Khi trời bắt đầu chập tối, con Chuột nước với vẻ mặt đầy phấn khích và bí hiểm đã gọi họ trở lại phòng khách, bắt mỗi người đứng cạnh đống đồ đạc nhỏ của mình, rồi tiến hành trang bị cho cuộc viễn chinh sắp tới. Nó làm việc ấy một cách vô cùng nghiêm túc và kỹ lưỡng, khiến mọi chuyện ngốn khá nhiều thời gian. Đầu tiên là một chiếc thắt lưng cho từng con vật, tiếp theo là một thanh gươm giắt vào mỗi chiếc thắt lưng, rồi một thanh mã tấu ở bên kia để giữ thăng bằng. Sau đó là một cặp súng lục, một cây gậy dùi cui của cảnh sát, vài bộ cùm tay, một ít băng gạc cùng băng dính cá nhân, một bình trữ nước và một hộp đựng bánh mì kẹp. Con Lửng bật cười sảng khoái và nói: “Thôi được rồi, Cậu Chuột! Trò này làm cậu vui mà chẳng hại gì đến tớ. Tớ chỉ định dùng đúng cái gậy này cho mọi việc cần làm thôi.” Nhưng con Chuột nước chỉ nằng nặc: “Làm ơn đi, bác Lửng. Bác biết là cháu không muốn bác trách móc cháu về sau vì đã bỏ sót thứ gì đâu!”

Khi mọi thứ đã hoàn tất, con Lửng cầm một chiếc đèn lồng tối màu ở một bên chân, tay kia nắm chặt cây gậy lớn của mình và hô lớn: “Nào, theo tôi! Chuột chũi đi đầu, vì tôi đang rất hài lòng về cậu ấy; Chuột nước theo sau; Cóc bét nhè đi cuối. Mà nghe đây, Cậu Cóc! Cậu đừng có mà luyên thuyên nhiều như thói quen, bằng không sẽ bị tống cổ về nhà ngay lập tức đấy, rõ chưa!”

Cóc ta sợ bị bỏ lại đến mức răm rắp tuân theo vị trí thấp kém được phân công mà không một lời kêu ca, thế là cả bọn bắt đầu lên đường. Con Lửng dẫn họ đi dọc bờ sông một đoạn ngắn, rồi bất ngờ đu mình lao qua bờ vực vào một cái hốc nằm ở bờ sông, cao hơn mặt nước một chút. Chuột chũi và Chuột nước lặng lẽ làm theo, đu người lọt thỏm vào cái hốc suôn sẻ y như con Lửng vừa làm; nhưng đến lượt Cóc, tất nhiên là hắn lại trượt chân ngãỏm xuống nước với một tiếng tõm rõ to cùng tiếng kêu chít chít hoảng hốt. Hắn được lũ bạn kéo lên, vắt nước và lau khô người vội vã, được dỗ dành rồi dựng đứng lên; thế nhưng con Lửng thì nổi giận đùng đùng,

và dằn mặt hắn rằng chỉ cần một lần nữa làm trò hề như vậy, hắn nhất định sẽ bị bỏ lại đằng sau.

Con Lửng bảo: “Nào, theo tôi!”

Cuối cùng thì họ cũng đặt chân vào đường hầm bí mật, và cuộc đột kích thực sự đã bắt đầu!

Không khí vừa lạnh lẽo, tối tăm, ẩm ướt, thấp lè tè lại chật hẹp, khiến tội nghiệp chú Cóc bắt đầu run lẩy bẩy, một phần vì sợ hãi những gì đang chờ đợi phía trước, phần vì người đã ướt sũng nước. Chiếc đèn lồng đã đi quá xa phía trước, khiến hắn không khỏi bị tụt lại đằng sau một chút trong bóng tối. Bỗng hắn nghe tiếng Chuột nước cẩn trọng gọi với lại: “Cơn lốc Cóc ơi, đi mau lên!”, thế là nỗi sợ bị bỏ lại một mình giữa bóng tối bao trùm lấy hắn, khiến hắn lao vút lên với tốc độ khủng khiếp đến mức tông ngã Chuột nước vào người Chuột chũi, rồi Chuột chũi lại ngã vào con Lửng, làm mọi thứ hỗn độn cả lên trong chốc lát. Con Lửng tưởng rằng họ đang bị tấn công từ phía sau, và vì không gian quá chật hẹp không thể vung gậy hay mã tấu, hắn liền rút súng lục ra và suýt nữa thì nã một viên đạn vào người Cóc. Khi nhận ra chuyện gì thực sự đã xảy ra, hắn vô cùng tức giận và tuyên bố: “Lần này thì cái tên Cóc rắc rối này sẽ bị bỏ lại cho mà xem!”

Nhưng Cóc mếu máo van xin, còn hai con vật kia thì hứa sẽ chịu trách nhiệm quản lý hạnh kiểm của hắn, và cuối cùng con Lửng cũng nguôi giận để đoàn người tiếp tục tiến bước; chỉ có điều lần này Chuột nước đi đoạn hậu, tay nắm chặt lấy vai Cóc.

Thế là họ cứ mò mẫm và lê bước trong nơm nớp lo sợ, tai dựng cả lên và tay lăm lăm súng lục, cho đến khi con Lửng cất tiếng: “Lẽ ra giờ này chúng ta phải đến sát ngay dưới Đại sảnh rồi chứ nhỉ.”

Rồi bất thình lình, họ nghe thấy từ đâu đó rất xa, nhưng dường như lại ở ngay sát trên đầu mình, một thứ âm thanh hỗn độn vang lên giống như tiếng người đang la hò, cổ vũ, dậm chân thình thịch xuống sàn và đập bàn rầm rầm. Sự sợ hãi đến thần kinh của Cóc lại trỗi dậy, nhưng con Lửng chỉ điềm đạm nhận xét: “Bọn chồn đang quậy tưng bừng kìa!”

Đường hầm lúc này bắt đầu dốc ngược lên cao; họ mò mẫm tiến thêm một đoạn nữa thì tiếng động lại bùng lên lần này vô cùng rõ mồn một, sát ngay trên đầu họ. “U-ray-u-ray-u-ray-u-ray!”, tiếng họ nghe được kèm theo tiếng những đôi chân nhỏ xíu dậm thịch thịch xuống sàn nhà, cùng tiếng lanh canh

của ly cốc khi những bàn tay nhỏ giáng xuống mặt bàn. “Chúng đang có những giây phút tuyệt vời làm sao!”, con Lửng thốt lên. “Đi nào!” Họ hối hả rảo bước qua đoạn đường hầm cho đến khi nó kết thúc hoàn toàn, và nhận ra mình đang đứng ngay dưới cánh cửa sập dẫn thông lên phòng để thức ăn của quản gia.

Tiếng ồn ào trong phòng yến tiệc lớn đến mức khả năng họ bị phát hiện là rất thấp. Con Lửng ra hiệu: “Nào các cậu, cùng một lúc nhé!”, thế là cả bốn người cùng chườm vai vào cánh cửa sập và hợp sức đẩy bật nó lên. Nương tay kéo nhau lên trên, họ thấy mình đang đứng trong phòng chứa thức ăn, chỉ cách một cánh cửa là đến phòng yến tiệc, nơi kẻ thù đang vô tư chè chén say sưa.

Tiếng ồn khi họ vừa thoát ra từ đường hầm đơn giản là điếc tai nhức óc. Cuối cùng, khi tiếng hò reo và tiếng đập bàn dần lắng xuống, một giọng nói cất lên vang rõ: “Chà, tôi không có ý định giữ quý vị lại lâu đâu”—(tiếng vỗ tay rào rào)—“nhưng trước khi tôi trở về chỗ ngồi của mình”—(tiếng hoan hô lại vang lên)—“tôi muốn nói đôi lời về người chủ nhà tử tế của chúng ta, ngài Cóc. Tất cả chúng ta đều biết

Cóc!”—(tiếng cười phá lên sảng khoái)—“Cóc tốt bụng, Cóc khiêm nhường, Cóc trung thực!” (những tràng cười khúc khích vang dội).

“Cứ để tôi tẩn cho hắn một trận xem nào!”, Cóc lầm bầm, nghiến ken két hai hàm răng.

“Bình tĩnh nào!”, con Lửng vừa nói vừa khó khăn lắm mới kìm chế được hắn. “Tất cả chuẩn bị sẵn sàng nhé!”

“—Hãy để tôi hát tặng quý vị một bài hát nhỏ,” giọng nói kia tiếp tục, “mà tôi đã sáng tác về chủ đề Cóc”—(tiếng vỗ tay kéo dài).

Lúc bấy giờ, Tên Chồn Thủ lĩnh—vì chính là hắn—cất giọng cao vút, lanh lảnh—

“Cóc ta dạo bước rong chơi

Hớn hở tung tăng khắp phố phường—”

Con Lửng ưỡn ngực đứng thẳng người dậy, siết chặt lấy cây gậy bằng cả hai chân, liếc nhìn quanh đồng đội và hô vang—

“Thời khắc đã đến! Theo tôi!”

Rồi đạp tung hoác cánh cửa ra.

Ôi chao!

Biết bao tiếng la hét, tiếng chít chít và tiếng thét chói tai tràn ngập cả bầu không khí!

Đám chồn hốt hoảng lao bổ xuống gầm bàn

và nhảy chồm chồm một cách điên cuồng lên cửa sổ là phải lắm! Lũ chồn sương cuống cuồng chạy thục mạng về phía lò sưởi rồi kẹt cứng không lối thoát trong ống khói là điều dễ hiểu! Bàn ghế bị lật nhào, thủy tinh và đồ sứ vỡ vụn tung tóe trên sàn nhà trong cơn hoảng loạn của khoảnh khắc kinh hoàng ấy, khi bốn Vị Anh Hùng hiên ngang bước vào phòng với vẻ mặt đầy sát khí! Con Lửng hùng vĩ, ria mép dựng ngược, chiếc gậy khổng lồ xé gió vù vù; Chuột chũi với thân hình đen đúa, dữ dằn, tay lăm lăm gậy và gầm lên chiến hào đáng sợ: “Một chú Chuột chũi! Một chú Chuột chũi!”; Chuột nước quyết tử và kiên quyết, thắt lưng phồng rộp lên vì đủ mọi loại vũ khí từ cổ chí kim; Cóc thì điên cuồng vì phấn khích lẫn lòng tự trọng bị tổn thương, phồng to gấp đôi kích cỡ bình thường, nhảy nhót tung tăng giữa không trung và phát ra những tiếng hú vang dội khiến đám chồn lạnh sống lưng! “Cóc ta dạo bước rong chơi!”, hắn gầm lên. “Để tao cho chúng mày ‘rong chơi’ luôn nhé!”, và hắn lao thẳng vào Tên Chồn Thủ lĩnh. Bốn người bọn họ tính ra chỉ có bốn mạng, nhưng đối với đám chồn đang chết khiếp thì cả căn phòng như chật cứng những con quái thú khổng lồ màu xám, đen, nâu và vàng, đang hú hét và vung vẩy những cây gậy khổng lồ; thế là chúng vỡ trận tháo chạy với những tiếng kêu chít chít

đầy kinh hãi và tuyệt vọng, chạy tán loạn tứ phía, qua cửa sổ, chui lên ống khói, miễn là thoát khỏi tầm với của những cây gậy đáng sợ ấy.

Mọi chuyện kết thúc rất nhanh chóng. Bốn Người Bạn đi dọc khắp đại sảnh, nện gậy vào bất kỳ cái đầu nào dám ngóc lên; và chỉ trong vòng năm phút, căn phòng đã được dọn sạch sẽ. Vọng qua những ô cửa sổ vỡ là tiếng thét của lũ chồn hoảng loạn đang tháo thân chạy trốn băng qua bãi cỏ; nằm vật vã trên sàn là khoảng một chục tên địch, bị Chuột chũi bận rộn trói tay bằng còng số tám. Con Lửng sau khi tạm nghỉ tay liền nương người vào gậy và lau trán bằng bàn tay chân chất.

“Chuột chũi này,” hắn nói, “cậu là người bạn tuyệt vời nhất! Cứ chạy ra ngoài kia xem xét đám lính canh chồn sương của cậu thế nào đi, xem chúng đang làm gì kìa. Tớ đoán là nhờ có cậu mà tối nay chúng ta sẽ chẳng phải phiền lòng vì bọn chúng đâu!”

Chuột chũi lập tức biến mất qua cửa sổ; còn con Lửng bảo hai người kia dựng lại bàn ăn cho thẳng thắn, nhặt nhạnh dao dĩa, đĩa và ly từ đống đổ nát trên sàn,

rồi kiểm tra xem có kiếm được thứ gì làm bữa tối không. “Tớ đói bụng lắm rồi đây,” hắn nói với cái giọng có phần xuồng xã thường ngày của mình. “Nhanh chân lên nào hỡi Cóc, hoạt bát lên xem nào! Bọn tớ đã đòi lại nhà cho cậu rồi đấy, thế mà cậu chẳng thèm mời nổi bọn tớ lấy một cái bánh mì kẹp.”

Cóc cảm thấy hơi chạnh lòng vì con Lửng không nói những lời ngọt ngào với hắn như đã làm với Chuột chũi, hay khen hắn là một chàng trai tuyệt vời và chiến đấu dũng cảm nhường nào; bởi vì bản thân hắn đang vô cùng mãn nguyện với chính mình và cái cách hắn vừa lao vào Tên Chồn Thủ lĩnh, đá văng hắn ta bay qua bàn chỉ bằng một cú đánh gậy. Dù vậy hắn vẫn lon ton phụ giúp, Chuột nước cũng thế, và chẳng mấy chốc họ tìm thấy một ít mứt ổi trong chiếc đĩa thủy tinh, một con gà luộc nguội, một chiếc lưỡi bò gần như chưa ai đụng đến, một chút bánh trifle và khá nhiều salad tôm hùm; trong phòng chứa thức ăn, họ còn tình cờ vớ được một giỏ bánh mì cuộn kiểu Pháp cùng vô số phô mai, bơ và rau cần tây. Họ vừa định ngồi xuống thì Chuột chũi trèo qua cửa sổ bước vào, miệng cười khúc khích, ôm theo một đống súng trường trên tay.

“Xong cả rồi,” cậu ta báo cáo. “Theo những gì tớ

thấy thì ngay khi đám chồn sương vốn dĩ đã vô cùng căng thẳng và dễ hoảng loạn nghe thấy tiếng la hét, hú hét và tiếng ồn ào long trời lở đất bên trong đại sảnh, một số đã vứt súng tháo chạy. Số khác trụ lại được một lát, nhưng khi lũ chồn xông ra ngoài, chúng tưởng mình bị phản bội; thế là bọn chồn sương lao vào đánh nhau với lũ chồn, còn lũ chồn thì cố vùng vẫy để tẩu thoát, chúng vật lộn, uốn éo, đấm đá lẫn nhau rồi lăn cù miết cho đến khi phần lớn lăn tõm xuống sông! Giờ thì chúng biến sạch theo cả cách này hay cách khác rồi; và tớ đã thu giữ hết súng trường của chúng. Mọi chuyện ổn thỏa cả rồi đấy!”

“Đúng là một con vật xuất sắc và đáng khen ngợi!”, con Lửng cất tiếng, miệng ngập tràn thịt gà và bánh trifle. “Bây giờ, còn đúng một việc nữa tớ muốn cậu làm, Chuột chũi ạ, trước khi ngồi xuống ăn tối cùng anh em chúng ta; và tớ làm phiền cậu chỉ vì tớ biết mình có thể tin tưởng cậu làm xong xuôi mọi chuyện, ước gì ai tớ quen cũng được thế này. Tớ đã sai thằng Chuột nước rồi, tiếc là nó lại mang tâm hồn thi sĩ. Tớ muốn cậu dẫn mấy tên nằm trên sàn nhà kia lên lầu với,

dọn dẹp sạch sẽ vài phòng ngủ, sắp xếp ngăn nắp và làm cho chúng thật thoải mái vào. Nhớ bảo chúng quét dọn dưới gầm giường, trải ga và vỏ gối sạch sẽ, bẻ gập một góc chăn lại đúng theo lề lối cậu vẫn thường làm; rồi đặt vào mỗi phòng một ấm nước nóng, khăn tắm sạch và những bánh xà phòng thơm mới tinh. Sau đó thì cậu có thể cho mỗi tên một trận nhừ tử tùy thích xem như giải tỏa tâm lý, rồi tống cổ chúng ra bằng cửa sau, tớ nghĩ chúng ta sẽ chẳng bao giờ phải nhìn mặt bọn chúng nữa đâu. Rồi sau đó hãy quay lại đây thưởng thức món lưỡi bò nguội này nhé. Ngon tuyệt cú mèo luôn đấy. Tớ rất hài lòng về cậu, Chuột chũi ạ!”

Cậu Chuột chũi tốt bụng nhặt một cây gậy lên, xếp các tù nhân thành một hàng dọc trên sàn, ra lệnh “Bước đều, bước!” và dẫn đội của mình lên lầu trên. Một lúc sau, cậu xuất hiện trở lại với nụ cười trên môi và thông báo rằng mọi căn phòng đều đã sẵn sàng, sạch sẽ không tì vết. “Và tớ chẳng thèm đánh đòn tên nào cả,” cậu nói thêm. “Tớ nghĩ suy cho cùng thì ngần ấy trận đòn trong một đêm là quá đủ với chúng rồi, và khi tớ đem điều đó ra phân tích thì lũ chồn hoàn toàn đồng tình với tớ, chúng bảo chẳng đời nào dám làm phiền

tớ nữa đâu. Bọn chúng vô cùng hối hận, bày tỏ sự tiếc nuối khôn cùng vì những việc đã làm, nhưng đổ lỗi hết cho Tên Chồn Thủ lĩnh và đám chồn sương, đồng thời thề thốt rằng nếu sau này có cơ hội chuộc lỗi thì chúng ta chỉ việc lên tiếng. Thế nên tớ mỗi đứa phát cho một ổ bánh mì rồi thả chúng ra cửa sau, và thế là chúng cắm cổ chạy thừng thừng cho bằng hết!”

Đoạn Chuột chũi kéo ghế ngồi vào bàn, chiến đấu nhiệt tình với món lưỡi bò nguội; còn Cóc, ra dáng một quý ông thực thụ, đã gạt bỏ mọi sự đố kỵ sang một bên và chân thành bày tỏ: “Cảm ơn cậu rất nhiều, cậu Chuột chũi thân mến, vì mọi vất vả và phiền toái tối nay, và đặc biệt vì sự thông minh sắc sảo của cậu sáng nay!” Con Lửng vô cùng hài lòng trước câu nói đó và thốt lên: “Lời nói vừa rồi mới đích thị là chú Cóc dũng cảm của tôi chứ!” Thế là họ kết thúc bữa tối trong niềm vui sướng và mãn nguyện tột cùng, rồi chẳng mấy chốc lui về nghỉ ngơi giữa những lớp ga giường sạch sẽ, an toàn trong chính tổ ấm gia tộc của Cóc, nơi đã được giành lại bằng lòng dũng cảm vô song, chiến lược tuyệt đỉnh và cách sử dụng gậy gộc đúng đắn.

Sáng hôm sau, Cóc vì ngủ nướng quá đà như thường lệ nên xuống bàn ăn muộn đến mức đáng xấu hổ, và chỉ tìm thấy trên bàn một vài

vỏ trứng, ít vụn bánh mì nướng nguội ngắt dai nhách, một bình cà phê cạn đến ba phần tư và thực sự chẳng còn mấy thứ khác; điều này chẳng mảy may giúp tâm trạng hắn khá lên được, xét cho cùng thì đây vẫn là nhà của hắn cơ mà. Qua khung cửa kính kiểu Pháp của phòng ăn, hắn nhìn thấy Chuột chũi và Chuột nước đang ngồi trên những chiếc ghế mây ngoài bãi cỏ, rõ ràng là đang kể chuyện cho nhau nghe; cười rộ lên sảng khoảng và đá những chiếc chân ngắn củn lên không trung. Con Lửng đang ngồi trên ghế bành và say sưa đọc báo buổi sáng, chỉ ngước lên gật đầu khi Cóc bước vào phòng. Nhưng Cóc thừa hiểu tính cách tên bạn già của mình, thế nên hắn đành ngồi xuống và cố thưởng thức bữa sáng ngon nhất có thể trong khả năng, chỉ lầm bầm tự nhủ rằng sớm muộn gì hắn cũng sẽ tính sổ với bọn chúng cho ra ngô ra ra. Khi hắn sắp ăn xong, con Lửng ngước lên và cộc lỏn thông báo: “Tớ rất tiếc, Cóc ạ, nhưng có lẽ sắp có một đống việc nặng nhọc đang chờ cậu trước mắt đấy. Cậu thấy đấy, thực sự chúng ta phải tổ chức ngay một Bữa yến tiệc để ăn mừng vụ này. Mọi người đều mong đợi ở cậu—thực chất, đó là nguyên tắc phải thế.”

“Ôi, được thôi!”, Cóc vui vẻ đáp lời. “Miễn sao chiều lòng được mọi người là được. Dù rằng tớ chẳng tài nào hiểu nổi tại sao quái quỷ nào các cậu lại muốn bày tiệc yến vào ban ngày cơ chứ. Nhưng cậu biết đấy, tớ sống đâu phải để làm vui lòng bản thân, mà chỉ để tìm xem bạn bè mình muốn gì, rồi tìm cách sắp xếp cho họ thôi, bác Lửng yêu quý ạ!”

“Đừng có cố tỏ ra ngốc nghếch hơn thực tế nữa,” con Lửng bực bội đáp; “và đừng có vừa nói vừa cười khúc khích hay phun nước bọt vào ly cà phê như thế; trông vô phép lắm. Ý tớ là, bữa yến tiệc đương nhiên sẽ diễn ra vào buổi tối, nhưng thiệp mời thì phải được viết và gửi đi ngay lập tức, và cậu chính là người phải viết chúng. Bây giờ hãy ngồi ngay vào chiếc bàn kia—trên đó có cả chồng giấy viết thư in chữ ‘Dinh thự Cóc’ màu xanh mạ vàng lấp lánh ở góc trên—và viết thiệp mời cho tất cả bạn bè của chúng ta đi, nếu cậu tập trung cao độ thì chúng ta sẽ hoàn tất việc gửi chúng trước bữa trưa đấy. Tớ cũng sẽ phụ một tay và gánh vác phần việc của mình. Tớ đi đặt tiệc đây.”

“Cái gì!”, Cóc kêu lên đầy vẻ hoảng hốt. “Bắt tớ ru rú trong nhà viết một đống thư nhảm nhí vào một buổi sáng đẹp trời thế này, trong khi tớ muốn đi dạo quanh cơ ngơi của mình, sắp xếp lại mọi thứ và mọi người cho vào nề nếp, rồi nghênh ngang dạo chơi và tận hưởng cuộc sống á! Đời nào có chuyện đó! Tớ sẽ—tớ sẽ cho các cậu—Mà khoan đã nào! Ơ hay, tất nhiên rồi, bác Lửng thân mến ạ! Niềm vui hay sự tiện lợi của tôi có xá gì so với người khác chứ! Bác muốn thế thì việc đó sẽ được thực hiện. Nào, bác Lửng cứ đi đi, hãy đặt tiệc đi, đặt món gì bác thích ấy; rồi sau đó cứ việc ra ngoài nhập bọn với mấy đứa nhóc nhà ta mà tận hưởng niềm vui ngây thơ trong sáng, mặc kệ tôi cùng những nỗi lo toan vất vả này. Tôi xin hy sinh buổi sáng đẹp đền này trên bàn thờ của tinh thần trách nhiệm và tình bạn!”

Con Lửng nhìn hắn với vẻ đầy nghi ngờ, nhưng bộ dạng thành khổng, cởi mở của Cóc khiến hắn khó lòng mà quy chụp cho bất kỳ động cơ đen tối nào đằng sau sự thay đổi thái độ đột ngột này. Thế là hắn rời khỏi phòng theo hướng đi xuống nhà bếp, và ngay khi cánh cửa vừa khép lại sau lưng, Cóc liền lao ngay đến bàn viết. Một ý tưởng tuyệt vời vừa lóe lên trong đầu hắn khi nãy. Hắn sẽ viết những bức thiệp mời; và hắn sẽ khéo léo lồng vào đó vai trò chủ chốt của mình trong trận chiến, cách hắn hạ gục Tên Chồn Thủ lĩnh ra sao; hắn cũng sẽ úp mở về những cuộc phiêu lưu của mình cùng chuỗi ngày tháng khải hoàn vinh quang mà hắn có thể kể; chưa hết, ở trang phụ phía sau, hắn sẽ phác thảo một thứ chương trình giải trí cho buổi tối—đại loại thế này, theo đúng những gì hắn vừa vẽ ra trong đầu:—

Bài phát biểu do Cóc trình bày.

(Sẽ có thêm các bài phát biểu khác do Cóc trình bày trong suốt buổi tối.)

Bài diễn thuyết do Cóc trình bày

Tóm lược—Hệ thống nhà tù của chúng ta—Những tuyến đường thủy của nước Anh cổ kính—Việc buôn bán ngựa và cách đối phó—Tài sản, quyền lợi và nghĩa vụ của nó—Trở về với đất mẹ—Chân dung một Hào trưởng điển hình nước Anh.

Bài hát do Cóc trình bày.

(Do chính chủ nhân sáng tác.)

Các sáng tác khác của Cóc

sẽ được trình bày trong suốt buổi tối

qua giọng ca của nhà soạn nhạc.

Ý tưởng này làm hắn vô cùng sung sướng, và hắn đã làm việc cực kỳ chăm chỉ để hoàn thành toàn bộ số thư từ trước trưa. Đúng giờ đó, có người báo tin rằng có một tên chồn nhỏ trông khá tả tơi đang đứng ở cửa, rụt rè hỏi xem hắn có thể giúp gì được cho quý ngài hay không. Cóc nghênh ngang đi ra và nhận ra đó chính là một trong những tù nhân của tối hôm trước, trông vô cùng lễ phép và chực chờ làm vui lòng chủ nhân. Hắn vỗ vỗ lên đầu tên chồn, nhét xấp thiệp mời vào tay nó và giục nó chạy thật nhanh đi phát cho bằng hết, đồng thời bảo rằng nếu tối nay nó quay lại, biết đâu sẽ có một shilling thưởng cho nó, mà cũng có lẽ là không; và tội nghiệp tên chồn tỏ ra vô cùng biết ơn, hối hả chạy đi thực hiện nhiệm vụ.

Khi đám động vật quay lại dùng bữa trưa, trông ai nấy cũng vô cùng ồn ào và phấn chấn sau một buổi sáng tung hoành trên sông, Chuột chũi với lương tâm đang cắn rứt liền liếc nhìn Cóc đầy ái ngại, thầm đoán sẽ bắt gặp một bộ mặt hờn dỗi hoặc chán nản. Ngược lại, Cóc ta lại ra vẻ ta đây và hất hàm kiêu ngạo đến mức Chuột chũi bắt đầu thấy có gì đó bất thường; trong khi Chuột nước và con Lửng trao nhau những ánh mắt đầy ẩn ý.

Ngay khi bữa ăn vừa kết thúc, Cóc đút sâu hai tay vào túi quần, thỉnh thoảng buông lơi một câu: “Thôi, các cậu cứ tự nhiên nhé! Cần gì cứ lên tiếng!” rồi nghênh ngang bước về hướng khu vườn, nơi hắn muốn nghiền ngẫm một hai ý tưởng cho những bài phát biểu sắp tới, thì Chuột nước đã nhanh tay túm lấy cánh tay hắn.

Cóc láng phán đoán được ý đồ của đối phương nên cố hết sức để chuồn; nhưng khi con Lửng bước tới nắm chặt lấy bên tay kia thì hắn hiểu rằng trò chơi đã chính thức khép lại. Cả hai con vật kẹp chặt hắn ở giữa, áp giải vào căn phòng hút thuốc nhỏ nằm ngay sát sảnh chính, đóng sập cửa lại và ấn hắn ngồi xuống ghế. Sau đó, cả hai đứng chắn ngay trước mặt, trong khi Cóc ngồi im thin thít và lườm họ với vẻ đầy nghi ngờ cùng khó chịu.

“Nào, nghe đây Cóc nhé,” Chuột nước lên tiếng. “Chuyện là về bữa tiệc yến này, và tớ rất tiếc khi phải nói với cậu những điều thế này. Nhưng tụi tớ muốn cậu hiểu rõ một lần và mãi mãi rằng sẽ chẳng có bài phát biểu hay bài hát nào hết. Hãy cố mà thấm nhuần thực tế rằng trong dịp này chúng ta không tranh luận với cậu; chúng ta chỉ đang thông báo cho cậu biết thôi.”

Cóc nhận ra mình đã sập bẫy. Bọn chúng đã hiểu thấu tâm can hắn, nhìn thấu những suy tính của hắn và đi trước hắn một bước. Giấc mộng đẹp của hắn đã tan thành mây khói.

“Tớ chỉ xin hát cho họ nghe đúng một bài hát nhỏ thôi có được không?”, hắn cất giọng van xin thảm thiết.

“Không, một bài nhỏ cũng không,” Chuột nước kiên quyết đáp lại, dù tim thắt lại khi nhìn thấy đôi môi đang run rẩy của tội nghiệp chú Cóc đầy thất vọng. “Chẳng ích gì đâu, Cóc ơi; cậu thừa biết mấy bài hát của cậu toàn là sự tự phụ, khoác lác và kiêu ngạo; còn những bài phát biểu của cậu thì toàn tự ca tụng bản thân và—và—ừ thì, toàn là sự phóng đại lố bịch và—và—”

“Và toàn hơi thừa,” con Lửng chen vào bằng cái giọng thô thiển quen thuộc.

“Tất cả cũng vì lợi ích của cậu thôi, Cóc ạ,” Chuột nước nói tiếp. “Cậu biết là sớm muộn gì mình cũng phải tu tâm dưỡng tính, và bây giờ có vẻ là thời điểm tuyệt vời để bắt đầu; coi như một bước ngoặt trong cuộc đời cậu đi. Xin đừng nghĩ rằng việc nói ra những điều này không làm tớ đau lòng hơn là cậu chịu đựng.”

Cóc trầm ngâm chìm đắm trong suy nghĩ suốt một hồi lâu. Cuối cùng hắn ngẩng đầu lên, và những dấu vết của cảm xúc dâng trào vẫn còn hằn rõ trên nét mặt. “Các bạn đã chiến thắng,” hắn nói với giọng ngắt quãng. “Quả thực, điều tôi xin chỉ là một thứ vô cùng nhỏ nhoi—chỉ là quyền được nở hoa và tỏa sáng thêm đúng một buổi tối nữa, được buông thả bản thân và lắng nghe những tràng pháo tay vang dội mà tôi luôn cảm thấy—không hiểu sao—luôn khơi gợi ra những phẩm chất tốt đẹp nhất trong tôi. Tuy nhiên, các bạn nói đúng, còn tôi đã sai. Từ nay về sau tôi sẽ là một chú Cóc hoàn toàn khác biệt. Các bạn thân mến, các bạn sẽ chẳng bao giờ phải có dịp đỏ mặt vì tôi thêm một lần nào nữa. Nhưng ôi trời ơi, cuộc đời này thật phũ phàng làm sao!”

Và vừa áp chiếc khăn tay lên mặt, hắn vừa lê bước chân ngập ngừng rời khỏi căn phòng.

“Bác Lửng này,” Chuột nước thốt lên, “tớ cứ thấy mình ác độc thế nào ấy; không biết cảm giác của bác bây giờ ra sao?”

“Ồ, tớ biết chứ, tớ biết chứ,” con Lửng ủ rũ đáp. “Nhưng chuyện đó buộc phải làm. Cậu bạn tốt này còn phải sống ở đây, phải tự khẳng định chỗ đứng và được người ta tôn trọng nữa chứ. Chẳng lẽ cậu muốn biến cậu ta thành một trò cười cho thiên hạ, bị đám chồn sương và chồn hôi chế giễu mỉa mai chắc?”

“Đương nhiên là không rồi,” Chuột nước đáp. “Và nhắc đến lũ chồn, thật may là chúng ta đã túm được tên chồn nhỏ đó ngay lúc hắn vừa lên đường đi phát thiệp mời của Cóc. Tớ thấy có điều đáng ngờ từ những gì cậu kể, nên đã xem thử vài tấm; trông chúng quả thực vô cùng tồi tệ và tai họa. Tớ đã tịch thu toàn bộ rồi, và cậu Chuột chũi tốt bụng hiện đang ngồi trong phòng khách màu xanh lam để viết lại những tấm thiệp mời thật giản dị và nhã nhặn.”

Cuối cùng thì thời khắc diễn ra bữa yến tiệc cũng đến gần, và Cóc, sau khi rời khỏi nhóm bạn để lui về phòng ngủ, vẫn ngồi thừ ra ở đó với vẻ mặt đầy u sầu và tư lự. Tì cằm lên bàn chân, hắn suy ngẫm miên man và sâu sắc. Dần dần nét mặt hắn dãn ra, và trên môi xuất hiện những nụ cười dài, chậm rãi. Rồi hắn bắt đầu khúc khích cười với vẻ thẹn thùng, đầy tự ý thức. Cuối cùng hắn đứng dậy, khóa chặt cửa lại, kéo rèm che kín các cửa sổ, thu gom toàn bộ ghế trong phòng xếp thành một hình bán nguyệt rồi đứng vào vị trí phía trước chúng, cơ thể phổng phao thấy rõ. Kế đến hắn cúi đầu chào, húng hắng ho hai tiếng, rồi cất cao giọng hát say sưa trước khán giả tưởng tượng đang hiện lên mồn một trong tâm trí:

BÀI CA NHỎ CUỐI CÙNG CỦA CÓC

Cóc ta—đã—trở về nhà!

Phòng khách phen này hoảng loạn, đại sảnh vang vọng tiếng gào,

Chuồng bò khóc lóc thảm thiết, chuồng ngựa gào thét cồn cào,

Khi Cóc ta—đã—trở về nhà!

Khi Cóc ta—đã—trở về nhà!

Cửa sổ đập cho vỡ nát, cửa ra vào phá tung bừng,

Lũ chồn ngất xỉu trên sàn bị truy đuổi chạy tưng bừng,

Khi Cóc ta—đã—trở về nhà!

Tùng! Tùng! Trống gióng liên hồi!

Kèn cựa thổi vang rộn rã, binh lính đứng nghiêm chào mừng,

Đại bác đùng đoàng nổ súng, ô tô bóp còi inh ỏi,

Khi—Người Hùng—về tới chốn đây!

Hô vang—Muôn năm vạn tuế!

Mỗi người trong đám đông hãy cố hô thật lớn vào,

Để tỏ lòng tôn kính với con vật mà ai nấy đều tự hào,

Bởi hôm nay là—ngày vĩ đại của Cóc!

Hắn hát khúc ca này rất to, với tất cả sự đắm say và biểu cảm; và khi vừa dứt lời, hắn liền hát lại từ đầu một lần nữa.

Rồi hắn thở dài một tiếng thật sâu; một tiếng thở dài đằng đẵng, đằng đẵng, đằng đẵng.

Sau đó hắn nhúng chiếc bàn chải tóc vào bình nước, rẽ ngôi giữa rồi chải tóc thật thẳng và mượt áp sát vào hai bên má; và khi mở khóa cửa, hắn nhẹ nhàng bước xuống cầu thang để chào đón những vị khách mà hắn thừa biết đang tề tựu đông đủ trong phòng khách lớn.

Tất cả các loài động vật đều reo hò khi hắn bước vào, quây quần chúc mừng và ca ngợi lòng dũng cảm, sự thông minh cùng tài năng chiến đấu của hắn; nhưng Cóc chỉ mỉm cười nhạt và lẩm bẩm: “Có gì đâu nào!” Hoặc thỉnh thoảng, để đổi mới không khí, hắn lại bảo: “Trái lại mới đúng chứ!” Con Rái cá đang đứng sưởi bên lò sưởi, say sưa miêu tả cho vòng tròn bạn bè ngưỡng mộ nghe chính xác cách hắn sẽ xoay sở mọi chuyện ra sao nếu có mặt ở đó, bèn bước tới với một tiếng hô lớn, quàng tay qua cổ Cóc và định kéo hắn đi một vòng quanh phòng trong tiếng khúc khải hoàn; thế nhưng Cóc với vẻ điềm đạm lại tỏ ra khá lạnh lùng với hắn, nhẹ nhàng gỡ tay ra và từ tốn nhận xét: “Trí tuệ siêu việt thuộc về bác Lửng; Chuột chũi và Chuột nước mới là những người gánh chịu phần nặng nhọc của trận chiến; tôi chỉ phục vụ trong hàng ngũ và làm được rất ít hoặc chẳng làm được

gì đáng kể.” Đám động vật rõ ràng cảm thấy hoang mang và bất ngờ trước thái độ bất ngờ này của hắn; và Cóc cảm nhận rõ, khi hắn di chuyển từ vị khách này sang vị khách khác với những lời đáp từ khiêm nhường, rằng mình chính là tâm điểm thu hút sự chú ý tuyệt đối của tất cả mọi người.

Con Lửng đã cho chuẩn bị mọi thứ thị soạn nhất, và bữa yến tiệc đã thành công mỹ mãn. Đã có rất nhiều câu chuyện, tiếng cười và những lời trêu đùa rôm rả giữa các loài động vật, nhưng xuyên suốt tất cả, Cóc—như một lẽ đương nhiên khi ngồi ghế chủ tiệc—đã hạ mi mắt và lẩm bẩm những lời xã giao nhã nhặn với những vị khách ngồi hai bên mình. Thỉnh thoảng hắn lén liếc nhìn con Lửng và Chuột nước, và lần nào nhìn sang cũng bắt gặp hai kẻ đó đang trố mắt nhìn nhau há hốc mồm; điều này đem lại cho hắn sự thỏa mãn tột cùng. Khi buổi tối dần trôi về muộn, một số con vật trẻ tuổi và hiếu động bắt đầu thì thầm với nhau rằng mọi thứ không còn vui nhộn như những ngày tháng tốt đẹp thuở trước nữa; và bắt đầu có tiếng đập bàn cùng những tiếng gọi: “Cóc! Phát biểu đi! Xin ngài Cóc phát biểu một bài! Hát đi nào! Bài hát của ngài Cóc đâu rồi!” Nhưng Cóc chỉ nhẹ nhàng lắc đầu,

giơ một chân lên ra hiệu phản đối ôn hòa, rồi bằng cách nhiệt tình mời mọc những món ngon cho khách, trò chuyện thời sự gần gũi, và ân cần hỏi thăm về những thành viên trong gia đình họ còn quá nhỏ chưa thể tham gia các buổi tiệc tùng xã giao, hắn đã khéo léo truyền đạt cho họ hiểu rằng bữa tối này được vận hành theo đúng những khuôn phép chuẩn mực nhất.

Hắn quả thực là một chú Cóc đã hoàn toàn thay đổi!

Sau đỉnh cao đó, bốn con vật tiếp tục cuộc sống của họ—vốn từng bị gián đoạn thô bạo bởi cuộc nội chiến—trong niềm vui sướng và mãn nguyện tột cùng, không bị làm phiền bởi bất kỳ cuộc nổi dậy hay cuộc xâm lược nào nữa. Cóc, sau khi thảo luận kỹ lưỡng với những người bạn của mình, đã chọn một sợi dây chuyền vàng đẹp mắt đính kèm mặt lược ngọc trai để gửi tặng con gái người cai ngục, kèm theo một bức thư mà ngay cả con Lửng cũng phải thừa nhận là khiêm nhường, biết ơn và đầy trân trọng; trong khi đó, người lái tàu hỏa cũng được gửi lời cảm ơn đúng mức và đền bù xứng đáng cho mọi nỗi vất vả và phiền toái. Dưới sức ép gay gắt từ con Lửng, ngay cả mụ đàn bà chèo thuyền sà lan cũng được cất công tìm kiếm dẫu gặp chút khó khăn, và giá trị con ngựa của mụ ta đã được bồi hoàn một cách kín đáo;

dù Cóc phản ứng dữ dội trước việc này, vì hắn tự cho mình là một sứ giả của Định mệnh được phái đến để trừng phạt những mụ đàn bà béo tốt có cánh tay lốm đốm mà không biết nhận ra một quý ông thực thụ khi trông thấy. Số tiền liên quan thực ra cũng chẳng nặng nề gì, khi định mức của tay lợn rừng được các thẩm định viên địa phương công nhận là tương đối chính xác.

Đôi khi, vào những buổi tối mùa hè dài dằng dặc, nhóm bạn lại cùng nhau đi dạo trong Khu Rừng Hoang Dã—nơi giờ đây đã được thuần hóa thành công đối với họ; và thật ấm lòng khi chứng kiến họ được chào đón một cách đầy cung kính bởi cư dân nơi đây, và cách những bà mẹ chồn dắt theo bầy con ra cửa hang rồi chỉ trỏ: “Nhìn kìa con! Ngài Cóc vĩ đại đang đi kìa! Và kia là ngài Chuột nước dũng cảm, một chiến binh đáng sợ, đang đi cùng ngài ấy! Còn đằng kia là ngài Chuột chũi nổi tiếng mà các con vẫn thường nghe bố kể mãi đấy thôi!” Nhưng khi lũ trẻ hờn dỗi và hoàn toàn vượt ngoài tầm kiểm soát, họ sẽ dặn dò để chúng ngoan ngoãn bằng cách dọa rằng nếu chúng không nín khóc và thôi quấy rầy, con Lửng xám dữ tợn

sẽ lôi cổ lên và bắt đi cho bằng hết. Đây hoàn toàn là một lời vu khống trắng trợn đối với bác Lửng—người tuy chẳng bận tâm mấy đến Xã hội thượng lưu nhưng lại khá yêu mến trẻ con; thế nhưng chiêu bài ấy chưa bao giờ thất bại trong việc phát huy tác dụng triệt để.

Gió qua rặng liễu

Trang phụ bìa sau