Những Câu Chuyện Giáng Sinh

Lượt đọc: 51 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Câu Chuyện Của Cậu Học Sinh

❊ ❊ ❊

Vì tuổi đời hãy còn trẻ — tôi đang lớn dần, nhưng thú thực vẫn còn khá trẻ — tôi chẳng có mấy câu chuyện phiêu lưu của riêng mình để mà kể lại. Chắc chẳng ai ở đây thấy hứng thú khi biết ngài Hiệu trưởng keo kiệt đến mức nào, mụ phù thủy vợ ông ta cay độc ra sao, hay cách họ moi tiền phụ huynh bạo tay nhường nào — đặc biệt là tiền cắt tóc và khám chữa bệnh. Một đứa trong lũ chúng tôi từng bị tính phí mười hai xu rưỡi cho hai viên thuốc trong hóa đơn học kỳ — tôi nghĩ giá đó chắc lãi đến sáu xu rưỡi một viên — vậy mà nó có uống viên nào đâu, toàn đút vào ống tay áo khoác.

Còn về món thịt bò thì thật đáng hổ thẹn. Đó chẳng phải thịt bò. Thịt bò tử tế thì không toàn gân. Thịt bò tử tế là phải nhai được. Hơn nữa, thịt bò tử tế phải có nước xốt, đằng này phần thịt của chúng tôi chẳng bao giờ thấy nổi một giọt. Một đứa khác trong đám về nhà vì ốm, đã nghe bác sĩ gia đình nói với bố nó rằng ngài không thể giải thích nổi căn bệnh của nó nếu không phải vì ly bia. Dĩ nhiên là tại bia rồi, mà sao lại không cơ chứ!

Tuy nhiên, thịt bò và lão Cheeseman là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Bia bọt cũng vậy. Người tôi định kể là lão Cheeseman cơ; chứ không phải cái cách mà đám học sinh chúng tôi bị tàn phá thể chất vì lợi nhuận.

Chà, cứ nhìn riêng phần vỏ bánh nướng thì rõ. Chẳng có chút xốp giòn nào cả. Nó đặc quánh — như chì ẩm ấy. Thế là lũ chúng tôi hay bị ác mộng, rồi bị đánh cho một trận vì tội la hét làm mấy đứa khác thức giấc. Thử hỏi sao lại ngạc nhiên cơ chứ!

Có đêm lão Cheeseman mộng du, đội cả mũ phớt ra ngoài mũ ngủ, vớ lấy một chiếc cần câu và một cái gậy chơi cricket, rồi đi xuống phòng khách — nơi mà nhìn bộ dạng của lão, ai cũng đinh ninh đó là một bóng ma. Chà, lão chẳng bao giờ làm thế nếu những bữa ăn của lão lành mạnh. Tôi cho rằng nếu tất cả chúng tôi đều bắt đầu mộng du, chắc họ sẽ phải hối hận đấy.

Lúc đó lão Cheeseman chưa phải là thầy dạy tiếng La-tinh bậc trung; lão cũng chỉ là một học sinh như chúng tôi. Lão được đưa đến trường từ khi còn rất nhỏ, ngồi trong một chiếc xe ngựa thuê, đi cùng một người phụ nữ suốt ngày hít thuốc lá xốp và xốc người lão lên — và đó là ký ức duy nhất lão nhớ được về ngày đầu tiên. Lão chưa từng về nhà trong kỳ nghỉ. Tiền học phí của lão (lão chẳng bao giờ học thêm môn gì) được gửi thẳng đến một ngân hàng, và ngân hàng thanh toán; cứ nửa năm lão được phát một bộ quần áo nâu, và đến năm mười hai tuổi bắt đầu đi giày cao cổ. Mà lũ giày lúc nào cũng rộng thênh thang đối với lão.

Vào kỳ nghỉ hè, một số đứa trong chúng tôi nhà ở gần có thể đi bộ tới trường, thường quay lại trèo lên mấy cái cây ngoài bức tường sân chơi, chỉ để ngắm lão Cheeseman ngồi đọc sách một mình ở đó. Lão lúc nào cũng hiền lành như nước chè — mà hy vọng là nước chè thì rất hiền! — thế nên khi chúng huýt sáo gọi, lão ngẩng lên gật đầu; và khi chúng hỏi: "Này, lão Cheeseman, trưa nay lão ăn gì thế?", lão đáp: "Thịt cừu luộc"; còn khi chúng hỏi: "Cô độc lắm phải không, lão Cheeseman?", lão đáp: "Đôi lúc cũng hơi buồn tẻ chút:"; rồi chúng bảo: "Thế thì chào lão nhé, lão Cheeseman!" rồi lại trèo xuống. Dĩ nhiên, việc bắt lão ăn độc mỗi thịt cừu luộc trong suốt cả kỳ nghỉ là một sự đối xử tệ bạc, nhưng chế độ ở đây vốn dĩ là thế. Khi không cho ăn thịt cừu luộc, họ đổi sang cho ăn bánh pudding gạo, và giả vờ như đó là một món quà đặc biệt. Để đỡ tốn tiền mua thịt bò của hàng thịt ấy mà.

Cứ thế, lão Cheeseman sống qua ngày. Kỳ nghỉ mang lại cho lão không chỉ sự cô đơn mà cả những phiền toái khác; bởi vì khi lũ học trò bắt đầu quay lại trường — dù chẳng đứa nào muốn thế — lão luôn mừng rỡ chào đón chúng; điều đó thật trớ trêu làm sao khi bọn chúng chẳng mảy vui mừng khi gặp lão, thế là đầu lão cứ đập vào tường, và máu mũi cứ thế tuôn rơi. Nhưng nhìn chung lão vẫn là một người được yêu mến. Đã có lần người ta quyên góp tiền cho lão; và để khích lệ tinh thần lão, trước kỳ nghỉ người ta tặng lão hai con chuột bạch, một con thỏ, một con bồ câu, và một chú chó con vô cùng xinh xắn. Lão Cheeseman đã khóc vì xúc động — nhất là chẳng lâu sau đó, khi lũ động vật ấy ăn thịt lẫn nhau.

Đương nhiên là lão Cheeseman bị đặt đủ loại biệt danh theo tên các loài phô mai — nào là Double Glo’sterman, Family Cheshireman, Dutchman, North Wiltshireman, đủ cả. Nhưng lão chẳng bao giờ bận tâm. Và tôi không có ý bảo lão già đâu — bởi vì lão chẳng già chút nào — chỉ là ngay từ đầu người ta đã gọi lão là lão Cheeseman rồi.

Cuối cùng, lão Cheeseman được cất nhắc lên làm thầy giáo dạy tiếng La-tinh bậc trung. Sáng hôm khai giảng học kỳ mới, lão được dẫn vào trường và giới thiệu với toàn thể học sinh trong cương vị mới là "Thầy Cheeseman." Thế là lũ chúng tôi đồng lòng cho rằng lão Cheeseman là một tên gián điệp, một kẻ đào ngũ, kẻ đã sang đầu quân cho phe địch và bán mình vì tiền vàng. Chẳng có gì làm giảm nhẹ tội cho lão dẫu lão bán mình với giá rất rẻ — hai bảng rưỡi một quý cộng thêm tiền giặt giũ, theo như lời đồn. Một hội đồng do học sinh tự lập ra để bàn về chuyện này đã kết luận rằng chỉ có thể xét đến động cơ vụ lợi của lão, và rằng lão đã "đổi máu của chúng tôi lấy những đồng drachma." Hội đồng đã mượn câu nói ấy từ cảnh cãi vã giữa Brutus và Cassius.

Khi đã khẳng định chắc như đinh đóng cột rằng lão Cheeseman là một kẻ phản bội tột cùng, một kẻ đã moi móc những bí mật của chúng tôi chỉ để lấy lòng ban ơn bằng cách khai sạch những gì lão biết, mọi nam nhi hào hiệp đều được kêu gọi đứng lên gia nhập một hội nhằm tẩy chay lão. Chủ tịch của hội là đứa đứng đầu trường, tên là Bob Tarter. Bố nó ở Tây Ấn, và bản thân nó tự hào khoe rằng bố nó giàu nứt đố đổ vách. Nó có uy quyền lớn trong đám học sinh chúng tôi, và nó đã tự sáng tác một bài thơ nhại, bắt đầu bằng:

Kẻ nào giả bộ hiền lành,

Đến nỗi chẳng nghe tiếng thanh bên ngoài,

Hóa ra chỉ điểm kẻ tai?

Lão Cheeseman.

— và cứ thế kéo dài hơn một chụcổ thơ, sáng nào nó cũng đem ra hát ngay sát bàn làm việc của thầy giáo mới. Nó còn huấn luyện một đứa học sinh nhỏ tuổi, má phúng phính tên là Brass — đứa chẳng màng quái gì đến hậu quả — một buổi sáng cầm cuốn Sách ngữ pháp La-tinh đến trước mặt lão và đọc thế này: Nominativus pronominum — Lão Cheeseman, raro exprimitur — chưa bao giờ bị ngờ vực, nisi distinctionis — là kẻ chỉ điểm, aut emphasis gratîa — cho đến khi chứng minh được lão chính là kẻ đó. Ut — ví dụ như, Vos damnastis — khi lão bán đứng bọn trẻ. Quasi — tựa hồ như, dicat — lão muốn nói rằng, Pretærea nemo — ta chính là Giu-đa! Tất cả những điều này tạo ra sức ép khủng khiếp đối với lão Cheeseman. Tóc lão vốn đã thưa, nay lại càng rụng thưa thớt đi mỗi ngày. Lão ngày càng xanh xao và phờ phạc hơn; và đôi khi vào buổi tối, người ta thấy lão ngồi bên bàn làm việc với bấc đèn dài ngoẵng và hai tay ôm mặt khóc nức nở. Nhưng chẳng thành viên nào trong hội dám thương xót lão, dẫu có chạnh lòng đi chăng nữa, vì ngài Chủ tịch bảo đó là do lương tâm lão đang cắn rứt.

Cứ thế, lão Cheeseman sống những ngày tháng khổ sở xiết bao! Dĩ nhiên là ngài Hiệu trưởng bĩu môi khinh bỉ lão, và mụ vợ ông ta cũng vậy — bởi vì hai người đó luôn làm thế với tất cả các giáo viên — nhưng lão phải chịu đựng nhiều nhất và liên tục nhất chính là từ lũ học trò chúng tôi. Lão chẳng hề mách lẻo lần nào, ít ra là theo những gì hội thám thấu được; nhưng lão chẳng hề được ghi nhận vì điều đó, bởi ngài Chủ tịch bảo ấy là do sự hèn nhát của lão Cheeseman.

Lão chỉ có duy nhất một người bạn trên cõi đời này, và người ấy cũng bất lực chẳng kém gì lão, đó chính là Jane. Jane là một kiểu nhân viên quản lý kho vải cho bọn tôi, chịu trách nhiệm coi sóc các hòm xiểng. Cô ấy đến đây từ hồi đầu, hình như làm một dạng học việc — một vài đứa trong chúng tôi bảo là từ một trại tế bàn, nhưng tôi không rõ — và sau khi mãn hạn học việc, cô ở lại làm với mức lương tính theo năm. Phải nói là mức lương cực kỳ ít ỏi theo năm mới đúng, vì điều đó có vẻ hợp lý hơn nhiều. Dẫu sao đi nữa, cô cũng dành dụm được vài bảng trong Quỹ tiết kiệm, và cô là một thiếu nữ vô cùng dễ thương. Cô không hẳn là xinh đẹp; nhưng lại có khuôn mặt cởi mở, chân thật và rạng rỡ, khiến tất cả lũ chúng tôi đều quý mến cô. Cô cực kỳ gọn gàng, vui vẻ, lại vô cùng chu đáo và tử tế. Và nếu mẹ của đứa nào có chuyện gì không ổn, nó đều chạy đến và đưa bức thư cho Jane xem.

Jane chính là bạn của lão Cheeseman. Hội càng chống đối lão bao nhiêu, Jane lại càng kiên quyết đứng về phía lão bấy nhiêu. Thỉnh thoảng, cô thường dành cho lão một cái nhìn thân thiện từ cửa sổ phòng cất trữ, dường như đủ để tiếp thêm sức mạnh cho lão suốt cả ngày. Cô thường đi qua vườn cây ăn quả và vườn rau (mà tôi cá là lúc nào cũng khóa cửa nhé!) băng qua sân chơi, dẫu cô có thể đi đường vòng khác, cốt chỉ để quay đầu lại một cái, như ngầm gửi lời nhắn nhủ “Hãy vững vàng lên nhé!” tới lão Cheeseman. Căn phòng nhỏ xíu của lão lúc nào cũng tươi mới và ngăn nắp đến nỗi ai cũng thừa biết ai là người chăm sóc nó trong lúc lão bận ở bàn làm việc; và khi đám học sinh chúng tôi nhìn thấy một chiếc bánh bao nóng hổi bốc khói trên đĩa của lão vào bữa trưa, chúng tôi thừa biết với vẻ phẫn nộ rằng ai là người đã sai mang lên.

Trong hoàn cảnh đó, sau vô số buổi họp và tranh luận, hội đã ra nghị quyết yêu cầu Jane tuyệt giao với lão Cheeseman; và nếu cô từ chối, chính cô sẽ phải chịu hình phạt tẩy chay tương tự. Thế là một phái đoàn do ngài Chủ tịch dẫn đầu được cử đến gặp Jane để thông báo về quyết định mà hội buộc phải miễn cưỡng thông qua. Cô rất được kính trọng nhờ những phẩm chất tốt đẹp của mình, và từng có giai thoại kể rằng cô đã từng chặn đường ngài Hiệu trưởng ngay trong phòng làm việc riêng của ông để xin tha phạt nặng cho một cậu học trò, nhờ chính tấm lòng nhân hậu và ấm áp của cô. Thế nên phái đoàn chẳng mặn mà gì với nhiệm vụ này lắm. Dù vậy, họ vẫn kéo nhau lên gặp, và ngài Chủ tịch đã thuật lại mọi chuyện cho Jane nghe. Nghe xong, Jane đỏ bừng mặt, òa khóc nức nở, mắng phăng ngài Chủ tịch và phái đoàn là một lũ dã man nhỏ mọt, ích kỷ — một cách cư xử hoàn toàn khác với vẻ ngoài thường ngày của cô — rồi tống cổ toàn bộ cái hội đáng kính ấy ra khỏi phòng. Kết quả là sự việc được ghi vào sổ của hội (được viết bằng mật mã thiên văn để tránh bị phát hiện) rằng mọi liên lạc với Jane đều bị cấm tuyệt đối; và ngài Chủ tịch đã có bài phát biểu trước các thành viên về bằng chứng thuyết phục này cho thấy âm mưu ngầm phá hoại của lão Cheeseman.

Nhưng Jane vẫn trung thành với lão Cheeseman cũng tuyệt đối như lão Cheeseman — theo suy nghĩ của bọn tôi — đã phản bội lại chúng tôi; và cô vẫn kiên định tiếp tục là người bạn duy nhất của lão. Điều đó khiến hội càng thêm phẫn nộ, bởi sự vắng mặt của Jane là một tổn thất lớn cho họ cũng như là niềm an ủi cho lão; và vì căm ghét lão hơn trước, họ đối xử với lão còn tệ hơn xưa. Cuối cùng, vào một buổi sáng, bàn làm việc của lão bỏ trống, ngó vào phòng thì thấy chẳng có ai, và một lời thì thầm lan truyền giữa những khuôn mặt tái mét của lũ học trò rằng lão Cheeseman, vì không thể chịu đựng thêm được nữa, đã dậy từ rất sớm và nhảy xuống sông tự vẫn.

Vẻ mặt đầy bí hiểm của các giáo viên khác sau bữa sáng, cùng với thực tế rõ mươi mươi là người ta không hề trông đợi sự xuất hiện của lão Cheeseman, càng củng cố thêm niềm tin của hội vào giả thuyết đó. Vài đứa bắt đầu bàn tán xem liệu ngài Chủ tịch sẽ phải chịu hình phạt treo cổ hay chỉ bị đày biệt xứ chung thân, và sắc mặt ngài Chủ tịch lộ rõ vẻ lo lắng muốn biết đích xác là hình phạt nào. Tuy nhiên, nó vẫn lớn tiếng tuyên bố rằng bồi thẩm đoàn nước nhà sẽ thấy nó là một tay chơi gan lị; và trong bài bào chữa, nó sẽ kêu gọi họ đặt tay lên trái tim mình mà nói xem với tư cách là những công dân Anh, họ có đồng tình với bọn chỉ điểm hay không, và họ sẽ cảm thấy thế nào nếu điều đó xảy ra với chính họ. Vài thành viên trong hội cho rằng tốt hơn hết nó nên bỏ trốn đến một khu rừng nào đó để đổi quần áo với một bác tiều phu và bôi nhọ nồi lên mặt; nhưng đa số tin rằng nếu nó cứ hiên ngang ở lại, bố nó — vốn ở tận Tây Ấn và giàu có nứt đố đổ vách — hoàn toàn có thể chi tiền để chạy tội cho nó.

Tim của tất cả lũ chúng tôi đập thình thịch khi ngài Hiệu trưởng bước vào, tay cầm chiếc thước kẻ tạo dáng oai vệ như một vị tướng La Mã hay một Nguyên soái — điều mà ông ta vẫn hay làm trước mỗi lần đọc diễn văn. Nhưng nỗi sợ hãi của chúng chẳng là gì so với sự kinh ngạc tột độ khi ông ta công bố câu chuyện rằng lão Cheeseman, — người mà ông ta gọi là “người bạn đáng kính và người bạn đồng hành lâu năm của chúng ta trên những đồng cỏ tri thức tươi đẹp ấy” — Ồ vâng! Tôi dám cá là thế đấy! Tin được chết liền! — hóa ra là đứa con mồ côi của một tiểu thư bị tước quyền thừa kế vì đã kết hôn trái ý cha, người chồng trẻ của cô ấy đã qua đời, bản thân cô cũng chết vì đau buồn, và đứa con bé bỏng bất hạnh của họ (lão Cheeseman) đã được nuôi dưỡng bằng tiền của người ông ngoại chưa từng một lần chịu gặp mặt nó, dù khi còn là trẻ sơ sinh, thiếu niên hay trưởng thành: người ông ngoại ấy giờ đây đã qua đời, và đáng đời cho lão ta lắm — đó là ý kiến của riêng tôi — và khối tài sản kếch xù của người ông đó, do không có di chúc, nay bỗng chốc thuộc về lão Cheeseman, hoàn toàn và vĩnh viễn! Ngài Hiệu trưởng khép lại một tràng trích dẫn phiền phức bằng cách tuyên bố rằng người bạn kính yêu và người bạn đồng hành lâu năm của chúng ta trên những đồng cỏ tri thức tươi đẹp ấy sẽ “trở lại giữa chúng ta một lần nữa” vào đúng hai tuần tới, và khi đó ông ta muốn tự mình nói lời chia tay với chúng ta theo một cách đặc biệt hơn. Nói đoạn, ông ta trừng mắt nhìn một lượt thật nghiêm khắc quanh đám học trò rồi lững thững bước ra ngoài.

Lúc này thì sự hoảng loạn trong các thành viên của hội đã lên đến đỉnh điểm. Rất nhiều đứa muốn xin rút lui, và vô số đứa khác bắt đầu tìm cách chối bay chối biến rằng chúng chưa từng gia nhập cái hội quái quỷ đó. Tuy nhiên, ngài Chủ tịch vẫn ra sức trấn an, tuyên bố rằng họ phải cùng sống cùng chết với nhau, và nếu có bất kỳ vết rách nào xảy ra thì nó sẽ bước qua xác nó — ngụ ý là để khích lệ tinh thần cả hội: nhưng chẳng ăn thua gì. Ngài Chủ tịch còn nói thêm rằng nó sẽ cân nhắc tình thế hiện tại và sẽ đưa ra lời khuyên cùng ý kiến sáng suốt nhất cho mọi người trong vài ngày tới. Lời tuyên bố này được chờ đợi mòn mỏi, bởi nó là kẻ từng trải sự đời nhờ có bố ở tận bên Tây Ấn.

Sau nhiều ngày trời vắt óc suy nghĩ và vẽ vô số trận địa quân đội khắp tấm bảng đá của mình, ngài Chủ tịch đã tập hợp đám học sinh lại và làm sáng tỏ vấn đề. Nó bảo rõ ràng là khi lão Cheeseman xuất hiện vào ngày đã định, đòn trả thù đầu tiên của lão sẽ là tố cáo cái hội này và bắt cả lũ chịu phạt đòn roi nhừ tử. Sau khi mãn nguyện chứng kiến nỗi đau đớn của kẻ thù và hả hê trước những tiếng kêu la mà sự thống khổ bóp nghẹt từ cổ họng chúng, rất có khả năng lão sẽ mời ngài Hiệu trưởng vào một căn phòng riêng với lý do trò chuyện — chẳng hạn như phòng khách nơi phụ huynh hay ngồi chờ, nơi có hai quả địa cầu lớn chẳng bao giờ được đụng đến — và tại đó lão sẽ trách móc ông ta vì những trò gian lận và áp bức mà lão từng phải gánh chịu từ bàn tay ông. Khép lại bài quở trách, lão sẽ ra hiệu cho một tay võ sĩ quyền Anh đang ẩn nấp ngoài hành lang lao vào tẩn cho ngài Hiệu trưởng một trận nhừ tử đến mức bất tỉnh nhân sự thì thôi. Sau đó, lão Cheeseman sẽ thưởng cho Jane từ năm đến mười bảng Anh rồi nghênh ngang rời khỏi ngôi trường trong sự đắc thắng đầy ma quỷ.

Ngài Chủ tịch giải thích rằng đối với phần phòng khách hay phần liên quan đến Jane trong kế hoạch này, nó không có ý kiến gì; nhưng riêng về phần hội, nó chủ trương kháng cự đến cùng. Với tinh thần đó, nó khuyến nghị tất cả các ngăn bàn nào có thể nhét được đều phải nhét đầy đá sỏi, và từ đầu tiên trong lời than phiền sẽ là hiệu lệnh cho mọi đứa xả hết đạn vào người lão Cheeseman. Lời khuyên táo bạo ấy vực dậy tinh thần của hội và được đồng thanh tán thành. Người ta dựng lên một khúc gỗ có kích thước xấp xỉ lão Cheeseman ở sân chơi, và lũ chúng tôi kéo nhau ra tập ném cho đến khi khúc gỗ chi chít vết lõm.

Khi ngày ấy đến và điểm danh được gọi, đứa nào đứa nấy ngồi vào chỗ với cơ thể run lẩy bẩy. Đã có rất nhiều cuộc bàn tán và tranh cãi về việc lão Cheeseman sẽ xuất hiện bằng phương tiện gì; nhưng đại đa số đều có chung phỏng đoán rằng lão sẽ xuất hiện trên một cỗ xe khải hoàn do bốn con ngựa kéo, phía trước có hai người hầu mặc đồng phục, còn đằng sau là tay võ sĩ quyền Anh cải trang. Thế là, tất cả lũ chúng tôi ngồi ngóng tai chờ tiếng bánh xe lăn. Nhưng chẳng có tiếng bánh xe nào vang lên cả, bởi rốt cuộc lão Cheeseman đi bộ đến, và cứ thế bước vào trường mà chẳng cần chuẩn bị phô trương gì sất. Trông lão vẫn y như ngày nào, chỉ có điều mặc toàn đồ đen.

“Thưa các trò,” ngài Hiệu trưởng vừa nói vừa giới thiệu, “người bạn đáng kính và người bạn đồng hành lâu năm của chúng ta trên những đồng cỏ tri thức tươi đẹp, nay có nhã ý muốn ngỏ đôi lời. Đề nghị tất cả các trò chú ý lắng nghe!”

Đứa nào đứa nấy lén thọc tay vào ngăn bàn rồi liếc nhìn ngài Chủ tịch. Ngài Chủ tịch đã sẵn sàng tư thế, dùng ánh mắt ngắm bắn thẳng vào lão Cheeseman.

Lão Cheeseman liền làm một việc là bước thẳng về phía chiếc bàn cũ kỹ của mình, đưa mắt nhìn quanh với một nụ cười kỳ lạ như thể khóe mắt đang rưng rưng ngấn lệ, rồi cất giọng run run, hiền từ: “Các bạn đồng hành thân thiết và những người bạn cũ của tôi ơi!”

Tay của mọi đứa đều rụt khỏi ngăn bàn, và ngài Chủ tịch bỗng nhiên òa khóc.

“Các bạn đồng hành thân thiết và những người bạn cũ của tôi ơi,” lão Cheeseman nói tiếp, “chắc các bạn đã nghe tin về vận may của tôi. Tôi đã trải qua chừng ấy năm dưới mái trường này — có thể nói là toàn bộ cuộc đời tôi tính đến lúc này — nên tôi hy vọng các bạn cũng vui mừng cho tôi khi nghe tin đó. Tôi sẽ chẳng bao giờ có thể tận hưởng niềm vui này nếu không được chia vui cùng các bạn. Nếu giữa chúng ta từng có chút hiểu lầm nào, xin các bạn, những học trò thân mến của tôi, hãy xí xóa và tha thứ cho nhau. Tôi dành rất nhiều tình cảm cho các bạn, và tôi tin chắc các bạn cũng đáp lại điều đó. Bằng tất cả sự biết ơn từ tận đáy lòng, tôi muốn được bắt tay từng người một trong số các bạn. Tôi đã quay lại để làm điều đó, nếu các bạn đồng ý, những đứa trẻ thân mến của tôi ạ.”

Từ khi ngài Chủ tịch bật khóc, rải rác ở vài góc khác cũng có mấy đứa bắt đầu sụt sùi; nhưng đến lúc lão Cheeseman tiến đến chỗ đứa đứng đầu trường, đặt bàn tay trái đầy trìu mến lên vai nó và đưa tay phải ra bắt; rồi khi ngài Chủ tịch nấc lên rằng: “Thưa thầy, thực sự em không xứng đáng đâu ạ; xin thề có danh dự là em không hề xứng đáng!” thì tiếng nóc khóc và sụt sùi lan khắp toàn trường. Đứa nào đứa nấy cũng đều nói rằng mình không xứng đáng, y như cách ngài Chủ tịch vừa thưa; nhưng lão Cheeseman chẳng mảy bận tâm đến điều đó, cứ thế vui vẻ đi vòng quanh đến từng học sinh một, rồi kết thúc bằng các thầy giáo — và người cuối cùng là ngài Hiệu trưởng.

Ngay lúc ấy, một thằng nhóc sụt sùi ở góc phòng — đứa lúc nào cũng bị phạt này phạt nọ — bỗng cất lên tiếng hô lanh lảnh: “Chúc mừng lão Cheeseman! Hoan hô!” Ngài Hiệu trưởng trừng mắt lườm nó và nhắc nhở: “Thưa cậu Cheeseman.” Nhưng lão Cheeseman một mực khẳng định rằng lão thích cái tên cũ của mình hơn cái tên mới rất nhiều, thế là tất cả lũ chúng tôi liền hùa theo tiếng hô đó; và trong suốt chẳng biết bao nhiêu phút đồng hồ, tiếng chân giậm, tiếng vỗ tay rầm rầm cùng tiếng hoan hô lão Cheeseman vang dội đến mức chưa từng có trong lịch sử.

Sau đó là một bữa tiệc linh đình bậc nhất được bày biện trong phòng ăn. Nào gà luộc, lưỡi xông khói, mứt trái cây, hoa quả, bánh kẹo, thạch, rượu vang pha loãng, những lâu đài làm bằng đường mạch nha, bánh trifle, bánh pháo nổ — ăn thỏa thích và muốn đút túi mang về bao nhiêu tùy ý — tất cả đều do lão Cheeseman đài thọ. Tiếp đến là những bài diễn văn, nghỉ học cả ngày, được phát gấp đôi gấp ba số lượng đồ chơi cho mọi thể loại trò chơi, nào lừa, nào xe ngựa kéo pony có thể tự lái, bữa tối đãi tất cả các giáo viên tại quán Seven Bells (lũ chúng tôi ước tính mỗi suất tốn khoảng hai mươi bảng), một kỳ nghỉ và đại yến hằng năm được ấn định vào đúng ngày đó, kèm theo một bữa nữa vào sinh nhật của lão Cheeseman — buộc ngài Hiệu trưởng phải cam kết trước toàn thể học sinh để không bao giờ có chuyện lật lọng — tất cả đều do một tay lão Cheeseman chi trả.

Thế mà đám học sinh chúng tôi lại không kéo nhau đến tận quán Seven Bells để đứng bên ngoài hô vang cổ vũ sao? Ồ không đời nào!

Nhưng vẫn còn điều này nữa đấy. Đừng vội chuyển sang câu chuyện tiếp theo nhé, vì vẫn còn nữa đấy. Ngày hôm sau, hội họp lại và quyết định sẽ làm lành với Jane, rồi chính thức giải thể. Thế mà các cậu đoán xem Jane đã đi đâu mất rồi nào! “Hả? Đi mất vĩnh viễn á?” lũ chúng tôi hỏi với những gương mặt dài thườn thượt. “Đúng thế chứ sao nữa,” đó là câu trả lời duy nhất mà chúng nhận được. Chẳng một ai trong nhà chịu hé môi nói thêm điều gì. Cuối cùng, ngài Chủ tịch đành đứng ra hỏi ngài Hiệu trưởng xem người bạn cũ Jane của chúng tôi thực sự đã đi đâu rồi. Ngài Hiệu trưởng (ông ta có một đứa con gái ở nhà — mũi hếch, tóc đỏ) lạnh lùng đáp: “Thưa các cậu, cô Pitt đã đi rồi.” Nghĩ sao lại gọi Jane là cô Pitt chứ! Kẻ thì bảo cô đã bị đuổi việc trong sự ô nhục vì dám nhận tiền từ lão Cheeseman; người lại bảo cô đã về làm việc cho lão Cheeseman với mức lương tăng thêm mười bảng một năm. Tất cả những gì lũ chúng tôi biết chắc, là cô đã đi rồi.

Hai hoặc ba tháng sau, vào một buổi chiều, một chiếc xe ngựa mui trần dừng lại ngay cạnh sân cricket, sát ngay đường biên ranh giới, trên xe có một nam một nữ đứng ngắm trận đấu hồi lâu. Chẳng ai mảy may chú ý đến họ, cho đến khi chính cậu nhóc hay sụt sùi hồi trước phá rào trốn nhiệm vụ gác cổng chạy vào thảng thốt báo tin: “Là Jane kìa!” Cả hai đội chơi lập tức quên sạch trận đấu, ùa ra vây kín chiếc xe ngựa. Đúng là Jane rồi! Ôi cái mũ chóp mới làm sao! Và nếu các cậu tin tôi, Jane lúc ấy đã kết hôn với lão Cheeseman rồi.

Chẳng mấy chốc, việc nhìn thấy một chiếc xe ngựa đỗ ở đoạn tường thấp nơi giáp ranh với bức tường cao, và một cặp đôi nam nữ đứng trên xe ngó vào trong đã trở thành cảnh tượng quen thuộc mỗi khi lũ chúng tôi đang hăng say chơi đùa ở sân chơi. Người đàn ông lúc nào cũng là lão Cheeseman, và người phụ nữ lúc nào cũng là Jane.

Lần đầu tiên tôi nhìn thấy họ chính là trong hoàn cảnh đó. Lúc bấy giờ trong đám học sinh đã có khá nhiều sự thay đổi, và sự thật đã phơi bày rằng bố của Bob Tarter chẳng hề giàu nứt đố đổ vách gì sất! Ông ta chẳng có xu dính túi nào cả. Bob đã đi lính, và chính lão Cheeseman đã bỏ tiền ra chuộc nghĩa vụ quân sự cho nó. Nhưng câu chuyện không nằm ở chiếc xe ngựa đó. Xe dừng lại, và tất cả lũ chúng tôi liền khựng lại ngay khi trông thấy nó.

“Thế ra cuối cùng các cậu vẫn chưa hề đày tới cô Coventry lần nào sao!” cô cười vang hỏi khi lũ chúng tôi thi nhau trèo lên tường để được bắt tay cô. “Các cậu định không bao giờ làm thế nữa à?”

“Không bao giờ! Không bao giờ! Không bao giờ!” tiếng đồng thanh vang lên từ mọi phía.

Lúc đó tôi chẳng hiểu cô đang ám chỉ điều gì, nhưng bây giờ thì đương nhiên là tôi hiểu rồi. Dù vậy, tôi vẫn rất ấn tượng với gương mặt và tính cách dễ mến của cô, và tôi cứ thế ngước nhìn cô — lẫn lão Cheeseman — trong lúc tất cả đám học sinh đang vây quanh họ đầy vui sướng.

Họ nhanh chóng chú ý đến tôi như một học sinh mới đến, thế là tôi tự nhủ cũng nên trèo lên tường để bắt tay họ giống như những đứa khác. Tôi cũng vui mừng khi gặp họ chẳng kém gì mọi người, và chỉ trong chớp mắt tôi đã trở nên quen thân với họ tự lúc nào.

“Chỉ còn đúng hai tuần nữa thôi,” lão Cheeseman nói, “là đến kỳ nghỉ rồi. Có đứa nào ở lại trường không nhỉ?”

Rất nhiều ngón tay hướng về phía tôi và vô số giọng nói vang lên hô lớn: “Cậu ấy ở lại đấy ạ!” Bởi vì đó là năm mà tất cả các cậu đều về nhà cả; và tôi có thể nói cho các cậu nghe là tâm trạng tôi lúc ấy khá là ủ rũ.

“Ồ!” lão Cheeseman thốt lên. “Nhưng ở đây vào dịp nghỉ lễ thì cô đơn lắm. Tốt hơn là thằng bé nên đến ở với vợ chồng tôi.”

Thế là tôi đã đến ngôi nhà tuyệt vời của họ, và trải qua những ngày tháng hạnh phúc không thể tả. Họ thực sự hiểu cách đối xử với lũ trẻ con là thế nào. Chẳng hạn như khi họ dẫn một đứa trẻ đi xem kịch, họ sẽ dẫn đi thật sự. Họ không vào rạp sau khi vở kịch đã bắt đầu, hay lủi thủi ra về trước khi màn hạ. Họ cũng biết cách dạy dỗ một đứa trẻ nên người nữa. Cứ nhìn đứa con của họ mà xem! Dù hãy còn rất nhỏ, nhưng cậu nhóc mới tuyệt vời làm sao! Chà, người tôi yêu quý thứ nhì sau cô Cheeseman và lão Cheeseman, chính là tiểu Cheeseman đấy.

Thế là giờ đây tôi đã kể cho các cậu nghe toàn bộ những gì tôi biết về lão Cheeseman rồi đấy. Mà ngẫm lại thì cũng chẳng có mấy đâu, tôi e là vậy. Phải không nào?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.