Hôm sau, lúc mười một giờ trưa. Phòng thí nghiệm của Higgins ở phố Wimpole. Đây là một căn phòng trên lầu một, nhìn ra mặt phố, vốn được thiết kế làm phòng khách. Cửa đôi nằm ở chính giữa bức tường phía sau; những ai bước vào sẽ thấy ở góc bên phải hai chiếc tủ hồ sơ cao đặt vuông góc với nhau áp vào tường. Tại góc này kê một chiếc bàn viết phẳng, trên đó bày một chiếc máy hát đĩa, một ống soi thanh quản, một dãy ống sáo nhỏ kèm theo ống búp bê, một bộ ống khói đèn dành cho ngọn lửa hát với đầu đốt nối vào ổ cắm gas trên tường bằng một ống cao su, vài chiếc âm thoa đủ kích cỡ, một mô hình nửa cái đầu người bằng người thật hiển thị phần cắt của các cơ quan phát âm, và một hộp chứa các ống sáp dự trữ cho máy hát.
Sắp sâu vào trong phòng, cũng ở bên đó, là một lò sưởi, cạnh bên góc lò gần cửa nhất có một chiếc ghế bành bọc da thoải mái và một thùng đựng than. Trên bệ lò sưởi có một chiếc đồng hồ. Giữa lò sưởi và bàn để máy hát là một giá đựng báo chí.
Ở phía bên kia của cánh cửa chính, bên trái của người khách, là một chiếc tủ có các ngăn kéo nông. Trên tủ đặt một điện thoại và cuốn danh bạ. Góc phòng phía xa và phần lớn bức tường bên cạnh bị chiếm chỗ bởi một chiếc đại dương cầm, với bàn phím nằm ở đầu xa cửa nhất, và một chiếc ghế dài cho người chơi kéo dài suốt chiều dài bàn phím. Trên đàn piano bày một đĩa tráng miệng chất đầy trái cây và kẹo, phần lớn là kẹo sô-cô-la.
Không gian giữa phòng trống trải. Ngoài chiếc ghế bành, ghế dài bên đàn piano, và hai chiếc ghế ở bàn máy hát, còn có một chiếc ghế đơn lạc lõng. Nó đứng gần lò sưởi. Trên các tường treo các bức tranh khắc, chủ yếu là tranh của Piranesi và chân dung khắc lụa. Không có tranh sơn dầu nào.
Pickering đang ngồi bên bàn, đặt xuống vài tấm thẻ và một chiếc âm thoa mà ông vừa sử dụng. Higgins đứng gần đó, đang đóng hai hay ba ngăn kéo tủ hồ sơ bị kéo thò ra. Dưới ánh sáng buổi sáng, trông anh là một người đàn ông khoảng bốn mươi tuổi, lực lưỡng, tràn đầy sức sống và ngon mắt, mặc chiếc áo khoác đuôi tôm màu đen trông rất ra dáng chuyên gia, với cổ áo sơ mi bằng vải lanh trắng và cà vạt lụa đen. Anh thuộc tuýp người năng nổ, khoa học, quan tâm một cách nồng nhiệt, thậm chí dữ dội đến mọi thứ có thể nghiên cứu như một đề tài khoa học, nhưng lại hời hợt với bản thân và người khác, kể cả cảm xúc của họ. Thực ra, nếu không vì tuổi tác và vóc dáng, anh trông khá giống một đứa trẻ rất bốc đồng đang "để ý" mọi thứ một cách hăng hái, lớn tiếng, và đòi hỏi phải canh chừng gần như liên tục để không gây ra những rắc rối ngoài ý nghĩa. Thái độ của anh dao động từ việc bắt nạt một cách vui vẻ khi tâm trạng tốt đến sự cáu kỉnh đầy giông bão khi có điều gì trục trặc; nhưng anh lại vô cùng thẳng thắn và hoàn toàn không có ác ý nên vẫn khiến người ta quý mến ngay cả trong những lúc vô lý nhất.
HIGGINS (khi khép lại ngăn kéo cuối cùng) Chà, tôi nghĩ thế là toàn bộ cơ ngơi rồi đấy.
PICKERING. Thật sự kinh ngạc đấy. Biết sao không, tôi chưa tiếp thu nổi một nửa số đó đâu.
HIGGINS. Anh có muốn xem lại phần nào nữa không?
PICKERING (đứng dậy và tiến đến lò sưởi, nơi anh đứng dựa lưng vào lò) Không, cảm ơn anh; không phải lúc này. Tôi kiệt sức mất rồi cho buổi sáng nay.
HIGGINS (đi theo anh, đứng bên trái anh) Chán nghe âm thanh rồi à?
PICKERING. Đúng vậy. Quả là một sự căng thẳng khủng khiếp. Tôi cứ tưởng bở về mình vì phát âm được hai mươi tư âm nguyên âm khác nhau; nhưng một trăm ba mươi âm của anh thì đánh gục tôi hoàn toàn. Tôi chẳng nghe ra chút khác biệt nào giữa phần lớn chúng cả.
HIGGINS (cười khúc khích, đi về phía đàn piano để ăn kẹo) Ồ, điều đó đến từ việc luyện tập thôi. Ban đầu anh sẽ chẳng nghe thấy khác biệt gì đâu; nhưng cứ tiếp tục lắng nghe, rồi chẳng mấy chốc anh sẽ thấy chúng khác nhau một trời một vực như chữ A với chữ B. (Mrs. Pearce ngó đầu vào: bà là quản gia của Higgins) Có chuyện gì thế?
MRS. PEARCE (chần chừ, tỏ vẻ bối rối) Có một cô gái trẻ muốn gặp ngài, thưa ngài.
HIGGINS. Một cô gái trẻ! Cô ta muốn gì?
MRS. PEARCE. Thưa ngài, cô ta bảo ngài sẽ vui mừng khi gặp cô ta một khi biết lý do cô ta đến. Cô ta chỉ là một đứa con gái bình thường thôi, thưa ngài. Hết sức bình thường. Lẽ ra tôi nên đuổi cô ta đi, chỉ vì nghĩ biết đâu ngài lại cần cô ta nói vào mấy cái máy của ngài. Hy vọng tôi không làm sai điều gì; nhưng thực tình thỉnh thoảng ngài lại tiếp những kẻ kỳ cục quá—xin ngài lượng thứ cho tôi, chắc chắn rồi—
HIGGINS. Ồ, không sao đâu, Mrs. Pearce. Cô ta có chất giọng thú vị không?
MRS. PEARCE. Ồ, ghê gớm lắm cơ, thưa ngài, thật đấy. Tôi không hiểu sao ngài lại có thể hứng thú với nó cơ chứ.
HIGGINS (với Pickering) Cho cô ta lên đây nào. Bảo cô ta lên đi, Mrs. Pearce. (Anh lao vội về phía bàn làm việc và chọn một ống sáp để dùng cho máy hát).
MRS. PEARCE (chỉ đành miễn cưỡng chấp nhận) Thưa vâng. Tùy ngài quyết định vậy. (Bà đi xuống lầu).
HIGGINS. Đây đúng là một chút may mắn đấy. Tôi sẽ cho anh xem cách tôi thu âm. Chúng ta sẽ bắt cô ta nói chuyện; và tôi sẽ ghi lại trước tiên bằng hệ thống Phát âm Hữu hình của Bell; sau đó bằng bảng ký âm Romic rộng; và rồi chúng ta sẽ cho cô ta vào máy hát để anh có thể bật lại tùy thích với bản ghi chép viết tay ở trước mặt.
MRS. PEARCE (trở lên) Thưa ngài, đây là cô gái trẻ ạ.
Cô bán hoa bước vào với dáng vẻ đường bệ. Cô đội một chiếc mũ gắn ba chiếc đà điểu màu cam, xanh da trời và đỏ. Chiếc tạp dề của cô gần như sạch sẽ, và chiếc áo khoác hàng chợ cũng đã được chỉnh trang lại chút ít. Sự bi thương của nhân vật đáng thương hại này, với nét kiêu kỳ ngây thơ và phong thái ra điều ta đây, đã làm chấn động Pickering—người đã đứng thẳng người lại từ trước khi Mrs. Pearce xuất hiện. Nhưng đối với Higgins, sự khác biệt duy nhất mà anh phân biệt giữa đàn ông và đàn bà là khi không bắt nạt hay kêu trời kêu đất trước một phiền toái nhẹ tựa lông hồng nào đó, anh lại dỗ dành phụ nữ y như một đứa trẻ dỗ dành vú em khi nó muốn đạt được điều gì từ bà.
HIGGINS (cộc cằn, nhận ra cô ta với vẻ thất vọng không thèm giấu giếm, và ngay lập tức, hệt như một đứa trẻ, biến nó thành một nỗi bất bình không thể chịu nổi) Chà, hóa ra đây là đứa con gái tôi đã ghi chép tối qua. Chẳng ích gì đâu: tôi đã có đủ tất cả các bản ghi âm mình muốn về phương ngữ vùng Lisson Grove rồi; và tôi không định lãng phí thêm ống sáp nào cho nó nữa. (Nói với cô gái) Biến đi cho khuất mắt tôi: tôi không cần cô.
CÔ BÁN HOA. Đừng có mà xấc láo thế chứ. Anh đã nghe tôi đến vì chuyện gì đâu. (Nói với Mrs. Pearce, người đang đứng đợi ở cửa để nghe chỉ thị thêm) Bà đã bảo với hắn là tôi đến bằng tắc-xi chưa?
MRS. PEARCE. Vớ vẩn thật đấy, cô gái kia! Cô nghĩ một quý ông như Mr. Higgins lại thèm quan tâm cô đến bằng phương tiện gì chắc?
CÔ BÁN HOA. Ồ, ta kiêu ngạo quá nhỉ! Hắn có phải dạng không thèm dạy học đâu cơ chứ: tôi nghe hắn nói thế cơ mà. Thưa rằng tôi đến đây không phải để xin xỏ lời khen ngợi nào cả; và nếu tiền của tôi chưa đủ sạch thì tôi có thể đi chỗ khác.
HIGGINS. Đủ cho cái gì?
CÔ BÁN HOA. Đủ cho ngài—chứ gì nữa. Giờ thì anh biết rồi đấy, phải không? Tôi đến để học, tôi đây này. Và trả tiền học phí đàng hoàng nhé: đừng có mà nhầm.
HIGGINS (chết lặng) CHÀ!!! (Hít một hơi thật sâu để lấy lại nhịp thở) Cô tưởng tôi sẽ nói gì với cô đây?
CÔ BÁN HOA. Chà, nếu anh là một quý ông, tôi nghĩ anh ít ra cũng phải mời tôi ngồi xuống chứ. Chẳng lẽ tôi chưa nói là mình đang mang lại mối làm ăn cho anh à?
HIGGINS. Pickering: chúng ta nên mời ả mắm tôm này ngồi xuống hay nên quẳng ả ra ngoài cửa sổ đây?
CÔ BÁN HOA (hoảng sợ chạy trốn đến chỗ đàn piano, đứng tựa lưng vào đàn để thủ thế) Á—á—á—âu—âu—âu—u! (Tủi thân và thút thít) Tôi không thèm bị gọi là mắm tôm khi tôi đã đề nghị trả tiền sòng phẳng như bất kỳ quý cô nào.
Đứng bất động, hai người đàn ông trân trân nhìn cô từ phía bên kia căn phòng với vẻ kinh ngạc.
PICKERING (dịu dàng) Cô muốn gì nào, cô bé?
CÔ BÁN HOA. Tôi muốn trở thành một quý cô trong tiệm hoa thay vì đứng bán ở góc phố Tottenham Court Road. Nhưng họ sẽ không nhận tôi trừ khi tôi ăn nói nhã nhặn hơn. Hắn bảo hắn có thể dạy tôi. Vâng, tôi ở đây rồi, sẵn sàng trả tiền cho hắn—chẳng xin xỏ ân huệ gì—thế mà hắn đối xử với tôi cứ như thể tôi là rác rưởi vậy.
MRS. PEARCE. Sao cô lại ngốc nghếch và thiếu hiểu biết đến mức nghĩ rằng mình có thể trả nổi học phí cho Mr. Higgins cơ chứ?
CÔ BÁN HOA. Sao lại không chứ? Tôi biết học phí đắt rẻ thế nào chẳng kém gì bà đâu; và tôi sẵn sàng trả tiền.
HIGGINS. Bao nhiêu?
CÔ BÁN HOA (quay trở lại trước mặt anh, đầy đắc thắng) Thế mới là nói chuyện chứ! Tôi cứ tưởng anh sẽ hạ mình xuống khi nhìn thấy cơ hội kiếm lại chút ít từ cái thứ mà anh đã ném vào mặt tôi tối qua đấy. (Ra vẻ thân mật) Hồi đó chắc anh vừa làm vài ly rồi chứ gì?
HIGGINS (quát lớn) Ngồi xuống.
CÔ BÁN HOA. Ồ, nếu anh định ban ơn bố thí thì thôi vậy—
HIGGINS (gầm lên với cô ta) Ngồi xuống.
MRS. PEARCE (nghiêm khắc) Ngồi xuống, cô gái kia. Làm đúng theo lời người ta bảo đi. (Bà đặt chiếc ghế đơn lại gần tấm thảm lò sưởi giữa Higgins và Pickering, rồi đứng phía sau chờ cô gái ngồi xuống).
CÔ BÁN HOA. Á—á—á—âu—âu—u! (Cô đứng đó, nửa bất tuân, nửa bối rối).
PICKERING (vết lịch thiệp tối đa) Cô không định ngồi xuống sao?
LIZA (ngượng ngùng) Thôi được nếu các ông đã bảo. (Cô ngồi xuống. Pickering quay lại thảm lò sưởi).
HIGGINS. Tên cô là gì?
CÔ BÁN HOA. Liza Doolittle.
HIGGINS (ngâm nga một cách trang nghiêm) Eliza, Elizabeth, Betsy và Bess, Họ kéo nhau vào rừng tìm ổ chim sét:
PICKERING. Họ tìm thấy một cái ổ có bốn quả trứng trong đó:
HIGGINS. Mỗi người lấy một quả, chừa lại ba quả trong đó.
Cả hai cười vang sảng khoái trước sự hóm hỉnh của chính mình.
LIZA. Ồ, đừng có ngớ ngẩn thế chứ.
MRS. PEARCE. Cô không được phép ăn nói với quý ông như thế.
LIZA. Ơ hay, sao hắn không chịu nói năng tử tế với tôi?
HIGGINS. Quay lại chuyện chính nào. Cô định trả tôi bao nhiêu tiền học phí?
LIZA. Ồ, tôi biết thế nào là phải phép. Một người bạn gái của tôi học tiếng Pháp với giá mười tám xu một giờ từ một quý ông người Pháp chính hiệu. Vâng, chắc anh không có gan đòi tôi mức giá dạy tiếng mẹ đẻ của chính mình bằng với giá dạy tiếng Pháp đâu nhỉ; thế nên tôi sẽ không trả quá một shilling đâu. Nhận hay không thì tùy.
HIGGINS (đi qua đi lại trong phòng, rung lách cách chìa khóa và tiền lẻ trong túi) Anh biết đấy, Pickering, nếu ta coi một shilling không phải là một đồng xu đơn thuần, mà là một tỷ lệ phần trăm trên thu nhập của cô gái này, thì nó tương đương hoàn toàn với sáu mươi hoặc bảy mươi guineas từ một triệu phú đấy.
PICKERING. Sao lại thế được?
HIGGINS. Tính ra thì biết. Một triệu phú kiếm được khoảng 150 bảng một ngày. Còn cô ta kiếm được khoảng nửa đồng crown.
LIZA (kiêu kỳ) Ai bảo anh là tôi chỉ kiếm được—
HIGGINS (nói tiếp) Cô ta đề nghị trả cho tôi hai phần năm thu nhập một ngày của cô ấy cho một bài học. Hai phần năm thu nhập một ngày của một triệu phú sẽ rơi vào khoảng 60 bảng. Thật là hào phóng. Chúa ơi, thật là khổng lồ! Đó là lời đề nghị lớn nhất tôi từng nhận được đấy.
LIZA (đứng phắt dậy, hoảng sợ) Sáu mươi bảng! Anh đang nói nhảm gì thế? Tôi có bao giờ đề nghị trả anh sáu mươi bảng đâu. Tôi kiếm đâu ra—
HIGGINS. Câm mồm lại.
LIZA (khóc mếu) Nhưng tôi có tới sáu mươi bảng đâu cơ chứ. Ồ—
MRS. PEARCE. Đừng khóc nữa, cô gái ngốc nghếch này. Ngồi xuống đi. Chẳng ai thèm động đến tiền của cô đâu.
HIGGINS. Sẽ có kẻ dùng chổi quất vào người cô đấy nếu cô không nín ngay cái giọng sụt sùi đó đi. Ngồi xuống.
LIZA (chậm chạp tuân theo) Á—á—á—âu—u—o! Cứ như thể anh là bố tôi không bằng.
HIGGINS. Nếu tôi quyết định dạy cô, tôi sẽ còn tồi tệ hơn cả hai ông bố dồn lại ấy chứ. Này (anh đưa chiếc khăn tay bằng lụa của mình cho cô)!
LIZA. Cái này để làm gì?
HIGGINS. Để lau nước mắt. Để lau bất kỳ phần nào trên mặt cô cảm thấy ẩm ướt. Hãy nhớ lấy: đó là khăn tay của cô; còn kia là tay áo của cô. Đừng có nhầm cái này với cái kia nếu cô muốn trở thành một quý cô trong tiệm bán hàng.
Liza, hoàn toàn bối rối, trân trân nhìn anh bất lực.
MRS. PEARCE. Nói chuyện với cô ta kiểu đó chẳng ích gì đâu, Mr. Higgins: cô ta có hiểu anh nói gì đâu. Hơn nữa, anh hoàn toàn sai rồi: cô ta đâu có làm thế theo cách đó (bà cầm lấy chiếc khăn tay).
LIZA (giật lại) Này! Trả cái khăn tay đây cho tôi. Hắn đưa nó cho tôi, chứ có phải cho bà đâu.
PICKERING (cười) Đúng thế. Tôi nghĩ nó phải được coi là tài sản của cô ấy đấy, Mrs. Pearce.
MRS. PEARCE (đành chịu thua) Đáng đời anh lắm, Mr. Higgins.
PICKERING. Higgins: tôi thấy hứng thú rồi đấy. Còn buổi tiệc trà ngoài vườn của đại sứ thì sao? Tôi sẽ công nhận anh là giáo viên vĩ đại nhất còn sống nếu anh làm được điều đó đấy. Tôi cá với anh toàn bộ chi phí của cuộc thí nghiệm là anh không đời nào làm nổi. Và tôi sẽ là người trả tiền học phí cho.
LIZA. Ồ, anh tốt thật đấy. Cảm ơn Đại tá nhé.
HIGGINS (bị cáu dỗ, nhìn cô ta) Quả là khó lòng mà cưỡng lại được. Cô ta thật là thấp kém một cách đáng yêu—lại bẩn thỉu một cách khủng khiếp—
LIZA (kịch liệt phản đối) Á—á—á—á—âu—âu—oooo!!! Tôi không hề bẩn nhé: tôi đã rửa mặt rửa tay trước khi đến đây rồi nhé.
PICKERING. Anh chắc chắn sẽ chẳng làm cô ta kiêu ngạo bằng những lời nịnh nọt đâu, Higgins.
MRS. PEARCE (lo lắng) Ồ, đừng nói thế chứ, thưa ngài: có muôn vàn cách để làm một cô gái kiêu ngạo; và chẳng ai làm giỏi hơn Mr. Higgins đâu, dẫu có khi ngài ấy chẳng hề cố ý. Tôi thực sự hy vọng, thưa ngài, ngài sẽ không khích lệ anh ấy làm chuyện gì dại dột.
HIGGINS (trở nên phấn khích khi ý tưởng ngày càng lớn dần trong đầu) Cuộc đời là gì nếu không chuỗi những sự điên rồ đầy cảm hứng chứ? Khó khăn nằm ở chỗ phải tìm ra chúng để mà làm. Đừng bao giờ bỏ lỡ cơ hội: nó chẳng đến mỗi ngày đâu. Tôi sẽ biến cái con nhóc rách rưới bám váy chợ búa này thành một nữ công tước.
LIZA (kịch liệt phản đối cách nhìn nhận này về mình) Á—á—á—âu—âu—oo!
HIGGINS (bị cuốn đi) Phải: trong sáu tháng—trong ba tháng nếu cô ta có đôi tai thính và cái lưỡi lanh lợi—tôi sẽ đưa cô ta đi muôn nơi và đóng thế thành bất cứ ai. Chúng ta sẽ bắt đầu từ hôm nay! Ngay bây giờ! Khoảnh khắc này! Đem cô ta đi tắm rửa sạch sẽ đi, Mrs. Pearce. Dùng xà phòng Monkey Brand nếu mấy cách khác không sạch nổi. Dưới bếp có lửa than hồng không đấy?
MRS. PEARCE (phản đối) Có chứ ạ; nhưng—
HIGGINS (lại ào ào tiếp lời) Lột hết quần áo của cô ta ra rồi đem đốt sạch đi. Gọi điện cho Whiteley hoặc ai đó đặt mua đồ mới đi. Lấy giấy gói hàng bọc tạm người cô ta lại cho đến khi quần áo mới tới.
LIZA. Anh chẳng phải quý ông gì cả, đồ tồi, lại đi nói năng những chuyện như thế. Tôi là một cô gái ngoan, tôi biết điều đó; và tôi thừa biết mấy kẻ hạng như các người là loại nào, tôi lạ gì.
HIGGINS. Chúng tôi không cần mấy thói ra vẻ đạo mạo vùng Lisson Grove của cô ở đây đâu, cô gái trẻ ạ. Cô phải học cách cư xử như một nữ công tước cơ. Dưa cô ta đi đi, Mrs. Pearce. Nếu cô ta gây sự thì cứ quất cho một trận.
LIZA (vụt đứng dậy, chạy trốn ra sau lưng Pickering và Mrs. Pearce để cầu cứu) Không! Tôi sẽ gọi cảnh sát cho mà xem.
MRS. PEARCE. Nhưng tôi biết bố trí cô ta ở đâu cơ chứ.
HIGGINS. Ném cô ta vào thùng rác ấy.
LIZA. Á—á—á—âu—âu—oo!
PICKERING. Thôi nào Higgins! Hãy biết điều một chút chứ.
MRS. PEARCE (kiên quyết) Ngài phải biết điều chứ, Mr. Higgins: thực sự ngài phải thế đấy. Ngài không thể muốn giẫm đạp lên đầu ai thì giẫm thế này được.
Higgins, sau khi bị mắng mỏ, liền dịu xuống. Cơn cuồng phong nhường chỗ cho ngọn gió hiền hòa của sự ngạc nhiên dễ mến.
HIGGINS (với sự điêu luyện chuyên nghiệp trong từng âm điệu) Tôi giẫm đạp lên mọi người sao! Ôi Mrs. Pearce thân mến của tôi, Pickering thân mến của tôi, tôi chưa bao giờ có mảy may ý định giẫm đạp lên bất kỳ ai cả. Tất cả những gì tôi đề nghị chỉ là chúng ta nên tử tế với cô gái tội nghiệp này. Chúng ta phải giúp cô ấy chuẩn bị và thích nghi với địa vị mới trong cuộc đời. Nếu tôi diễn đạt không rõ ràng thì đó là vì tôi không muốn làm tổn thương sự tế nhị của cô ấy, hay của các vị.
Liza, được trấn an, rón rén quay trở lại ghế của mình.
MRS. PEARCE (nói với Pickering) Này, ngài đã bao giờ nghe thấy chuyện gì thế này chưa, thưa ngài?
PICKERING (cười sảng khoái) Chưa bao giờ, Mrs. Pearce: chưa bao giờ.
HIGGINS (kiên nhẫn) Có chuyện gì thế?
MRS. PEARCE. Vâng, vấn đề là thế này, thưa ngài, ngài không thể vớ lấy một cô gái như thế cứ như thể ngài đang nhặt một hòn sỏi trên bãi biển vậy.
HIGGINS. Sao lại không chứ?
MRS. PEARCE. Sao lại không ư! Nhưng ngài có biết gì về cô ta đâu. Thế bố mẹ cô ta thì sao? Biết đâu cô ta có chồng rồi thì sao.
LIZA. Quỷ tha ma bắt!
HIGGINS. Thấy chưa! Như cô ta vừa thốt lên rất đúng mực đấy, quỷ tha ma bắt! Có chồng với chả con! Bộ cô không biết là phụ nữ tầng lớp đó chỉ một năm sau khi kết hôn là trông tàn tạ hệt như một con mụ mòn mỏi tuổi năm mươi rồi sao.
LIZA. Ai thèm lấy tôi cơ chứ?
HIGGINS (đột nhiên dùng đến những âm trầm quyến rũ đến rợn ngợp với phong cách ngâm thơ đỉnh cao nhất của mình) Chúa ơi, Eliza, các con đường sẽ ngập tràn xác đàn ông tự sát vì cô trước khi tôi buông tha cho cô đấy.
MRS. PEARCE. Vớ vẩn quá, thưa ngài. Ngài không được phép nói năng kiểu đó với cô ta.
LIZA (đứng phụt dậy, quyết tâm thủ thế) Tôi đi đây. Hắn đúng là bị điên rồi còn gì. Tôi không cần mấy kẻ thần kinh dạy dỗ mình đâu.
HIGGINS (bị tổn thương ở điểm nhạy cảm nhất bởi sự trơ lơ của cô trước giọng đọc của anh) Ồ, vậy sao! Ra tôi bị điên à? Tốt lắm, Mrs. Pearce: cô không cần phải đặt mua quần áo mới cho cô ta nữa đâu. Quẳng cổ ta ra ngoài đi.
LIZA (mếu máo) Á—ơ. Anh không có quyền động vào tôi.
MRS. PEARCE. Giờ thì cô thấy cái thói xấc láo nó dẫn đến kết cục gì chưa. (Ra hiệu về phía cửa) Lối này, làm ơn.
LIZA (suýt khóc) Tôi có cần quần áo mới nào đâu. Tôi thèm vào nhận ấy chứ. (Cô vứt phăng chiếc khăn tay đi) Tôi tự mua được quần áo cho mình.
HIGGINS (nhanh chóng nhặt lại chiếc khăn tay và chặn đầu cô trên con đường đầy miễn cưỡng hướng ra cửa) Cô đúng là một đứa vô ơn bội nghĩa và hư hỏng. Đây là lòng tốt của tôi khi đề nghị vớt cô khỏi vũng bùn, diện cho cô những bộ cánh lộng lẫy và biến cô thành một quý cô đấy.
MRS. PEARCE. Dừng lại đi, Mr. Higgins. Tôi không cho phép đâu. Chính ngài mới là kẻ hư hỏng đấy. Về nhà với bố mẹ cô đi, cô gái; và bảo họ chăm sóc cô cho cẩn thận vào.
LIZA. Tôi có bố mẹ nào đâu. Họ bảo tôi lớn đủ để tự kiếm sống rồi đuổi tôi cổ ra đường rồi.
MRS. PEARCE. Mẹ cô đâu?
LIZA. Tôi làm gì có mẹ. Người đuổi tôi đi là bà mẹ kế thứ sáu của tôi cơ. Nhưng tôi vẫn sống tốt chẳng cần họ đấy thôi. Và tôi là một đứa con gái ngoan, tôi thế đấy.
HIGGINS. Thôi được, thế thì rốt cuộc tất cả mớ hỗn độn này là vì cái gì cơ chứ? Con bé chẳng thuộc về ai cả—chẳng có ích gì cho ai ngoài tôi. (Anh tiến lại gần Mrs. Pearce và bắt đầu nịnh nọt) Cô có thể nhận nuôi nó mà, Mrs. Pearce: tôi chắc chắn một cô con gái sẽ mang lại cho cô rất nhiều niềm vui đấy. Giờ thì đừng làm rùm beng lên nữa. Dưa nó xuống lầu đi; và—
MRS. PEARCE. Nhưng rồi số phận nó sẽ ra sao? Nó có được trả lương lậu gì không? Xin ngài hãy tỏ ra thực tế chút đi, thưa ngài.
HIGGINS. Ồ, trả nó bao nhiêu tùy ý: cứ ghi vào sổ chi tiêu gia đình ấy. (Mất kiên nhẫn) Rốt cuộc nó cần tiền làm cái quái gì cơ chứ? Nó sẽ có cơm ăn áo mặc. Cho tiền vào chỉ để nó đem đi uống rượu thôi.
LIZA (quay ngoắt lại trợn mắt nhìn anh) Ồ anh đúng là một tên ác thú. Xạo nhà anh đấy: chẳng đời nào có ai nhìn thấy bóng dáng giọt rượu nào trên người tôi cả. (Cô quay lại ghế của mình, ngồi phịch xuống với vẻ thách thức).
PICKERING (với sự can ngăn đầy nhã nhặn) Anh có nghĩ rằng cô gái này cũng có cảm xúc đấy chứ, hả Higgins?
HIGGINS (nhìn cô ta đánh giá) Ồ không, tôi không nghĩ vậy đâu. Chẳng có cảm xúc nào mà chúng ta phải bận tâm đâu. (Vui vẻ) Đúng không hả Eliza?
LIZA. Tôi cũng có cảm xúc giống hệt bất kỳ ai chứ bộ.
HIGGINS (nói với Pickering, vẻ ngẫm nghĩ) Anh thấy khó khăn chưa?
PICKERING. Hả? Khó khăn gì cơ?
HIGGINS. Bắt cô ta nói đúng ngữ pháp ấy. Riêng việc phát âm thì dễ ợt.
LIZA. Tôi không muốn nói ngữ pháp. Tôi muốn ăn nói như một quý cô cơ.
MRS. PEARCE. Xin ngài hãy bám sát trọng tâm đi, Mr. Higgins. Tôi muốn biết các điều kiện để cô gái này ở lại đây là gì. Nó có được hưởng lương bổng gì không? Và chuyện gì sẽ xảy ra với nó khi ngài dạy xong? Ngài phải nhìn xa trông rộng ra một chút chứ.
HIGGINS (mất kiên nhẫn) Chuyện gì xảy ra với nó nếu tôi vứt nó lại ngoài vũng bùn chứ? Trả lời tôi xem nào, Mrs. Pearce.
MRS. PEARCE. Đó là chuyện của riêng cô ấy, không phải của ngài, Mr. Higgins.
HIGGINS. Chà, khi tôi dạy xong xuôi cho cô ta, chúng ta có thể quẳng cô ta trở lại vũng bùn; và rồi đó lại là chuyện của riêng cô ta; thế là ổn thỏa cả chứ gì.
LIZA. Ồ, anh chẳng có một trái tim biết cảm thông nào cả: trong đầu anh chẳng quan tâm đến cái quái gì ngoài bản thân mình (cô đứng phắt dậy, dứt khoát bước ra giữa phòng). Này! Tôi chịu đựng đủ lắm rồi đấy. Tôi đi đây (hướng thẳng ra cửa). Anh đúng là nên thấy xấu hổ về cái bản mặt mình đi mới phải.
HIGGINS (chớp lấy một viên kẹo sô-cô-la từ đàn piano, đôi mắt đột nhiên lấp lánh vẻ nghịch ngợm) Ăn chút sô-cô-la đi, Eliza.
LIZA (khựng lại, bị cáu dỗ) Làm sao tôi biết trong đó có thứ quỷ quái gì cơ chứ? Tôi từng nghe mấy chuyện con gái bị đánh thuốc mê bởi những kẻ hạng như anh rồi đấy.
Higgins rút nhanh con dao nhíp; cắt đôi viên sô-cô-la; bỏ một nửa vào miệng nuốt chửng; rồi đưa nửa còn lại cho cô.
HIGGINS. Lời thề danh dự đấy, Eliza. Tôi ăn một nửa, cô ăn nửa kia.
(Liza há miệng định cãi lại: anh bèn tống ngay nửa viên sô-cô-la vào miệng cô) Cô sẽ được nhận từng hộp, từng thùng chúng mỗi ngày. Cô sẽ sống bằng chúng luôn ấy chứ. Hả?
LIZA (sau khi đã nuốt trọn viên sô-cô-la sau suýt sặc nghẹn) Lẽ ra tôi chẳng thèm ăn đâu, chỉ vì tôi quá ra dáng quý cô nên mới không nhổ nó ra khỏi miệng đấy thôi.
HIGGINS. Nghe này, Eliza. Tôi tưởng cô bảo cô đến đây bằng tắc-xi cơ mà.
LIZA. Vâng, thì sao chứ? Tôi cũng có quyền đi tắc-xi đàng hoàng như bất kỳ ai khác chứ bộ.
HIGGINS. Cô nói đúng, Eliza; và từ nay về sau cô sẽ được đi tắc-xi thỏa thích bao nhiêu tùy ý. Cô sẽ được lượn lên lượn xuống, vòng quanh thị trấn bằng tắc-xi mỗi ngày. Hãy nghĩ đến điều đó xem, Eliza.
MRS. PEARCE. Mr. Higgins: ngài đang cám dỗ con bé đấy. Thật không phải lẽ chút nào. Nó phải nghĩ cho tương lai chứ.
HIGGINS. Ở tuổi nó á! Vớ vẩn! Khi nào chẳng có tương lai nào để mà nghĩ thì hãy hay nghĩ đến tương lai. Không, Eliza: hãy làm theo lời vị phu nhân này này: hãy nghĩ đến tương lai của người khác; nhưng đừng bao giờ nghĩ đến tương lai của chính mình. Hãy nghĩ đến sô-cô-la, đến tắc-xi, đến vàng bạc và kim cương ấy.
LIZA. Không: tôi chẳng cần vàng với chả kim cương nào hết. Tôi là một cô gái ngoan, tôi thế đấy. (Cô ngồi xuống lại, ra vẻ giữ giá).
HIGGINS. Cô sẽ mãi như vậy, Eliza, dưới sự chăm sóc của Mrs. Pearce. Và cô sẽ lấy một sĩ quan thuộc đội cận vệ, với bộ ria mép đẹp tuyệt trần: con trai của một hầu tước—người sẽ từ tử vì dám cưới cô, nhưng rồi sẽ mềm lòng khi nhìn thấy vẻ đẹp và đức hạnh của cô—
PICKERING. Xin lỗi anh nhé Higgins; nhưng tôi thực sự phải can thiệp thôi. Mrs. Pearce nói hoàn toàn đúng đấy. Nếu cô gái này phó thác bản thân vào tay anh trong sáu tháng cho một cuộc thí nghiệm giảng dạy, cô ấy phải hiểu thật tường tận những gì mình đang làm.
HIGGINS. Sao cô ta hiểu nổi chứ? Cô ta vốn vô ơn không thể hiểu được bất cứ thứ gì. Hơn nữa, liệu có ai trong chúng ta hiểu nổi những gì mình đang làm không cơ chứ? Nếu có, liệu chúng ta có bao giờ làm thế nữa không?
PICKERING. Rất khôn ngoan đấy, Higgins; nhưng chẳng thực tế chút nào. (Nói với Eliza) Miss Doolittle—
LIZA (choáng váng) Á—á—âu—oo!
HIGGINS. Thấy chưa! Đó là tất cả những gì anh moi ra được từ Eliza đấy. Á—á—âu—oo! Giải thích cũng bằng thừa. Là một người lính, lẽ ra anh phải biết điều đó chứ. Ra lệnh cho cô ta đi: đó mới là thứ cô ta cần. Eliza: cô sẽ sống ở đây trong sáu tháng tới, học cách ăn nói thật hay, giống như một quý cô trong tiệm hoa. Nếu cô ngoan ngoãn và làm theo mọi điều được bảo, cô sẽ được ngủ trong một căn phòng đàng hoàng, được ăn uống thỏa thích, và có tiền để mua sô-cô-la cũng như đi dạo bằng tắc-xi. Còn nếu cô hư đốn và lười biếng, cô sẽ phải ngủ ở cái bếp sau nhà giữa lũ bọ hung đen sì, và bị Mrs. Pearce quất cho nhừ đòn bằng chổi. Hết sáu tháng, cô sẽ được ngồi xe ngựa đến cung điện Buckingham trong bộ cánh thật lộng lẫy. Nếu nhà Vua phát hiện ra cô không phải là quý cô, cô sẽ bị cảnh sát tống vào Tháp London, nơi cái đầu của cô sẽ bị chém đứt phăng để làm gương cho những đứa bán hoa ảo tưởng khác. Còn nếu không bị phát hiện, cô sẽ được tặng một khoản tiền khởi nghiệp là bảy xu rưỡi để bắt đầu cuộc sống của một quý cô trong tiệm. Nếu cô từ chối lời đề nghị này, cô sẽ là một đứa vô ơn bội nghĩa và hư hỏng nhất; và các thiên thần sẽ phải khóc thương cho cô đấy. (Nói với Pickering) Thế anh đã thấy thỏa mãn chưa, Pickering? (Nói với Mrs. Pearce) Tôi có thể trình bày rõ ràng và công bằng hơn thế được nữa không, Mrs. Pearce?
MRS. PEARCE (kiên nhẫn) Tôi nghĩ tốt hơn là ngài nên để tôi nói chuyện đàng hoàng với con bé trong phòng riêng thì hơn. Tôi không chắc mình có thể chịu trách nhiệm về nó hay đồng ý với sự sắp xếp này đâu. Dĩ nhiên tôi biết ngài chẳng có ý hại gì nó; nhưng khi ngài đã nổi cái gọi là hứng thú với giọng điệu của người khác, ngài chẳng bao giờ màng suy nghĩ hay quan tâm điều gì sẽ xảy ra với họ hay với chính ngài nữa. Đi theo tôi nào, Eliza.
HIGGINS. Thế là ổn rồi. Cảm ơn cô nhé, Mrs. Pearce. Lùa cổ ta đi tắm rửa đi.
LIZA (đứng dậy với vẻ miễn cưỡng và đầy nghi kỵ) Anh đúng là một tên đại bạo chúa. Tôi không ở lại đây nếu tôi không thích đâu. Tôi chẳng để ai đánh đập mình đâu nhé. Tôi có thèm đòi đến cung điện Bucknam đâu cơ chứ, chẳng có đâu. Tôi chưa bao giờ vướng vào rắc rối với cảnh sát cả, đố ai tìm ra đấy. Tôi là một đứa con gái ngoan—
MRS. PEARCE. Đừng có cãi lại, cô gái kia. Cô không hiểu ngài ấy đâu. Đi theo tôi. (Bà dẫn đường ra cửa và giữ nó mở cho Eliza).
LIZA (khi bước ra ngoài) Chà, ý tôi nói là đúng. Tôi không thèm đến gần nhà vua đâu, có bị chém đầu tôi cũng chẳng thèm. Giá mà tôi biết trước mình dấn thân vào cái quỷ gì thế này, đời nào tôi thèm bén mảng đến đây. Tôi vẫn luôn là một cô gái ngoan; và tôi có thèm thốt ra nửa lời với hắn đâu cơ chứ; và tôi chẳng nợ nần gì hắn sất; và tôi mặc kệ; và tôi không thèm để ai đè đầu cưỡi cổ đâu; và tôi cũng có cảm xúc của riêng mình giống hệt người khác—
Mrs. Pearce khép cửa lại; và những lời than vãn của Eliza không còn nghe thấy được nữa. Pickering từ lò sưởi bước đến chỗ chiếc ghế và ngồi dạng chân lên đó, hai tay tựa vào lưng ghế.
PICKERING. Bỏ qua sự thẳng thắn này nhé Higgins. Anh có phải là một người đàn ông có tư cách đạo đức đàng hoàng trong chuyện nam nữ không đấy?
HIGGINS (u ám) Anh đã từng gặp người đàn ông nào có tư cách đạo đức đàng hoàng trong chuyện nam nữ chưa?
PICKERING. Rồi chứ: rất thường xuyên là đằng khác.
HIGGINS (một cách quả quyết, dùng tay nâng người lên ngang tầm đàn piano, rồi nhảy phắt lên đó ngồi) Chà, thì tôi chưa. Tôi nhận ra rằng ngay khoảnh khắc tôi cho phép một người phụ nữ kết bạn với mình, cô ta liền trở nên ghen tuông, đòi hỏi, đa nghi, và phiền toái chết đi được. Tôi nhận ra rằng ngay khoảnh khắc tôi tự cho phép mình kết bạn với phụ nữ, tôi liền trở nên ích kỷ và độc đoán. Phụ nữ làm đảo lộn mọi thứ. Khi anh cho họ bước vào cuộc đời mình, anh sẽ thấy người phụ nữ theo đuổi một đằng còn anh lại theo đuổi một nẻo.
PICKERING. Theo đuổi cái gì, ví dụ thế?
HIGGINS (bứt rứt nhảy xuống khỏi đàn piano) Ồ, Chúa mới biết được! Tôi đoán là người phụ nữ muốn sống cuộc đời của riêng cô ấy; còn đàn ông lại muốn sống cuộc đời của chính mình; và ai nấy đều cố gắng lôi kéo người kia đi lệch hướng. Một người muốn đi bắc còn kẻ kia muốn đi nam, và kết quả là cả hai đành phải lôi nhau đi đông, mặc dù cả hai đều căm ghét cái gió đông ấy. (Anh ngồi xuống chiếc ghế dài bên bàn phím) Thế nên tôi cứ thế này thôi, một gã trai tân già cỗi đích thực, và có vẻ sẽ mãi thế đến cuối đời.
PICKERING (đứng dậy, nghiêm nghị đứng chấn ngay phía trên anh) Thôi nào, Higgins! Anh thừa biết ý tôi mà. Nếu tôi đã nhúng tay vào vụ này, tôi sẽ thấy mình phải có trách nhiệm với cô gái đó. Tôi hy vọng mọi chuyện đều được ngầm hiểu là sẽ không có lợi dụng vị trí của cô ấy đâu đấy.
HIGGINS. Cái gì! Cái thứ đó á! Thiêng liêng lắm đấy, xin anh cứ yên tâm. (Đứng dậy để giải thích) Anh thấy đấy, cô ta sẽ là một học trò; mà việc dạy học sẽ là bất khả thi trừ khi học trò là những đối tượng thiêng liêng. Tôi đã dạy hàng tá nữ triệu phú người Mỹ cách nói tiếng Anh: những người phụ nữ ưa nhìn nhất trên thế giới này đấy. Tôi đã dạn dày sương gió rồi. Bọn họ đối với tôi chẳng khác nào những khúc gỗ cả. Và tôi cũng chẳng khác nào một khúc gỗ đối với họ. Nó là—
Mrs. Pearce mở cửa bước vào. Trên tay bà cầm chiếc mũ của Eliza. Pickering lùi lại ghế bành bên lò sưởi rồi ngồi xuống.
HIGGINS (háo hức) Thế nào rồi, Mrs. Pearce: mọi chuyện ổn thỏa cả chứ?
MRS. PEARCE (ở cửa) Tôi chỉ muốn làm phiền ngài một lời thôi, nếu được phép, thưa Mr. Higgins.
HIGGINS. Được chứ, cứ tự nhiên. Vào đây đi. (Bà bước tới) Đừng có đốt cái đó nhé, Mrs. Pearce. Tôi sẽ giữ nó lại như một món đồ kỳ cục đấy. (Anh cầm lấy chiếc mũ).
MRS. PEARCE. Xin ngài hãy cầm cẩn thận cho, thưa ngài. Tôi đã phải hứa với con bé là không đem đốt nó rồi; nhưng tốt nhất là tôi nên tống nó vào lò nướng một lúc.
HIGGINS (vội vã đặt nó xuống đàn piano) Ồ! Cảm ơn cô. Nào, cô có điều gì muốn nói với tôi đây?
PICKERING. Tôi có đang làm vướng víu gì không?
MRS. PEARCE. Không hề ạ, thưa ngài. Mr. Higgins: xin ngài hãy hết sức cẩn trọng với những lời mình thốt ra trước mặt con bé nhé.
HIGGINS (nghiêm khắc) Dĩ nhiên rồi. Tôi lúc nào chẳng cẩn trọng với lời ăn tiếng nói của mình. Sao cô lại nói thế với tôi cơ chứ?
MRS. PEARCE (điềm nhiên) Không đâu thưa ngài: ngài chẳng hề cẩn trọng tí nào mỗi khi để thất lạc thứ gì đó hoặc mỗi khi nổi đóa lên một chút đâu. Giờ thì trước mặt tôi thế nào cũng được: tôi quen rồi. Nhưng ngài thực sự không được phép chửi thề trước mặt con bé.
HIGGINS (phẫn nộ) Tôi chửi thề! (Nhấn mạnh hết sức) Tôi không bao giờ chửi thề cả. Tôi căm ghét cái thói hư tật xấu đó. Quỷ tha ma bắt ý cô là sao hả?
MRS. PEARCE (trơ ra) Đó chính là ý tôi đấy, thưa ngài. Ngài chửi thề quá nhiều là đằng khác. Tôi không bận tâm mấy câu chết tiệt với quỷ tha ma bắt của ngài, và cái gì mà quỷ tha ở đâu với quỷ bắt ở đâu và quỷ nào với—
HIGGINS. Thật không thể tin nổi! Mrs. Pearce: những lời lẽ này lại thốt ra từ chính đôi môi của cô đấy ư!
MRS. PEARCE (không chịu bỏ qua)—nhưng có một từ cụ thể mà tôi phải yêu cầu ngài không được dùng. Con bé vừa mới thốt ra từ đó chính nó xong vì nước tắm quá nóng. Nó bắt đầu bằng chữ cái giống hệt chữ "tắm". Con bé nào biết gì hơn đâu: nó học được điều đó ngay từ đầu gối mẹ nó mà. Nhưng nó tuyệt đối không được nghe thấy từ đó phát ra từ cửa miệng của ngài.
HIGGINS (kiêu kỳ) Tôi không thể tự nhận là mình đã từng thốt ra từ đó bao giờ đâu, Mrs. Pearce. (Bà trân trân nhìn anh. Anh nói thêm, cố che đậy một lương tâm bứt rứt bằng một vẻ mặt đầy phán quyết) Trừ khi có lẽ trong những lúc phấn khích tột độ và hoàn toàn chính đáng.
MRS. PEARCE. Mới sáng nay thôi, thưa ngài, ngài đã áp dụng nó vào đôi giày của mình, vào miếng bơ, và vào cả ổ bánh mì đen nữa đấy.
HIGGINS. Ồ, chuyện đó á! Chỉ là phép điệp âm thuần túy thôi mà, Mrs. Pearce, điều rất tự nhiên đối với một nhà thơ.
MRS. PEARCE. Vâng, thưa ngài, dù ngài có gọi nó là gì đi nữa, tôi vẫn xin ngài đừng để con bé nghe thấy ngài lặp lại nó lần nào nữa.
HIGGINS. Ồ, được rồi, được rồi. Còn gì nữa không?
MRS. PEARCE. Chưa hết đâu, thưa ngài. Chúng ta sẽ phải hết sức cẩn trọng với con bé này về vấn đề vệ sinh cá nhân nữa.
HIGGINS. Dĩ nhiên rồi. Hoàn toàn chính xác. Vô cùng quan trọng.
MRS. PEARCE. Ý tôi là không được phép lôi thôi lếch thếch về trang phục hay bừa bãi trong việc vứt đồ đạc tung tóe khắp nơi.
HIGGINS (tiến lại gần bà một cách trang nghiêm) Chuẩn xác. Tôi cũng định nhắc cô về chuyện đó đây. (Anh bước tiếp sang chỗ Pickering—người đang thưởng thức cuộc trò chuyện một cách vô cùng hào hứng) Chính những tiểu tiết thế này mới là thứ quyết định đấy, Pickering. Hãy chăm lo cho từng xu nhỏ rồi những đồng bảng sẽ tự khắc lo lấy phần việc của chúng, câu nói đó đúng với thói quen cá nhân chẳng kém gì với tiền bạc cả. (Anh dừng chân ở thảm lò sưởi, với phong thái của một kẻ đang chiếm giữ một vị thế bất khả xâm phạm).
MRS. PEARCE. Vâng, thưa ngài. Thế thì tôi xin phép được đề nghị ngài đừng mặc nguyên bộ áo ngủ đi xuống ăn sáng nữa, hoặc ít ra thì đừng dùng nó làm khăn ăn ở cái mức độ kinh khủng như ngài vẫn làm, thưa ngài. Và nếu ngài có thể làm ơn đừng ăn mọi thứ chung trên một chiếc đĩa, đồng thời nhớ đừng tiện tay đặt cái xoong nấu cháo lên trên chiếc khăn trải bàn sạch sẽ nữa, thì đó sẽ là một tấm gương tốt hơn cho con bé. Ngài biết rõ dạo tuần trước ngài suýt thì bị nghẹn chết bởi cái xương cá lẫn trong mứt đấy thôi.
HIGGINS (bị đánh bật khỏi thảm lò sưởi và ngậm ngùi trôi dạt trở lại chỗ cây đàn piano) Đôi khi tôi làm mấy chuyện đó trong lúc đãng trí thôi mà; nhưng chắc chắn là tôi không làm chúng theo thói quen đâu. (Tức giận) Nhân tiện nhắc mới nhớ: áo ngủ của tôi nồng nặc cái mùi ben-zin chết tiệt.
MRS. PEARCE. Chắc chắn là thế rồi, Mr. Higgins. Nhưng nếu ngài chịu khó lau sạch những ngón tay của mình—
HIGGINS (gào lên) Ồ được rồi, được rồi: từ nay về sau tôi sẽ lau chúng vào tóc mình luôn cho vừa lòng.
MRS. PEARCE. Tôi hy vọng ngài không mếch lòng chứ, Mr. Higgins.
HIGGINS (sửng sốt khi thấy bản thân bị cho là có khả năng nuôi dưỡng một cảm xúc kém thân thiện) Không đời nào, không đời nào. Cô hoàn toàn đúng đấy, Mrs. Pearce: tôi sẽ hết sức cẩn trọng trước mặt con bé. Còn gì nữa không?
MRS. PEARCE. Dạ hết rồi, thưa ngài. Liệu con bé có được mặc mấy bộ trang phục kiểu Nhật mà ngài mang từ nước ngoài về không? Tôi thực sự không thể bắt nó mặc lại mấy bộ đồ cũ rích ngày thường được đâu.
HIGGINS. Chắc chắn rồi. Muốn mặc gì thì tùy. Còn gì nữa không?
MRS. PEARCE. Cảm ơn ngài. Dạ hết rồi ạ. (Bà bước ra ngoài).
HIGGINS. Anh biết không Pickering, người phụ nữ đó có những ý nghĩ kỳ quái nhất trên đời về tôi đấy. Ở đây tôi là một gã đàn ông rụt rè, e thẹn. Tôi chưa bao giờ có thể cảm thấy mình thực sự trưởng thành và vĩ đại như những gã khác cả. Thế mà cô ta lại đinh ninh chắc chắn rằng tôi là một kẻ độc đoán, hách dịch và chuyên quyền cơ chứ. Tôi tài nào lý giải nổi.
Mrs. Pearce quay trở lại.
MRS. PEARCE. Thưa ngài, rắc rối bắt đầu xuất hiện rồi đấy ạ. Có một lão phu hốt rác ở dưới nhà tên là Alfred Doolittle muốn gặp ngài. Lão bảo ngài đang giữ con gái lão ở đây.
PICKERING (đứng phắt dậy) Chà! Trời ạ! (Anh lùi lại phía thảm lò sưởi).
HIGGINS (nhanh chóng) Cho tên để tiện đó lên đây.
MRS. PEARCE. Ồ, tùy ngài vậy, thưa ngài. (Bà đi ra).
PICKERING. Lão ta chưa chắc đã là một tên để tiện đâu, Higgins.
HIGGINS. Vớ vẩn. Dĩ nhiên lão ta là một tên để tiện rồi.
PICKERING. Dù có phải hay không đi nữa, tôi e rằng chúng ta sẽ gặp chút rắc rối với lão ta đấy.
HIGGINS (đầy tự tin) Ồ không: tôi không nghĩ vậy đâu. Nếu có rắc rối nào xảy ra thì lão ta sẽ phải đối mặt với tôi, chứ không phải tôi đối mặt với lão. Và thể nào chúng ta cũng sẽ khai thác được vài thứ thú vị từ lão cho mà xem.
PICKERING. Về con bé à?
HIGGINS. Không. Ý tôi là phương ngữ của lão cơ.
PICKERING. Ồ!
MRS. PEARCE (ở cửa) Thưa ngài, Doolittle đây ạ. (Bà cho Doolittle vào rồi lui ra).
Alfred Doolittle là một người hốt rác luống tuổi nhưng hãy còn tráng kiện, khoác trên người bộ trang phục đặc trưng của nghề nghiệp, bao gồm chiếc mũ có phần vành sau trùm kín cổ và vai. Lão có những đường nét khuôn mặt rõ nét và khá thú vị, đồng thời tỏ ra hoàn toàn chẳng biết sợ hay cắn rứt lương tâm là gì. Lão sở hữu một chất giọng cực kỳ biểu cảm, là kết quả của thói quen trút hết mọi tâm can mà không hề giữ kẽ. Tư thế hiện tại của lão là hiện thân của danh dự bị tổn thương và sự kiên quyết đanh thép.
DOOLITTLE (đứng ở cửa, còn lưỡng lự không biết ai trong hai vị quý ông mới là chủ nhân của mình) Giáo sư Higgins?
HIGGINS. Đây. Chào buổi sáng. Ngồi xuống đi.
DOOLITTLE. Chào ngài lớn nhé. (Lão uy quyền ngồi xuống) Tôi đến vì một việc vô cùng nghiêm trọng đấy, thưa ngài lớn.
HIGGINS (nói với Pickering) Lớn lên ở Hounslow đây. Chắc mẹ là người xứ Wales. (Doolittle há hốc miệng kinh ngạc. Higgins nói tiếp) Anh muốn gì nào, Doolittle?
DOOLITTLE (đe dọa) Tôi muốn con gái tôi: đó là thứ tôi muốn. Hiểu chứ?
HIGGINS. Dĩ nhiên là anh muốn thế rồi. Anh là bố nó cơ mà? Bộ anh còn tưởng có ai khác trên đời này thèm muốn nó nữa chắc? Tôi rất vui khi thấy anh vẫn còn sót lại chút đốm lửa tình cảm gia đình đấy. Nó ở trên lầu trên kìa. Dắt nó đi ngay lập tức đi.
DOOLITTLE (đứng phắt dậy, hoảng hốt đến mức chưng hửng) Cái gì!
HIGGINS. Dắt nó đi đi. Bộ anh tưởng tôi giữ con gái anh lại đây làm cảnh chắc?
DOOLITTLE (can ngăn) Này này, nghe đây ngài lớn. Thế này có hợp lý không cơ chứ? Chơi trò lợi dụng một người đàn ông thế này có công bằng không? Con bé là máu mủ của tôi. Các ông giữ nó lại. Thế phần tôi ở đâu? (Lão lại ngồi xuống).
HIGGINS. Con gái anh đã cả gan đến nhà tôi và đòi tôi dạy nó cách nói năng tử tế để có thể kiếm được một chân trong tiệm hoa. Vị quý ông này và quản gia của tôi đã ở đây suốt từ nãy đến giờ. (Lấn lướt áp đảo) Sao anh dám đến đây định tống tiền tôi hử? Chính anh đã xúi nó đến đây chứ gì.
DOOLITTLE (phản đối) Không đâu, thưa ngài lớn.
HIGGINS. Anh bắt buộc phải thế chứ. Nếu không thì làm sao anh có thể biết nó đang ở đây được cơ chứ?
DOOLITTLE. Đừng có vội kết tội một người đàn ông như thế chứ, ngài lớn.
HIGGINS. Cảnh sát sẽ kết tội anh đấy. Đây là một cái bẫy—một âm mưu tống tiền bằng đe dọa. Tôi sẽ gọi điện cho cảnh sát đấy (anh quả quyết tiến đến điện thoại và mở danh bạ).
DOOLITTLE. Tôi đã mở miệng xin anh một xu rách nào chưa? Tôi xin nhường quyền phán quyết cho vị quý ông ở đây này: tôi đã thốt ra nửa lời nào về tiền nong chưa?
HIGGINS (ném phắt cuốn sách sang một bên rồi hùng hổ tiến đến trước mặt Doolittle với một câu hỏi hóc búa) Thế anh đến đây vì cái quái gì nữa?
DOOLITTLE (ngọt ngào) Chà, thế một người đàn ông đến đây thì vì cái gì cơ chứ? Hãy tỏ ra có tình người đi chứ, ngài lớn.
HIGGINS (hạ vũ khí) Alfred: có phải anh đã xúi giục con bé làm thế không?
DOOLITTLE. Có Chúa phù hộ tôi, thưa ngài lớn, tôi chưa từng bao giờ làm thế. Tôi xin thề trước Kinh Thánh là tôi đã chẳng thèm nhìn mặt con bé từ hai tháng nay rồi.
HIGGINS. Thế thì làm quái nào anh biết nó ở đây?
DOOLITTLE ("đầy chất nhạc, đậm vẻ sầu bi") Tôi sẽ kể cho ngài nghe, thưa ngài lớn, nếu ngài chịu để tôi thốt ra một lời. Tôi rất sẵn lòng kể cho ngài. Tôi cực kỳ muốn kể cho ngài. Tôi đang mòn mỏi ngóng chờ để được kể cho ngài nghe đây.
HIGGINS. Pickering: gã này đích thị có năng khiếu hùng biện thiên bẩm đấy. Hãy quan sát nhịp điệu mang đậm âm hưởng mộc mạc quê mùa của lão xem. "Tôi rất sẵn lòng kể cho ngài: Tôi cực kỳ muốn kể cho ngài: Tôi đang mòn mỏi ngóng chờ để được kể cho ngài nghe đây." Thật là thứ hùng biện đầy tính cảm sướt mướt! Đó chính là dòng máu xứ Wales trong người lão đấy. Nó cũng giải thích cho bản tính gian dối và không trung thực của lão.
PICKERING. Ồ, XIN ANH ĐẤY, Higgins: chính tôi cũng là người miền Tây nước Anh đây này. (Nói với Doolittle) Làm sao anh biết con bé ở đây nếu anh không hề xúi nó đến?
DOOLITTLE. Sự tình là thế này, thưa ngài lớn. Con bé đã chở một thằng nhóc đi chơi bằng tắc-xi. Con trai của bà chủ nhà trọ nó ở ấy mà. Thằng bé cứ lảng vảng mãi với hy vọng được con bé cho đi nhờ xe về nhà lần nữa. Vâng, khi nghe tin ngài đồng ý cho con bé ở lại đây, nó liền sai thằng nhóc quay về lấy hành lý hộ. Tôi đã chạm trán thằng bé ở góc phố Long Acre và Endell Street.
HIGGINS. Quán rượu. Đúng chứ?
DOOLITTLE. Câu lạc bộ của người nghèo mà ngài, sao tôi lại không tới đó chứ?
PICKERING. Cứ để lão ấy kể hết câu chuyện đi, Higgins.
DOOLITTLE. Nó kể cho tôi nghe mọi chuyện đang diễn ra. Và tôi xin hỏi các ngài, cảm xúc và bổn phận của một người cha lúc đó sẽ ra sao? Tôi bảo thằng bé rằng: "Mày mang hành lý về đây cho tao," tôi bảo thế—
PICKERING. Sao anh không tự thân đi mà lấy?
DOOLITTLE. Bà chủ nhà trọ đời nào chịu giao đồ cho tôi, thưa ngài lớn. Mụ ta loại người đó đấy: các ngài biết thừa mà. Tôi đả phải bố thí cho thằng nhóc một xu thì nó mới chịu tin tưởng giao hành lý cho tôi đấy, cái đồ lợn con ấy. Tôi đem đồ đến đây chỉ để làm ơn làm phước cho các ngài thôi, và để tỏ ra dễ chịu một chút. Có thế thôi.
HIGGINS. Đồ đạc nhiều không?
DOOLITTLE. Nhạc cụ đấy, thưa ngài lớn. Vài bức tranh, chút trang sức lặt vặt, và một cái lồng chim. Nó bảo nó chẳng cần quần áo cũ nữa. Từ chuyện đó thì tôi phải suy luận ra cái gì cơ chứ, thưa ngài lớn? Tôi xin hỏi ngài với tư cách là một người cha thì tôi phải nghĩ thế nào đây?
HIGGINS. Thế là anh lao đến để cứu con bé khỏi số phận tồi tệ hơn cái chết chứ gì, hả?
DOOLITTLE (tán thưởng: nhẹ nhõm vì được thấu hiểu) Chuẩn luôn, thưa ngài lớn. Chính xác là thế.
PICKERING. Nhưng sao anh lại mang cả hành lý đến nếu anh có ý định lôi cổ nó về?
DOOLITTLE. Tôi đã thốt ra nửa lời nào về chuyện lôi cổ nó về chưa? Tôi nói thế bao giờ chưa nào?
HIGGINS (quyết liệt) Anh sẽ phải dắt cổ nó về ngay lập tức, nhanh như chớp. (Anh bước sang lò sưởi và bấm chuông).
DOOLITTLE (đứng dậy) Không đâu, thưa ngài lớn. Xin đừng nói thế. Tôi đâu phải kẻ nỡ cản trở con đường tiến thân của con gái mình. Đây là một cơ hội nghề nghiệp đang rộng mở cho nó, nói theo cách của các ngài; và—
Mrs. Pearce mở cửa bước vào chờ lệnh.
HIGGINS. Mrs. Pearce: đây là bố của Eliza. Lão đến để đón con bé về đây. Giao con bé cho lão đi. (Anh quay trở lại đàn piano, với thái độ phủi tay rũ bỏ hoàn toàn mọi chuyện).
DOOLITTLE. Không. Đây là sự hiểu lầm rồi. Nghe tôi nói đã—
MRS. PEARCE. Lão ta không thể đưa con bé đi được đâu, Mr. Higgins: làm sao mà đưa được chứ? Chính ngài vừa bảo tôi đem đốt hết quần áo của nó còn gì.
DOOLITTLE. Đúng thế đấy. Chẳng nhẽ tôi lại cõng con bé chạy rông ngoài đường trông như một con khỉ đột chắc? Tôi xin đặt vấn đề để các ngài suy ngẫm đấy.
HIGGINS. Anh đã đặt vấn đề là anh muốn có con gái mình đấy thôi. Cứ đón con gái anh đi. Nếu nó không có quần áo thì cứ ra ngoài mà mua cho nó vài bộ.
DOOLITTLE (tuyệt vọng) Thế quần áo lúc nó đến đâu rồi? Là tôi đốt hay là phu nhân nhà này đốt hả?
MRS. PEARCE. Thưa ngài, tôi là quản gia. Tôi đã cho người đi mua vài bộ quần áo mới cho con gái anh rồi. Khi nào chúng tới thì anh có thể đón nó về. Anh có thể ra phòng bếp đợi. Xin mời lối này.
Doolittle, vô cùng bối rối, lẽo đẽo đi theo bà ra cửa; rồi ngập ngừng; cuối cùng quay sang nói với Higgins với vẻ thân mật.
DOOLITTLE. Nghe này, thưa ngài lớn. Cả tôi và ngài đều là những người từng trải phong trần cả, đúng không nào?
HIGGINS. Ồ! Từng trải phong trần cơ đấy? Tốt hơn là anh nên lui ra đi, Mrs. Pearce.
MRS. PEARCE. Quả thực tôi cũng nghĩ thế đấy, thưa ngài. (Bà bước đi với dáng vẻ đầy uy quyền).
PICKERING. Sân khấu thuộc về anh đấy, Mr. Doolittle.
DOOLITTLE (nói với Pickering) Cảm ơn ngài lớn. (Nói với Higgins—người đang phải lánh nạn trên chiếc ghế dài bên đàn piano, hơi bị ngợp trước sự hiện diện sát nút của vị khách; bởi vì Doolittle vương vấn một mùi vị hốt rác rất đặc trưng) Vâng, sự thật là tôi cũng có chút cảm tình với ngài đấy, thưa ngài lớn; và nếu ngài đã muốn giữ con bé lại đến vậy, thì tôi cũng không khăng khăng bắt nó về nhà bằng mọi giá đâu, miễn là chúng ta có thể đạt được một thỏa thuận sòng phẳng. Nhìn nhận dưới lăng kính của một thiếu nữ, nó quả là một đứa con gái xinh xắn coi được. Nhưng với tư cách là một đứa con gái thì nó hoàn toàn chẳng đáng một xu cho chi phí nuôi dưỡng nó đâu; và tôi xin nói thẳng với ngài như thế. Tất cả những gì tôi đòi hỏi chỉ là quyền lợi chính đáng của một người cha; và ngài chắc chắn là người cuối cùng trên đời này lại đi mong đợi tôi để nó ra đi tay trắng; bởi vì tôi thừa nhận ngài là một trong những tay chơi sòng phẳng mà, thưa ngài lớn. Nào, năm bảng Anh thì bõ bèn gì với ngài chứ? Và Eliza thì có nghĩa lý gì với tôi cơ chứ? (Lão quay lại ghế của mình rồi đàng hoàng ngồi xuống).
PICKERING. Tôi nghĩ anh nên biết điều này, Doolittle, rằng ý định của Mr. Higgins là hoàn toàn trong sáng và danh dự.
DOOLITTLE. Dĩ nhiên là thế rồi, thưa ngài lớn. Nếu tôi mà nghĩ không phải vậy, tôi đã vòi năm mươi bảng rồi chứ không thèm ngó ngàng đến năm bảng.
HIGGINS (phát tởm) Ý anh muốn nói là, cái đồ vô lương tâm chai mặt này, rằng anh sẵn sàng bán con gái mình chỉ với giá 50 bảng sao?
DOOLITTLE. Bình thường thì tôi không đời nào làm thế đâu; nhưng để làm vừa lòng một quý ông như ngài thì tôi sẵn sàng làm rất nhiều chuyện đấy, tôi xin lấy danh dự bảo đảm luôn.
PICKERING. Anh hoàn toàn không có chút đạo đức nào sao, hả đồ khốn?
DOOLITTLE (mặt dày không thèm hổ thẹn) Làm quái gì có tiền mà đòi mua đạo đức hả ngài lớn. Ngài cũng chẳng khá hơn tôi đâu nếu ngài nghèo rớt mồng tơi như tôi thế này. Không phải là tôi có ý ác gì đâu nhé. Nhưng nếu Eliza kiếm chác được chút đỉnh từ vụ này, thì sao tôi lại không được hưởng chút xíu chứ?
HIGGINS (bối rối) Tôi không biết phải làm sao nữa, Pickering. Không thể chối cãi rằng xét về mặt đạo đức thì việc bố thí cho gã này dù chỉ một xu rách cũng là một tội ác rành rành. Thế nhưng tôi lại cảm thấy có một chút công lý thô mộc nào đó trong yêu sách của lão.
DOOLITTLE. Chuẩn đét luôn, thưa ngài lớn. Tất cả những gì tôi nói chỉ có thế. Trái tim của một người cha, ví von là thế đấy.
PICKERING. Chà, tôi hiểu cảm giác đó; nhưng thực sự thì có vẻ chẳng phải phép cho lắm—
DOOLITTLE. Xin đừng nói thế chứ, thưa ngài lớn. Đừng nhìn nhận vấn đề theo hướng đó. Tôi là cái thá gì nào, hỡi hai vị ngài lớn? Tôi xin hỏi các ngài, tôi rốt cuộc là cái thá gì chứ? Tôi chính là một thành phần thuộc tầng lớp người nghèo không xứng đáng: đó mới chính là con người tôi đấy. Hãy nghĩ xem điều đó có ý nghĩa gì đối với một người đàn ông cơ chứ. Nó có nghĩa là lúc nào lão ta cũng phải đối đầu với nền đạo đức giả tạo của tầng lớp trung lưu. Hễ có chút béo bở nào rơi vãi, và tôi thò tay xin một phần nhỏ, thì điệp khúc muôn thuở vẫn luôn là: "Mày là kẻ không xứng đáng; thế nên mày đéo được phép nhận." Nhưng nhu cầu của tôi thì lớn lao chẳng kém gì bất kỳ mụ góa phụ đáng thương nào từng húp tiền cứu trợ từ tận sáu quỹ từ thiện khác nhau chỉ trong vòng một tuần nhờ cái chết của cùng một ông chồng. Nhu cầu của tôi nào có ít hơn bất cứ kẻ xứng đáng nào đâu: tôi thậm chí còn cần nhiều hơn ấy chứ. Sức ăn của tôi nào có kém gì mấy gã đó; mà lượng rượu tôi nốc vào thì còn khủng khiếp hơn nhiều. Tôi cũng muốn có chút giải trí chứ, bởi vì tôi là một gã đàn ông biết tư duy. Tôi cũng muốn có niềm vui, có tiếng hát và ban nhạc khi tâm trạng chùng xuống chứ bộ. Vâng, thế mà chúng vẫn thu tiền của tôi đắt đỏ chẳng kém gì những kẻ xứng đáng ngoài kia cho mọi thứ. Đạo đức tầng lớp trung lưu là cái quái gì chứ? Chẳng qua chỉ là một cái cớ để đời nào cũng không thèm bố thí cho tôi bất cứ thứ gì. Thế nên, tôi xin hai vị quý ông chớ có chơi cái trò mèo vờn chuột đó với tôi. Tôi đang chơi sòng phẳng với các ngài cơ mà. Tôi đâu có thèm giả vờ làm người xứng đáng. Tôi là kẻ không xứng đáng; và tôi tuyên bố sẽ tiếp tục sống như một kẻ không xứng đáng như thế. Tôi thích thế; và đó mới là sự thật. Chẳng lẽ các ngài nỡ lợi dụng bản tính của một con người để quỵt luôn cái giá của đứa con gái do chính mồ hôi nước mắt lao động nuôi nấng khôn lớn cho đến khi nó trở nên phổng phao bắt mắt với hai vị quý ông đây sao? Năm bảng Anh chẳng nhẽ lại là quá vô lý ư? Tôi xin đặt câu hỏi và phó mặc cho các ngài định đoạt đấy.
HIGGINS (đứng phụt dậy, bước sang chỗ Pickering) Pickering: nếu chúng ta thu nhận gã này trong vòng ba tháng, hắn hoàn toàn có thể lựa chọn giữa một chiếc ghế trong Nội các hoặc một bục giảng đạo nổi tiếng ở xứ Wales đấy.
PICKERING. Anh nghĩ sao về lời đề nghị đó, Doolittle?
DOOLITTLE. Thôi xin ngài lớn, cảm ơn lòng tốt của ngài nhé. Tôi nghe chán chê mọi ông thầy tu với mọi vị thủ tướng rồi—vì tôi là một gã thích tư duy và sẵn sàng chơi tất tay với cả chính trị, tôn giáo hay cải cách xã hội chẳng khác gì mọi trò giải trí khác—và tôi xin nói thật với ngài là sống kiểu đó khổ như chó dù nhìn nhận theo bất cứ góc độ nào đi chăng nữa. Nghèo đói không xứng đáng mới chính là chân ái đời tôi. So sánh mọi ngõ ngách địa vị trong xã hội này với nhau, thì nó—nó—ừ thì, đó chính là cái quái duy nhất còn chút vị cay cay thú vị đúng với khẩu vị của tôi.
HIGGINS. Tôi đoán chúng ta đành phải bố thí cho lão năm bảng rồi.
PICKERING. Tôi e là lão ta sẽ nướng sạch nó vào những mục đích tồi tệ thôi.
DOOLITTLE. Còn lâu nhé ngài lớn, có Chúa phù hộ là tôi không bao giờ làm thế đâu. Xin đừng có sợ là tôi sẽ tích cóp tiết kiệm hay sống phè phỡn ăn bám vào số tiền đó nhé. Sẽ chẳng còn thừa lại một xu nào cho đến ngày Thứ Hai đâu: tôi sẽ lại phải quay cuồng đi làm kiếm sống hệt như chưa từng có nó trong đời ấy chứ. Nó chẳng thể biến tôi thành kẻ ăn mày đâu, cứ cược thế đi cho vuông. Chỉ là một cuộc chè chén thỏa thuê cho tôi và mụ nhà tôi, mang lại niềm vui cho chính mình đồng thời tạo công ăn việc làm cho người khác, lại vừa làm thỏa mãn các ngài khi biết rằng số tiền đó không hề bị ném qua cửa sổ. Các ngài chẳng thể tiêu nó vào mục đích nào tuyệt vời hơn thế đâu.
HIGGINS (rút ví tiền ra, bước vào giữa Doolittle và đàn piano) Lời đề nghị này thực sự không thể cưỡng lại được. Cho hẳn mười bảng đi. (Anh chìa ra hai tờ tiền cho gã hốt rác).
DOOLITTLE. Không đâu, thưa ngài lớn. Con bé nhà tôi sẽ chẳng có gan tiêu hết mười bảng đâu; và có lẽ tôi cũng chẳng dám nữa là. Mười bảng là một số tiền lớn lắm đấy: nó khiến một người đàn ông đâm ra phải dè dặt cẩn trọng; và một khi đã thế thì xin vĩnh biệt hạnh phúc luôn nhé. Xin ngài hãy cứ cho tôi đúng số tiền tôi vừa xin đi, thưa ngài lớn: không hơn một xu, và cũng chẳng kém một xu.
PICKERING. Sao anh không cưới luôn mụ vợ hờ đó đi cho rồi? Tôi vốn dĩ rất dị ứng với việc đi dung túng cho cái thứ đạo đức giả kiểu đó đấy.
DOOLITTLE. Xin hãy khuyên mụ ấy hộ tôi câu đó đi, thưa ngài lớn: khuyên hộ tôi cái. Tôi hoàn toàn sẵn lòng mà. Chính tôi mới là kẻ phải chịu đựng thiệt thòi ở đây này. Tôi chẳng có chút quyền uy gì để nắm thóp mụ ta cả. Lúc nào tôi cũng phải nịnh nọt chiều chuộng mụ. Phải mua quà cáp cống nạp cho mụ. Phải bấm bụng mua quần áo đắt đỏ cho mụ phát điên lên được. Tôi chẳng khác nào một tên nô lệ của mụ đàn bà đó cả, thưa ngài lớn, chỉ vì tôi không phải là người chồng hợp pháp của mụ. Và mụ ta thừa biết tỏng điều đó. Đừng hòng mong mỏi bắt mụ ta cưới tôi nhé! Hãy nghe lời khuyên của tôi đi, ngài lớn: hãy cưới ngay Eliza khi con bé hãy còn trẻ người non dạ và chưa biết gì đi. Nếu không sau này ngài sẽ phải hối hận đấy. Còn nếu ngài cưới, thì sau này con bé sẽ phải hối hận; nhưng thà là ngài hối hận còn hơn để con bé phải chịu, bởi vì ngài là đàn ông, còn nó chỉ là một người phụ nữ chẳng biết làm sao để được hạnh phúc nổi dưới bất kỳ hoàn cảnh nào đâu.
HIGGINS. Pickering: nếu chúng ta còn tiếp tục lắng nghe gã này thêm một phút nữa, chúng ta sẽ chẳng còn giữ nổi mảy may lý trí nào trong đầu nữa đâu. (Nói với Doolittle) Năm bảng như anh vừa nói nhé.
DOOLITTLE. Cảm ơn lòng tốt của ngài lớn nhiều lắm.
HIGGINS. Anh chắc chắn là không muốn nhận mười bảng chứ?
DOOLITTLE. Thôi để dịp khác đi ngài lớn. Hẹn dịp khác vậy.
HIGGINS (trao cho lão tờ năm bảng) Cầm lấy đi.
DOOLITTLE. Cảm ơn ngài lớn. Chào buổi sáng.
(Lão vội vã chạy ra cửa, nóng lòng muốn tẩu thoát cùng chiến lợi phẩm. Khi vừa mở cửa ra, lão khựng lại đối mặt với một thiếu nữ Nhật Bản vô cùng xinh xắn và sạch sẽ tinh tươm trong bộ ki-mô-nô bằng vải bông xanh đơn giản được in khéo léo những bông hoa nhài trắng nhỏ xíu. Mrs. Pearce đang đi cùng cô. Lão vội vàng cúi mình nhường đường và rối rít xin lỗi) Xin thứ lỗi nhé cô em.
THIẾU NỮ NHẬT BẢN. Quỷ tha ma bắt! Đến bố đẻ của mình mà cũng không nhận ra nổi nữa hả?
DOOLITTLE {thốt lên} Chúa tôi! Lại là Eliza!
HIGGINS {đồng- Cái gì thế này! Gì thế kia!
PICKERING {thời} Trẻ mãi không già!
LIZA. Trông tôi ngớ ngẩn lắm hả?
HIGGINS. Ngớ ngẩn ư?
MRS. PEARCE (ở cửa) Này anh Higgins, xin ngài đừng nói những câu khiến con bé đâm ra kiêu ngạo về bản thân nữa.
HIGGINS (tận tâm) Ồ! Đúng vậy nhỉ, Mrs. Pearce. (Nói với Eliza) Phải: ngớ ngẩn chết tiệt.
MRS. PEARCE. Xin ngài chủ trì cho.
HIGGINS (tự đính chính) Ý tôi là vô cùng ngớ ngẩn.
LIZA. Trông tôi sẽ ổn chán nếu đội thêm cái mũ lên đầu. (Cô cầm chiếc mũ lên; đội vào; rồi bước thong thả qua phòng ra tới lò sưởi với một phong thái thời thượng).
HIGGINS. Một kiểu thời trang mới, lạy Chúa tôi! Và lẽ ra nó phải trông gớm ghiếc mới đúng chứ!
DOOLITTLE (với niềm tự hào của người cha) Chà, đời nào tôi nghĩ con bé có thể tút tát lại trông xinh đẹp đến thế này chứ, thưa ngài lớn. Nó đúng là niềm tự hào của tôi đấy chứ lị, phải không nào?
LIZA. Tôi nói cho anh hay, ở đây làm sạch sẽ sướng thật đấy. Nước nóng nước lạnh chảy tận vòi, muốn dùng bao nhiêu tùy thích luôn. Khăn tắm bông dày dỗi, có đủ cả; và cái sào phơi khăn thì nóng rẫy phỏng cả tay. Bàn chải mềm để chà rửa kỳ cọ, cùng một cái chậu gỗ đựng xà phòng thơm phức mùi hoa anh thảo. Giờ thì tôi đã hiểu vì sao mấy bà quý cô lại sạch sẽ đến thế rồi. Việc tắm rửa hóa ra lại là một sự hưởng thụ sung sướng đối với họ đấy. Ước gì họ biết được việc đó đối với thể loại như tôi thì nó ám ảnh thế nào!
HIGGINS. Tôi rất vui vì phòng tắm đã làm cô hài lòng.
LIZA. Không hề nhé: không phải toàn bộ đâu; và tôi mặc kệ ai nghe thấy tôi nói điều đó thế nào đi nữa. Mrs. Pearce thừa biết đấy.
HIGGINS. Có chuyện gì không ổn thế, Mrs. Pearce?
MRS. PEARCE (điềm đạm) Ồ, không có gì đâu thưa ngài. Chẳng có gì to tát đâu ạ.
LIZA. Suýt tí nữa thì tôi đập nát nó ra đấy. Tôi chẳng biết phải dòm vào đâu nữa cơ mà. Nhưng cuối cùng tôi đã lấy cái khăn tắm trùm bén lên cái gương đó luôn rồi đấy.
HIGGINS. Trùm lên cái gì cơ?
MRS. PEARCE. Trùm lên cái gương soi đấy, thưa ngài.
HIGGINS. Doolittle: anh đã giáo dục con gái mình quá mức nghiêm khắc rồi đấy.
DOOLITTLE. Tôi á! Tôi có bao giờ dạy dỗ gì nó đâu, ngoài việc thỉnh thoảng cho nó vài roi vào mông cho nhớ đời. Đừng có đổ vấy lên đầu tôi nhé ngài lớn. Tại con bé chưa quen với nếp sống đó thôi, các ngài hiểu chứ: chỉ có thế thôi. Nhưng chẳng mấy chốc nó sẽ bắt nhịp được với thói sống tự do phóng túng của các ngài cho mà xem.
LIZA. Tôi là một đứa con gái ngoan, tôi thế đấy; và tôi đời nào thèm học đòi cái thói sống tự do phóng túng nào đâu.
HIGGINS. Eliza: nếu cô còn dám thốt lên câu rằng mình là một cô gái ngoan một lần nữa, bố cô sẽ dắt cổ cô về nhà ngay lập tức đấy.
DÒOLITTLE. Đừng hòng nhé. Các ngài chưa thèm hiểu rõ bố con nhà nó đâu. Tất cả những gì lão mò đến đây chỉ là để vòi vĩnh chút tiền tẩm quất say sưa thôi.
DOOLITTLE. Vâng, thế chứ còn quỷ quái gì mà tôi lại cần tiền nữa cơ chứ. Chắc để đem bỏ vào đĩa quyên góp trong nhà thờ quá. (Cô lè lưỡi trêu chọc lão. Lão tức tối đến mức Pickering ngay lập tức thấy cần phải bước vào can thiệp giữa hai người) Đừng có mà xấc láo hỗn xược với tôi nhé; và đừng để tôi nghe thấy cô dám giở cái thói đó ra với vị quý ông này lần nào nữa đấy, bằng không thì cô cứ chuẩn bị tinh thần mà ăn đòn với tôi đi nhé. Hiểu chưa?
HIGGINS. Anh có còn lời khuyên nào dành cho con bé trước khi lên đường không hỡi Doolittle? Chẳng hạn như lời ban phước lành chẳng hạn.
DOOLITTLE. Không đâu ngài lớn: tôi đâu có ngu ngốc đến mức truyền thụ hết những gì mình biết cho lũ con đâu. Giữ chân chúng nó đã đủ mệt bở hơi tai rồi nói gì đến chuyện đó. Nếu ngài muốn cái đầu của con Eliza được khôn ra, thưa ngài lớn, tốt nhất ngài cứ tự dùng roi da mà dạy dỗ nó đi. Thôi chào các ngài nhé. (Lão quay người định đi).
HIGGINS (đầy ấn tượng) Dừng lại đã. Anh sẽ phải đều đặn đến thăm con gái mình đấy. Đó là bổn phận của anh mà, biết chưa. Anh trai tôi là một mục sư; và ngài ấy có thể giúp ích cho anh trong những buổi trò chuyện với con bé.
DOOLITTLE (né tránh) Dĩ nhiên rồi. Tôi sẽ ghé qua mà, thưa ngài lớn. Không phải tuần này đâu, vì tôi đang bận việc ở tít đằng xa. Nhưng hẹn gặp lại sau, các ngài cứ tin tưởng ở tôi đi. Chào buổi chiều nhé các quý ông. Chào bà nhé. (Lão ngả mũ chào Mrs. Pearce, người tỏ vẻ khinh miệt cái gật đầu chào đó rồi bước đi. Lão nháy mắt với Higgins, ngầm nghĩ anh có lẽ cũng là một kẻ cùng cảnh ngộ đang phải chịu đựng tính khí khó ưa của Mrs. Pearce, rồi lững thững bước theo sau bà).
LIZA. Đừng có mà tin cái lão già chuyên nói dối đó. Hắn thà thả chó bẹc-giê ra cắn còn hơn là đối mặt với một ông mục sư ấy chứ. Các ngài đừng hòng mong túng mặt lão sớm đâu.
HIGGINS. Tôi cũng chẳng thiết tha gì, Eliza. Còn cô thì sao?
LIZA. Tôi cũng thế thôi. Tôi thèm vào cái cảnh phải nhìn thấy mặt hắn lần nữa trong đời. Hắn đúng là một vết nhơ ô nhục cho tôi, chuyên đi hốt rác thay vì chịu khó làm ăn lương thiện theo cái nghề của mình.
PICKERING. Thế nghề nghiệp thực sự của lão là gì vậy Eliza?
LIZA. Móc túi moi tiền từ túi người khác bỏ vào túi mình chứ gì. Nghề nghiệp chính thống của lão là thợ đào đất cơ—và đôi khi lão vẫn làm việc đó đấy—chỉ để tập thể dục thôi—và kiếm được khối tiền từ việc đó đấy chứ lị. Bộ các ngài không định gọi tôi là Miss Doolittle nữa hay sao?
PICKERING. Tôi xin lỗi nhé, Miss Doolittle. Chỉ là lỡ miệng thôi.
LIZA. Ồ, tôi chẳng mếch lòng đâu; chỉ là nghe nó ra dáng quý cô làm sao ấy chứ. Giá mà tôi được đón một chiếc tắc-xi ra tới góc phố Tottenham Court Road rồi bước xuống ở đó và bảo nó đứng đợi mình, chỉ để cho đám con gái ở đó biết mặt biết mày một chút thôi chứ gì. Dĩ nhiên là tôi sẽ chẳng thèm mở miệng nói chuyện với chúng nó đâu.
PICKERING. Tốt hơn là hãy đợi cho đến khi chúng tôi sắm cho cô được một bộ cánh thực sự thời thượng đã.
HIGGINS. Hơn nữa, cô không nên ruồng bỏ những người bạn cũ chỉ vì giờ đây cô đã đổi đời bước lên một tầm cao mới chứ. Đó là thứ mà chúng ta gọi là thói đua đòi trưởng giả đấy.
LIZA. Hy vọng là các ngài không đánh đồng thể loại như bọn chúng với bạn bè của tôi lúc này nhé. Bọn chúng từng lăng mạ miệt thị tôi đủ điều mỗi khi có cơ hội; và giờ thì đến lượt tôi đòi lại công bằng chứ bộ. Nhưng nếu đã diện quần áo thời trang thì tôi sẽ đợi. Tôi rất muốn có vài bộ đấy. Mrs. Pearce bảo ngài sắp sửa sắm cho tôi mấy bộ đồ mặc lúc đi ngủ ban đêm khác hẳn với đồ mặc ban ngày; nhưng quái lạ sao lại lãng phí tiền bạc vào những thứ đó trong khi mình hoàn toàn có thể sắm những bộ diện ra đường cho người ta ngắm cơ chứ. Hơn nữa, đời nào tôi có thể quen được cái cảnh thay mấy thứ đồ lạnh ngắt đó vào những đêm mùa đông cơ chứ.
MRS. PEARCE (quay trở lại) Nào, Eliza. Quần áo mới của cô tới rồi đấy, thử mặc vào xem thế nào đi.
LIZA. Á—âu—oo—ooh! (Cô hớt hải chạy biến đi).
MRS. PEARCE (đuổi theo sau) Ồ, đừng có chạy nhăng chạy cuội kiểu đó chứ, con bé này! (Bà khép cửa lại phía sau).
HIGGINS. Pickering: chúng ta vừa nhận một ca khó nhằn thật rồi đấy.
PICKERING (đầy quả quyết) Higgins: chuẩn không cần chỉnh.