Nếu bạn có thể dự đoán chuẩn xác, với sai số không đáng kể, số người sẽ mua sản phẩm mới hay đăng ký dịch vụ mới của bạn, thì sao? Nếu bạn có thể gây dựng một cộng đồng chắc chắn sẽ ủng hộ và quảng bá cho sản phẩmdịch vụ mới của bạn ngay từ khi nó còn đang trong quá trình hoàn thiện, thì sao? Nếu bạn có thể chắc như đinh đóng cột rằng bất cứ khi nào – thật sự là bất cứ khi nào ấy – ra mắt một sản phẩm hay dịch vụ mới, nó sẽ không thất bại, thì sao?
Hãy quẳng hết mấy chữ “nếu” ấy đi.
Bởi bạn hoàn toàn có thể làm được.
Đây là một quy trình dễ hiểu. Không rườm rà rắc rối, không lắt léo phức tạp. Bạn chỉ cần để cộng đồng khách hàng trực tiếp tác động đến quá trình phát triển, ra mắt và tiếp thị sản phẩmdịch vụ của mình. Đến cuối quá trình này, bạn sẽ có được sản phẩm mà khách hàng đã sẵn sàng đón nhận (vì họ góp sức tạo ra nó), và những bước còn lại sẽ tự diễn ra đâu vào đấy. Tôi gọi đó là “Chiến lược Người trong cuộc” vì nó cho phép khách hàng thâm nhập vào hoạt động nội bộ của công ty bạn, đồng thời cho phép bạn thâm nhập vào tâm trí của họ. Đây chính là hình thức đồng sáng tạo có hiệu quả nhất. Và cũng như mặt trời đảm nhận hầu hết trách nhiệm quan trọng giúp bí ngô (hay bất kỳ sự sống nào) có thể phát triển, cộng đồng tạo nên từ khách hàng, khách hàng tiềm năng, và các đơn vị cung ứng dịch vụ cho bạn, chính là ánh mặt trời cho doanh nghiệp của bạn – họ mang đến nguồn năng lượng cần thiết giúp doanh nghiệp của bạn phát triển liên tục.
Chiến lược Người trong cuộc không chỉ nhắm vào việc tiếp thị sản phẩm. Nó còn có vài lợi ích khác nữa:
Nó khơi nguồn cho những đột phá trong quá trình phát triển sản phẩm: Khi liên hệ chặt chẽ hơn với nhu cầu, mong muốn và ý tưởng trong cộng đồng của mình, bạn sẽ tạo ra được các sản phẩm mà có lẽ bạn sẽ không thể nghĩ ra nếu không có những góp ý từ cộng đồng. Nó giúp bạn tiết kiệm tiền. Vì có thể dự đoán được kết quả kinh doanh của một sản phẩmdịch vụ, bạn sẽ không tốn công phát triển và tiếp thị những thứ mà không ai muốn, hoặc sẽ biết cách chỉnh sửa sản phẩmdịch vụ của mình cho đến khi khách hàng muốn mua nó. Nó định hình thương hiệu của bạn. Khi đã hiểu được cộng đồng của mình bằng cách để cho họ trở thành người trong cuộc, bạn cũng sẽ hiểu rõ hơn thương hiệu của mình có ý nghĩa như thế nào với họ – tại sao họ yêu thích bạn, họ nhìn thấy điều gì ở bạn, tại sao họ vẫn tiếp tục quay lại với bạn? Nó khơi dậy sự trung thành. Khi khách hàng tham gia vào quá trình tạo ra một sản phẩmdịch vụ, họ cảm thấy được coi trọng. Và khi mọi người cảm thấy được coi trọng nhờ có công ty của bạn, họ sẽ trung thành với bạn trọn đời – hay ít nhất là cho tới khi họ không còn cảm thấy như thế nữa. Nó khuyến khích người khác tự nguyện quảng bá cho bạn. Như một điều tất yếu, những “người trong cuộc” sẽ quảng bá cho các sản phẩmdịch vụ mà họ đã góp phần tạo ra. Những lời họ nói với bạn bè không còn là “Hãy xem công ty này đã làm ra một thứ có tuyệt không cơ chứ!” Chúng đã chuyển thành “Hãy xem tớ đã làm ra một thứ tuyệt vời chưa này!” Tôi xin phép bổ sung một lưu ý cho cái “kế hoạch đơn giản” của mình: Nếu bạn không thực hiện các phần còn lại của Kế hoạch Bí ngô thì chiến lược này sẽ không đem lại hiệu quả. Thực ra, nó còn có thể thất bại hoàn toàn và khiến bạn điên đầu trong quá trình thực hiện. Nó có thể thất bại vì – và đây chính là điểm mấu chốt, các chiến hữu Kế hoạch Bí ngô của tôi ạ – nếu bạn vẫn đang cố gắng phục vụ mọi đối tượng khách hàng trên đời (thay vì chỉ quan tâm chăm sóc những khách hàng đầu bảng) nếu bạn vẫn đang ôm đồm mọi việc để rồi chẳng làm được việc gì ra hồn (thay vì tập trung nguồn lực vào một phân khúc thật hẹp rồi xây dựng đội ngũ xoay quanh nó); nếu bạn vẫn đang bám víu vào những hy vọng viển vông (thay vì tự gieo trồng hạt giống Atlantic Giant của chính mình), thì việc triển khai Chiến lược Người trong cuộc sẽ khiến bạn phải đứng trước rất nhiều ngã rẽ, mà tất cả đều dẫn đến một nơi duy nhất: Xứ sở của sự điên loạn, tức là nơi tập kết của những kẻ phá sản trên khắp thế giới.
Tôi biết những lời này rất khó nghe, nhưng chúng là sự thật. Khi bạn không làm đúng những việc cần làm, điều tồi tệ sẽ xảy ra. Vậy nên hãy hứa với tôi rằng bạn sẽ không sử dụng chiến lược này cho tới khi đã hoàn thành xuất sắc những bước khác của Kế hoạch Bí ngô.
Sử dụng nguồn lực của đám đông
Tôi đoán chắc rằng bạn đã biết rõ về việc sử dụng “nguồn lực đám đông”(crowdsourcing), nhưng nếu bạn chưa từng nghe nói đến cụm từ này, thì nó có nghĩa là tận dụng nguồn lực của một nhóm đông đảo những người ngoài cuộc (không phải nhân viên của bạn) để đạt được một mục đích nào đó, có thể là phát triển sản phẩm, triển khai một chiến lược mới, hay chỉ đơn giản là thực hiện một nhiệm vụ cụ thể. Bạn có thể sử dụng đám đông để thiết lập bản đồ của toàn vũ trụ và hàng tỉ thiên hà bên trong nó (Dự án GalaxyZoo), phát tán tin tức địa phương với tốc độ chóng mặt (Mạng xã hội Twitter), thực hiện nghiên cứu phức tạp về các loại dịch bệnh (Dự án FoldIt), và tập hợp nội dung để viết blog hoặc viết sách (như cuốn Chuck Norris Cannot Be Stopped: 400 All-New Facts about the Man Who Knows Neither Fear nor Mercy34 (tạm dịch: Không thể ngăn cản Chuck Norris: 400 sự thật mới toe về người đàn ông chẳng biết sợ cũng chẳng biết nhân từ)... và các tác phẩm bất hủ khác).
Và bạn cũng có thể sử dụng đám đông để gây dựng một công ty trị giá hơn 30 triệu đô-la. Công ty Threadless chuyên kinh doanh áo thun chính là một ví dụ nổi tiếng về thành công trong việc sử dụng nguồn lực của đám đông. Bắt đầu hoạt động từ năm 2000 với 1.000 đô-la tiền vốn, Threadless cho phép người mua sản phẩm của họ (khách hàng) được tự tay thiết kế những sản phẩm ấy.
Threadless đề nghị các nhà thiết kế tự sáng tạo các mẫu áo thun, rồi một trong số đó sẽ được chọn để sản xuất thành chiếc áo tiếp theo của công ty này. Kết quả là có cả một đám đông phấn khích muốn được tạo ra sản phẩm tuyệt vời tiếp theo mà chính mình sẽ mua. Còn người chiến thắng trong cuộc thi chọn mẫu áo thun thì sao? À, cô nàng ấy sẽ trở thành khách hàng trung thành trọn đời. Khi mọi người hỏi: “Ê, cậu mua cái áo thun sành điệu này ở đâu thế?” cô ấy sẽ nói: “Mua á? Tớ làm ra nó đấy!” Và bạn biết đấy, việc này đã đem đến cho cô ấy một vị thế đặc biệt – người quảng bá mẫu áo này (cùng công ty Threadless) khắp nơi trong thành phố... trên cả blog Tumblr và Facebook... và cả Twitter của cô ấy. Một khi người ta đã tham gia vào quá trình phát triển một sản phẩm hay dịch vụ mới, họ sẽ trung thành với nó và muốn quảng bá nó. Thực tế là họ không thể cưỡng lại việc này. Họ muốn cả thế giới biết rằng họ đã tham gia vào quá trình sáng tạo nên một thứ mới mẻ; họ có mối liên hệ với một công ty vốn đã rất tuyệt vời trong mắt họ.
Threadless đã có được doanh thu và lợi nhuận khủng nhờ sử dụng nguồn lực đám đông. Khi họ ra mắt mẫu áo thun mới, nó nhanh chóng cháy hàng. Lần gần đây nhất bạn bán hết sạch hàng là khi nào? Lần gần đây nhất lịch trình của bạn được đặt kín là khi nào?
Vẫn biết nguồn lực đám đông là một công cụ có hiệu quả tuyệt vời để gây dựng lòng trung thành của khách hàng và thúc đẩy họ nhiệt tình tham gia vào quá trình tiếp thị cho sản phẩmdịch vụ của bạn, nhưng Chiến lược Người trong cuộc mới thực sự mang đến thành công. Điểm khác biệt nằm ở khả năng dự đoán. Khi bạn sử dụng nguồn lực đám đông để triển khai một sản phẩmdịch vụ, bạn sẽ không thể biết chắc liệu chiến dịch của mình sẽ tỏa sáng huy hoàng hay le lói rồi tắt lịm, bởi đâu phải lúc nào bạn cũng để “đám đông” kia tham gia vào giai đoạn hình thành ý tưởng ban đầu.
Chiến lược Người trong cuộc giúp bạn đo lường phản hồi của khách hàng, ngay từ bước khởi đầu cho đến từng giai đoạn xuyên suốt quá trình triển khai. Và vì những phản hồi ở bước khởi đầu chính là dấu hiệu rõ rệt cho thấy những gì sẽ xảy ra, nên bạn sẽ biết một sản phẩmdịch vụ sẽ thành công hay thất bại trước khi tốn công phát triển nó. Bạn sẽ biết, vì những lời đầu tiên mà bạn nói không phải là: “Hãy tiến hành đi và gửi cho chúng tôi những mẫu thiết kế (ý tưởng) tốt nhất của các bạn.” mà là: “Tôi có ý tưởng X này. Bạn thấy nó thú vị không?”
Đây là một sự khác biệt giản đơn nhưng sẽ làm thay đổi mọi thứ, bởi nó dự báo thành công hay thất bại của bạn. Một câu trả lời “Không” sẽ cho bạn biết rằng mọi người không muốn mua thứ mà bạn định cung cấp. Thật hụt hẫng, nhưng ít nhất thì bạn cũng được biết, phải không nào? Ít nhất thì bạn cũng không phải đổ mồ hôi sôi nước mắt để tạo ra một sản phẩm hay dịch vụ mới mà sẽ chẳng ai thèm mua. Chỉ cần hỏi mọi người xem họ có hứng thú với thứ mà bạn đang định cung cấp không trước khi bạn thực sự đầu tư phát triển nó, thế là bạn đã tiết kiệm được cả đống thời gian, tiền bạc và công sức.
Nếu không nhận được câu trả lời, bạn nên xác định rằng sự im lặng đó sẽ dẫn tới một tương lai im ắng. Nếu khách hàng chủ chốt của bạn không phản hồi ngay lập tức, thì đó là một dấu hiệu rõ ràng rằng bạn sẽ không bán được hàng, và bạn chưa đủ gần gũi với cộng đồng của mình. Nếu không có nổi một nhóm nhỏ khách hàng hứng thú với sản phẩmdịch vụ của mình, thì đó là tín hiệu vô cùng rõ rệt rằng bạn chưa canh tác đúng phương pháp trên mảnh vườn bí ngô của mình. Còn một tập hợp những câu trả lời rằng: “Có, tôi thấy hứng thú!” cho thấy bạn đang hướng tới thành công.
Sau khi đã thử triển khai câu hỏi dự báo một vài lần – và tỉ mỉ ghi nhận phản hồi của khách hàng – bạn sẽ dự đoán được doanh số chung cuộc của mình. Chiến lược Người trong cuộc sẽ thật sự thay đổi cuộc sống của bạn – và giúp bạn phát triển thêm nữa, thêm mãi. Tại sao?
Có một lý do là nếu có thể dự đoán số người sẽ mua thứ mà bạn định bán, bạn sẽ không phải xây dựng, sản xuất, đặt hàng, hay mua sắm nhiều hơn mức cần thiết. Không còn những thùng các-tông méo mó chất đầy hàng tồn của năm ngoái. Không còn lãng phí thời gian làm việc để thiết kế một dịch vụ mới mà sẽ chẳng ai muốn dùng. Không còn phải tiêu những đồng tiền vay mượn để tạo ra thứ mà chẳng ai muốn mua.
Khi mọi người phản hồi tích cực với thứ mà bạn định cung cấp, họ sẽ bị thu hút ngay từ đầu. Vậy nên, khi bạn từng bước triển khai Chiến lược Người trong cuộc, họ sẽ đồng hành cùng bạn, và cuối cùng sẽ mua thứ mà họ đã nói là muốn mua, ngay khi nó vừa được chào bán. Vậy là giờ đây, bạn đã có sẵn doanh số, mà gần như chẳng mất tiền tiếp thị.
Thêm nữa, khi mọi người tham gia hỗ trợ bạn phát triển sản phẩmdịch vụ mới, nếu bạn thể hiện sự tôn trọng với ý kiến của họ, họ sẽ nỗ lực cho kết quả cuối cùng, đến mức sẽ quảng bá cho sản phẩmdịch vụ mới của bạn – ngay cả khi bạn chưa từng nhờ họ làm điều đó! Vậy là, bạn đã có sẵn một đội ngũ quảng cáo cho cả thế giới biết về sản phẩm sắp ra mắt của mình... miễn phí!
Vì đã có Danh sách điều ước, bạn có thể cải thiện thêm dự báo bước đầu bằng cách hỏi khách hàng: “Để đáp lại mong ước (hoặc than phiền, hoặc mối quan tâm, hoặc nỗi bức xúc) của ông, tôi đang thiết kế sản phẩm X. Nó có phù hợp với ông không? Ông có hứng thú với nó không?” Giờ thì bạn đã thực sự trao cho khách hàng quyền quyết định, bởi họ chính là khởi nguồn cho ý tưởng này. Và để tôi nói bạn nghe, trở thành khởi nguồn cảm hứng cho sự tìm tòi cải tiến của người khác là một cảm giác tuyệt vời khó cưỡng đối với hầu hết mọi người – nó giống như chất gây nghiện vậy! Có điều nếu bạn nghiện cảm giác ấy, nó không hủy hoại đời bạn. Một sự khác biệt thật tinh tế.
Bạn có đang nhún nhảy không yên? Đầu óc bạn có đang đầy ắp những cơ hội mở ra phía trước? Bạn có đang bắt đầu nhận ra phương pháp tiếp thị này sẽ thực sự giúp mình giành được chức vô địch?
Tuyệt vời!
Một cộng đồng cuồng nhiệt
Dù chỉ có nhà xưởng giản đơn và số lượng nhân viên ít ỏi, nhưng Paul Scheiter ở Hedgehog Leatherworks vẫn là một quả bí ngô khổng lồ vô địch trong phân khúc của mình. Paul chuyên làm bao da thủ công cao cấp cho các loại dao đi rừng, dao đi săn, dao tác chiến và bán chúng qua mạng Internet. Khách hàng của anh là những người thích thử thách bản thân trong điều kiện khắc nghiệt. Họ thường vào rừng và ở trong đó hàng tuần liền mà chẳng mang theo gì ngoài một con dao (và một bao da nhãn hiệu Hedgehog). Khi quyết định trở về với thế giới văn minh, họ mặc bộ quần áo tự chế từ vỏ cây và ngậm trong miệng mắt của rắn đuôi chuông như thể chúng là mấy viên kẹo cao su. Họ đòi hỏi những dụng cụ tốt nhất và chắc chắn, họ không dùng mấy con dao Swiss Army đa dụng mà bố bạn hay dùng. Tính đến nay, tôi đã đầu tư vào Hedgehog được 5 năm, và học hỏi được rất nhiều về cơ chế hoạt động của gã khổng lồ làm bao da này.
Paul đã áp dụng rất thành công Chiến lược Người trong cuộc. Khách hàng của anh hưởng lợi. Công ty của anh hưởng lợi. Anh hưởng lợi. Tất cả là nhờ anh đã thực lòng muốn kết nối với những người ưa thử thách trong điều kiện khắc nghiệt, để tìm hiểu chính xác những gì họ mong muốn ở các sản phẩm mới. Khi Paul chuẩn bị thiết kế một bao da mới, anh sẽ quay các đoạn phim, tổ chức thảo luận trực tuyến, hoặc gửi e-mail để liên lạc với một cộng đồng rất thân thiết gồm hơn 10.000 thành viên, và hỏi xem họ muốn gì. Anh sẽ nói: “Tôi đang chuẩn bị thiết kế một bao da mới – tôi nên làm bao da cho loại dao nào đây?” Anh không cần phải đoán xem mình nên làm sản phẩm gì tiếp theo. Những nhóm người cùng chung sở thích sẽ không bao giờ cho anh chỉ dẫn sai, và anh sẽ không phải băn khoăn xem có bán được sản phẩm mới hay không. Toàn bộ cộng đồng của Paul đều nói cho anh biết chính xác thứ họ muốn, vậy là anh cũng biết được chính xác thứ họ sẽ mua.
Sau khi tổng hợp các phản hồi, anh kiểm tra để chắc chắn mình có thể làm được bao da cho loại dao mà họ chọn, rồi thông báo cho cộng đồng biết. “Đa số mọi người trong cộng đồng của chúng ta muốn tôi làm bao da cho loại dao này, vậy thì tiến hành thôi. Tôi rất mong nhận được góp ý của các bạn trong quá trình thực hiện.”
Giờ đây, ngay cả những người từng yêu cầu Paul thiết kế bao da cho các loại dao khác cũng muốn giúp anh phát triển bao da cho chiếc dao được chọn, vì rõ ràng anh đã tiếp nhận và suy xét rất kỹ lưỡng ý kiến đóng góp của họ. Trong khi thiết kế, Paul để cả cộng đồng cùng tham gia bằng cách chia sẻ hình ảnh về quá trình làm việc của anh: các đoạn phim và những bức thư mô tả thật chi tiết, gửi tặng các sản phẩm mẫu và tổ chức thảo luận trực tuyến với những người nỗ lực đóng góp cho kết quả cuối cùng. Dù ban đầu bạn có thờ ơ, thì với niềm thích thú khi theo dõi từng bước hình thành sản phẩm, bạn cũng sẽ bị cuốn vào quá trình đó.
Một điểm cộng nữa – và cũng là lý do thực sự khiến Paul sử dụng Chiến lược Người trong cuộc – là anh ấy sẽ thu được những phản hồi ngay tức khắc cùng các ý tưởng tuyệt vời, từ đó khai thác được sức mạnh của “trí tuệ cộng đồng”. Anh hợp tác với khách hàng, những người trực tiếp sử dụng sản phẩm, để tạo nên những thứ độc đáo mà nếu chỉ có một mình, anh sẽ không thể tạo ra được. Paul đã tìm ra phương pháp tối ưu để phục vụ những khách hàng tốt nhất một cách tốt nhất, trực tiếp trong từng thao tác của công việc.
Khi sẵn sàng bán một loại bao da, Paul sẽ dành cho những người đã giúp mình phát triển nó (đồng thời là những người không thể chờ đợi cái ngày được chạm vào nó) quyền đặt mua trước, rồi vài tháng sau, hay thậm chí một năm sau, mới chào bán đại trà. Với quy trình này, Paul có thể dự đoán sẽ bán được bao nhiêu bao da cho cộng đồng của mình, với sai số rất nhỏ. Và kinh nghiệm của bản thân cũng cho phép anh dự đoán, với độ chính xác đáng kinh ngạc, mình sẽ bán được bao nhiêu bao da cho khách hàng đại trà.
Và bởi khách hàng cũng chính là những người đồng sản xuất, nên họ sẽ hết mình quảng bá cho những chiếc bao da này. Họ cảm thấy mình gắn bó với sản phẩm của Paul, với Paul và với Hedgehog Leatherworks đến mức chỉ cần gợi chuyện chút thôi là họ có thể thao thao bất tuyệt về công ty của anh ngay lập tức. Họ là những tín đồ trung thành với Hedgehog, đang trên đường truyền bá và thuyết phục những người thích phiêu lưu mạo hiểm khác nhập hội.
Trình tự chuẩn
Khi triển khai một sản phẩm hay dịch vụ mới, tôi luôn tuân theo một trình tự cố định. Nó cũng không quá khác biệt so với trình tự triển khai sản phẩm của những chuyên gia tiếp thị thành công ngày nay – ngoại trừ một điểm mấu chốt: câu hỏi dự báo. Tôi có thể tự tin nói rằng, khi tuân theo trình tự này thật nghiêm ngặt, cùng với sự tham gia của cộng đồng khách hàng và những người quan tâm tới tôi, thì nó luôn có tác dụng. Luôn là vậy. Mà tại sao nó lại không có tác dụng cơ chứ? Tôi đang cung cấp cho cộng đồng đúng thứ mà họ yêu cầu, thì tại sao họ lại không muốn mua nó cơ chứ?
Trình tự của tôi là thế này:
1.Dự báo. Hãy hỏi các khách hàng hiện có, khách hàng tiềm năng, và những người hâm mộ hoặc quan tâm dõi theo bạn, xem liệu họ có hứng thú với sản phẩmdịch vụ mới của bạn không. Hãy theo dõi số lượng phản hồi (trong mối tương quan với với số người mà bạn hỏi). Hãy đặc biệt chú trọng vào phản hồi của khách hàng đầu bảng, thay vì chú ý tới những người lớn giọng. Những người từng mua hàng trong quá khứ có xu hướng sẽ quay lại mua tiếp. Hãy duy trì cuộc nói chuyện bằng cách gợi ra những ý tưởng từ Danh sách điều ước của khách hàng.
2. Cảm ơn. Hãy cảm ơn phản hồi của mọi người trong cộng đồng, dù đó là câu trả lời “Có”, “Không” hay “Có thể”. Chỉ cần mọi người quan tâm và phản hồi thôi cũng đáng quý lắm rồi. Bởi vậy, bạn phải bày tỏ lòng biết ơn. Ngay cả khi họ nói: “Đây là ý tưởng ngu ngốc nhất mà tôi từng nghe”, hãy gửi e-mail cho họ và nói: “Xin cảm ơn quý khách rất nhiều vì đã đưa ra ý kiến rất thật lòng, điều này chắc chắn sẽ giúp tôi có được định hướng đúng đắn.”
3. Công bố. Nếu cảm thấy hài lòng vì đã có đủ những phản hồi “Có” để tiến hành bước tiếp theo, hãy nói cho cộng đồng của bạn biết rằng bạn sẽ tiến hành hiện thực hóa sản phẩm mới, vì đã có đủ số người muốn sở hữu nó. Việc này sẽ thu hút sự quan tâm của những người từng phản hồi “Không”, vì theo lẽ tự nhiên, họ sẽ tò mò muốn biết thứ mà đa số mọi người muốn là gì. Việc này cũng giống như nghi thức vỗ tay khi đi xem kịch – có thể bạn chẳng thấy muốn đứng dậy vỗ tay vào cuối vở kịch dài lê thê mãi không hết, nhưng khi mọi người đều đứng dậy, bạn cũng đứng lên theo và vỗ tay hết mình. Xu hướng tự nhiên của con người là để cho bản thân bị số đông thuyết phục.
4. Thu hút. Bằng mọi cách có thể, hãy kêu gọi cộng đồng của bạn tham gia vào quá trình phát triển sản phẩmdịch vụ mới. Hãy khiến họ luôn quan tâm đóng góp cho kết quả cuối cùng, bằng cách định kỳ cung cấp cho họ thông tin cập nhật và mời họ góp ý. Hãy để họ tham gia càng nhiều càng tốt. Paul đã làm rất tốt chuyện này. Và cả John Green cũng vậy – anh là một trong những tác giả viết tiểu thuyết người lớn ăn khách nhất theo bình chọn của thời báo New York Times, nổi tiếng với hai cuốn Looking for Alaska (tạm dịch: Tìm kiếm Alaska) và Paper Towns (tạm dịch: Những thị trấn giấy). Anh luôn khiến người hâm mộ (cộng đồng Nerdfighters – các Chiến binh mọt sách) hào hứng với các tác phẩm mới, bằng cách viết blog hay đăng những đoạn phim mà trong đó thỉnh thoảng anh sẽ đọc vài đoạn văn trong bản thảo của mình. Ngay khi cuốn sách mới vừa được cho phép đặt mua sớm, các chiến binh mọt sách sẽ ồ ạt kéo đến.
5. Đòi hỏi. Hãy yêu cầu mọi người bỏ ra một khoản đầu tư nhỏ dưới dạng tiền đặt cọc để họ có đủ quyết tâm gắn bó với quá trình này. Hãy yêu cầu cộng đồng của bạn chi tiền để chứng minh lời nói của họ. Ví dụ, Paul nhận 25 đô-la tiền đặt cọc không hoàn lại từ những ai nói rằng họ muốn là người đầu tiên được mua loại bao da sắp xuất xưởng. Paul giải thích một cách rất thực tế rằng việc này giúp anh tính được số lượng sản phẩm cần làm, trước khi anh đặt mua nguyên vật liệu. Họ hiểu điều đó, và vui vẻ chi tiền.
6. Hạn chế. Khi bạn ra mắt sản phẩmdịch vụ mới, hãy cung cấp nó với số lượng hạn chế, trong một khoảng thời gian hạn chế. Và bằng mọi hình thức, hãy chỉ cung cấp nó cho những ai đã góp công giúp bạn tạo ra nó. Họ sẽ cảm thấy thêm phần đặc biệt. Và sự hạn chế sẽ thôi thúc mọi người. Nó sẽ khiến việc mua sản phẩm của bạn – thứ mà họ đã góp công thực hiện – trở thành một vấn đề cấp bách. Sự hạn chế sẽ có tác dụng. Càng hạn chế số lượng và thời gian, thì càng có nhiều khả năng là mọi người sẽ quyết định mua nó. Threadless chỉ sản xuất một số lượng áo thun hạn chế. Đó là một phần lý do khiến tất cả mọi người đều muốn mua chiếc áo mới của họ thật nhanh.
7. Hoàn thành vượt mức. Có một rủi ro khi sử dụng Chiến lược Người trong cuộc là mọi người tham gia quá nhiều vào quá trình tạo ra sản phẩm, nên họ biết chính xác thứ mà mình sẽ nhận được. Họ vẫn muốn có nó nhưng khi nhận được lại hơi thất vọng. Cũng giống như khi tôi tiết lộ cho bạn biết về mọi món quà sinh nhật mà bạn sẽ được tặng vào hôm trước sinh nhật của bạn... thật cụt hứng. Vậy nên, điều mấu chốt ở đây là hãy mang đến cho họ thêm một thứ gì đó ngoài dự kiến. Bất ngờ đôi lúc cũng tốt.
8. Theo dõi. Xin nhắc lại một lần nữa, khả năng dự đoán chính là cái hay của Chiến lược Người trong cuộc so với việc chỉ đơn thuần sử dụng nguồn lực đám đông, nhưng bạn sẽ chẳng dự đoán được gì hết nếu không đo đếm phản hồi của khách hàng. Hãy theo dõi các số liệu của bạn.
Lèo lái con thuyền
Chiến lược Người trong cuộc hiệu quả đến kinh ngạc. Nhưng hãy nhớ, bạn vẫn phải lèo lái doanh nghiệp theo đúng định hướng của mình. Bạn không thể để khách hàng điều khiển mọi bước đi và quyết định của bạn như thể doanh nghiệp của bạn là một con thuyền vô hướng, còn họ là người nắm toàn quyền thay đổi kết quả của mọi quyết định.
Khách hàng chỉ nghĩ về những gì họ muốn. Họ không nghĩ tới những chi phí cố định, nguồn lực, giá trị thương hiệu và kế hoạch dài hạn của bạn. Là một doanh nhân, bạn phải hiểu khách hàng muốn gì, nhưng nếu cơ sở hạ tầng không cho phép bạn đáp ứng yêu cầu của họ – nếu họ không nằm trong Hồng tâm của bạn – bạn phải hủy bỏ hoặc điều chỉnh kế hoạch đó sao cho phù hợp với doanh nghiệp của mình. Như trường hợp của Paul Scheiter, nếu không thể đảm bảo chất lượng cho bao da thượng hạng cho loại dao mà cộng đồng của anh muốn có, anh sẽ không thực hiện nó.
Hãy mời gọi khách hàng tham gia xây dựng sản phẩmdịch vụ tiếp theo của bạn để khảo sát mức độ hứng thú và hạn chế rủi ro. Hãy khuyến khích họ đóng góp mồ hôi công sức vào đợt chào bán tiếp theo, để họ có thêm hứng thú mua hàng và giúp bạn tiếp thị. Nhưng phải nhớ rằng: Bạn là thuyền trưởng. Còn họ là cơn gió thổi căng cánh buồm của bạn.
Nếu khách hàng muốn một thứ quá to tát thì sao? Nếu họ muốn bạn cung cấp thứ gì đó nằm ngoài khả năng của bạn thì sao? Khi ấy, bạn có hai lựa chọn. Bạn có thể nói với họ rằng dự án mà họ mong muốn sẽ không được hiện thực hóa trong thời gian tới, và rằng bạn sẽ tiến hành dự án đứng thứ hai trong danh sách bầu chọn, hoặc bạn có thể nhờ cộng đồng của mình đưa ra giải pháp. Hãy tập hợp một nhóm những người giỏi nhất và nhiệt huyết nhất trong cộng đồng để giúp bạn xác định phương pháp và định hướng. Ai mà biết được, có khi trong số này lại có một thiên tài có thể giúp bạn thiết kế ý tưởng “ngoài tầm với” kia.
Triển khai kế hoạch
Thực hiện trong 30 phút (hoặc ít hơn)
1. Lên lịch trình. Trước khi thực hiện, hãy lên lịch trình từng bước, để trong trường hợp nhận được phản hồi tích cực về ý tưởng mới của mình, bạn sẽ có đủ thời gian để đáp lại niềm hứng thú của mọi người, phát triển sản phẩm và đưa nó ra thị trường. Bạn sẽ không muốn để mọi người hào hứng và quan tâm đến ý tưởng về sản phẩmdịch vụ mới của mình, rồi bắt họ chờ dài cổ.
2.Nghe ngóng tình hình. Hãy bắt đầu từ câu hỏi dự báo, một câu hỏi đơn giản giúp bạn xác định mức độ hứng thú của mọi người với ý tưởng của mình. Hãy gửi câu hỏi đó qua e-mail, đăng lên trang Facebook cá nhân, cập nhật trên Twitter và hỏi trực tiếp khách hàng khi họ tới gặp bạn.
3. Hãy xác định cách tiếp cận và tương tác với những người đồng hành. Bạn có định quay một đoạn phim để chia sẻ tiến độ công việc? Bạn có định đăng thông tin cập nhật lên blog của mình? Bạn có định thành lập một nhóm nhỏ và gặp gỡ hằng tuần để trao đổi ý tưởng? Bạn có định tin cập nhật mỗi ngày trên Twitter? Hãy quyết định trước, sao cho bạn có thể sẵn sàng làm thêm những việc đó để duy trì sự gắn kết với những người đồng hành của mình.
Cách áp dụng Kế hoạch Bí ngô vào lĩnh vực của bạn – Dịch vụ y tế
Giả sử bạn đang sở hữu và điều hành một nhà dưỡng lão. Hãy đặt khay thức ăn xuống, đi qua phòng xem tivi và ngồi vào văn phòng của bạn. Đã đến lúc áp dụng Kế hoạch Bí ngô vào doanh nghiệp của bạn.
Trong tất cả các nhà dưỡng lão thuộc phạm vi bán kính 160km, nhà dưỡng lão của bạn là nơi mang lại cảm giác ấm cúng, thân quen nhất. Vấn đề duy nhất là bạn có rất nhiều giường trống. Trong khi đó, các đối thủ cạnh tranh của bạn, với những tòa nhà lớn, lạnh lẽo và vô cảm lại quá tải. Bạn thử đăng tin quảng cáo trên truyền hình nhưng tình hình chẳng khá khẩm hơn. Vì một lý do nào đó, hầu hết các cụ già và người giám hộ của họ vẫn đang kéo đến chỗ các đối thủ của bạn.
Bạn xác định khách hàng đầu bảng: những cụ già ít khi than phiền, luôn thanh toán đúng hạn và có nhiều hơn một người thân cùng ở trong khu nhà của bạn. Khi phỏng vấn các khách hàng đầu bảng – những cư dân trong nhà dưỡng lão và người thân của họ – để tìm hiểu nỗi bức xúc lớn nhất của họ đối với ngành dịch vụ của bạn, thì chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi họ không thích cảm giác công nghiệp tại những cơ sở lớn. Họ thích không khí thư thả, bình dị trong nhà dưỡng lão của bạn. Những chi tiết trang trí ấm cúng, cách nhân viên đối xử với mọi người như người thân, và khu phục vụ đồ ăn không hề giống với các quán ăn công nghiệp, mà có những chiếc bàn tròn thật rộng và các bữa ăn có phong cách giống như ở nhà.
Nhưng có một vấn đề “nhỏ”: Các khách hàng đầu bảng đang bức xúc vì giờ thăm hỏi bị hạn chế và bãi đỗ xe thì siêu nhỏ. Họ muốn gắn bó gần gũi hơn với người thân mà không cần phải chờ tới dịp ghé thăm. Điều này khiến cơ sở của bạn có vẻ rất giống một bệnh viện.
Và bãi đỗ xe nhỏ xíu buộc mọi người phải đỗ xe tại quán cà phê cách đó gần một cây số khi họ tới thăm. Nhiều gia đình đã hủy kế hoạch đến thăm ông nội hay bà ngoại bởi họ không thể kiếm được chỗ trong bãi đỗ xe của bạn.
Bạn nói chuyện với đội ngũ của mình và thảo ra một giải pháp cho vấn đề này. Bạn trình bày ý tưởng tới các khách hàng đầu bảng, để ghi nhận phản ứng của họ, và điều chỉnh kế hoạch dựa trên những ý kiến mà họ đóng góp. Bạn quyết định mua năm chiếc máy tính và thuê một sinh viên tới hướng dẫn các cư dân cao tuổi sử dụng e-mail, Facebook và liên lạc với người thân hằng ngày qua Skype. Bạn tiếp nhận các tình nguyện viên tới giao lưu với các cư dân và giúp họ viết thư tay cho người thân. Bạn tổ chức các buổi quay phim và đăng tải trực tiếp lên Livestreamcom hoặc một kênh YouTube bảo mật – đồng thời vẫn đảm bảo được không khí “như ở nhà” trong cơ sở của bạn. Bạn cũng quyết định kéo dài thời gian thăm hỏi thêm 4 tiếng mỗi ngày. Như vậy thì bạn sẽ mất thêm chi phí nhân sự nhưng khách hàng không hài lòng còn gây ra thiệt hại lớn hơn rất nhiều.
Tiếp theo, bạn xử lý vấn đề đỗ xe. Bạn không thể mở rộng hay sửa bãi đỗ xe nhưng có thể đăng ký đỗ nhờ xe ở tòa nhà kế bên. Tất cả các cư dân trong nhà dưỡng lão và người thân của họ đều rất vui vì bạn đã giúp họ kết nối với nhau dễ dàng hơn. Bạn nhận thấy cư dân của mình đã vui vẻ hơn, thư thái hơn, thoải mái hơn và nói chuyện với nhau thường xuyên hơn. Một tờ báo địa phương viết bài về bạn, rồi bài báo đó được đăng trên tất cả các báo trong vùng. Bạn bắt đầu nhận được những cuộc gọi từ các gia đình có ý định chuyển người thân yêu của họ tới cơ sở của bạn. Chỉ trong vài tháng, gian nhà trống chỗ của bạn đã được các khách hàng mới lấp đầy.
Tiếp theo, bạn gọi cho các khách hàng đầu bảng và hỏi liệu họ có thể giới thiệu cho bạn những nhà cung ứng dịch vụ khác mà họ đang sử dụng để chăm sóc người thân. Họ cho bạn tên của một vài chuyên viên quản lý tài sản, giám hộ y tế và tư vấn bảo hiểm. Khi gặp gỡ từng người và hỏi xem bạn có thể giúp họ điều gì để họ phục vụ được khách hàng tốt hơn, họ rất hào hứng và muốn biết thêm về cơ sở của bạn. Bạn giải thích mục tiêu của mình, và kể cho họ nghe về những đổi mới của bạn. Thì ra, họ cũng đang tìm cách giao tiếp tốt hơn với các cụ cao tuổi đang sống trong nhà dưỡng lão và cả gia đình của các cụ, nên bạn đề xuất rằng họ có thể tổ chức những buổi gặp gỡ các cụ và người thân của các cụ thông qua Skype, với sự trợ giúp từ nhân viên của bạn.
Chẳng bao lâu sau, không chỉ các cư dân trong nhà dưỡng lão và gia đình họ đều vui vẻ, mà bạn cũng chiếm được cảm tình của các nhà cung ứng – những người đang làm việc với rất nhiều khách hàng có nhu cầu tìm kiếm cơ sở dưỡng lão. Các nhà cung ứng này sẽ liên tục giới thiệu thêm khách hàng cho bạn. Chỉ trong một năm, các nhà đầu tư đã tiếp cận bạn với đề nghị xây thêm những cơ sở tương tự tại các vùng khác của bang. Tiếng lành về bạn được đồn xa. Bạn đã thấy chỉ cần biết giải quyết vấn đề một chút thôi là có tác dụng đến thế nào chưa?