Người ta vẫn nói phía tây nam huyện Tĩnh Hải, đất đai chẳng phải đất cát, mà toàn là thuốc nổ. Cạo lớp diêm tiêu trắng phau đóng cục trên mặt đất ấy xuống, trộn với lưu huỳnh và than củi, chính là thuốc nổ. Lại thêm muối kiềm, tính hỏa trong đất quá lớn, quá mạnh, quá dữ, hoa màu không mọc nổi, cỏ dại chưa cao đến ba tấc đã héo khô; gặp những năm hạn hán, nắng gắt chói chang, những vùng đất trũng rộng lớn vô duyên vô cớ tự bốc lên làn khói đen... Thế nhưng lại có một loại cây bụi mọc tụm thành từng đám thuộc họ kiềm, gọi theo dân gian là liễu đỏ, vậy mà lại kiên cường sống sót hết mảng này đến mảng khác. Có đôi khi chẳng hiểu vì sao, đột nhiên tất cả chết sạch, lúc chết chuyển sang một màu đỏ rực, tựa như từng cụm đốm lửa hừng hực. Nhìn trong ánh chiều tà, tĩnh lặng mà rực rỡ, giống như toàn bộ thuốc nổ trong lòng đất đang bùng cháy dữ dội. Người dân nhờ núi ăn núi, nhờ nước ăn nước, nhờ thuốc nổ ăn thuốc nổ, từ xưa đã có không ít ngôi làng mà nhà nhà người ta đều là xưởng nhỏ làm pháo hoa pháo tép, trong nhà ngoài sân lúc nào cũng đặt những chậu thuốc nổ chỉ cần bén lửa là nổ tung, lơ đễnh một cái là bay nóc nhà, thịt nát xương tan; thổ phỉ, du dũng, quân đội ô hợp thường xuyên lui tới đây, không cướp lương thực, chuyên cướp thuốc nổ, sơ sẩy một chút là mất mạng vì thuốc nổ. Thế thì tính tình con người nơi đây ra sao? Nóng nảy, ôn hòa, dai dẳng hay cương liệt? Dùng lời hay nói hàng ngày thì chính là: Châm một ngòi pháo rồi xem thử.
Ngưu Bảo, người đời gọi là "Ngưu Bảo bán cá chép thùng", năm nay hai mươi ba tuổi, người thôn Trần Quan. Tổ tiên cậu ta linh thiêng, đặt cái tên chuẩn như xem bói, hai chữ Ngưu Bảo chính là tất cả của cậu ta. Trước hết nói về chữ Ngưu (trâu), khắp người cậu ta là những thớ thịt săn chắc như trâu, một đôi mắt trâu lúc nào cũng trừng to, dường như chớp cũng chẳng chớp, lại thêm một cỗ tính trâu,tính khí trâu, trên đầu không có sừng mà thích húc đầu, cái lưỡi còn cứng hơn lưỡi trâu, không biết cách ăn nói khéo léo; tiếp đến nói về chữ Bảo (bảo bối), cậu ta sinh ra đã có một đôi tay quý giá, tuy dài, thô, dày và cứng, lòng bàn tay như chiếc bánh thịt, nhưng lại học được một tay nghề vẽ điêu luyện từ nhà người bác ngoại ô Dương Liễu Thanh, chuyên vẽ cá chép dán nước đại năm mới để cầu phúc cầu lộc: Một con cá chép béo vẫy đầu quẫy đuôi, phối hợp với đài sen hoa sen, năm năm dư dả mà! Con cá đỏ nước xanh, sen vàng hoa sen hồng phấn, nhìn vào là bắt mắt ngay, mẫu vẽ ra phúng phính, đường bản khắc sinh động, màu sắc lên tươi sáng, người vẽ cá chép thùng thì nhiều lắm, nhưng cái khí thế cát tường hưng vượng này thì chẳng ai học được. Vào dịp đại hội chợ tháng Chạp hàng năm, không ít người chuyên chờ "Ngưu Bảo" bán cá chép thùng tới. Vừa lộ diện là bán sạch veo, số tiền dành dụm trong tháng Chạp đủ tiêu vặt suốt bốn mùa, quả thực giống như trong tay đang nắm báu vật, nghĩ gì được nấy.
Ngày mười bốn tháng Chạp, đại hội chợ thành huyện Tĩnh Hải đã đậm đà hương vị Tết. Ngưu Bảo vác ba trăm tấm cá chép thùng ra chợ, tìm một chỗ người qua kẻ lại, đứng chưa bao lâu đã bán sạch sành sanh, không còn việc gì khác, liền thảnh thơi đi về phía cực Tây phố pháo để xem náo nhiệt.
Phố pháo ở đây hiếm có trên đời. Vốn dĩ là một con sông, năm nào qua mùa thu nước sông cũng cạn khô, ba chín ngày giá rét bùn sông đông cứng, lòng sông này liền biến thành chợ bán pháo hoa pháo tép. Ngưu Bảo thích nhất xem cảnh tượng này, các thôn gần xa đánh từng xe pháo đến, đều đỗ ở hai bên bờ đê sông, pháo trên xe được đậy kín bằng chăn bông đỏ rực để tránh bén lửa; mắt gia súc đều bị che bằng vải đỏ, tai bị bịt bằng vải đỏ để tránh bị tiếng pháo làm hoảng sợ. Tại sao lại dùng vải đỏ? Người làm pháo đều là kẻ liều lĩnh, tai họa tứ phía, nghe nói màu đỏ để trừ tà. Mọi người cầm pháo do nhà mình tự sản xuất, đi xuống dốc đê, ra lòng sông để đọ pháo, thi thùy mạnh hơn ai, pháo nhà nào xuất chúng thì tự nhiên thu hút rất đông người đến xem: Trong đoạn lòng sông dài chừng gần hai dặm, khói đặc cuồn cuộn, khói thuốc cay xè mũi, tiếng pháo vang trời khiến lỗ tai đau nhức. Cái khí thế bùng nổ hung mãnh này khiến Ngưu Bảo xem vô cùng sảng khoái, bất giác đi xuống dốc đê, nhưng còn chưa đến trung tâm trận địa pháo, toàn bộ đầu tóc đã đầy mảnh pháo vụn rồi.
Người khơi mào sự việc chính là người phụ nữ này. Người phụ nữ ấy bỗng chốc nhảy vào mắt Ngưu Bảo. Sao lại có thể nói là người phụ nữ ấy nhảy vào mắt cậu ta chứ? Cô ta vẫn còn ở xa cơ mà! Nhưng những người phụ nữ đẹp trên đời, không bao giờ là người bạn nhìn thấy, mà là tự cô ta chuốc họa gây tai ương sinh động nhảy thẳng vào mắt bạn. Cô ta chừng hơn hai mươi tuổi, đầu thắt một chiếc khăn nhung đỏ lớn, hai bên mai xõa xuống hai chùm tóc đen như cánh quạ, kẹp lấy khuôn mặt nhỏ nhắn bầu bĩnh tươi tắn trắng hồng ở chính giữa. Người ở xa như thế, sao Ngưu Bảo có thể nhìn rõ mồn một như vậy? Hồn bị người ta câu mất chứ sao! Một lát sau mới nhìn rõ, dưới cây liễu già quẹo ở bờ đê phía Bắc có đỗ một chiếc xe lừa, cô ta đang ngồi trên một xe pháo đầy ắp đậy chăn bông đỏ lớn. Dựa vào xe đứng có hai tên nhóc, một lớn một nhỏ, mỗi đứa cầm một chiếc sào trúc dài dùng để đốt pháo, dung mạo hai tên nhóc này thế nào, Ngưu Bảo hoàn toàn chẳng nhìn thấy gì.
Cậu ta như đang cưỡi mây đạp gió, đôi chân muốn bước hay không cũng chẳng do mình nữa, lơ mơ từng bước đi về phía người phụ nữ ấy. Nhìn người phụ nữ này như ngắm hoa, càng đến gần lại càng đẹp, đôi mày nét ngài ấy có vẽ cũng không thể đẹp nhường này, hơn nữa lại vô cùng rõ ràng, chỗ trắng thì trắng như tuyết, chỗ đen thì đen nhánh, chỗ đỏ thì tươi rói, đậm đà nồng nàn như canh ruột cừu... Bỗng nhiên, một chiếc sào trúc chắn ngang trước người cậu ta, Ngưu Bảo ngẩn ra mới nhìn rõ, hóa ra chính là tên nhóc đứng trước xe của người phụ nữ ấy, đứa lớn tuổi hơn, ước chừng mười tám mười chín tuổi, đầu tròn vo, môi dày vuông vắn, đôi môi bụ bẫm vì lạnh mà đỏ ửng như thoa phấn đánh son lúc lên sân khấu hát tuồng, trông cũng ra dáng lực điền, chỉ tiếc là lại mọc một đôi mắt một mí. Tên nhóc đầu tròn này hỏi: "Mày là người mua pháo, hay là kẻ bán pháo?" Giọng điệu vô cùng bất lịch sự.
Vừa đúng lúc Ngưu Bảo chuẩn bị đáp lời, từ bên vai tên nhóc này vừa khéo đối mặt trực diện với người phụ nữ kia, chỉ cảm thấy hai con ngươi sâu thẳm, lấp lánh ánh trời giống như hai miệng giếng đang nhìn chằm chằm vào mình, sơ sẩy một cái là ngã nhủi đầu vào đó mất. Trong lòng hoảng hốt, thốt ra lời liền trật đi đường khác:
"Bán pháo, làm sao nào?"
Cậu ta bán pháo bao giờ cơ chứ? Tại sao lại cứ phải nói như thế? Câu nói này vừa sai, chẳng khác nào tự đẩy mình vào con đường chết.
Tên nhóc đầu tròn nói: "Đấy này là địa bàn bán pháo nhà họ Thái bọn tao. Mày tới mua pháo, tao không cản mày; mày muốn bán pháo, xin lỗi nhé! Mày đốt thử một giàn cho bọn tao xem trước đã, nếu như lợi hại hơn nhà bọn tao, địa bàn này sẽ thuộc về mày." Nói xong, cái miệng trề ngược lên trời, chẳng tin trên đời này còn có kẻ số một, cũng chẳng tin còn có số hai.
Ngưu Bảo dâng lên một cỗ hậm hực: Không biết là bị sự ngạo mạn của tên nhóc này kích thích, hay là bị nhan sắc của người phụ nữ kia chèn ép nữa. Dù sao cậu ta cũng nổi tính trâu lên. Nghe xong lời tên nhóc đầu tròn, quay ngoắt đầu bỏ đi, đến thẳng trung tâm phố pháo bên kia, trong làn khói đặc tiếng pháo đinh tai nhức óc lượn hai vòng, tìm được một hàng bán pháo, quả to, tiếng nổ cực giòn, móc tiền mua liền bốn giàn, đều là loại pháo tép lớn một nghìn quả, lại còn mua luôn cả chiếc sào trúc dài người ta dùng để đốt pháo với giá cao, quay trở lại trước mặt tên nhóc đầu tròn này, lời thừa không biết nói, xé bỏ lớp giấy đỏ gói pháo lớn, giơ sào thốc lên châm liền một giàn, một trận lóe lửa bay khói, tiếng nổ như sấm sét, lách tách vang lên liên hồi như chuỗi ngọc, quả thực là pháo ngon! Khiến không ít người vây lại xung quanh rồi thi nhau hò reo cổ vũ. Thế nhưng giàn pháo này đốt xong, tên nhóc đầu tròn vẫn đứng nguyên tại chỗ không hề nhúc nhích, miệng vẫn trề ra, vẻ mặt đầy khinh miệt. Ngưu Bảo liếc nhìn giàn pháo quấn trên sào của nó, suýt chút nữa thì phì cười; giàn pháo tiểu hỏa tiễn bằng giấy cứng này vô cùng nhỏ, trông giống như giá đỗ, mà pháo đại tra của cậu ta lại to bằng ngón tay út, đặt cạnh nhau, chỉ sợ giàn pháo nhỏ kia trông chẳng khác nào một đống phân chuột. Nghắc tính chắc là tên nhóc đầu tròn này chột dạ không dám đọ sức, nên mới cố tỏ ra kiêu ngạo, không làm cái bộ dạng cao ngạo đó thì ngã quấy ra à? Rõ mồn một là đối phương bị mình làm cho so bì đến mức phải cúi đầu chịu thua rồi! Ngước mắt nhìn người phụ nữ kia, lại càng thêm phần phấn khích, bèn cột ba giàn pháo đại tra còn lại thành một bó, dùng sào giơ thật cao, châm lửa một cái, ba giàn cùng nổ một lúc, âm thanh gấp bội, hàng trăm hàng ngàn quả pháo nhỏ phun lửa xịt khói, ào ạt nổ tung rơi xuống, giống như một trận mưa đạn dồn dập. Ngưu Bảo vốn không hiểu đạo lý đốt pháo, cây sào giơ quá thẳng, rất nhiều quả pháo liền rơi lên đầu lên vai lên tay cậu ta, lại có mấy quả từ cổ áo lọt vào trong quần áo, phát nổ ngay trước ngực sau lưng, cú nổ này, đặc biệt là xuyên qua ánh lửa khói thuốc nhìn thấy người phụ nữ kia đang cười mình, lập tức nổi cơn lốc hân hoan, vừa gào thét khàn giọng, vừa nhảy cẫng lên reo hò, giống như hát mà không phải hát, chân lại nhảy cẳng, vai lại lắc lư, cây sào trúc trong tay giống như chiếc lưng của kẻ say rượu, lắc la lắc lư đông tây, văng pháo tung tóe khắp bốn phía, ép đám người vây xem vừa la vừa cười lùi về sau, có người nhận ra Ngưu Bảo bán cá chép thùng, không biết là cậu ta gặp chuyện vui hay trúng tà nữa, mà chạy đến đây làm loạn lố bịch.
Đúng lúc ấy, trên không trung vang lên một tiếng "Pặc!" vô cùng giòn giã, giống như người đánh xe ngựa lúc sáng sớm vung chiếc roi đính sương giọt ấy một cái thật dứt khoát trong bầu không khí lạnh ngắt.
Ngưu Bảo còn chưa hiểu âm thanh ấy phát ra từ đâu, tiếp theo liền nghe thấy tiếng roi vụt "pặc pặc" giữa không trung, càng vụt càng dồn dập càng khít khao, âm thanh hoàn toàn không dính dáng vào nhau, mỗi một tiếng vang lên đều vô cùng rõ ràng, dứt khoát, cương liệt, trên dưới trái phải, vang lên ở chỗ nào cũng rành mạch rõ ràng đến đấy. Lúc này Ngưu Bảo mới nhìn rõ, hóa ra là tên nhóc đầu tròn đã châm lửa cho giàn pháo tiểu hỏa tiễn của nó nổ tung. Kỳ lạ thay! Sao giàn pháo của nó tiếng nổ nào cũng giống như chui vào tai mà nổ vậy, suýt chút nữa thì làm thủng màng nhĩ? Tiếng nổ này còn đuổi tiếng nổ của ba giàn pháo đại tra ra khỏi tai, đuổi ra tận bên ngoài, trở nên giống như tiếng âm thanh đục ngầu khi đập áo bông hay thổi phồng bóng heo nước vậy, hoàn toàn trở thành vật làm nền cho giàn pháo nhỏ của tên nhóc đầu tròn kia rồi. Thật kỳ lạ! Giàn pháo nhỏ như giá đỗ của nó, lấy đâu ra uy lực nổ lớn đến thế? Khi pháo trên sào của cả hai người đều đã đốt sạch, đứng đối diện nhau, Ngưu Bảo trợn tròn mắt ngẩn ngơ, tên nhóc đầu tròn chỉ chỉ xuống mặt đất, Ngưu Bảo nhìn lại càng thêm kinh ngạc. Xung quanh tên nhóc đầu tròn là một lớp vụn pháo nát như tương, như thể đã qua cái nia, mịn màng như bột, đủ thấy uy lực của thuốc nổ lớn thế nào; còn xung quanh mình thì có rất nhiều pháo thậm chí còn chưa nổ, khắp nơi là những ống giấy đen sì đã cháy sạch thuốc nổ, đám người vây xem hùa nhau cười cợt, hô hào la ó, lần này coi như mất mặt đến tận mạng rồi. Cậu ta ngẩng đầu ép mình nhìn về phía dưới cây liễu quẹo, người phụ nữ kia cũng đang hì hì cười nhạo cậu ta. Nụ cười này còn khiến cậu ta khó chịu hơn bất kỳ lời chê bai mỉa mai nào của ai khác, nếu cậu ta là Thổ Hành Tôn, chắc chắn sẽ độn thổ chui ngay xuống đất lúc bấy giờ rồi. Trong cơn thẹn quá hóa giận, ném phắt sào trúc đi, nói với tên nhóc đầu tròn:
"Hội chợ đại ngày mười tám, chúng ta lại gặp nhau ở đây!"
"Cần gì phải đợi đến ngày mười tám," tên nhóc đầu tròn ra vẻ ta đây nói, "Nếu mày không phục, mang hàng ngon tìm đến trấn Độc Lưu tìm bọn tao, ngày kia ở đó có hội chợ!"
Xung quanh vang lên một tiếng hô hò khen ngợi, người nơi đây chính là thích kiểu nói chuyện có khí thế thế này.