Chúng tôi sinh con dưới gốc sồi, giữa trời mùa hè nắng gắt, khi nhiệt độ lên tới gần 50 độ C. Chúng tôi sinh con bên bếp củi trong những cái lán chỉ có một phòng vào những đêm rét buốt nhất của năm. Chúng tôi sinh con trên những bãi nổi đầy gió ở Delta, sáu tháng sau khi chúng tôi đặt chân đến nước Mỹ, con chúng tôi được sinh ra bé xíu, xanh xao, chỉ sống được đúng ba ngày. Chúng tôi sinh ra những đứa con hoàn hảo, tóc đen nhưng nhức sau chín tháng đặt chân đến nước Mỹ. Chúng tôi sinh con trong những lán trại bẩn thỉu ở khu trồng nho thuộc Elk và Florin. Chúng tôi sinh con tại những trang trại xa xôi ở thung lũng Imperial với sự trợ giúp của chồng mình, người đã học

cách đỡ đẻ từ cuốn Sổ tay của bà đỡ vườn. Trước hết phải chuẩn bị một nồi nước sôi... Chúng tôi sinh con ở Rialto trong ánh đèn dầu leo lét, trên tấm chăn lụa cũ mà chúng tôi đã mang theo khi rời nước Nhật. Tấm chăn vẫn còn phảng phất mùi của mẹ tôi. Chúng tôi sinh con giống như Makiyo đã sinh con, trong một chuồng bò ở Maxwell, trên ổ rơm. Tôi muốn ở gần những con vật. Chúng tôi sinh con một mình, trong một vườn táo ở Sebastopol, sau khi đi kiếm củi trên đồi cao, trong một buổi sáng mùa thu ấm áp một cách bất thường. Tôi tự cắt rốn cho con bằng dao và tự mình bế nó về nhà. Chúng tôi sinh con trong một túp lều ở Livingston với sự trợ giúp của một bà đỡ người Nhật, người đã đi bằng ngựa vượt qua hai mươi dặm đến chỗ chúng tôi. Chúng tôi sinh con ở những thị trấn nơi không có bác sĩ nào đến thăm khám hay đỡ đẻ cho chúng tôi hết, và chúng tôi tự dọn nhau thai của mình sau khi sinh. Tôi đã xem mẹ tôi làm việc đó nhiều lần rồi. Chúng tôi sinh con ở những thị trấn nơi chỉ có duy nhất một bác sĩ, và ông ấy đòi giá cao đến nỗi chúng tôi không trả nổi, đành tự lo lấy mọi việc. Chúng tôi sinh con với sự giúp đỡ của bác sĩ Ringwalt, người đã nhất quyết từ chối khi chúng tôi trả công cho ông. “Cô giữ lấy đi”, ông ấy nói. Chúng tôi sinh con giữa những người Nhật, tại bệnh viện phụ sản tư của Takahashi ở đường Clement thuộc San Francisco. Chúng tôi sinh con tại bệnh viện Kuwabara ở phố North Fifth thuộc San Jose. Chúng tôi sinh con trên thùng xe tải của chồng, trên con đường xuyên qua vùng nông thôn ở Castroville. Đứa bé ra nhanh quá. Chúng tôi sinh ra đứa trẻ bụ bẫm nhất mà bà đỡ vườn từng thấy ngay trên nền nhà bẩn thỉu được lót bằng những tờ báo ở quán trọ thuộc Trại của người Pháp. Thằng bé nặng những mười hai pao rưỡi. Chúng tôi sinh con với sự giúp đỡ của vợ người bán cá, bà Kondo, người biết sơ sơ mẹ của chúng tôi ở Nhật Bản. Mẹ của cô xinh thứ nhì trong làng đấy. Chúng tôi sinh con phía sau tấm rèm che tại tiệm cắt tóc của Adachi ở Gardena trong khi chồng của chúng tôi cạo râu cho ông Ota. Chúng tôi sinh con một cách nhanh chóng, chỉ sau vài giờ đau đẻ, ở trong căn hộ phía trên quán Higo Ten Cent. Chúng tôi sinh con trong khi bám chặt cột giường và chửi rủa chồng - Tại anh! - và chồng chúng tôi thề sẽ không bao giờ đụng vào người chúng tôi nữa. Chúng tôi sinh con lúc năm giờ sáng trong phòng là quần áo ở tiệm giặt Eagle Hand và đêm hôm đó chúng tôi bắt đầu được chồng hôn. Tôi đã nói với anh ấy: “Anh không thể đợi được sao?” Chúng tôi sinh con một cách lặng lẽ giống như mẹ của mình, những người không bao giờ kêu la hay phàn nàn gì. Mẹ tôi làm việc trên cánh đồng cho đến tận ngày bà cảm thấy cơn đau đẻ đầu tiên. Chúng tôi sinh con trong nước mắt, giống như Nogiku, người phụ nữ đã bị lên cơn sốt sau khi sinh nở và phải nằm liệt giường tận ba tháng. Chúng tôi sinh con một cách dễ dàng, trong vòng hai giờ đồng hồ, và sau đó phải chịu đựng chứng đau đầu kéo dài suốt năm năm trời. Chúng tôi sinh con vào đúng sáu tuần sau khi bị chồng bỏ và bây giờ chúng tôi ước giá mà khi ấy mình đừng mang con cho người ta. Sau lần sinh đẻ ấy tôi không bao giờ còn có thể mang thai được nữa. Chúng tôi sinh con một cách bí mật, ở trong rừng, và chồng tôi biết rõ đứa bé không phải là con của anh ta. Chúng tôi sinh con trên tấm khăn trải giường in hoa bạc phếch, trong một nhà chứa ở Oakland khi những tiếng rên rỉ từ phòng bên cạnh vọng sang nghe rõ mồn một. Chúng tôi sinh con trong một nhà trọ ở Petaluma, hai tuần sau khi chuyển khỏi nhà của chánh án Carmichael ở khu dân cư mang tên Ngọn đồi của người Nga. Chúng tôi sinh con sau khi nói lời tạm biệt với bà chủ của mình, bà Lippincott, người không muốn có một cô hầu gái mang thai ra mở cửa cho khách của bà. Nhìn không hợp chút nào. Chúng tôi sinh con với sự giúp đỡ của vợ người đốc công, bà Santos, người đã giữ chặt đùi của chúng tôi và bảo chúng tôi hãy gắng rặn. Rặn đi! Rặn đi! Rặn đi! Chúng tôi sinh con trong khi chồng của chúng tôi đang mải đánh bạc tại khu phố Tàu và sáng hôm sau, khi anh ta trở về nhà trong tình trạng say khướt chúng tôi không thèm nói với chồng một lời nào trong suốt năm ngày. Chỉ trong một đêm anh ta đã nướng hết toàn bộ số tiền chúng tôi kiếm được trong vụ mùa này. Chúng tôi sinh con vào năm Khỉ. Chúng tôi sinh con vào năm Gà. Chúng tôi sinh con vào năm Chó, năm Rồng, năm Chuột. Chúng tôi sinh con đúng vào ngày rằm giống như Urako. Chúng tôi sinh con vào ngày Chủ nhật, trong một cái lán ở Encinitas, và ngay ngày hôm sau chúng tôi địu con trên lưng đi hái dâu tây trên cánh đồng. Chúng tôi sinh nhiều con đến nỗi chúng tôi mau chóng quên năm sinh của con mình. Chúng tôi sinh ra Nobuo, Shojoro, Ayako. Chúng tôi sinh ra Tameji, một đứa trẻ giống anh nó như đúc và chúng tôi ngắm khuôn mặt của nó với niềm vui sướng. Ồ, là con à! Chúng tôi sinh ra Eikicho, một đứa trẻ trông giống hệt người hàng xóm của mình để rồi sau đó chồng chúng tôi không bao giờ nhìn vào mắt chúng tôi nữa. Chúng tôi sinh ra Misuzu, một đứa trẻ có tràng hoa quấn cổ, và chúng tôi biết một ngày nào đó con bé sẽ trở thành một ni cô. Đó là dấu hiệu báo trước của Đức Phật. Chúng tôi sinh ra Daisuke, một đứa trẻ có dái tai rất dài và chúng tôi biết sau này nó sẽ trở nên giàu có. Một người trong số chúng tôi sinh ra Masaji, một đứa trẻ được sinh ra trong cảnh hiếm muộn, khi mẹ nó đã bốn mươi lăm tuổi và đã từ bỏ mọi hy vọng có người nối dõi. Tôi cứ nghĩ cái trứng cuối cùng của tôi đã rụng từ lâu lắm rồi. Một người trong số chúng tôi sinh ra Fujiko, một đứa trẻ dường như ngay từ khi chào đời đã nhận biết được giọng của cha mình. Khi nó còn ở trong bụng mẹ đêm nào chồng tôi cũng hát cho nó nghe. Một người trong số chúng tôi sinh ra Yukiko, đứa trẻ mang cái tên có nghĩa là “Tuyết”. Có người trong số chúng tôi sinh ra Asano, đứa trẻ có hai cái đùi mập mạp, cái cổ ngắn chụt chịt và nếu không quá mập như vậy thì nó chắc chắn sẽ xinh trai hơn nhiều. Có người trong số chúng tôi sinh ra Kamechiyo, một đứa trẻ xấu xí đến mức mẹ nó sợ rằng lớn lên nó sẽ ế chồng. Con bé có cái mặt có thể làm dừng cả một trận động đất. Chúng tôi sinh ra những đứa trẻ xinh đẹp đến nỗi chúng tôi không tin nổi đó là con mình. Chúng tôi sinh ra những đứa trẻ là công dân Mỹ mà sau này chúng tôi có thể dùng tên để thuê đất. Chúng tôi sinh ra những đứa trẻ mắc chứng đau bụng bẩm sinh. Chúng tôi sinh ra những đứa trẻ bị khoèo chân. Chúng tôi sinh ra những đứa trẻ gầy yếu, xanh xao. Chúng tôi sinh con mà không có mẹ đẻ ở bên để đỡ đần và chỉ bảo. Chúng tôi sinh ra những đứa trẻ có sáu ngón tay và chúng tôi ngoảnh mặt đi khi bà đỡ bắt đầu mài con dao của bà ta. Chắc hẳn khi mang thai cô ăn cua nên giờ cô mới đẻ ra một đứa trẻ có bàn tay sáu ngón. Chúng tôi bị lây bệnh lậu ngay trong đêm đầu tiên chúng tôi ở với chồng và sinh ra những đứa con bị mù. Chúng tôi sinh đôi, điều được coi là điềm gở, và chúng tôi bảo bà mụ hãy làm cho một trong hai đứa con sinh đôi của mình trở thành một sinh linh chỉ ghé qua cuộc đời này một ngày. Cô chọn đứa nào, bà đỡ hỏi. Có người trong số chúng tôi sinh ra mười một đứa con trong vòng mười lăm năm nhưng chỉ nuôi sống được bảy đứa. Có người trong số chúng tôi sinh ra sáu đứa con trai và ba đứa con gái trước khi chị ta ba mươi tuổi và sau đó khi chồng muốn gần chị ta, chị đẩy chồng ra nói khẽ: “Đủ rồi”. Vậy mà chín tháng sau chị ta lại sinh ra Sueko, đứa trẻ có cái tên có nghĩa là “Út”. “Hừm, thêm một đứa nữa đi!” chồng chúng tôi nói. Chúng tôi sinh ra năm đứa con gái và năm đứa con trai, mỗi đứa cách nhau mười tám tháng và năm năm sau chúng tôi sinh ra Toichi, đặt tên nó là “Mười Một”. Nó là toa cuối cùng của đoàn tàu há mồm. Chúng tôi vẫn cứ đẻ mặc dù chúng tôi đã dội cả thùng nước lạnh lên bụng, nhảy từ trên cổng tường xuống đất nhiều lần. Tôi không thể nào bỏ được cái thai. Chúng tôi vẫn cứ đẻ mặc dù chúng tôi đã uống thuốc ngừa thai mà bà đỡ đưa cho. Chồng tôi bị viêm phổi và công việc đòi hỏi tôi phải ở ngoài đồng suốt. Có người trong số chúng tôi không đẻ được mụn con nào sau bốn năm lấy chồng và sau khi cô ấy cầu cúng thần Inari, cô đẻ liền sáu thằng con trai. Chúng tôi đẻ nhiều đến nỗi chúng tôi bị sa dạ con và phải thắt một cái đai đặc biệt để dạ con khỏi sa ra ngoài. Chúng tôi trở dạ nhưng con chúng tôi lại là thai ngược và tất cả những gì chúng tôi có thể rặn ra chỉ là một cánh tay của đứa bé. Chúng tôi trở dạ nhưng đầu đứa trẻ quá to và sau ba ngày lấy hết sức bình sinh mà rặn chúng tôi nhìn chồng và nói: “Hãy tha thứ cho em”, rồi tắt thở. Chúng tôi sinh con ra nhưng đứa trẻ yếu đến nỗi không thể bật ra tiếng khóc chào đời vì vậy chúng tôi để nó ở trong nôi bên cạnh bếp sưởi suốt đêm. Nếu nó tồn tại được đến sáng thì nó đủ khỏe để sống. Chúng tôi sinh con, nhưng đứa trẻ chẳng phải là trai cũng chẳng phải là gái và chúng tôi dùng giẻ rách làm cho nó chết ngạt thật nhanh. Chúng tôi sinh con nhưng không có sữa cho con bú và đứa trẻ chỉ sống nổi một tuần. Chúng tôi sinh con nhưng đứa trẻ bị chết lưu trong bụng mẹ và chúng tôi hỏa thiêu nó, hỏa thiêu cái hài nhi trần truồng đó ở bên một dòng suối, và chúng tôi cứ chuyển đi hết nơi này đến nơi khác nên bây giờ chúng tôi không thể nhớ đứa con ấy đã nằm lại đâu nữa.