Đứng trên một chỗ cao, đức vua theo dõi toàn bộ trận chiến, liên tục ra mệnh lệnh cho các liên lạc viên mang đi, đến nỗi người khản cả giọng, và cuối cùng khi thấy tất cả các đội quân lâm trận, đức vua cũng bắt đầu đích thân xuất chiến.

Các triều thần không để đức vua đi, lo sợ thánh thể bị xâm phạm. Zólawa nắm lấy dây cương ngựa và dẫu bị đức vua chọc giáo vào tay, anh ta vẫn không buông. Những người khác cũng ngáng đường, cầu xin và trình bày rằng dẫu thế nào, số phận của cuộc chiến cũng sẽ không đảo ngược.

Trong khi đó, mối nguy lớn nhất lại bất ngờ treo trên đầu đức vua và toàn bộ đoàn tùy tùng.

Đó là đại thống lĩnh, theo gương của đoàn quân quay về sau khi đuổi đánh quân Litva, cũng muốn thọc sườn cánh quân Ba Lan để khép kín vòng vây, vì vậy ông ta dẫn cả mười sáu chiến đoàn tinh nhuệ nhất đi qua cạnh ngọn đồi nơi đức vua Władysław Jagiełło đang đứng.

Họ thấy ngay mối nguy, nhưng không còn thời gian để lùi nữa.

Người ta chỉ kịp cuộn lại lá vương kỳ, viên ký lục của đức vua là Zbigniew xứ Olesnica phóng ngựa phi như bay đến chỗ chiến đoàn gần nhất, do hiệp sĩ Mikołaj Kielbasa chỉ huy, đang chuẩn bị nghênh chiến kẻ thù.

- Đức vua bị vây. Cần cứu viện! - Zbigniew kêu lên.

Nhưng hiệp sĩ Kielbasa, trước đó đã bị bay mất mũ sắt, giật phăng cái khăn trùm đầu nhỏ xíu đẫm mồ hôi và nhuốm máu, chìa nó cho người liên lạc, giận dữ hét lên:

- Trông thử xem, ta có ngồi chơi đâu! Điên! Anh không thấy cánh quân dày đặc đang nhằm thẳng đây à, chẳng lẽ lại dẫn đường cho chúng đến chỗ đức vua; cút ngay đi, nếu không ta cho anh một nhát kiếm bây giờ.

Không thèm biết đang nói với ai, thở hổn hển đầy tức giận, quả thật ông đang vung kiếm về phía người báo tin, còn anh ta hiểu ngay sự việc, và quan trọng hơn là hiểu vị lão tướng đã nói đúng, nên phóng ngựa trở lại với đức vua và thuật lại cho ngài những gì anh đã nghe.

Thế là đám cận vệ hoàng gia tiến lên trước dàn thành một bức tường để lấy ngực che cho đức vua. Tuy nhiên lần này, đức vua không để họ ngăn mà đứng ngay ở hàng đầu. Họ vừa xếp đội ngũ xong thì các chiến đoàn Đức đã tới rất gần, đến nỗi có thể phân biệt rõ các gia huy vẽ trên khiên. Trông thấy chúng, những trái tim dũng cảm nhất cũng phải nghẹn thở, bởi vì các biểu trưng ấy toàn là những bông hoa và khí cụ của hiệp sĩ. Chúng mặc những bộ giáp phục sáng láng nhất, cưỡi những con ngựa cao lớn như bò tót, chưa hề nhuốm mùi trận chiến, vì cho đến lúc này chưa phải tham gia mà vẫn được nghỉ ngơi, chúng tiến nhanh như bão với nhịp vó ngựa dồn dập, với tiếng động ầm ầm, với tiếng cờ xí lớn nhỏ tung bay phần phật, và đích thân vị đại thống lĩnh đang phóng như bay phía trước trong một tấm áo choàng trắng rộng lớn, tung bay trong gió trông giống đôi cánh đại bàng khổng lồ.

Đại thống lĩnh đã phóng vượt qua đội cận vệ hoàng gia, đang đến chiến trường chính, bởi với ông ta thì một nhóm nhỏ hiệp sĩ đứng bên lề đường chẳng có ý nghĩa gì, khi mà trong số đó ông ta không đoán được và cũng không nhận ra đức vua! Nhưng một tên Đức cao to đã tách ra khỏi đơn vị, không hiểu do nhận ra vua Jagiełło, hay quá ham thích bộ giáp phục lóng lánh bạc mà đức vua đang mặc, hoặc chỉ vì muốn thể hiện lòng dũng cảm hiệp sĩ của mình, y cúi đầu, giương ngọn giáo và lao thẳng tới đức vua.

Đức vua liền thúc ngựa và nhảy về phía tên Đức trước khi người ta kịp ngăn ngài lại. Và chắc chắn họ sẽ đụng độ nhau đến chết, nếu không có chàng hiệp sĩ Zbigniew xứ Oleśnica, ký lục hoàng gia trẻ tuổi, thông thạo cả tiếng La-tinh và những ngón nghề hiệp sĩ. Với một khúc cán đòng bị gãy trong tay, anh đã chắn ngang đường tên Đức, và từ phía bên hông, anh đập mạnh vào đầu y, phá nát cái mũ sắt và hất văng y xuống đất “Ngay lúc đó, đức vua đã đâm y một nhát vào đúng vào giữa cái trán bị lộ ra và giết chết y bằng chính tay mình?”[286]

Hiệp sĩ Đức lừng danh Dypold Kikieritz von Dieber đã chết như thế đấy. Con ngựa của y bị quận công Jamont bắt, còn y bị tử thương nằm trên tấm áo choàng màu trắng, bộ giáp thép và chiếc thắt lưng mạ vàng. Đôi mắt đã lộn tròng trắng dã, nhưng đôi chân còn giãy đạp một lúc nữa vào mặt đất, cho đến khi thần chết - kẻ an ủi vĩ đại nhất của nhân loại, phủ bóng tối lên đầu khiến y yên nghỉ vĩnh viễn.

Các hiệp sĩ từ chiến đoàn Chelmno nhảy ra, muốn trả thù cho cái chết của người đồng ngũ, nhưng chính đại thống lĩnh đã chặn đường họ và hét lên “Herum! herum!” đuổi họ về phía chiến trận chính, nơi sẽ quyết định số phận của cái ngày đẫm máu đó.

Và một lần nữa, một điều kỳ lạ lại xảy ra. Đó là hiệp sĩ Mikołaj Kielbasa, người ở gần trận địa nhất, đã nhận ra kẻ thù, nhưng trong đám bụi mù mịt, các đơn vị chiến đoàn khác của Ba Lan đã không nhận ra chúng, mà tưởng rằng đó là quân Litva đang trở lại với trận chiến, nên không vội ứng chiến.

Khi nhảy tới ngay trước mặt đại thống lĩnh đang phóng vượt lên trước, hiệp sĩ Dobko xứ Oleśnica mới nhận ra ông ta qua tấm áo choàng, qua cái khiên và bình đựng thánh tích bằng vàng to tướng mà ông ta đeo trên ngực, bên ngoài áo giáp. Nhưng dẫu vượt trội hơn hẳn viên đại thống lĩnh về sức lực, vị hiệp sĩ Ba Lan vẫn không dám dùng đòng đâm thẳng vào bình thánh tích, mà ông chỉ đánh tung thanh gươm của đại thống lĩnh bay lên không, làm con ngựa bị thương nhẹ, rồi họ phóng vượt qua nhau thành một cung tròn và tách xa nhau, mỗi người phi về phía của mình.

- Bọn Đức! Chính là đại thống lĩnh! - Dobko hét lên.

Nghe thấy thế, các chiến đoàn Ba Lan liền vội thúc ngựa phi nhanh nhất tới phía kẻ thù. Mikołaj Kielbasa giáng đòn đầu tiên và trận chiến lại sôi sục.

Nhưng hoặc là các hiệp sĩ vùng Chelmno, trong đó có nhiều người mang dòng máu Ba Lan, đã không chiến đấu hết mình, hoặc là không gì có thể chống đỡ nổi cơn điên giận của người Ba Lan, nên cuộc tấn công của quân Đức đã không đạt được điều mà viên đại thống lĩnh mong đợi. Ông ta ngỡ đây sẽ là đòn cuối cùng đánh vào lực lượng hoàng gia, nhưng ông ta sớm nhận ra rằng chính quân Ba Lan đang tấn công, đang tiến lên, đang đánh, đang chém, đang thanh toán đội quân này như những gọng kìm thép, còn các hiệp sĩ của ông ta chủ yếu đánh phòng thủ chứ không phải tấn công.

Hoài công ông ta gào thét cổ vũ, hoài công ông ta vung gươm thúc quân chiến đấu. Chúng chỉ tự vệ, chống cự một cách qua quýt, mất đi cái khí thế, cái nhiệt huyết hừng hực của một đội quân chiến thắng, thứ nhiệt huyết đang thổi bùng những trái tim Ba Lan. Với những bộ giáp phục vỡ nát, với máu, với những vết thương, với những vũ khí bị sứt mẻ, không còn hơi thở trong lồng ngực, các hiệp sĩ Ba Lan vẫn tập trung hết sức vào các phía quân Đức dày đặc nhất, còn bọn chúng thì bắt đầu giật ngựa, quay đầu nhìn lại, như xem những gọng kìm sắt kinh khủng đang mỗi lúc một siết chặt hơn quanh mình đã khép hẳn lại chưa, và chúng lùi dần, lùi dần, tuy chậm nhưng liên tục, như thể cố tìm cách thoát ra khỏi gọng kìm chết người kia. Bỗng nhiên có những tiếng hét mới vang lên từ phía rừng. Đó chính là hiệp sĩ Zyndram đang đưa các nông binh vào trận chiến. Tiếng lưỡi hái va vào sắt, tiếng liềm bổ vào áo giáp thép, các xác chết bắt đầu đổ ngã mỗi lúc một dày hơn, máu chảy thành suối trên mặt đất bị chà đạp và trận chiến trở thành một biển lửa vô tận, bởi quân Đức hiểu rằng chỉ có thể tự cứu mình bằng kiếm, nên đã bắt đầu chống cự một cách tuyệt vọng.