Giờ đây, sau khi đã xếp hạng khách hàng, loại trừ các đối tượng phiền toái, chuyển những khách hàng không phù hợp đi nơi khác, cắt bỏ các khoản chi không cần thiết, và tạo lập một cội rễ khỏe mạnh (cơ cấu tổ chức mới của bạn), mục tiêu tiếp theo của bạn là tập trung năng lượng cho nhóm khách hàng cốt lõi. Mục đích của bạn – nhiệm vụ của bạn – là khiến những khách hàng này hài lòng đến mức bạn có thể loại trừ khả năng họ sẽ rời bỏ bạn để chuyển sang các đối thủ cạnh tranh.
Để làm được điều này, bạn sẽ phải đi ngược lại những triết lý truyền thống. Bạn sẽ phải thiên vị, và phá thêm một vài “luật chơi” khác nữa. Bạn sẽ phải nâng cấp cuộc chơi, khiến khách hàng trầm trồ bởi những kỹ năng chăm sóc siêu đẳng của bạn. Hãy khiến họ choáng ngợp với những cải tiến đột phá và dịch vụ cao cấp. Hãy vượt ra khỏi sức tưởng tượng của họ. Hãy mang đến giải pháp cho các vấn đề, và đáp lại những lời khẩn cầu của họ.
Khách hàng của bạn không biết bạn đang áp dụng Kế hoạch Bí ngô, vậy nên các khách hàng đầu bảng sẽ không biết mình đang đứng đầu bảng, cho đến khi họ trở thành mục tiêu được bạn liên tục chăm sóc. Làm cách nào mà họ biết mình đang nằm trong danh sách VIP, nếu bạn không nói ra? Mà thực ra thì lời nói chỉ là vô nghĩa. Bạn cần phải thể hiện cho họ thấy. Nếu muốn các khách hàng đầu bảng biết bạn quan tâm tới họ nhiều đến mức nào, bạn sẽ phải làm gì đó để họ hiểu ra rằng bạn rất trân trọng công việc của họ, và muốn thấy họ thành công.
Bạn của tôi ơi, đây chính là phần rất thú vị!
Trong vài chương tiếp theo, tôi sẽ cho bạn biết toàn bộ các bí kíp của tôi, những chiến lược mà tôi đã dùng để phát triển mối quan hệ với các khách hàng đầu bảng, thu hút thêm khách hàng đầu bảng mới, và phát triển các doanh nghiệp của tôi cũng như của bạn bè tôi thành những cỗ máy trị giá hàng triệu đô-la. Còn bây giờ, hãy bắt đầu từ những việc dễ trước.
Thiên vị... là một việc tốt
Có lẽ, bạn đã có khách hàng ưa thích, những người luôn khiến bạn vui mừng khi thấy họ bước vào công ty, hay các doanh nghiệp mà bạn sẵn sàng dốc sức hỗ trợ, bởi – cứ tự ngẫm mà xem – bạn thực tình quý mến họ và muốn phục vụ họ thật tốt. Có lẽ, bạn cũng không muốn khách hàng khác biết bạn ưu ái ai hơn, hay thậm chí còn không hề muốn họ biết bạn thiên vị trong công việc. Vậy nên, bạn cố gắng giữ kín chuyện này. Bạn cố gắng đảm bảo tất cả khách hàng đều nhận được đúng thứ họ cần, và không ai cảm thấy bị ra rìa, hay bị bỏ lại phía sau.
Tôi hiểu mà. Bạn cảm thấy tội lỗi khi ưu ái thiên vị khách hàng nào đó và sẽ cảm thấy rất, rất tệ nếu một khách hàng khác phát hiện ra mọi hành động ưu ái mà bạn dành cho “khách hàng cưng” của mình. Nhưng đã có tôi ở đây để giải phóng bạn khỏi cảm giác tội lỗi và xấu hổ ấy! Chẳng có gì phải xấu hổ vì sự thiên vị. Nó rất có lợi cho việc kinh doanh. Và nó cũng là một yếu tố bắt buộc phải có để thành công. Nhưng, như bạn nói, bạn là người tốt. Tất nhiên là thế rồi, nhưng chẳng phải sẽ thật tuyệt vời sao nếu bạn chăm sóc những người đang chăm lo cho bạn? Hãy nhớ rằng những khách hàng tốt đẹp này đang mở hầu bao trước bạn đấy.
Sự thiên vị có thể không được hoan nghênh trong sân chơi tập thể, trong nội bộ gia đình và trong những trận đấu bóng chày có trọng tài giám sát, nhưng nó lại là chiến lược mấu chốt đem lại thành công trong kinh doanh, bởi khách hàng đầu bảng chính là những khách hàng mà bạn ưa thích, và họ cần được đối xử đặc biệt. Làm gì còn cách nào khác để họ cảm thấy mình thật đặc biệt cơ chứ? Bạn chỉ cần tự kiểm tra để đảm bảo không ưu ái thiên vị các khách hàng không xứng đáng, những người không đạt đủ tiêu chí cơ bản dành để trở thành khách hàng đầu bảng.
Vấn đề là, tuy bạn đã thanh lọc danh sách và chỉ giữ lại các khách hàng đầu bảng, nhưng không phải ai trong số họ cũng được ưu ái thiên vị. Nếu bạn thiên vị tất cả mọi người thì thành ra đâu có ai được thiên vị nữa, phải không nào? Ôi trời, nếu bạn định thiên vị một nửa số khách hàng, thì cũng không được đâu. Sự ưu ái này chỉ nên dành riêng cho một số ít khách hàng đặc biệt thôi.
Tôi có một người bạn thân tạm gọi là Tommy Muenich. Tommy là người rất thành công. Anh cũng rộng lượng cho phép tôi chia sẻ câu chuyện của mình. Chuyện là, Tommy và tôi cùng tham gia một nhóm các chuyên gia, và trong một buổi họp nhóm, Tommy đã cho tôi biết cách anh ấy gây dựng công ty của mình, rồi bán nó với giá 30 triệu đô-la. Anh ấy đã làm được điều đó nhờ sự ưu ái thiên vị dành cho một số ít khách hàng trong tổng số 200 khách hàng của mình. Một số tức là bao nhiêu? Trong trường hợp của anh ấy là 9.
“Tôi đã quyết định tập trung vào 10 khách hàng đầu bảng của mình, vì rõ ràng phải là con số 10 rồi,” Tommy giải thích cho tôi, khi tôi muốn biết về chiến lược của anh ấy. “Nhưng khi cùng các cộng sự xem xét lại danh sách, tôi nhận ra mình phải loại một khách hàng ra khỏi danh sách ‘đầu bảng’ – đó là Wal-Mart. Họ không giỏi giao tiếp, họ chỉ biết đòi hỏi đủ thứ và rất cứng nhắc với chúng tôi. Đó là lý do danh sách 10 khách hàng đầu bảng chỉ còn lại 9.” Dù Wal-Mart đã mang lại doanh thu hàng triệu đô-la cho anh ấy trong nhiều năm, nhưng họ vẫn bị loại.
Sau khi đã xác định 9 khách hàng đầu bảng, Tommy biến họ thành mục tiêu được ưu tiên số 1 trong mọi khía cạnh hoạt động của doanh nghiệp mình. Anh dán danh sách này khắp nơi trong tòa nhà công ty, trên bàn của tất cả mọi người, và chỉ thị cho nhân viên phải đáp ứng nhu cầu của các khách hàng này trước tiên. Nếu một khách hàng trong nhóm 9 gọi đến đúng lúc anh ấy đang nói chuyện điện thoại với một khách hàng xếp hạng thấp hơn, anh ấy sẽ nói với khách hàng này rằng: “Tôi có việc khẩn cấp phải làm. Tôi sẽ gọi lại cho ôngbà sau” rồi cúp máy để có thể nhận cuộc gọi kia. Anh lắng nghe các ý tưởng và những lo lắng của họ, rồi điều chỉnh lại sản phẩm sao phù hợp – bao bì, giá bán, hay bất cứ việc gì mà anh có thể làm.
Những khách hàng còn lại đơn giản không phải là ưu tiên số 1 của anh ấy, kể cả Wal-Mart. Điều này không có nghĩa là anh ấy không phục vụ Wal-Mart và các khách hàng còn lại, mà là họ sẽ không được ưu tiên bằng nhóm 9 khách hàng kia. Thế nhưng, ngay cả 191 khách hàng còn lại cũng hưởng lợi nhờ “hiệu ứng nhỏ giọt” – họ cũng nhận được một phần lợi ích đặc biệt dành cho các khách hàng ở nhóm đầu. Tommy và đội ngũ nhân viên của anh ấy đã nâng cao hiệu quả trong việc tạo ra sản phẩm và giải quyết các vấn đề phát sinh. Khi khắc phục vấn đề gì đó cho một khách hàng trong nhóm 9, anh ấy sẽ khắc phục vấn đề ấy trong toàn bộ hệ thống, và thường thì tất cả khách hàng đều được hưởng lợi từ việc này, vì họ đều hoạt động trong cùng một ngành.
Khi Tommy bán công ty, những người mua đã đưa ra một quy tắc mới, “thông minh” hơn: “Hãy đối xử với mọi khách hàng như thể ai cũng là khách hàng tốt nhất.” Tommy ở lại thêm một thời gian để hỗ trợ quá trình chuyển giao, rồi vào cái ngày mà những ông chủ mới bước vào công ty, họ đã hạ danh sách nhóm 9 của anh ấy xuống và nói: “Tất cả mọi người đều là số 1.”
Tommy đã hết lòng can ngăn họ. Anh giải thích với họ rằng ta không thể biến tất cả mọi người thành số 1. Anh giải thích rằng chính nhờ tập trung vào 9 khách hàng đầu bảng mà doanh nghiệp của anh đã phát triển rực rỡ. Nhưng họ không nghe.
Theo ngôn ngữ nhà nông, việc biến tất cả mọi người thành khách hàng số 1 cũng giống với việc nói rằng: “Hãy chăm sóc tất cả số bí ngô để chúng đều trở thành những quả bí ngô khổng lồ.” Việc đó không bao giờ hiệu quả. Vậy thì, bạn nghĩ chiến lược đó sẽ hiệu quả thế nào với công ty mà bạn tôi vừa bán? Tồi tệ. Rất, rất tồi tệ. Sau chưa đầy 2 năm, họ đã ngừng hoạt động. Họ đã mất hết 30 triệu đô-la đầu tư ban đầu, cộng thêm 5 triệu đô-la chi phí hoạt động của doanh nghiệp, chỉ vì phá vỡ quy tắc của Kế hoạch Bí ngô: sự chăm sóc tốt nhất chỉ dành cho những khách hàng tốt nhất. Đơn giản vậy thôi.
Giống như những nông dân đam mê trồng bí ngô khổng lồ bật nhạc cho những quả bí ngô có tiềm năng vô địch “nghe”, và bảo vệ chúng bằng hàng rào tự chế cùng những chú chó canh vườn, bạn cũng phải hết lòng chăm sóc các khách hàng đầu bảng của mình. Những người nông dân kia không hề chạy vòng quanh để đảm bảo mọi quả bí ngô trong vườn đều được chăm sóc như nhau. Họ chỉ chú tâm cung cấp mọi thứ cần thiết cho những quả bí ngô to lớn, để tạo nên được một quả bí ngô khổng lồ có thể phá kỷ lục thế giới.
Lưu ý rằng, tôi không bảo bạn phớt lờ tất cả các khách hàng còn lại, hay chăm sóc họ một cách hời hợt. Theo quy tắc chung, đừng giảm bớt chất lượng của sản phẩm hay dịch vụ. Điều đó sẽ ảnh hưởng xấu đến hoạt động kinh doanh. Nhưng hãy xây dựng phương pháp tiếp cận riêng dành cho các khách hàng đầu bảng. Hãy đẩy họ lên đầu hàng. Hãy gạt mọi thứ qua một bên để dành thời gian cho họ. Hãy tạm ngưng các cuộc họp để xử lý những vấn đề đang khiến họ khủng hoảng. Hãy tưởng tượng ra những cách thức mới và tốt hơn để phục vụ họ. Hãy dự đoán các nhu cầu của họ. Hãy để họ là người đầu tiên được sử dụng các sản phẩm hay dịch vụ mới. Hãy đáp ứng những yêu cầu đặc biệt của họ. Và quan trọng nhất, hãy nỗ lực hết mình để giúp họ phát triển doanh nghiệp. Hãy xây dựng hệ thống hướng tới các nhu cầu của họ. Sẽ chẳng phải là ngẫu nhiên, nếu các khách hàng mới với nhu cầu tương tự sẽ lũ lượt kéo đến với bạn.
Những khách hàng “trung bình” còn lại sẽ được hưởng lợi nhờ quá trình này. Những cải tiến mà bạn thực hiện cho khách hàng tốt nhất chắc chắn cũng sẽ có ích cho các khách hàng còn lại. Và ai mà biết được, có khi một trong số các khách hàng trung bình ấy lại đột ngột phát triển, hoặc bỗng nhiên trở nên tương thích với chiến lược của bạn theo những cách khác. Khi điều đó xảy ra, bạn lại có thêm một khách hàng đầu bảng nữa rồi.
Có một quy tắc quan trọng mà tôi không muốn các bạn làm trái, đó là: Không bao giờ nói cho họ biết họ là khách VIP. Bạn muốn khách hàng đầu bảng nghĩ rằng cách bạn đối xử với họ chính là chuẩn mực của công ty bạn. Nếu nghĩ bạn chỉ làm những điều tuyệt vời cho họ vì họ là khách hàng thân thiết nhất của bạn, thì những khách hàng này có thể sẽ cho rằng bạn không thể làm thế với bất kỳ ai khác. Tệ hơn, họ có thể sẽ bắt đầu lợi dụng bạn. Cái hay của việc không cho các khách hàng VIP biết về tầm quan trọng của chính họ là nếu một khách VIP tin rằng bạn đối xử với họ cũng như mọi khách hàng, bạn sẽ càng có động lực phát triển hệ thống nhằm đảm bảo đó là sự thật.
Không phải khách hàng nào cũng là Thượng đế
Một trong những quan niệm sai lầm nhất trong kinh doanh chính là câu châm ngôn lâu đời: “Khách hàng là Thượng đế.” Hãy dành một phút để ngẫm xem điều này nghĩa là gì đối với bạn. Nếu “khách hàng” (dịch nghĩa: tất cả những ai muốn làm ăn với bạn) luôn là Thượng đế, thì làm sao bạn có thể phục vụ tất cả bọn họ thật tốt? Bạn có thể làm hài lòng một vài người, nhưng khi bạn cố gắng đáp ứng nhu cầu của mọi khách hàng – khách hàng đầu bảng, khách hàng bét bảng, và tất cả những người ở giữa – thì rốt cuộc nguồn lực của bạn sẽ bị phân tán quá mỏng. Bạn sẽ kiệt sức vì muốn làm hài lòng tất cả mọi người, mà dù thế nào thì đó cũng là điều không thể. Bạn sẽ liên tục mắc lỗi và khiến mọi người thất vọng. Làm dâu trăm họ là vậy đấy các bạn ạ.
Tệ hơn nữa, nếu cố bám víu vào quan niệm “Khách hàng là Thượng đế” này, chắc chắn bạn sẽ làm phật ý một trong các khách hàng đầu bảng, vì bạn mải làm chiều ý một “Thượng đế” nào đó khác, để rồi bị sao nhãng và không thể chiều ý vị khách đầu bảng kia. Bởi vậy, hãy cùng sửa đổi tiêu chuẩn lỗi thời này:
KHÔNG PHẢI khách hàng nào cũng là Thượng đế, nhưng...
Khách hàng lý tưởng luôn là Thượng đế.
Nếu đã xác định được các Quy tắc bất biến và hoàn thành Bảng đánh giá khách hàng, bạn sẽ hình dung được khá rõ khách hàng đầu bảng của mình và đặc điểm chung của họ. Đây là những khách hàng lý tưởng và tiềm năng nhất, vì vậy, họ là Thượng đế. Họ sẽ có được (hầu hết) mọi thứ mà họ muốn, bởi họ đang là ưu tiên số 1 của bạn. Bạn muốn tìm hiểu tất cả những gì bạn có thể làm để chiều ý họ, vì điều đó sẽ giúp bạn bỏ xa các đối thủ cạnh tranh để trở thành lựa chọn tốt hơn hẳn đối với những khách hàng này.
May mắn thay, khách hàng đầu bảng của bạn đều khá giống nhau. Có thể tin chắc rằng họ cùng có mong muốn tương tự nhau họ giao tiếp với bạn theo cùng một cách, có chung những kỳ vọng. Và do họ có chung các Quy tắc bất biến với bạn, nên họ cũng rất giống bạn. Quá dễ, mọi thứ đã nằm gọn trong tay bạn. Nếu chỉ làm việc với những khách hàng lý tưởng, bạn hoàn toàn có thể áp dụng chính sách “Khách hàng là Thượng đế”.
Rất có thể bạn đang nghĩ: “Nếu những khách hàng còn lại không thuộc nhóm được ưu tiên, cũng muốn được làm Thượng đế, thì phải làm sao?” Đầu tiên, phải nói rằng chắc chắn họ muốn làm Thượng đế. Mọi người lúc nào chẳng muốn ý kiến của mình được công nhận, có được những thứ mình muốn, và cảm thấy mình là người quan trọng. Nhưng bạn cần phải tập trung vào các khách hàng đầu bảng – không phải chỉ vì bạn muốn làm họ hài lòng, muốn chăm sóc và phát triển mối quan hệ với họ, mà còn vì bạn muốn có thêm những khách hàng giống họ. Bạn muốn có thêm những bản sao của họ, để bạn có thể mở rộng danh sách khách hàng đầu bảng bằng cách bổ sung vào đó những con người và doanh nghiệp đáp ứng đúng tiêu chí của bạn. Những khách hàng này đều hiểu rõ quan điểm của bạn, và có đủ tiềm năng phát triển thành một quả bí ngô khổng lồ với kích cỡ kỷ lục.
Hãy coi doanh nghiệp của bạn là một tổ chức hội nhóm. Mọi hội nhóm thành công đều có các quy định đầu vào. Bạn phải tốt nghiệp trường đại học này, bạn phải tham gia thường xuyên đến mức này, bạn phải đóng những khoản phí này. Họ làm mọi cách để giới hạn đầu vào hoặc thanh lọc bớt những hội viên không phù hợp. Bạn cũng phải có một bộ tiêu chí để thanh lọc khách hàng – nhưng hãy giữ nó tránh xa tầm mắt của họ. Chỉ có bạn và các cộng sự được biết về những tiêu chí ấy thôi.
Hứa dưới sức– Hoàn thành vượt mức
Tôi sống theo quy tắc này, và bạn cũng nên như vậy. Bởi đa số mọi người đều không sống như vậy, nên việc áp dụng quy tắc “Hứa dưới sức – Hoàn thành vượt mức” sẽ giúp bạn có được lợi thế hơn hẳn so với hầu hết mọi người.
Bạn không tin một quy tắc đơn giản lại có tác dụng lớn đến thế ư? Hãy nhớ lại những lần gần đây nhất mà bạn phải gặp mặt một đồng nghiệp, và họ là người quyết định về thời gian và địa điểm. Tôi cá là chuyện đó đã diễn ra đại loại thế này:
“Hãy gặp tớ ở quán cà phê lúc 2 giờ 30 phút chiều hôm nay. Như vậy được chứ?”
“Được thôi! Hẹn gặp cậu ở đó nhé.”
Đồng hồ chỉ 2 giờ 30 phút, nhưng họ vẫn chưa đến. Bạn ngồi đó chờ đợi. Khoảng 2 giờ 35 phút, điện thoại của bạn đổ chuông. “Xin lỗi cậu. Tớ sẽ đến muộn.” (Còn phải nói.) “Tớ đang bị tắc đường, tòa nhà chỗ tớ đang bị fan của ca sĩ Justin Bieber bủa vây... 15 phút nữa tớ sẽ có mặt nhé!”
Bạn thấy thất vọng. Đồng nghiệp của bạn đã hứa quá lời (hẹn lúc 2 giờ 30 phút) để rồi hoàn thành không nổi (2 giờ 45 phút mới có thể tới). Nhưng khoan đã. Mọi thứ còn tệ hơn.
Lúc đồng hồ chỉ 2 giờ 45 phút thì sao? Chẳng có ma nào xuất hiện. Chỉ khác là lần này bạn thậm chí còn chẳng nhận được cuộc gọi nào.
Khoảng 2 giờ 55 phút, đồng nghiệp của bạn lao vào. Vậy là đồng nghiệp của bạn lại vừa hứa quá lời và không hoàn thành nổi thêm một lần nữa, còn bạn thì cảm thấy rất bực. Tôi có thể đảm bảo là chỉ mới đây thôi, ai đó cũng vừa khiến bạn phải chịu cảnh thực tế không như mong đợi, và bạn đã thất vọng, chán nản hoặc bực tức. Chuyện này xảy ra như cơm bữa.
Nếu đồng nghiệp của bạn áp dụng quy tắc Hứa dưới sức – Hoàn thành vượt mức, thì câu chuyện đã có thể diễn ra thế này: Hai bạn hẹn gặp lúc 2 giờ 30 phút. Vào 9h sáng của ngày đã hẹn, bạn nhận được cuộc gọi thông báo rằng cậu ấy sẽ đến muộn (cậu ấy có thói quen đến muộn), và có mặt lúc 3 giờ. Bạn sẽ cảm thấy khó chịu trong giây lát, nhưng ít nhất thì cậu ấy cũng báo trước, và bạn có thể sắp xếp để hoàn thành thêm vài việc trước khi tới chỗ hẹn.
Nhưng vấn đề là đồng nghiệp của bạn vẫn định đến đó vào khoảng 2 giờ 30 phút. Cậu ấy đang hứa dưới sức để trong thực tế có thể hoàn thành vượt mức. Bởi vậy, khi thực sự bị tắc đường và chạm trán mấy cô nàng hâm mộ Bieber, thì cậu ấy vẫn còn dư thời gian. Cậu ấy có mặt lúc 2 giờ 55 phút. Khi bạn đến nơi chính xác lúc 3 giờ, cậu ấy đang ngồi đợi bạn bên một ly cà phê nóng hổi. Thật ấn tượng!
Trong cả hai tình huống, kết quả cuối cùng là giống nhau, nhưng kỳ vọng ban đầu lại khác nhau. Ở tình huống đầu tiên, bạn thấy thất vọng. Trong tình huống thứ hai, bạn thấy thật phấn chấn. Và điểm khác biệt duy nhất đến từ việc áp dụng quy tắc Hứa dưới sức – Hoàn thành vượt mức.
Khi bạn hứa dưới sức, hoặc chỉ cần thay đổi điều khoản thỏa thuận, khách hàng sẽ cảm thấy đôi chút thất vọng. Bạn đâu có hứa với họ điều gì tuyệt vời đâu cơ chứ, tuy nhiên, nếu khéo diễn đạt sao, nỗi thất vọng thoáng qua này sẽ chỉ là nhất thời và không hề nghiêm trọng. Tôi gọi đây là “Phản ứng thoáng qua”. Nhưng bạn có thể vượt qua nó bằng cách khiến họ phải trầm trồ khi bạn hứa dưới sức và hoàn thành vượt mức – hứa sẽ đến vào lúc 3 giờ, nhưng lại có mặt từ 2 giờ 55 phút và ngồi đợi bạn với một ly cà phê và một nụ cười thường trực trên môi.
Tình huống “đến muộn” luôn xảy ra mỗi ngày, và điều đó thật tệ. Đó là điều khiến tôi khó chịu nhất – tôi luôn hứa dưới sức và hoàn thành vượt mức. Giờ đây, bạn cũng cần một chiến lược như vậy để khiến khách hàng phải trầm trồ. Chỉ cần quyết tâm hứa dưới sức (“Tớ sẽ có mặt lúc 3 giờ”) và hoàn thành vượt mức (đến nơi lúc 2 giờ 55 phút) là cũng đủ để khiến tất cả mọi người phải ấn tượng rồi.
Có lẽ, bạn đã quen với tình trạng làm việc quá sức. Sao mà không quen được cơ chứ, với biết bao khách hàng cùng với chu kỳ bán hàng - giao hàng bất tận. Dù mong muốn và quyết tâm giữ lời hứa đến đâu đi nữa, những doanh nhân làm việc quá sức cuối cùng cũng sẽ phải bỏ cuộc.
Có thể bạn bị trễ hạn bàn giao. Có thể bạn phải đi đường tắt để không bị trễ hạn, để rồi kết quả là những sản phẩm dưới mức hoàn hảo. Có thể bạn mắc lỗi vì đã quá mệt mỏi nên không còn giữ được chất lượng công việc tốt nhất. Hoặc có thể bạn lúc nào cũng đến muộn 30 phút. Dù lý do là gì thì khách hàng cũng không chấp nhận. Bạn đã làm phật ý họ.
Đa số các doanh nhân đang gặp khó khăn đều phải rất chật vật mới có đủ thời gian và tiền bạc, và bởi trong quá khứ (trước khi có Kế hoạch Bí ngô) họ đã chấp nhận làm ăn với gần như tất cả mọi người, tôi cá là bạn cũng từng phải chật vật như thế. Mọi thứ giờ đã khác. Bạn đã loại trừ những quả bí ngô (khách hàng) nhiễm bệnh, từng ngốn hết thời gian và nguồn lực của bạn. Bạn quyết tâm chăm sóc các khách hàng đầu bảng. Bạn đã thoát khỏi guồng quay vô tận, và không còn nhận bừa mọi đơn hàng nữa. Bạn đã sẵn sàng. Bạn sẽ làm được. Bạn có thể khiến khách hàng choáng ngợp bằng cách bàn giao trước hạn và làm thêm cả những việc mà khách hàng không ngờ tới.
Hứa dưới sức – Hoàn thành vượt mức là một chiến lược chăm sóc khách hàng không thể đơn giản hơn. Nó hiệu quả trong mọi lĩnh vực. Dưới đây là một vài ví dụ (và bí quyết) mà bạn có thể làm theo:
1. Khi khách hàng yêu cầu đặt ra tiến độ công việc, hãy tính xem bạn cần bao nhiêu thời gian để hoàn thành dự án, rồi cộng thêm vào đó 10% thời gian dự phòng. Khoảng thời gian này có thể là vài ngày, một tuần hoặc thậm chí một tháng. Hãy dựa vào quá khứ để ước lượng. Bạn thường chậm tiến độ vài tiếng, hay thường cần thêm 2 tuần để hoàn thành các dự án?
Nếu bạn đang bán một sản phẩm, hãy kéo giãn thời hạn giao hàng, đủ để hoàn tất đơn hàng và dự phòng trường hợp mất nhiều thời gian vận chuyển hơn dự tính. Phương pháp này còn có tác dụng gấp đôi nếu Khía cạnh vượt trội (AOI) của bạn chính là hiệu suất và tốc độ. Bạn có tưởng tượng nổi không, nếu một đại lý cho thuê xe hơi hứa rằng khi tới nơi bạn sẽ được nhận xe chỉ sau 5 phút (khá tốt rồi), nhưng thực tế thì họ đã giao xe cho bạn chỉ sau đúng 1 phút (trời đất ơi, đúng là nhanh thật.) Zappos, nhà bán lẻ giày dép (và các mặt hàng khác), nổi tiếng đã đạt được thành công chóng vánh nhờ giao hàng sớm hơn rất nhiều so với lịch hẹn. Điều này đã khiến các khách hàng rất ngạc nhiên và thích thú, vì cảm thấy có người đã nỗ lực hết mình để làm họ hài lòng.
2. Khi khách hàng yêu cầu một sản phẩm hay dịch vụ, hãy bổ sung thêm một chút đặc biệt. Ví dụ, nếu bạn là một đầu bếp chuyên nghiệp, hãy lên kế hoạch làm thêm một món tráng miệng nữa. Julie Anderson – nhà thiết kế thời trang sang trọng mà tôi từng nhắc đến trong cuốn The Toilet Paper Entrepreneur – luôn gửi thêm một chiếc vương miện, một chiếc túi xách hoặc một đôi giày kèm theo những trang phục mà khách hàng đã thuê, phòng khi họ muốn sử dụng thêm một phụ kiện... miễn phí. Hãy tặng khách hàng thêm 20 phút cho một cuộc tư vấn qua điện thoại. Hãy nghiên cứu thông tin giúp họ. Hãy thêm vài bông hồng vào bó hoa họ mua. Chỉ cần bạn nhớ lên kế hoạch trước, để đảm bảo có đủ thời gian và tiền bạc cho việc hoàn thành vượt mức của mình.
Để áp dụng thành công chiến lược Hứa dưới sức – Hoàn thành vượt mức, đừng bỏ qua yếu tố ngẫu nhiên. Hãy hoàn thành vượt mức kỳ vọng trong 90% trường hợp, hoàn thành đúng kỳ vọng trong 10% còn lại – điều này sẽ tự khắc xảy ra trong những giai đoạn khó khăn. Đôi khi, bạn cũng gặp phải những yếu tố bất ngờ như thiên tai, thảm họa chứ.
Người thành thạo quy trình này sẽ hoàn thành tốt công việc trước thời hạn, và được hưởng cảm giác thảnh thơi khi xong việc. Bạn có còn nhớ tuổi thơ không? Không lo lắng. Không vội vã. Không hoảng loạn. Khi tuổi thơ vô lo vô nghĩ đã qua đi, có lẽ cho đến tận bây giờ, bạn vẫn chưa có lại được cảm giác ấy. Nhưng giờ đây, nó đã trở lại. Và nó sẽ khiến khách hàng của bạn phải kinh ngạc. Kiểm soát những kỳ vọng, rồi vượt qua chúng – đó chính là công thức tạo nên những khách hàng hạnh phúc và gắn bó trọn đời với bạn, đồng thời cũng là một thành tích đáng tự hào.
“Hứa dưới sức – Hoàn thành vượt mức” cũng là một cách giúp bạn đề phòng trường hợp khách hàng đổi ý trong quá trình thực hiện dự án. Nếu bạn hoàn thành một dự án sớm hơn thời hạn rất nhiều nhưng vẫn chưa bàn giao, và khách hàng lại đưa ra một chỉ thị mới cho bạn, thì bạn chỉ việc nói với ông ấy: “Ôi, tôi đang định làm ông bất ngờ đây. Tôi đã làm xong việc rồi.” Vậy là bạn sẽ không phải làm lại nữa, trừ khi hai bên thương lượng lại về chi phí sửa đổi.
Hãy nhớ, rốt cuộc thì mọi người sẽ đánh giá bạn dựa trên hành động, chứ không phải lời nói. Bởi vậy, khi bạn hứa dưới sức và hoàn thành vượt mức, đừng để việc đó trở thành điều mặc định. Thỉnh thoảng, hãy hoàn thành đúng như lời hứa (nghĩa là bàn giao đúng theo kỳ vọng), nhưng hãy hoàn thành vượt mức trong hầu hết mọi trường hợp. Nếu lúc nào bạn cũng hoàn thành vượt mức, mọi người sẽ kỳ vọng điều đó, khi ấy, nếu bạn không thể hoàn thành vượt mức – dù đã hứa dưới sức – đối phương sẽ cảm thấy khó chịu.
Đừng che giấu công thức bí mật
Có một quy tắc nữa mà tôi muốn bạn phá bỏ, đó là: “Hãy che giấu công thức bí mật.” Ngày xửa ngày xưa, các công ty từng nghĩ rằng họ cần bảo vệ các bí mật thương mại của mình như bảo vệ bí mật quân sự. Làm như vậy thật thông minh, vì ở thời xa xưa đó, nếu ẩn mình sau bức màn bí mật, sẽ không ai có thể sao chép bạn, và nhờ đó, bạn sẽ nắm được lợi thế quyết định so với mọi người xung quanh.
Nhưng ngày nay, với sự bình đẳng có được nhờ Internet, chỉ cần vài cú nhấp chuột là bất cứ ai cũng có thể tìm được mọi thông tin mà họ muốn biết về bất cứ thứ gì. Bất cứ thứ gì (kể cả các bí mật quân sự). Tôi vừa dự buổi họp mặt hội nam sinh từ thời đại học. Trước buổi gặp này, tôi nhận ra mình đã quên béng cách bắt tay và cũng là mật khẩu tối mật được lưu truyền hàng trăm năm nay trong hội, nhưng chưa từng có thành viên nào ghi chép lại (vì lo sợ sẽ bị lấy cắp). Tôi liền thử tra Google xem sao. Tôi đã không chỉ tìm được tài liệu nói về cách bắt tay đó, mà còn thấy cả một đoạn phim hướng dẫn cách thực hiện nó! Chẳng lẽ trên đời không còn thứ gì thiêng liêng thần bí nữa sao?
Vậy chuyện này có ý nghĩa gì với bạn? Nó có nghĩa là nếu khách hàng muốn chế tạo một chiếc máy bay phản lực của riêng mình, họ sẽ làm được. Nếu khách hàng muốn học cách làm bánh ngọt ngon nhất thế giới, họ sẽ làm được. Nếu khách hàng của bạn muốn tìm cách tự sửa chiếc máy vi tính của họ, họ cũng sẽ làm được. Thông tin luôn sẵn có.
Bạn không còn là người giữ công thức bí mật nữa. Bạn là người thi hành. Bạn làm việc đó thay họ. Bạn khiến việc đó trở nên dễ dàng hơn. Bạn tiết kiệm thời gian cho họ. Bạn có đầy đủ nguyên liệu và biết cách chế biến mọi thứ để cho ra kết quả tuyệt vời. Bạn đảm bảo mình chính là người giỏi nhất trong việc chế tạo ra máy bay phản lực, nướng bánh ngọt, hay sửa chữa máy vi tính, ngay cả khi khách hàng của bạn đã có đủ kiến thức để tự làm những việc ấy.
Chúng ta đang sống trong một thế giới gần như không có thời gian dành cho bất cứ thứ gì. Cuộc sống này quá tải đến mức ta luôn tìm kiếm những giải pháp dễ dàng, những người có thể làm thay ta, và đôi lúc còn nghĩ thay ta luôn. Cứ nhìn vào những hoạt động thuê mướn đang thống trị New York mà xem. Từ việc nuôi dạy con cái đến dắt chó đi dạo, thậm chí là việc giao đồ ăn nhanh (vì làm gì có ai ở New York có thời gian đi bộ tới quán ăn ở góc phố), New York đang sử dụng dịch vụ thuê mướn trong mọi mặt cuộc sống. New York là trái tim nhộn nhịp của nước Mỹ và cả thế giới, nó cũng chính là phiên bản khuếch đại tột đỉnh của mỗi người chúng ta.
Hầu hết mọi người đều không muốn tự mình làm gì cả – quá mất thời gian. Họ bận rộn. Họ căng thẳng, họ bị chi phối quá nhiều và trở nên quá tải trước muôn vàn thông tin. Họ muốn lái xe tới bên cửa sổ quán ăn, gọi món rồi dùng bữa tối chỉ trong tối đa 5 phút. Họ muốn con cái mình được giáo dục theo cách tốt nhất, nhưng bản thân họ lại chẳng thể dạy con làm toán. Bởi vậy, có lẽ họ sẽ không lợi dụng bạn nếu bạn muốn công khai mọi thứ và giúp đỡ họ.
Nhưng đừng ngốc nghếch. Đừng công khai chia sẻ những thứ có lợi cho đối thủ cạnh tranh. Đừng chia sẻ tất cả những gì bạn biết. Hãy chia sẻ những điều cho thấy bạn là người có hiểu biết.
Hãy đăng các nguyên liệu của công thức bí mật kia lên trang web của bạn cho cả thế giới thấy (bạn không cần phải cho họ biết toàn bộ công thức). Hãy đăng chúng lên YouTube. Hãy in những tờ rơi quảng cáo. Hoặc thuyết giảng về chúng. Hoặc viết một cuốn sách. (Đúng là tôi có giúp các công ty áp dụng Kế hoạch Bí ngô vào doanh nghiệp của họ. Và cuốn sách này đã trình bày toàn bộ công thức rồi, nhưng nhiều doanh nhân và doanh nghiệp vẫn thuê công ty tôi thực hiện thay cho họ.) Điều này sẽ chứng minh cho khách hàng thấy rằng bạn biết rõ việc mình đang làm. Nhờ đó, họ sẽ nhìn ra điểm khác biệt của bạn, yên tâm lựa chọn bạn, vì họ biết những gì bạn biết. (Sự bí ẩn sẽ làm người khác bất an. Cứ thử mà xem.) Chắc chắn, một vài người sẽ sử dụng thông tin của bạn để tự làm, nhưng hầu hết đều không có thời gian – nhất là khi họ còn phải điều hành doanh nghiệp và chăm lo cho gia đình. Ngược đời thay, tôi càng công khai nhiều thông tin thì khách hàng lại càng thuê tôi làm thay họ. Tôi xây dựng lòng tin nơi họ bằng cách chia sẻ kiến thức và góc nhìn độc đáo của mình.
Tóm lại, hãy chia sẻ đi, vì kiểu gì cả khách hàng hiện tại lẫn khách hàng tiềm năng của bạn cũng sẽ tự tìm được những thông tin ấy. Nếu họ tìm ra chúng ở chỗ của bạn đầu tiên, bạn sẽ được tin tưởng đầu tiên... đó là một lợi thế lớn . Một lợi thế có được nhờ Kế hoạch Bí ngô.
Chỉ cần 1 pound29 để phá kỷ lục thế giới
Năm 2009, Christy Harp đến từ bang Ohio đã lập kỷ lục thế giới với quả bí ngô lớn nhất từ trước tới thời điểm đó. Nó nặng tới 1.725 pound! (Hãy tìm hiểu về Christy trên Google, bạn sẽ thấy bức ảnh chụp cô ấy đứng sau quả bí ngô.) Khi tôi viết những dòng này, Christy vẫn đang giữ kỷ lục thế giới, nhưng kỷ lục này có thể sẽ bị phá vỡ vào tháng Mười. Bạn thấy không, Christy đã đánh bại kỷ lục gia trước đó là Joe Jutras đến từ Đảo Rhode, với mức chênh lệch chỉ 36 pound. Hai năm trước đó, quả bí ngô của Joe nặng 1.689 pound.
Không cần phải cố thêm quá nhiều để có thể phá kỷ lục thế giới. Chỉ cần thêm 1 pound thôi là được. Và cũng không cần cố thêm quá nhiều để khách hàng coi bạn là lựa chọn đúng đắn mang tầm quốc tế. Dù chỉ nhỉnh hơn tất cả mọi người một chút thôi ..., bạn cũng đã giỏi hơn họ rồi. Bạn sẽ đoạt hết mọi phần thưởng. Chỉ cần vài điều chỉnh về phương pháp, về hệ thống hay về sản phẩm thôi cũng đủ để khiến mọi người chú ý. Tôi nói vậy vì không muốn bạn cứ mãi loay hoay tìm cách lập ra một kế hoạch thật chỉn chu để gây ấn tượng với nhóm khách hàng chủ chốt. Đây có phải là Las Vegas hào nhoáng đâu. Bạn không cần đến mấy cô nàng vũ công hay những đài phun nước uốn lượn đẹp mắt. Bạn chỉ cần tốt hơn chút xíu, có ích hơn chút xíu và sáng tạo hơn chút xíu trong việc giải quyết vấn đề cho các khách hàng VIP mà thôi.
Mỗi vận động viên đoạt huy chương vàng Olympic đều chỉ giỏi hơn người đoạt huy chương bạc một chút. Và khi nhìn vào bảng điểm của các vận động viên đỉnh cao ấy, bạn thường sẽ thấy người đoạt huy chương vàng cũng chỉ nhỉnh hơn người xếp cuối cùng vài điểm. Tính tới thời điểm kình ngư Michael Phelps thi đấu ở nội dung bơi tự do 4 x 100m dành cho nam tại Olympic Bắc Kinh năm 2008, anh ấy đã giành tổng cộng 7 huy chương vàng. Khi bơi được một nửa quãng đường 100m bơi bướm, anh bị tụt lại phía sau, ở vị trí thứ 7. Anh đã tăng tốc và dần bắt kịp người dẫn đầu, nhưng tất cả mọi người – kể cả mẹ của anh ấy – đều kinh ngạc khi anh giành chiến thắng. Anh đã giành được chiếc huy chương vàng thứ 8 liên tiếp – và phá kỷ lục 7 huy chương vàng trong 1 kỳ Olympic của Mark Spitz – nhờ cách biệt chỉ 0,[01] giây.
Anh ấy đã làm thế nào? Anh ấy đã nhoài người ra và đập được tay vào thành bể nhanh hơn anh chàng kia. Cách biệt giữa huy chương vàng và huy chương bạc chỉ là một cái đập tay – 0,[01] giây.
Hẳn là bạn biết Michael Phelps. Còn anh chàng chỉ thua Michael Phelps nửa sải tay kia thì sao, tôi nghĩ là bạn chẳng biết đâu.
Chỉ cần giỏi hơn một chút thôi là bạn sẽ được xếp vào hàng siêu sao nổi tiếng. Chỉ kém hơn một chút thôi là bạn sẽ trở thành cái “anh chàng kia” mà chẳng ai nhớ đến.
Điều tuyệt vời nằm ở 1 pound nặng hơn và 1 giây nhanh hơn tất thảy mọi người, và sẽ không quá khó để bạn có thể vươn lên và đạt được điều tuyệt vời ấy. Ngay lúc này, hãy làm những việc đơn giản, dễ dàng trước đã. Hãy làm những việc có thể làm ngay bây giờ . Bạn vừa mới giúp quả bí ngô của mình nặng thêm rất nhiều pound rồi. Nếu đối thủ của bạn thường bàn giao dự án sau 5 ngày, hãy bàn giao sau 4 ngày. Nếu đối thủ của bạn có loại tương ớt siêu cay, hãy chế ra loại tương ớt siêu siêu cay. Nếu đối thủ của bạn có chế độ bảo hành 10 năm, hãy bảo hành 12 năm.
Bạn không cần phải trồng được quả bí ngô to bằng cả ngôi nhà để lập kỷ lục thế giới. Bạn chỉ cần thêm 1 pound thôi.
Triển khai kế hoạch
Thực hiện trong 30 phút (hoặc ít hơn)
1. Xây dựng chính sách “khách hàng được ưu ái”. Tôi sẽ gạt bỏ mọi thứ để dành thời gian cho khách hàng mà mình ưu ái. Tôi sẽ nhận cuộc gọi của khách hàng đầu bảng, ngay cả khi đang nói chuyện điện thoại với một khách hàng khác với thứ hạng thấp hơn. Hãy dành chút thời gian để đưa ra chế độ chăm sóc đặc biệt mà doanh nghiệp của bạn có thể dành cho khách hàng chủ chốt. Hãy giải thích thật rõ chính sách này cho đội ngũ nhân viên của bạn, và phát động nó ngay lập tức.
2. Thiết lập hệ thống để áp dụng chiến lược “Hứa dưới sức – Hoàn thành vượt mức”. Hãy xem xét các dự án, sản phẩm, hay dịch vụ hiện có, bạn sẽ hứa dưới sức như thế nào, rồi tìm cách hoàn thành vượt mức ra sao. Bạn có thể làm thêm việc nhỏ gì để khiến khách hàng trầm trồ? Sau đó, hãy xem xét những dịch vụ lặp lại mà bạn đang cung cấp và đặt ra thời gian biểu mới, cho phép bạn hứa dưới sức.
Cách áp dụng Kế hoạch Bí ngô vào lĩnh vực của bạn – Sản xuất
Giả sử bạn sở hữu một xưởng bia – phải, tôi biết đó là một giấc mơ trở thành hiện thực, nhưng tôi cần bạn đặt cốc bia xuống và giữ tập trung. Chúng ta sắp áp dụng Kế hoạch bí ngô vào lĩnh vực của bạn.
Bạn nấu bia trong một tòa nhà cỡ trung bình, và đã có một chỗ đứng khiêm tốn trong thị trường bia có tính cạnh tranh rất cao ở địa phương. Bạn cố gắng thuyết phục nhà phân phối lớn nhất đẩy mạnh việc bán bia của bạn. Nhưng ông ấy đang kiếm được tiền từ việc bán bia của các hãng nổi tiếng, nên dù chẳng lời lãi là bao, bạn vẫn phải làm điều duy nhất mà mình có thể làm để thu hút sự chú ý của nhà phân phối – giảm giá. Thời gian đầu, đơn hàng bắt đầu tăng và bạn bận rộn hơn bao giờ hết – chưa thu được nhiều lợi nhuận, nhưng bạn cho rằng cứ khổ trước rồi sẽ sướng sau.
Chỉ có một vấn đề nhỏ: Bạn không thể giảm giá mãi được. Bởi vậy khi 5 trong số các đối thủ lớn nhất của bạn giảm giá thêm một lần nữa, bạn khốn đốn ngay. Ngay tức khắc, các khách hàng mới của bạn bỏ đi, nhà phân phối cũng bỏ bạn, chỉ còn lại những quán ăn và quán rượu vẫn luôn sẵn sàng đón nhận bạn, nhưng giờ thì họ đã mua được cùng một loại bia của bạn với giá thấp hơn trước.
Thế là, bạn quyết định áp dụng Kế hoạch Bí ngô cho doanh nghiệp của mình. Bạn bắt đầu từ việc hoàn thành Bảng đánh giá, xác định các khách hàng đầu bảng. Khi những khách hàng mới, chỉ chăm chăm săn giá rẻ đều đã bỏ đi, bạn chẳng cần phải loại bỏ ai nữa và có thể tập trung tìm hiểu thêm về những khách hàng tốt nhất.
Bạn thường phó mặc sản phẩm của mình cho các quán ăn chào bán, nên gần như không quan hệ gì với khách hàng. Thế nhưng, khi phỏng vấn chủ các quán ăn, bạn nhận ra họ thực sự yêu mến bia của bạn, nhưng cũng mong rằng công ty bạn có thể hợp tác gần gũi hơn với họ để tạo ra những loại bia dành riêng cho các quán ăn của họ.
Bạn mang thông tin này về cho các cộng sự, và các bạn nhận ra ý kiến đó ăn khớp hoàn hảo với Hồng tâm. Các khách hàng đầu bảng của bạn muốn bạn làm ra những loại bia đặc biệt dành riêng cho họ, còn bạn lại rất thích tạo ra những hương vị mới. Bạn bèn quay lại với các khách hàng đầu bảng, với một kế hoạch chi tiết, và xin ý kiến đóng góp của họ. Họ cho bạn một vài đề xuất hữu ích, bạn điều chỉnh kế hoạch, và khi họ nói: “Khi nào chúng ta có thể bắt đầu?” thì bạn biết mình đã có tương lai.
Trong 6 tháng, bạn đã tạo ra 5 loại bia – mỗi loại dành cho khách hàng đầu bảng. Họ rất phấn khích, thích thú với quá trình sáng tạo này, và không thể tin họ đang có loại bia của riêng mình . Vậy nên, họ đẩy mạnh tiếp thị loại bia đó, và không lâu sau, loại bia mới đắt hàng hơn mọi nhãn hiệu bia cũ của bạn. Lúc này, bạn cắt giảm việc sản xuất những loại bia ít sinh lời kia, nhờ đó cắt bỏ được các chi phí liên quan.
Thế rồi, một chuyện ngoài sức tưởng tượng đã xảy ra. Số lượng đặt hàng những loại bia này tại các quán ăn tăng lên 400%. Bạn tự hỏi tại sao ư? Các quán ăn đã không chỉ đưa loại bia ấy vào vị trí đặc biệt trong thực đơn, mà còn khuyến khích khách hàng mua cả lốc 6 chai để xách về nhà. Một nhà hàng còn đề xuất món ăn đi kèm với loại bia của bạn trong thực đơn. Quá tuyệt! Thường thì bia (hay rượu vang) sẽ được đề xuất sao cho phù hợp với món ăn... vậy mà nhà hàng này lại đang làm hoàn toàn ngược lại đối với loại bia độc đáo của bạn.
Cuối cùng, bạn đã tìm được cách hệ thống hóa quy trình hợp tác, nhờ vậy mà giờ đây, bạn có thể làm việc với các nhà hàng trên toàn quốc để tạo ra những loại bia dành riêng cho thực khách của họ. Bạn bắt đầu thu phí hợp tác, và chia lợi nhuận với những khách hàng đầu bảng.
Nhờ làm chủ được quy trình, bạn được ca tụng là người hợp tác xuất sắc, và còn nhận được đề nghị hợp tác từ các nhà hàng nước ngoài, từ mọi đơn vị tổ chức sự kiện đang cần thứ gì đó thật độc đáo dành cho những bữa tiệc lớn nhất của mình, từ các tập đoàn đang tìm kiếm những khoản hoa hồng hấp dẫn. Bạn làm ra các loại bia độc đáo để quảng bá cho các bộ phim. Bạn ký hợp đồng với các chuỗi nhà hàng lớn. Bạn trở thành lựa chọn quen thuộc để tạo ra các loại bia đặc biệt dành riêng cho từng địa điểm và sự kiện khác nhau, đồng thời thu về lợi nhuận kếch xù.