THÉP CÒN THUA KÉM

Ngọn Lửa Thần Kỳ

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 1 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thép Còn Thua Kém

❊ ❊ ❊

Một thời gian rất dài, nguồn duy nhất có thể cung cấp cho con người những loại lụa nhẹ, bền và đẹp chỉ là tơ tằm mà thôi. Con tằm ăn lá dâu và sinh ra trong cơ thể nó một chất lỏng màu trắng đặc biệt. Chất lỏng này được tằm nhả ra thành một dòng rất mảnh từ cái lỗ ở trên đầu. Khi gặp không khí, chất lỏng đông đặc lại tạo nên một sợi dài và tằm dùng sợi đó cuốn thành cái kén bọc lấy nó. Mỗi cái kén nặng khoảng 0,3 đến 0,5 gam, còn sợi tơ có thể dài từ 800 đến 1.200 mét.

Quê hương của nghề nuôi tằm là Trung Quốc. Người Trung Quốc đã nuôi tằm ngay từ 5 nghìn năm trước đây. Ở châu Âu, phương pháp chế tạo tơ đã được biết từ thế kỷ thứ 6, thế nhưng chỉ tới thế kỷ 19, việc chăn nuôi tằm mới được phổ biến rộng rãi. Hiện nay, hàng năm trên thế giới sản xuất được tất cả gần 50.000 tấn tơ tự nhiên. Số lượng đó không thể đáp ứng nổi yêu cầu của con người về tơ lụa. Hơn nữa, việc chăn nuôi tằm không phải là đơn giản. Nó vừa đòi hỏi phải có kỹ thuật, có kinh nghiệm, vừa công phu và mất nhiều thời gian. Để có một triệu cái kén không phải việc dễ dàng. Thế nhưng, số kén ấy cũng chỉ đủ để làm ra 1.000 bộ quần áo lụa mà thôi.

24

Còn vải thì sao? Từ lâu, con người đã biết dệt vải từ sợi bông, sợi gai. Nhưng bông và gai không thể gieo trồng bất cứ lúc nào và bất cứ ở đâu. Người ta phải gieo trồng chúng theo mùa và tùy thuộc vào điều kiện khí hậu cũng như đất đai. Có những năm do điều kiện khí hậu không thuận lợi mà công sức bỏ ra để gieo trồng, chăm sóc nhiều, nhưng thu hoạch bông cũng như gai chẳng được bao nhiêu. Ngay trong những trường hợp tốt nhất, kể từ lúc gieo trồng, chăm bón tới khi thu hoạch, xe sợi, và dệt ra vải cũng phải mất hàng năm. Người ta đã tính là để sản xuất được 1.000 bộ quần áo bằng sợi bông, cần phải gieo trồng, chăm bón và thu hoạch bông trên một héc-ta đất đai, sau đấy lại phải xe sợi, dệt vải. Tính chung cả lại thì những công việc ấy phải sử dụng tới gần 500 ngày công. Còn, để có được 1.000 bộ quần áo bằng len, người ta phải cắt lông của 50 con cừu trong suốt một năm ròng.

image

Như vậy muốn có được vải, lụa, len từ những vật liệu tự nhiên, con người đã phải bỏ ra rất nhiều công sức và thời gian. Vì thế, giá thành thì cao, mà sản xuất lại phụ thuộc vào điều kiện chăn nuôi và trồng trọt, nên không thể đáp ứng được yêu cầu tiêu dùng ngày càng tăng. Hơn thế nữa, kỹ thuật hiện đại đòi hỏi phải có những loại vải chịu được nhiệt độ cao, chịu được hóa chất, có độ bền cao và hàng loạt tính chất mới nữa. Tình trạng đó bắt buộc con người từ lâu đã phải tìm biện pháp giải quyết. Các nhà hóa học đã giải quyết thành công nhiệm vụ khó khăn này. Họ đã chỉ rõ rằng dầu mỏ, ma-dút, những hy-đrô-các-bon thơm, khí thiên nhiên và khí “thải” trong quá trình chế biến dầu mỏ chính là những dạng nguyên liệu đặc sắc để tổng hợp các loại sợi quí giá. Nhưng bạn cần nhớ rằng sợi tổng hợp không phải lấy được ngay tức khắc từ dầu mỏ hay những hy-đrô-các-bon riêng rẽ của nó, mà phải qua hàng loạt những quá trình chuyển hóa phức tạp. Thế nhưng để phục vụ cho toàn bộ các quá trình ấy, chỉ cần vài chục người thôi, mà lượng sợi sản xuất ra thì lại gấp hàng trăm lần lượng sợi có thể thu hoạch được từ những cánh đồng trồng bông rộng mênh mông, với sức lao động của hàng trăm nghìn người làm việc suốt một năm trời. Vì thế, sợi tổng hợp rẻ hơn sợi tự nhiên đến hàng chục lần. Sợi tổng hợp lại có nhiều tính chất quí giá cho phép thay thế một cách thành công các loại sợi thiên nhiên như bông, len, tơ. Và trong nhiều trường hợp, nó còn trội hơn cả những loại sợi này. Còn khi pha lẫn sợi tổng hợp với các sợi thiên nhiên, chất lượng và lĩnh vực sử dụng của các loại sợi thiên nhiên được tăng lên và mở rộng rất nhiều. Ưu điểm quan trọng là chỉ từ một loại nguyên liệu, nhưng nếu thay đổi điều kiện quá trình chế biến, có thể tổng hợp được các loại sợi khác nhau: từ vật liệu có độ bền cao để làm vải lót lốp ô-tô, làm các loại dây thừng đến những sợi chỉ mỏng manh để dệt vải may mặc.

Bây giờ, chúng ta hãy làm quen với một số loại sợi tổng hợp được chế tạo từ dầu mỏ và các phế liệu của sự chế biến nó. Trước hết là sợi PVC. Đây là một loại sợi có rất nhiều công dụng. Người ta dùng nó để dệt những tấm thảm trải lối đi vừa mịn, đẹp lại vừa không bị mục, để dệt các bộ quần áo lót. Quần áo lót bằng vải PVC. có nhiều tính chất có lợi cho sức khỏe. Người ta đã thấy những bộ quần áo như thế làm giảm và đôi khi làm mất đau đớn ở những người thấp khớp, viêm rễ thần kinh và các bệnh khác. Sợi PVC dùng để dệt các loại vải lọc không “sợ” a-xít, kiềm và nhiều hóa chất khác...

Một loại sợi quí giá khác nữa là sợi cáp-rôn. Sợi này cực kỳ bền và đàn hồi. Nó không bị mục và không mất chất lượng bên ngoài theo thời gian. Thời hạn dùng các sản phẩm bằng len sẽ tăng lên gấp rưỡi nếu pha vào từ 10 đến 15 phần trăm sợi cáp-rôn. Để làm rõ hơn tính chất ưu việt của sợi cáp-rôn, ta hãy so sánh thời gian sử dụng các lốp ô-tô và máy bay được lót bằng những loại vải khác nhau. Nếu lớp lót lốp làm từ vải sợi bông thì sau khi ô-tô chạy được 30 nghìn ki-lô-mét đã trở nên vô dụng. Trái lại, nếu làm từ vải sợi cáp-rôn thì có thể chạy được 50 nghìn ki-lô-mét. Điều đó không có gì là khó hiểu cả, nếu ta so sánh độ bền của các loại sợi có cùng đường kính. Sợi cáp-rôn có tiết diện một mi-li-mét vuông nghĩa là vô cùng mỏng manh, thế mà có thể chịu nổi sức nặng của một người lớn. Mà điều đó còn có nghĩa là nó đã bền hơn sợi nhôm bốn lần và hơn sợi thép một lần rưỡi.

Người ta đã thí nghiệm làm một cái nhà bằng cáp-rôn và cao-su có cốt thép. Ngôi nhà này đứng vững trước những cơn gió bão mãnh liệt, trong khi ấy những ngôi nhà bình thường bị phá hủy hoàn toàn.

Từ sợi PVC, cáp-rôn và những loại sợi tổng hợp khác, không những người ta chỉ sản xuất được những loại vải rất mỏng và đẹp, không bắt bụi và không bị nhàu nát, bền và không bị sổ lông để làm ra những bộ quần áo, những đôi bít-tất mà còn sản xuất ra các loại lưới đánh cá vừa bền, vừa không bị mục. Nhưng như thế vẫn chưa phải là hết: các đai truyền, băng tải, dây cáp kéo, bánh răng nhỏ và vô số những sản phẩm khác phục vụ cho mọi ngành công nghiệp cũng được làm từ những loại sợi quí giá đó.

Hiện nay, có thể nói các tấm vải, lụa, len, dạ vừa đẹp vừa rẻ đã được sản xuất ra từ các vật liệu do hóa học tổng hợp được trên cơ sở nguyên liệu dầu mỏ nhiều hơn là từ vật liệu lấy ở thiên nhiên. Còn trong tương lai thì như viện sĩ AN. Nhét-xme-ia-nốp đã viết: “Chắc chắn là ở thế kỷ 21, con người sẽ chỉ mặc các loại vải tổng hợp, sẽ có những đôi giầy làm từ da nhân tạo, và những áo lông mặc ngoài bằng lông thú tổng hợp, sẽ được trang bị bằng những vật dụng làm từ các vật liệu nhân tạo”.

ung NGỌN LỬA THẦN KỲ câu chuyện về dầu mỏ ebook©MotSAch —★— TVE-4U© NHÀ XUẤT BẢN: KIM ĐỒNG HÀ NỘI - 1978
Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Trần Quang Hân

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.