Hỉ nộ ái ố là những cảm xúc bình thường của con người. Ngay từ khi chào đời, con người đã có khả năng tức giận. Vậy tại sao chúng ta cứ luôn nhấn mạnh việc phải kiềm chế cơn nóng giận này? Đó là vì khi nổi giận, hầu hết hành động của chúng ta đều là sai lầm. Cơn giận thường bắt đầu bằng sự bốc đồng nhất thời, sau đó là đánh mất nguyên tắc và làm những việc khiến bản thân phải ân hận cả đời.
Tức giận sẽ khiến hành vi của con người đi lệch khỏi quỹ đạo đúng đắn. Khi bị chọc giận bởi những việc nào đó không như mong muốn, ý thức của chúng ta không còn rõ ràng và cảm xúc cũng sẽ trở nên vô cùng tồi tệ. Khi tâm trạng không tốt, chắc chắn chúng ta không thể làm việc với 100% năng lượng, cũng không thể cống hiến hết mình. Bởi vậy, lửa giận sẽ khiến hành vi của chúng ta dần đi chệch khỏi vùng an toàn, hướng tới đầm lầy hoặc vách đá cheo leo.
Tiểu Lâm, người bị bỏ tù vì tội cố ý gây thương tích cho người khác, nhớ lại quá trình phạm tội của mình và hối hận nói: “Khi ấy, tôi không kiềm chế được bản tính nóng nảy của mình, cứ nổi giận là như muốn phát điên lên, nghe gì cũng không lọt tai. Nếu ngày ấy tôi không nổi giận thì mọi thứ đã không đến nỗi này.”
Tiểu Lâm là một nhân viên giao hàng, nhút nhát và sống nội tâm. Năm 25 tuổi, anh quen biết Sa Sa qua sự giới thiệu của bạn bè. Hai người nhanh chóng rơi vào lưới tình. Trong tình yêu ấy, Tiểu Lâm luôn rất tự ti. Vì Sa Sa là một cô gái ưu tú nên có rất nhiều người theo đuổi. Còn Tiểu Lâm lại có ngoại hình bình thường, công việc cũng không mấy lý tưởng. Bởi vậy, Tiểu Lâm luôn để ý đến những người bạn khác giới của Sa Sa. Hai người luôn khắc khẩu về vấn đề này.
Một ngày nọ, khi Tiểu Lâm chuyển phát nhanh cho một người bạn, anh nhìn thấy Sa Sa đang mặc quần áo của người bạn đó. Tiểu Lâm sốc vô cùng và cho rằng Sa Sa không chung thủy. Mặc kệ Sa Sa giải thích thế nào, Tiểu Lâm đang nổi giận đùng đùng nhất quyết không nghe. Tiểu Lâm càng nghĩ càng tức giận. Đêm đó, anh cầm một con dao nhọn, định tìm người bạn kia nói chuyện. Người đó vừa mở cửa, Tiểu Lâm đã đâm anh ta một nhát. Hàng xóm nghe thấy tiếng kêu thảm thiết thì vội vàng báo cảnh sát, Tiểu Lâm bị cảnh sát đưa đi. Cảnh sát nói với anh rằng hôm đó Sa Sa vô tình rơi xuống hồ nước nhân tạo trong tiểu khu, khi được đội tuần tra đi qua cứu lên bờ thì đã lạnh cóng rồi; đúng lúc người bạn kia đi ngang qua nên đã đưa Sa Sa về nhà. Sa Sa không muốn ảnh hưởng đến công việc của Tiểu Lâm nên không nói cho anh biết. Người dân ven hồ đều có thể làm chứng cho việc này, Tiểu Lâm chỉ cần hỏi thăm là có thể biết rõ.
Vì cơn giận nhất thời, Tiểu Lâm không nghe lời khuyên can của bạn gái, cuối cùng tấn công người khác bất chấp pháp luật. Cho đến khi hiểu rõ mọi chuyện, anh đã đánh mất tình yêu và tình bạn, đồng thời cũng sẽ lãng phí tuổi xuân tuyệt vời của mình trong chốn ngục tù. Qua câu chuyện của Tiểu Lâm, chúng ta đã thấy sự tức giận đáng sợ thế nào. Đôi khi, chỉ một hiểu lầm nho nhỏ như vậy cũng có thể biến thành nỗi ân hận suốt đời dưới sự “xúi giục” của con quỷ giận dữ. Nếu Tiểu Lâm có thể khống chế được cơn giận, có thể lắng nghe bạn gái giải thích hoặc nói chuyện với bạn mình thì có lẽ anh đã không đánh mất tự do quý giá của mình.
Người dễ nổi giận thường có những thiếu sót về tính cách rất nguy hiểm. Bi kịch của Tiểu Lâm khởi nguồn từ sự tự ti. Người tự ti kém cỏi trong việc tiếp nhận những sự việc từ thế giới bên ngoài và dễ suy nghĩ mọi việc theo hướng xấu; khi gặp phải việc gì đó không như ý muốn, họ thường thích than vãn và cho rằng người khác đều coi thường mình. Nếu Tiểu Lâm tự tin với tình yêu của mình thì khi nhìn thấy bạn gái xuất hiện ở nhà người khác, suy nghĩ đầu tiên của anh ta sẽ không phải cô ấy ngoại tình; những việc tiếp theo cũng sẽ không xảy ra. Người tự ti dễ rơi vào phiền não chỉ vì những điều nhỏ nhặt, từ đó đưa ra những phán đoán sai lầm.
Nóng giận khiến chúng ta phóng đại sơ suất của người khác để rồi đánh mất tình yêu đáng quý; nóng giận khiến chúng ta không muốn tìm hiểu kỹ những hiểu lầm để rồi đánh mất tình bạn hiếm có; nóng giận khiến chúng ta vội vàng quyết định để rồi đánh mất cơ hội thành công; nóng giận khiến chúng ta quên mất nguyên tắc làm người để rồi phạm phải những tội lỗi không thể tha thứ. Khi nóng giận, suy nghĩ của con người bị mất kiểm soát nên hầu hết các hành vi khi ấy đều là sai lầm.
Những tổn thương gây ra bởi cơn nóng giận là không thể bù đắp nên chúng ta phải học được các kiềm chế cảm xúc. Khi bạn tức giận, đừng vội vàng phát tác, hãy âm thầm đếm từ một đến mười, hãy cho lý trí cơ hội cạnh tranh với cơn bốc đồng rồi mới lên tiếng; nếu cơn giận như sóng lũ chực chờ trào ra, thì hãy đếm đến một trăm... Khi đó, bạn sẽ nhận ra rằng thật ra mọi thứ không tồi tệ nhưng chúng ta tưởng.