Đọc Vị Khách Hàng: 4 Phong Cách Bán Hàng Chinh Phục Người Mua

Lượt đọc: 156 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
6
So Sánh Các Phong Cách Bán Hàng Và Các Phong Cách Mua Hàng

❊ ❊ ❊

Từ đầu buổi sáng tới giờ chúng ta đã bàn về bốn phong cách mua hàng và phương thức nhận diện chúng. Giờ đây, chúng ta sẽ bàn về bốn phong cách bán hàng. Nhưng tôi muốn thực hiện phần này theo cách thức khác đôi chút. Trong 30 phút tiếp theo, thay vì tôi giảng bài, tôi muốn các bạn tự giảng bài. Tôi muốn các bạn mô tả về những đặc trưng của từng phong cách bán hàng. Xu hướng bán hàng tự nhiên của nhóm D? Phương thức tiếp cận tự nhiên của nhóm D? Điểm mạnh và điểm yếu của những người thuộc nhóm D? Vậy còn phong cách bán hàng của nhóm I? Nhóm S? Nhóm C? Để hoàn tất phần này, tôi sẽ phân cho mỗi đội nghiên cứu một loại phong cách bán hàng. Đội Đỏ – nhóm S. Đội Xanh lá – nhóm D. Đội Xanh dương – nhóm C. Đội Đen – nhóm I.”

“Tôi đã đặt bảng kẹp giấy gần bàn của từng đội, các bạn có ba cột: phương thức tiếp cận, điểm mạnh, điểm yếu. Hãy điền câu trả lời vào từng cột.”

Câu hỏi

• Phương thức tiếp cận là gì?

• Điểm mạnh là gì?

• Điểm yếu là gì?

“Tôi không kỳ vọng nhóm C sẽ có nhiều đặc điểm. Nhưng đối với nhóm D, tôi muốn có hơn một câu trả lời ở mỗi cột. Hãy đặt mục tiêu mỗi cột có từ hai đến bốn gạch đầu dòng. Bài tập này kéo dài sáu phút. Các bạn nên chọn ra một trưởng nhóm mới. Còn câu hỏi nào nữa không?”

Dave phát biểu: “Có vẻ như đã đến lượt tôi làm trưởng nhóm. Chúng ta hãy bàn về phương pháp chào hàng của nhóm S. Một người thuộc nhóm S muốn bán hàng theo cách nào?”

Sự im lặng bao trùm không khí lúng túng trong vòng vài phút. Dave quan sát hành động của các thành viên trong nhóm. Douglas, người thường phát biểu, dường như đang cố gắng không cư xử như một người nhóm D. Connie bắt đầu quay lại với những trang đầu của sổ hướng dẫn, có lẽ để kiếm tìm bằng chứng cho những gì cô sắp sửa phát biểu. Ian rõ ràng có điều muốn nói – nhóm I thường khó có thể kiềm chế lâu – nhưng anh vẫn quan sát Sam, người duy nhất trong nhóm thuộc nhóm S, với hy vọng rằng Sam sẽ phát biểu. Nhưng Sam dường như định im lặng.

Cuối cùng, Ian không thể chịu đựng thêm, anh phá vỡ bầu không khí im lặng: “Tôi từng làm việc với một số người thuộc nhóm S. Lúc đó, tôi không biết họ thuộc nhóm S. Nhưng tôi cho rằng tôi hiểu họ. Tôi biết hai nhân viên bán hàng thuộc nhóm S thường tiếp cận khách hàng với phương thức thân thiện và cởi mở. Họ sẽ lắng nghe miễn là khách hàng còn muốn nói. Họ không phải là những nhân viên xông xáo nhất trên thế giới, thế nên không nhất thiết phải chạy theo hiệu suất, nhưng tôi dám khẳng định một điều: khách hàng của nhóm S rất trung thành. Họ thường quay trở lại công ty sau 2-3 năm và muốn biết John hay Betty hiện đang ở đâu. Khách hàng chỉ muốn làm việc với chính nhân viên bán hàng đó.”

“Nghe có vẻ như những khách hàng trung thành đều thuộc nhóm S. Tự yêu bản thân.” Douglas nói và tự cười với chính mình, mặc dù chẳng ai cảm thấy câu nói đó thú vị.

Ian đáp: “Đó là một ý kiến hay đấy, Douglas. Tôi chưa từng nghĩ về điều đó nhưng có thể anh đúng. Khách hàng trung thành của họ có thể chính là những người thuộc nhóm S.”

“Vậy đây là những gì tôi ghi lại được từ nãy tới giờ.” Dave nói và đưa ra một bản tóm tắt thông tin vào bảng kẹp giấy:

Sau đó, Sam phát biểu: “Tôi nghĩ một trong những điểm yếu khác của nhóm S là đôi lúc chúng tôi thấy khó ngắt lời các khách hàng không mấy tiềm năng. Mỗi tháng, tôi thường phải dành 4-5 tiếng cho hai khách hàng. Họ không đặt hàng ngày hôm nay và có thể sẽ chẳng bao giờ nằm trong số 25 khách hàng hàng đầu của tôi. Nhưng những khách hàng này luôn gọi điện và muốn tôi tư vấn cho họ.”

“Tôi cho là mình ‘thân thiện và cởi mở’. Hơn nữa, còn ‘ưa nhìn’ và là một chuyên gia ‘cố vấn’. Vì muốn trở nên hữu dụng và trở thành một cụm từ khóa quen thuộc, nên chúng tôi muốn các bạn mua thứ gì đó đáp ứng nhu cầu của bạn. Vậy nên tôi là nhóm S có xu hướng bán hàng theo cách tư vấn thay vì tạo áp lực buộc khách hàng phải cam kết mua.”

“Cảm ơn Sam. Ý đó thực sự hữu dụng.” Dave nói

Khi mọi người cười, Dave thắc mắc không biết lý do vì sao, mãi cho tới khi anh nhận ra rằng mình đã khen một người nhóm S theo cách mà họ thích nhất.

“Hết giờ. Các đội đã trao cho chúng ta một điểm khởi đầu bằng cách ghi lại những suy nghĩ sơ lược lên bảng kẹp giấy. Tôi muốn cho các bạn một cơ hội luân phiên nhau đi vòng quanh lớp để quan sát thành quả của nhóm khác, đồng thời bổ sung thông tin hoặc đưa ra một số gợi ý thay đổi nếu thấy bất hợp lý. Hoạt động này sẽ giúp các bạn có cơ hội hiểu sâu hơn về nội dung trên bảng kẹp giấy của những đội khác. Đội Đỏ, vui lòng cầm bút và tới chỗ đặt bảng biểu của đội Xanh lá. Đội Xanh lá, tới chỗ đặt bảng biểu của đội Xanh Dương. Đội Xanh dương, tới chỗ đặt bảng biểu của đội Đen. Đội Đen, đương nhiên tới chỗ đặt bảng biểu của đội Đỏ.”

“Nào, giờ thì các bạn đã đứng trước bảng biểu của các đội khác, hãy đọc kỹ từng gạch đầu dòng. Nếu đội của bạn thích ý kiến đó, hãy đánh dấu ✓. Còn nếu không, hãy đánh dấu X và viết lời giải thích cho cách sửa của bạn. Nếu cho rằng ý đó cần được bổ sung, hãy sử dụng bút và đánh dấu ✓. Khi hoàn tất, mọi gạch đầu dòng đều phải có dấu X hoặc ✓. Và mọi gạch đầu dòng bị đánh dấu X đều phải có một ghi chú bên góc phải giải thích đáp án thay thế. Các bạn có bốn phút. Sau đó, hãy chuyển sang bảng biểu tiếp theo, cứ thế tiếp tục cho tới khi quay trở lại bảng biểu của đội mình. Còn câu hỏi nào nữa không?”

Dave hy vọng có cơ hội trình bày bảng biểu của mình trước cả lớp, thế nên anh rất thất vọng khi giảng viên đề nghị các đội đi vòng quanh các bảng biểu. “Tôi thắc mắc vì sao chúng ta phải rà soát lại theo cách này.” Dave nói với Ian khi đội Đỏ đi tới chỗ đặt bảng biểu của đội Xanh lá.

Nghe thấy cuộc trò chuyện, Connie liền bày tỏ suy nghĩ: “Nếu suy ngẫm kỹ, anh sẽ thấy giảng viên đã bắt chúng ta làm nhiều thứ trong ngày hôm nay. Đôi khi trạng thái thần kinh của tôi bị kích động nhưng tôi dám cá là những người nhóm D thích vậy.”

“Đúng thế”, Douglas đồng tình.

“Có một số cuộc thảo luận theo nhóm mà người thuộc nhóm I như anh thích. Là một trong những người thuộc nhóm C, tôi thích khi giảng viên cho chúng tôi thời gian viết ra những suy nghĩ cá nhân trước khi thảo luận nhóm. Và tôi cá là nhóm S thích một nhóm nhỏ vì nó mang tính cá nhân cao hơn.”

“Vậy mục đích của trò xoay vòng là gì?”, Dave hỏi.

“Giáo viên đã nói là cho chúng ta cơ hội để tìm hiểu sâu hơn. Sao anh không thử hỏi anh ta sau khi kết thúc bài tập này?”, Connie trả lời.

Douglas xen vào: “Nếu các bạn đã kết thúc cuộc phân tích tâm lý cả lớp − hay dù có chưa kết thúc đi chăng nữa – thì chúng ta cũng nên trở lại làm việc được chứ? Chúng ta đã mất vài phút rồi.”

Trong khi Dave và các thành viên của đội Đỏ đi vòng quanh các bảng biểu khác, rồi trở lại bảng biểu của đội mình, anh đã tự tìm ra câu trả lời. Mỗi khi đội Đỏ tới một bảng biểu mới, Dave có thể nhìn thấy cách tư duy của đội ban đầu và phương thức bổ sung một số đề mục và sửa đổi những gạch đầu dòng của các đội khác (bằng các màu mực khác nhau). Và khi quay trở lại bảng biểu của đội mình, Dave nhận ra rằng, họ có thể sửa lại ý kiến của đội Đỏ dựa trên thông tin từ các đội khác. Sau khi tất cả các đội chỉnh sửa lại, nội dung trong bốn bảng biểu hiện ra như sau:

Sau khi rà soát các bảng biểu, Dave có thể dễ dàng nhận ra các thành viên trong đội Đỏ có những nét tương đồng đặc trưng cho các loại phong cách bán hàng khác nhau. Bản mô tả về nhóm I đã làm nổi bật phong cách bán của Dave, mặc dù đội khác chuẩn bị thông tin này. Nhưng còn nhiều thứ cần phải học hơn khi giảng viên kéo họ trở lại bài giảng.

“Giờ thì chúng ta đã biết rõ về phương thức tiếp cận, điểm mạnh, điểm yếu của từng phong cách bán hàng và sẵn sàng để phân tích chúng sâu hơn một chút.”

“Hãy xem xét từng phong cách bán hàng, và xác định cách phản ứng của mỗi cá nhân với các phong cách mua hàng khác nhau trước từng phong cách bán hàng. Đối với mỗi phong cách bán hàng, chúng ta hãy tìm ra phong cách mua hàng nào là phù hợp và ngược lại. Hãy bắt đầu với nhóm D. Đội Xanh lá, các bạn có bảng biểu mô tả phong cách bán hàng của nhóm D, sau cuộc rà soát xoay vòng vừa rồi, bảng biểu đã chỉ ra rằng nhóm D là những người thích đối diện trực tiếp, xông xáo, và muốn kết thúc sớm vấn đề. Hãy suy ngẫm về các phong cách mua hàng khác nhau sẽ phản ứng như thế nào với phương thức tiếp cận này. Có thể một số người thích nó còn số khác thì không. Trước tiên, phong cách mua hàng nào thích hợp với cách tiếp cận này?”

“Hiển nhiên, nhóm D sẽ thích phương thức tiếp cận này vì đó là cách mà họ giao tiếp.” Một thành viên đội Xanh lá trả lời.

“Đúng vậy. Liệu có còn phong cách mua hàng nào phù hợp với phương thức tiếp cận của nhóm D không? Khi không ai trả lời, giảng viên tiếp tục hỏi: “Được rồi. Vậy có phong cách mua hàng nào không phù hợp với phương thức tiếp cận này?”

Một thành viên khác của đội Xanh lá phát biểu: “Tôi cho rằng mình thuộc nhóm C. Tôi cảm thấy nhóm D thường là những kẻ kiêu căng và độc đoán. Họ thường thúc giục tôi ra quyết định trước khi trao cho tôi đầy đủ thông tin.”

“Hãy tạm xếp trường hợp của nhóm C sang một bên. Còn phong cách mua hàng nào không phù hợp với phương thức tiếp cận của nhóm D?”

“Tôi cá là những người thuộc nhóm S cũng không thích phong cách bán hàng này vì cho rằng nó mang tính tấn công, không thân thiện, và quá thực tế.” Ian đáp và quay sang nhìn Sam gật gù tán thành ý kiến của anh.

“Tóm lại, chúng ta tin rằng nhóm D sẽ nhất trí với phong cách bán hàng của nhóm D, nhưng nhóm S và nhóm C thì không thích phong cách này. Tiếp theo, chúng ta hãy chuyển sang phong cách bán hàng của nhóm I”, giảng viên kết luận.

Sau khi giúp bốn đội phân tích phong cách bán hàng của từng nhóm, giảng viên tạo ra bảng biểu sau:

“Hãy nhớ rằng ở đây chúng ta đang thảo luận về các phong cách bán hàng nổi trội. Các bạn sẽ thấy khi nhìn vào báo cáo về phong cách bán hàng của mỗi cá nhân, hầu hết chúng ta đều có hơn một phong cách. Tuy nhiên, ở từng thời điểm cụ thể, một trong những phong cách đó sẽ trở nên nổi trội. Nhưng nếu ai đó có phong cách bán hàng của nhóm D, họ hoàn toàn có thể điều chỉnh để bán hàng cho những khách hàng có phong cách mua khác, chẳng hạn như nhóm S hoặc nhóm C. Điều quan trọng là nhận ra xu hướng bán hàng tự nhiên của chính mình, và điều chỉnh nó cho phù hợp”, giảng viên nhắc nhở.

“Vậy thời điểm nào là phù hợp để điều chỉnh phong cách bán hàng?”, Douglas hỏi.

“Một câu hỏi hay. Hãy đánh giá dựa vào bảng biểu mà chúng ta vừa tạo ra, nó đúng với hầu hết các trường hợp, khi bạn chào hàng cho những người có phong cách khác – nhưng không phải là tất cả. Đối với nhóm D, khi chào hàng cho nhóm S hoặc nhóm C, bảng biểu đã gợi ý rằng họ nên điều chỉnh sao cho phù hợp. Khi nhóm I chào hàng cho nhóm C, khi nhóm S chào hàng cho nhóm D, khi nhóm C chào hàng cho nhóm D hoặc nhóm I, việc điều chỉnh phong cách bán hàng sẽ trở nên hữu dụng.”

“Trước khi tìm hiểu thêm, tôi muốn các bạn kiểm tra lại bảng biểu vừa lập. Tôi muốn hỏi: Liệu có phải chúng ta sẽ thành công hơn nếu chào hàng cho nhóm có phong cách mua hàng phù hợp với phong cách bán hàng của chúng ta và ngược lại? Theo trực giác, bạn mong câu trả lời là ‘đúng’. Nhưng hãy thử kiểm tra, sử dụng danh sách khách hàng mà bạn mang theo và hoàn tất bảng biểu trong sách, tôi sẽ trình chiếu nó lên màn hình.

So sánh các thương vụ thành công và thất bại khi sử dụng phong cách bán hàng tự nhiên

Trước tiên, hãy xác định phong cách bán hàng tự nhiên của bạn là gì? Sau đó, hãy viết vào bảng biểu. Tiếp theo, hãy rà soát lại các thương vụ thành công và phong cách chào hàng mà bạn đã sử dụng với khách hàng. Dựa trên cơ sở bảng phong cách bán hàng vừa tạo ra, hãy trả lời câu hỏi ‘phong cách mua hàng của khách hàng có phù hợp với phong cách bán hàng của bạn không? Hay nó ở trong tình trạng trung lập?’ Hãy đếm số thương vụ thành công – trong đó, khách hàng thích phong cách bán hàng của bạn theo bảng biểu và ngược lại. Nếu bạn thuộc nhóm D, và đã thực hiện thành công hai thương vụ với các khách hàng cũng thuộc nhóm D và một khách hàng thuộc nhóm S, thì hãy điền số 2 vào cột ‘thành công nhờ phù hợp với phong cách bán hàng’ và số 1 vào nhóm S – ‘thành công mặc dù không phù hợp với phong cách bán hàng’. Tương tự, hãy áp dụng cách làm này vào các thương vụ thất bại. Trước tiên, mỗi cá nhân hãy tự sắp xếp theo danh sách khách hàng của mình, rồi trưởng nhóm sẽ lấy các số liệu từ các thành viên trong đội và đếm lại. Sau khi hoàn thành, các bạn hãy mang số liệu tổng hợp của từng bàn lên trước lớp.”

Dave nhanh chóng rà soát lại danh sách của mình và tổng hợp kết quả

Năm phút trôi qua, kết quả của bốn đội đã được tính toán và tổng hợp lại trên bảng biểu đặt trước lớp. Giả sử cả lớp có 20 học viên tham gia, mỗi người có ba thương vụ thành công và ba thương vụ thất bại, kết quả là 60/60.

Dave mong đợi kết quả sẽ rất khả quan khi phong cách bán hàng trùng với phong cách mua hàng, nên anh không chuẩn bị cho sự bất ngờ này:

Giảng viên không đưa ra bất cứ kết luận nào, và yêu cầu các nhóm nhận xét về dữ liệu trên bảng biểu. Lần này, Connie là người phát biểu đầu tiên.

“Thông tin này thực sự thú vị. Nếu tôi hiểu đúng bảng dữ liệu − phải thừa nhận là chúng ta không nghiêng về giả thuyết nào, thì các con số phần trăm chỉ ra rằng nhờ phong cách bán hàng phù hợp với phong cách mua hàng mà tỷ lệ khách hàng hài lòng gấp gần năm lần so với khi phong cách bán hàng không phù hợp với phong cách mua hàng (73%/15%). Trong số các thương vụ thất bại, số khách hàng hài lòng chỉ chiếm khoảng 2,5 lần so với số không hài lòng (23%/58%).

“Anh có thường thấy kết quả bất ngờ như thế này ở các lớp học khác không?” Dave hỏi giảng viên.

“Tôi chỉ có thể nói rằng kết quả này không phải là trường hợp điển hình.”

“Vậy điều đó phải chăng có nghĩa là chúng ta – những giám đốc bán hàng, nên làm tốt hơn để nhân viên bán hàng có phong cách bán hàng trùng khớp với phong cách mua hàng của khách?” Dave tiếp tục hỏi.

“Chờ chút. Tôi không muốn cảm thấy lo lắng vì lúc nào cũng phải đảm bảo rằng số lượng nhân viên có phong cách bán hàng D, I, S, C sẽ tăng lên. Phải chăng sẽ tốt hơn nếu chúng ta hướng dẫn nhân viên của mình sử dụng phong cách bán hàng phù hợp với phong cách mua hàng của khách?”, giám đốc bán hàng của một chuỗi cửa hàng bán lẻ quần áo phát biểu.

“Hẳn nhiên, giải pháp đó tốt hơn.” Dave khẳng định, và nhìn thấy nhiều người gật gù tán thành.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.