Một canh giờ rưỡi! Đường Dịch nói suốt cả buổi sáng, dù là nho sinh ham học đến đâu, nghe thấy hai chữ "tan học" phản ứng đầu tiên cũng là buồn tiểu.
Không chạy ra ngoài thì chờ gì nữa? Đi chậm một chút là đến chỗ đi vệ sinh cũng không chiếm được.
Đường Dịch ngẩn người nhìn Tống Khải chạy biến ra ngoài.
Còn Tăng Củng vừa chen ra ngoài vừa chỉ Đường Dịch hô lớn: "Đừng đi, hãy đợi ta trở lại, về chuyện tiền hoang, còn có nghi vấn muốn thỉnh giáo!"
Ta đợi cái đầu nhà ngươi!
Đường Dịch bỗng nhiên hét lớn: "Tránh ra, còn chút quy củ nào không? Cung tiễn Bệ hạ trước!"
Mọi người sửng sốt, lúc này mới nhớ ra Hoàng đế vẫn còn ở đây, đành dừng lại, mặt mày khổ sở cung kính chờ đợi.
Đường Dịch thì vái chào đến cùng: "Cung tiễn Bệ hạ!"
Triệu Trinh gật đầu hài lòng, vào thời khắc then chốt, Đường Dịch vẫn phân biệt rõ lớn nhỏ. Ít nhất cũng không quên quy củ.
Dưới sự hộ tống của Phạm Trọng Yêm và những người khác, vội vã rời khỏi phòng học.
Đường Dịch liền theo sát phía sau.
Bài giảng không tệ, Triệu Trinh cảm thấy vẫn nên khen vài câu, vừa đi nhanh vừa nói:
"Đại Lang hôm nay..."
Được rồi, còn tìm thấy người ở đâu nữa, chỉ thấy một bóng lưng đang lao về phía nhà xí.
Thằng nhãi hỗn xược này dùng Triệu Trinh để mở đường cho mình, chạy đi chiếm chỗ trước rồi!
Tuy nhiên, Triệu Trinh lúc này không có thời gian tính toán với hắn, vì Hoàng đế cũng có lúc buồn tiểu mà!
Buổi lên lớp đầu tiên của Đường Dịch khá thành công, không chỉ trấn áp được đám nho sinh mà sự nhiệt tình nghe giảng của mọi người cũng rất cao.
Chủ yếu là ngày nào cũng nhìn các lão phu tử lắc đầu quầy quậy giảng kinh thuyết điển, đổi lại là ai cũng thấy chán ngán.
Đường Tử Hạo tuy thích châm chọc người khác, nhưng giảng toàn là những thứ mới mẻ, hơn nữa thỉnh thoảng lại văng ra vài câu nói đùa cợt nhả, khiến mọi người cảm thấy khá thoải mái, việc mọi người thích nghe là điều không thể tránh khỏi.
Phạm Trọng Yêm cũng cảm thấy những thứ Đường Dịch giảng rất hữu dụng, ít nhất là mở mang tầm mắt cho học sinh, hơn nữa mới một buổi sáng đã có dư vị chưa thỏa mãn.
Liền quyết định, dứt khoát để Đường giảng liên tục ba ngày, giảng xong khái lược về đạo tài thương, sau đó lại tiến hành theo kế hoạch ban đầu là mỗi hai ngày một buổi.
Đường Dịch sau khi biết tin, liền kêu than một hồi.
Ba ngày? Một buổi sáng đã đủ chịu rồi, ba ngày chẳng phải là lấy mạng sao?
Nhưng mệnh thầy không thể trái, buổi chiều, Đường Dịch đành cắn răng tiếp tục giảng dạy.
Vừa vào phòng học, Đường Dịch liền thầm mắng, các người rảnh rỗi lắm sao?
Hóa ra, bao gồm cả Triệu Trinh, mấy người buổi sáng không thiếu một ai.
Có thể thiếu sao? Những gì Đường Dịch giảng đừng nói là nho sinh thấy mới mẻ, đến các lão đại thần cũng không biết đi đâu để nghe đấy chứ?
Mà nho sinh buổi sáng chỉ mải nghe, không ai ghi chép, buổi chiều liền học khôn ra, bút mực giấy nghiên đã bày sẵn thế trận, chỉ chờ Tiểu Đường giáo dụ khai giảng.
Đường Dịch vứt giáo án đã chuẩn bị sẵn lên bục giảng: "Chiều nay chúng ta không giảng về vấn đề tiền bạc nữa."
Mọi người sửng sốt, ta đã chuẩn bị sẵn giấy bút rồi, sao lại không giảng nữa?
Nói nhảm, giảng nữa thì cổ họng của Đường Dịch cũng không chịu nổi a!
"Tiền, hay nói cách khác là tiền tệ, đây là một mệnh đề lớn, ước chừng không ba bốn tháng thì không giảng xong được, cũng không cần vội vàng trong nhất thời."
"Chiều nay chúng ta sẽ dùng những thứ đã học buổi sáng để làm một 'đề bài giả thuyết'."
Đề bài giả thuyết?
Các triều thần ở hàng ghế sau rất lạ lẫm với từ này, nhưng sư sinh Quan Lan lại vô cùng quen thuộc.
Việc dạy học ở Quan Lan chịu ảnh hưởng của Đường Dịch, đã vô cùng khoa học, không những rút ngắn thời lượng buổi học, sắp xếp hợp lý thời gian học tập và nghỉ ngơi, mà về bài vở cũng xen kẽ các môn, kết hợp học và chơi.
Tiết trước học thơ từ, tiết sau nhất định không tiếp tục nhồi nhét, mà là để học sinh luyện não, ra những đề bài kiểm tra tình huống ngay tại lớp.
Cho nên, Đường Dịch vừa nói đến đề bài giả thuyết, mọi người đều hiểu ý nghĩa trong đó.
"Chúng ta hãy làm một giả thuyết."
"Giả sử vấn đề tiền hoang ở Đại Tống là không tồn tại, triều đình có thể đúc tiền không giới hạn. Vậy môi trường dân sinh hiện tại sẽ có gì khác biệt?"
Các triều thần phía sau không hiểu ra sao, thầm nghĩ, ra một câu hỏi hoàn toàn vô căn cứ lại không thể thực hiện được như vậy, là có ý gì?
Nhưng các nho sinh lại chẳng quản điều đó, đã bắt đầu động não suy nghĩ.
"Chúng ta hãy kết hợp với tình hình thực tế hiện nay, liệt kê các điều kiện cơ bản ra, sau đó dựa vào điều kiện để suy luận kết quả." Đường Dịch thử dẫn dắt các nho sinh từng chút một phân tích vấn đề.
Quả nhiên, có nho sinh nghe vậy nói: "Nếu là như vậy, vàng bạc, lụa là, tiền sắt, giao tử đều sẽ rút khỏi thị trường lưu thông hiện tại."
Đường Dịch gật đầu, nho sinh này hắn biết, tên là Trịnh Giải, văn tài cực cao, không phân cao thấp với Tăng Củng. Chỉ mới nghe giảng buổi sáng mà đã có thể vận dụng linh hoạt một vài danh từ mà Đường Dịch nói ra.
"Không tồi!"
Quay người viết lên bảng đen bốn chữ lớn: "Đồng tiền độc sủng".
Tăng Củng cũng đứng dậy nói: "Không lo tiền hoang, thì vấn đề phú hộ tích trữ đồng, tư đúc tiền kém chất lượng, đúc tiền thành khí cụ cũng có thể bỏ qua. Tổng lượng tiền tệ sẽ tăng mạnh, đến một mức độ nhất định, tiền nhiều hơn hàng, sẽ xuất hiện tình trạng tiền rẻ, vật giá sẽ tăng lên."
Đường Dịch gật đầu, đây là "lạm phát" mà buổi sáng hắn đã nhắc sơ qua, Tăng Củng cũng có thể học đi đôi với hành.
Trên bảng đen lại viết xuống bốn chữ "Lạm phát".
Có Tăng, Trịnh hai người mở đầu, các nho sinh cũng hoạt bát hẳn lên, nhao nhao lên tiếng.
Trong đó còn có một số điều mà Đường Dịch vốn tưởng rằng họ không nghĩ ra được, nơi đây quả thực là nhân tài đông đúc, chỉ điểm một chút là thông.
Chương Đôn lại đưa ra vấn đề các nước Liêu, Hạ, Đại Lý đều dùng tiền Tống, còn Tô Triệt mười hai tuổi cũng có thể nói năng đâu ra đấy.
Cái nào hữu dụng, Đường Dịch liền liệt kê lên bảng đen; cái nào vô dụng, cũng giảng rõ cho họ vì sao vô dụng.
Đợi đến khi đề xuất cũng gần xong, trên bảng đen đã liệt kê ra hơn mười điều. Cảm thấy cũng tạm ổn, Đường Dịch đang định tiếp tục, lại nghe hàng cuối cùng có người lên tiếng:
"Tử Hạo đã cân nhắc đến vấn đề chi phí đúc tiền của triều đình chưa?"
Đường Dịch sửng sốt, vì người nói chuyện là Hàn Kỳ.
"Hàn Tướng công đã đề cập đến một điểm quan trọng nhất."
Đường Dịch quay người viết bốn chữ "Chi phí đúc tiền" to hơn tất cả các mục nhỏ khác.
"Đề nghị mọi người ghi chép lại hơn mười điều này, bởi vì hai ngày tới, bài giảng của chúng ta đều xoay quanh mười mấy điều này."
"Bây giờ chúng ta bắt đầu suy luận. Đầu tiên, đồng tiền độc sủng, tiền kém, tiền sắt rút khỏi thị trường, phú hộ tích trữ đồng mất đi lợi nhuận, sẽ đem số tiền trong tay đầu tư thêm vào thị trường. Thêm vào đó, tiền triều đình đúc ra chỉ tăng không giảm, tiền nhiều hơn hàng, vật giá tăng vọt, có đúng không?"
"Đúng."
Câu trả lời bên dưới lác đác, mọi người bắt đầu thắc mắc, suy luận như vậy, cho dù giải quyết được tiền hoang, dường như cũng chẳng có lợi ích gì?
Tất nhiên là không có lợi ích. Đường Dịch đây là đang lấy tiền tệ kim loại quý, đem ra suy luận như tiền tệ tín dụng không giới hạn, lại không có cơ quan điều tiết tài chính, suy luận như vậy tiếp tục, chỉ có một kết quả: tiền tệ sụp đổ.
Thế nhưng, đúc tiền vô hạn không phải là không có lợi ích, việc Chương Đôn đề xuất các nước Liêu, Hạ đều dùng tiền Tống, ở đây đã được sử dụng đến, đó chính là điều Đường Dịch từng nói trước đây, dùng tiền Tống để thu mua tứ phương.
Dùng phương thức trực quan nhất, nói cho mọi người biết sau khi giải quyết tiền hoang, cỗ máy in tiền Đại Tống này, trong tình huống tiền Tống thống nhất thiên hạ, đã âm thầm mua sạch các nước như thế nào.
"Vậy câu hỏi đặt ra là!"
Suy luận đến đây, Đường Dịch chuyển hướng câu chuyện, hai tay bám chặt lấy mép bục giảng, nhìn quanh toàn trường, hỏi một câu dõng dạc:
"Chúng ta phải giải quyết hiệu ứng tiêu cực do đúc tiền không giới hạn mang lại như thế nào?"
"Làm sao giải quyết sự bất tiện khi tiền đồng cồng kềnh trong giao dịch lớn?"
"Làm thế nào để kiểm soát lạm phát, ngăn chặn tiền tệ sụp đổ?"
"Nếu như, ta giải quyết được hết các tệ hại của việc đúc tiền không giới hạn, vậy có phải tương đương với việc thuần phục một con mãnh thú nuốt chửng thiên hạ hay không?"
"Nếu con mãnh thú này thực sự tồn tại, vậy chúng ta phải giải quyết nạn tiền hoang thế nào, và làm sao để thả con mãnh thú này ra?"
Một loạt câu hỏi nện xuống khiến mọi người tê dại cả da đầu.
Các triều thần vốn còn không hiểu tại sao Đường Tử Hạo lại ra đề bài này, lúc này mới chợt bừng tỉnh:
Đây mới là ý nghĩa thực sự trong đề bài của Đường Tử Hạo!
Đây mới là trọng tâm của buổi học "Tài thuế" có thể thay đổi vận mệnh Đại Tống này!
(Còn tiếp.)