Người xưa nói rằng: “Chân nhân bất lộ tướng”. Người càng tài giỏi, càng có trình độ, càng hiểu biết thì càng khiêm tốn, cẩn trọng, không khoe khoang và thể hiện trước mặt người khác; họ sẽ giấu tài và âm thầm tìm kiếm cơ hội phát triển. Kiểu người này luôn biết cách quan sát người khác từ một góc độ ít bị để ý; nhưng tâm tư bản thân họ lại rất khó bị dòm ngó. Họ cũng có thể lập ra kế hoạch của bản thân dựa trên nhất cử nhất động của người khác. Bởi vậy, đừng quá thông minh, thu bớt hào quang lại thì mới là người thực sự khôn ngoan.
Chắc hẳn mọi người đều từng xem bộ phim bom tấn truyền cảm hứng của Mỹ - Forrest Gump. Trong bộ phim đó, Forrest Gump là một người “thiểu năng trí tuệ”, đầu óc cực kỳ đơn giản, suy nghĩ đơn thuần và không có lý tưởng mới lạ gì. Khi bị đám trẻ con bắt nạt, bạn gái giục anh chạy mau, một Forrest Gump đơn thuần đã chạy bạt mạng nhanh hơn bất cứ ai. Khi chơi bóng bầu dục, huấn luyện viên bảo anh chỉ cần cầm được bóng rồi chạy nhanh là được. Kết quả là Forrest Gump bất ngờ giành chiến thắng. Trên chiến trường, cấp trên nói với anh rằng khi gặp nguy hiểm thì phải chạy thật nhanh. Cứ như vậy, Forrest Gump đơn thuần đã thoát khỏi sự bắt nạt của lũ trẻ, “chạy” đến cánh cổng trường đại học, “chạy” thành một ngôi sao bóng bầu dục và một anh hùng dân tộc.
Không thể nói rằng thành công của Forrest Gump là ngẫu nhiên, mà là anh đã đơn giản hóa tất cả vấn đề. Chính vì không có những suy nghĩ thông minh như người khác, chỉ còn một động lực duy nhất là “chạy” nên thành công của anh dễ dàng hơn rất nhiều.
Trong cuộc sống, chúng ta đều sẵn sàng kết bạn với những người đơn giản, chân thành. Chúng ta cảm thấy họ không mưu mô, không tính toán, không thủ đoạn; ở bên họ khiến ta cảm thấy thoải mái, dễ chịu, không cần phải suy đoán đối phương đang nghĩ gì. Hơn nữa, những người tinh quái sẽ khiến người khác cảm thấy bị lợi dụng khi tiếp xúc với họ, lúc nào cũng phải cẩn thận, đề cao cảnh giác; những người như thế đương nhiên sẽ không chiếm được lòng tin của người khác.
Tăng Quốc Phiên từng nói: “Người quân tử giấu vũ khí trong người, chờ đợi thời cơ hành động”. Ngụ ý sâu xa của câu nói này là người quân tử không để lộ tài năng, đợi đến thời cơ thích hợp mới thể hiện cho người khác thấy. Trong thực tế, có những người thích khoe khoang bản lĩnh, khiến cho người khác cảm thấy chán ghét và cô lập họ. Điều này không có lợi cho sự tiến bộ của bản thân.
Lưu Sướng làm việc ở một tòa báo nổi tiếng trong tỉnh. Bản thân anh tốt nghiệp đại học nổi tiếng với kinh nghiệm thực tập dày dặn ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường nên anh cũng rất có năng lực làm việc và được lãnh đạo khen ngợi không ngớt. Những bài báo và chủ đề anh lựa chọn thường được lãnh đạo biểu dương trước tập thể. Bản thân anh cũng cho rằng mình rất xuất sắc và không bao giờ từ chối nhiệm vụ được giao. Anh luôn tin rằng người tài như lá mùa thu nên có tài thì đáng được trọng dụng. Nhiều lần như vậy khiến mọi người đều không hài lòng về anh. Họ cho rằng Lưu Sướng quá phô trương, muốn thể hiện, một số đề tài trọng điểm được lãnh đạo giao đều bị anh chiếm trước. Dần dần, mọi người đều xa lánh và không muốn giao tiếp với anh. Nhưng Lưu Sướng không xem trọng vấn đề này; anh cho rằng mọi người đang ghen tỵ với tài năng của mình, vì họ tự ti nên mới không nói chuyện với anh. Anh thậm chí còn cảm thấy một người có năng lực, có bản lĩnh thì phải chịu cảnh cô đơn.
Một lần nọ, một chuyên mục mới cần chọn ra quản lý với tinh thần đào tạo người mới. Cuối cùng, lãnh đạo tòa soạn quyết định sử dụng hình thức bỏ phiếu dân chủ để mọi người chọn ra người thích hợp nhất cho vị trí này trong lòng họ. Lưu Sướng rất tự tin, bởi xét về năng lực, anh là một trong số ít những người có khả năng ở tòa soạn này, xét về quan hệ với lãnh đạo, bình thường anh cũng giúp sức cho sếp rất nhiều. Vì vậy, anh cho rằng người đảm nhận vị trí quản lý đó sẽ không là ai khác ngoài mình.
Nhưng khi kết quả cuối cùng được đưa ra, Lưu Sướng đã rất sửng sốt. Hầu hết mọi người đều bỏ phiếu cho một nhân vật không mấy tiếng tăm. Lưu Sướng cảm thấy rất khó hiểu nhưng cũng không biết nói gì nên chỉ đành chấp nhận số phận. Những việc tiếp theo có thể dễ dàng đoán được. Quản lý của chuyên mục mới không bao giờ giao những đề tài trọng tâm cho Lưu Sướng, chỉ để anh phụ trách những việc râu ria. Lưu Sướng vô cùng buồn bực, cuối cùng chỉ đành rời khỏi tòa soạn.
Lưu Sướng trong câu chuyện trên đã phạm phải lỗi quá thông minh, gây thù chuốc oán khắp nơi, khiến mọi người xa lánh và mang đến nhiều trở ngại cho công việc, cuối cùng là tự hại mình. Vì vậy, khi theo đuổi sự phát triển bản thân, chúng ta không được quá phô trương và thể hiện sự vượt trội của mình. Hãy nhớ rằng người quá kiêu ngạo sẽ bị mọi người bài xích, đặc biệt khi bạn khoe khoang thành tích của mình và hạ thấp người khác.
Câu chuyện về thành ngữ “Bọ ngựa bắt ve sầu, chim hoàng tước ở phía sau” đã quá quen thuộc với mọi người. Câu này cho chúng ta biết: khi xem xét vấn đề và xử lý mọi việc, chúng ta phải suy nghĩ thấu đáo, cân nhắc hậu quả, đừng chỉ nhìn vào lợi ích trước mắt mà bỏ qua những vấn đề sau này. Người quá khôn khéo chính là người thiển cận, chỉ biết đến cái trước mắt mà không tính đến tương lai trong câu chuyện này.