Ông cụ này, con bé thấy hơi quen mắt, trông hơi giống ông cụ trong nhà bố, người mà bố bảo đã lên thiên đường rồi.

Nhưng ông cụ kia già hơn, còn ông cụ này trông vẫn còn trẻ.

Bức ảnh mà cô bé đang xem, chính xác mà nói thì không phải là ảnh cá nhân của Lam Thái Y, mà là của Cụ ngoại.

Cụ ngoại và ông cụ mà cô bé thấy quen mặt đang đứng trước một tảng đá lớn. Phía sau họ có hai đứa trẻ đang ngồi xổm nghịch cát, bé trai quay lưng về phía ống kính, bé gái đối diện ống kính, có thể thấy rõ, đó chính là mẹ lúc nhỏ.

"Ông ơi, đây là ai ạ?" Cô bé chỉ vào ông cụ quen mặt hỏi.

"Cái này á... để ta nhớ lại xem." Cụ ngoại cũng không nhớ rõ lắm, thời gian đã quá lâu rồi.

"Ta nhớ ra rồi, ông cụ này là người Cụ ngoại gặp ở Lộc Thị, cũng gần hai mươi năm rồi. Hồi đó bác cả của con làm việc ở Quỳnh Châu, ta đưa mẹ con đi thăm bác cả, tiện đường đưa mẹ con đi ngắm Thiên Nhai Hải Giác. Con nhìn xem, hai chữ trên tảng đá lớn phía sau này, hai chữ đó chính là 'Thiên Nhai'." Cụ ngoại chỉ vào tảng đá lớn phía sau bức ảnh.

Cô bé khoanh hai tay, làm bộ dáng người lớn gật đầu lia lịa, cũng chẳng biết là có thực sự hiểu hay không.

Thấy bộ dạng nhỏ nhắn đáng yêu của con bé, Cụ ngoại mỉm cười xoa đầu cô bé rồi nói tiếp: "Ông cụ này ta cũng không quen, lúc đó mẹ con chắc là lớn hơn con một chút, khoảng sáu bảy tuổi gì đó. Sau đó chúng ta gặp ông cụ này đưa cháu trai đi chơi ở Thiên Nhai Hải Giác, ông cụ này tên là gì thì ta không nhớ nổi nữa rồi."

"Nhưng nhà ông cụ này trồng rất nhiều cây ăn quả, ta với mẹ con còn ở lại nhà ông ấy mấy ngày. Người thời đó đều rất chân chất hiếu khách, không như bây giờ..." Cụ ngoại nói đến đây bỗng dừng lại, nhìn cô bé đang ngước cổ, chớp chớp mắt đầy tò mò, ông chợt cười, thầm nghĩ mình nói mấy chuyện này với con bé làm gì, nó còn nhỏ thế này thì biết gì chứ?

"Vậy ông không quen ông cụ này ạ?" Cô bé có chút nghi ngờ.

Mẹ quen bố, ông ngoại cũng quen bà nội, thế thì ông cụ nhà mẹ chẳng lẽ không quen ông cụ nhà bố sao? Đây là chuyện gì "dị" chứ? Bé con không nghĩ thông suốt được!

"Đương nhiên là không quen, chẳng phải ông đã nói rồi sao, ông quên mất tên người ta rồi, thời gian lâu quá mà." Cụ ngoại cười nói, không để tâm lắm.

Cô bé còn muốn hỏi gì đó, đúng lúc này, giọng của bố vang lên ngoài cửa: "Hân Hân, bố bảo con gọi Cụ ngoại ra ăn cơm, hai người đâu rồi?"

"Bố ơi." Cô bé nhảy xuống từ thành giường, chạy lon ton đến, sà vào người bố đang đứng ngoài cửa.

"Bố bảo con gọi Cụ ngoại ăn cơm, Cụ ngoại đâu?" Phương Viên đưa tay véo nhẹ cái má phúng phính của cô bé.

"Ông đang xem ảnh mẹ lúc nhỏ đấy ạ." Cô bé vỗ tay gạt tay bố ra, bé không thích người khác véo má mình đâu!

"Ảnh mẹ lúc nhỏ á?" Phương Viên nghe vậy thì rất hứng thú.

"Đúng rồi, bé còn nhìn thấy một ông cụ ở nhà bố trong đó nữa cơ." Cô bé khoe phát hiện lớn của mình với bố.

Phương Viên bị cô bé làm cho rối cả đầu: "Ông cụ nào, ông cụ nhà bố, con đang nói gì thế?"

"Là tấm ảnh ông cụ trong phòng đánh máy của bố đấy ạ?"

"Ý con là ông ngoại của bố?" Phương Viên nghe vậy mới sực nhớ ra.

Ở quê trấn Đông Hồ, trong phòng ông ngoại có đặt một bức ảnh của ông ngoại, hồi đó cô bé còn hỏi cậu là ai đấy.

"Ừm ừm." Cô bé gật đầu lia lịa, biểu thị ý bé vừa nói chính là cái này đây!

Phương Viên nghe vậy trong lòng cảm thấy kỳ lạ, ảnh ông ngoại? Chẳng lẽ Cụ ngoại quen biết ông ngoại? Thế là cậu bước tới. Cụ ngoại đang dọn dẹp album ảnh.

"Ông ngoại, Hân Hân nói trong album thấy ảnh ông ngoại của con, ông có quen ông ngoại của con không ạ?" Phương Viên đi thẳng vào vấn đề.

"Ông ngoại tôi ông ngoại anh cái gì?" Cụ ngoại nhất thời cũng bị xoay cho chóng mặt.

Phương Viên đành sắp xếp lại ngôn từ, Cụ ngoại lúc này mới chợt hiểu ra, thảo nào vừa nãy cô bé hỏi mình có quen người trong ảnh không, chẳng lẽ đó là ông ngoại của Phương Viên, vậy thì cậu bé kia chính là Phương Viên.

Cụ ngoại nghe vậy, quan sát kỹ Phương Viên lần nữa, vì thời gian quá lâu, thêm vào đó tuổi tác cũng đã lớn, trí nhớ hơi mơ hồ, nhưng sau khi được nhắc nhở, dường như có chút ấn tượng.

"Ông ngoại?" Phương Viên thấy ông ngẩn người, không nhịn được gọi một tiếng.

"Cô bé nói là bức ảnh này phải không? Con nhìn xem có phải ông ngoại con không?" Cụ ngoại nghe vậy sực tỉnh, lấy lại album, lật đến bức ảnh cô bé vừa thắc mắc.

Phương Viên liếc mắt một cái liền nhận ra, người đó đúng là ông ngoại mình không sai, nhìn lại khuôn mặt cô bé đang hướng về ống kính kia, ký ức bắt đầu ùa về như thủy triều trong tâm trí.

Chuyện này xảy ra khi cậu mới năm tuổi, theo lý thuyết trí nhớ người thường thì chuyện xảy ra năm năm tuổi phần lớn đã sớm quên mất, trừ phi là thiên tài đặc biệt, Phương Viên không phải thiên tài gì, đương nhiên cũng sớm quên rồi.

Nhưng vì có Hệ thống Giáo dục Phổ cập Trẻ sơ sinh, kể từ khi có hệ thống này, trí nhớ của Phương Viên tăng vọt, về cơ bản những gì đã xem, đã nghe, đã ngửi v.v. đều sẽ nhớ kỹ. Không hề nói quá khi bảo rằng não bộ của cậu giống như một chiếc máy quay phim độ phân giải cao ghi lại tất cả mọi thứ.

Nhưng trước khi có hệ thống, cậu không có khả năng này. Bây giờ nhìn thấy tấm ảnh và người trong ảnh, ký ức cũng theo đó mà ùa về, nhờ sự trợ giúp của hệ thống, những ký ức đã lãng quên đó cuối cùng cũng trở nên rõ ràng trở lại. Dù sao thì ký ức con người sẽ quên, nhưng không bị xóa, nó chỉ là nằm tiềm ẩn trong nơi sâu thẳm nhất của đại não mà thôi.

Phương Viên lúc nhỏ do ông ngoại nuôi lớn, lúc đó ông ngoại cũng chưa chuyển tới ở cùng họ, hơn nữa ở nông thôn, trước khi vào tiểu học cũng chẳng có nhà trẻ nào, nên cậu luôn ở với ông ngoại tại Lộc Thị, cùng ông trông coi vườn cây ăn quả.

Lúc rảnh rỗi, ông ngoại thích đạp chiếc xe "hai tám ngang" chở cậu dạo quanh bờ biển. Hồi đó không như bây giờ, người tới Lộc Thị du lịch rất ít, mọi người đều rất chân chất, thấy khách du lịch phương xa đều thích ghé lại trò chuyện đôi câu.

Ngoài sự hiếu khách, đó cũng là kênh quan trọng để tiếp cận thông tin bên ngoài. Có lần ông ngoại đưa cậu tới Thiên Nhai Hải Giác, cũng chính ở đó đã gặp một chị gái nhỏ và ông ngoại của cô bé.

Chị gái nhỏ đó chính là Lam Thái Y. Nghĩ đến đây, bỗng nhiên cậu lại nhớ tới lần Đinh Hòa Bình mời cơm, nói bác cả làm việc ở Quỳnh Châu, cảm giác kỳ quái trong lòng cùng nụ cười đầy ẩn ý của Lam Thái Y lại hiện lên.

Cô ấy đã nhận ra mình từ lâu rồi sao?

Tiếp đó cậu lại nghĩ đến chuyện không lâu trước, lúc mình hỏi Lam Thái Y tại sao lại để mắt tới mình, nụ cười cô để lộ ra sau khi bắt cậu đoán.

"Phương Viên, đây là ông ngoại của con à?" Cụ ngoại thấy cậu ngẩn người, lên tiếng cắt ngang dòng suy nghĩ.

Phương Viên đang định nói thì ngoài cửa vang lên giọng của Lam Thái Y: "Hai người một lớn một nhỏ đang làm gì đấy? Người nhỏ thì không thấy bóng dáng, người lớn sao cũng chẳng nghe tiếng gì thế?"