẳng thể vãn hồi thì Giáo sư Lý lại đang làm những việc có ý nghĩa.
Câu chuyện của Giáo sư Lý nói cho chúng ta một điều: khi cơn giận được sử dụng đúng cách, nó sẽ bất ngờ trở thành động lực, thúc đẩy chúng ta làm nhiều điều có giá trị. “Sử dụng đúng cách” ở đây là dùng thời gian chờ nguôi giận để làm những việc mang tính xây dựng.
Con người đến với thế giới này để tận hưởng hạnh phúc chứ không phải để chuốc lấy khổ đau. Tồn tại giữa thế giới phức tạp này đã không dễ dàng gì, cớ sao cứ phải tự tạo rắc rối cho mình? Bao dung với đời, bao dung với người thật ra là sự bao dung lớn nhất với mình. Cả một đời bận rộn, không thể bận nổi giận mà nên bận kiếm tìm hạnh phúc và niềm vui bằng một tâm thái lạc quan, độ lượng.