Bãi xe ngõ Đông Bình đông nghịt người, vô số ánh đèn nhấp nháy hội tụ lại từ các hốc than, chạy dọc theo con ngõ rộng rãi có đường ray kép, tạo thành một dòng sông ánh sáng. Tiếng thở dốc nặng nề, tiếng hò hét phấn khích, tiếng hỏi han đầy nghi hoặc và tiếng chửi bới điên cuồng chẳng liên quan gì đến nhau, tất cả hòa quyện thành một khối ồn ào. Những luồng khí xao động cuộn xoáy và lăn lộn trên lòng sông ánh sáng, trên đỉnh đầu mọi người, nâng bổng một mặt trời hy vọng lơ lửng giữa không trung.

Toàn bộ quá trình bạo động dưới lòng đất diễn ra thuận lợi một cách khác thường, từ lúc ra tay ở hốc than 2420 lúc một giờ mười lăm phút, cho đến khi anh em ở hốc than 2348 đi ra lúc hai giờ hai mươi phút, cuộc bạo động chỉ mất một giờ mười lăm phút. Trong một giờ mười lăm phút này, bốn cảnh sát mỏ và năm lính Nhật bị tiêu diệt, mười tám cảnh sát mỏ cùng năm lính Nhật còn lại trở thành tù binh của những người bạo động. Hơn bốn trăm bảy mươi chiến tù bị ép làm nô lệ đã trở thành quân nhân một lần nữa, lại dấn thân vào cuộc chiến tranh.

Trong quá trình hành động, cảnh sát mỏ vẫn nổ súng, ba người anh em tham gia bạo động đã bỏ mạng dưới họng súng của cảnh sát mỏ, ngoài ra còn vài người bị thương.

Tuy nhiên, dù nói thế nào đi nữa, cuộc bạo động đã thành công. Lúc này, mười tám cảnh sát mỏ và năm tên lính Nhật kia đã bị trói lại, súng của chúng đã chuyển sang tay những người bạo động.

Tổng cộng thu được ba mươi hai khẩu súng.

Mạnh Tân Trạch, doanh trưởng doanh pháo binh thuộc trung đoàn 1093, chộp lấy một khẩu súng. Anh khoác khẩu súng đó trên lưng, chen dưới chân lầu than, bàn bạc gì đó với vài người. Sau đó, anh leo lên một toa xe không bị lật ngã xuống đất, diễn thuyết trước các anh em.

Lúc này là hai giờ ba mươi lăm phút.

"Anh em, yên lặng chút, yên lặng chút! Nghe tôi nói! Đừng ồn ào nữa..."

Mạnh Tân Trạch hô lớn hồi lâu, âm thanh trong ngõ mới dần lắng xuống, anh em nhìn chằm chằm vào Mạnh Tân Trạch, những người không nhìn thấy thì đứng đó im lặng lắng nghe.

"Anh em, chúng ta đã thành công! Từ giờ trở đi, chúng ta không phải là tù binh của người Nhật nữa, chúng ta là quân nhân! Giống như trước ngày 19 tháng 5 năm 27 vậy, là quân nhân Trung Quốc đánh người Nhật! Quân nhân thì phải giữ đúng quy củ của quân nhân! Bây giờ tôi xin tuyên bố, tôi, Mạnh Tân Trạch, doanh trưởng doanh pháo binh trung đoàn 1093, chịu trách nhiệm cho hành động lần này! Tôi yêu cầu anh em nghe theo sự chỉ huy của tôi, mọi người có làm được không?"

Có lẽ câu hỏi này hơi đột ngột, anh em tụ tập trong ngõ bãi xe im lặng một hồi, không ai trả lời.

Mạnh Tân Trạch có chút thất vọng, anh ngẩn người ra một chút, khóe miệng co giật rồi nói tiếp: "Nếu anh em không tin tưởng tôi, cũng có thể bầu một anh em khác đứng ra chịu trách nhiệm, nhưng mà..."

Mạnh Tân Trạch chưa nói hết câu, Điền Đức Thắng đứng cách cửa lầu không xa đã rống lên: "Lão Mạnh, đừng lải nhải nữa, nghe cậu! Đều nghe cậu cả, đứa nào khốn kiếp không phục, ông đây bắn chết nó!"

"Đúng, nghe doanh trưởng Mạnh!"

"Doanh trưởng Mạnh, anh ra lệnh đi!"

"Nghe doanh trưởng Mạnh!"

Tiếng hưởng ứng bùng nổ đột ngột, trong ngõ hầm như có một tràng sấm rền vang vọng qua. Mạnh Tân Trạch mỉm cười đầy cảm kích, dang hai tay ra, đè xuống ra hiệu cho anh em yên lặng.

Cử chỉ đã phát huy tác dụng, trong ngõ hầm lại một lần nữa trở nên yên tĩnh.

Mạnh Tân Trạch nói tiếp: "Anh em, ngay bây giờ, chúng ta sẽ xông ra từ cửa giếng thông gió, mọi người đừng lộn xộn, vẫn lấy đơn vị hốc cũ làm chuẩn, từng đội từng đội lên! Ba mươi hai khẩu súng, hai mươi khẩu do lão Hạng - Hạng Phúc Quảng cầm đầu dẫn đường mở lối, mười hai khẩu tôi giữ, chặn hậu phía cuối. Dù xảy ra bất cứ tình huống gì, cũng không được hoảng loạn, không được lộn xộn! Đã nghe rõ chưa?"

"Rõ!"

Lại một tràng tiếng hưởng ứng vang lên.

"Tốt! Sau đây, tôi còn phải làm rõ một điểm..."

Lúc này, trong đám đông có người kêu lên: "Thằng họ Mạnh kia, mẹ kiếp, mày bớt lải nhải vài câu được không?!"

Mạnh Tân Trạch sững sờ, cố sức nuốt nước bọt, lại nói: "Bạn ơi, đừng nóng vội, đợi tôi nói hết đã!"

Không ngờ, bên dưới càng kêu gào dữ dội hơn: "Đừng nghe thằng nhãi này nói nhảm! Chúng ta đi!"

"Đúng! Đi mau!"

Trong ngõ hầm xuất hiện sự hỗn loạn.

Mạnh Tân Trạch nổi giận, dậm chân lên toa xe, quát lớn: "Ai dám lộn xộn, ông đây bắn chết nó! Tôi nói lại lần nữa, chúng ta là quân nhân! Là quân nhân mẹ kiếp! Anh em, soi cho tôi, xem đứa nào đang quấy rối ở đó!"

Những kẻ đang vội vàng chạy trốn kia không dám lộn xộn nữa, sự hỗn loạn nhỏ nhoi trong chớp mắt đã lắng xuống.

"Bây giờ, tôi còn phải làm rõ một điểm nữa, tình hình trên mặt đất thế nào, chúng ta không biết, đội du kích của Kiều Cẩm Trình và Hà Hóa Nham đã đến chưa, đến bao nhiêu người, đều không nắm chắc! Nếu tình hình mặt đất có biến, chúng ta cũng phải liều mạng xông ra ngoài! Nhật canh cửa giếng thông gió sẽ không nhiều, nhiều nhất cũng chỉ hơn mười tên. Sau khi ra ngoài, tranh thủ lúc tối trời rút về phía sau núi trấn Nghiêm, vào núi rồi thì bọn Nhật hết cách!"

Có người lớn tiếng hỏi: "Chẳng phải đã bàn bạc là mặt đất có người tiếp ứng sao?"

Mạnh Tân Trạch buộc phải giải thích: "Phải, là có người tiếp ứng! Chúng ta là sợ vạn nhất! Vạn nhất họ không đến, chúng ta cũng phải đi! Việc đã đến nước này rồi, chúng ta không còn đường lui nữa! Bây giờ, đội cảm tử đi trước mở đường. Xuất phát!"

Mạnh Tân Trạch phát lệnh xong, khi nhảy từ toa than xuống, đầu và mặt đã đầy mồ hôi. Anh vén vạt áo, lau loạn xạ lên mặt, tận mắt nhìn thấy những dòng người lũ lượt chảy dọc theo ngõ hầm bên cạnh hướng về phía cửa dưới của giếng thông gió. Anh cùng hơn mười người anh em mang súng bên cạnh đứng tựa vào vách ngõ không động đậy, họ phải bảo vệ phía sau đội quân trốn chạy này, họ phải dùng khẩu súng trong tay, dùng nhiệt huyết và lòng trung thành của mình để đối phó với kẻ địch có thể lao tới từ cửa giếng lớn.

Những người anh em trốn chạy đi ngang qua trước mặt Mạnh Tân Trạch khoảng hai phút.

Ở cuối đội ngũ, Mạnh Tân Trạch nhìn thấy "Chuột" Lão Kỳ đang đi lảo đảo. Lão Kỳ vết thương chưa lành đã bị người Nhật ép xuống hầm. Đêm qua là ca làm đầu tiên. Đây cũng là cái may trong cái rủi, sự tàn khốc của người Nhật lại mang đến cho Lão Kỳ một cơ hội cầu sinh. Có lẽ đây chính là mệnh. Mệnh Lão Kỳ không đáng chết. Trước khi bạo động, Mạnh Tân Trạch sợ Lão Kỳ đi lại bất tiện nên đã bí mật sắp xếp, để hai người anh em ở số 6 chăm sóc ông trên đường trốn chạy. Giờ đây, hai người anh em kia lại không thấy đâu.

Khi Lão Kỳ đi ngang qua Mạnh Tân Trạch, Mạnh Tân Trạch nắm lấy tay Lão Kỳ hỏi: "Sao chỉ có một mình ông, hai người kia đâu?"

Lão Kỳ thở dài: "Đến tầm này rồi, còn ai lo được cho ai nữa?"

Mạnh Tân Trạch nổi nóng: "Khốn kiếp, bắt được hai thằng khốn đó, tao phải bóp chết chúng nó!"

Lão Kỳ cười khổ sở: "Lão Mạnh, tôi vẫn ổn!"

Mạnh Tân Trạch không để ý đến Lão Kỳ nữa, hai mắt chỉ nhìn chằm chằm vào dòng người đang chảy qua bên cạnh. Đột nhiên, anh kéo hai người anh em từ dòng người ra: "Cậu, và cậu nữa, đừng chỉ lo trốn mạng! Kỳ liên trưởng vì anh em mà bị thương, các cậu trên đường đi phải chăm sóc ông ấy!"

Hai người anh em liên tục đồng ý, dìu Lão Kỳ bước đi vội vã. Lão Kỳ được hai người anh em đỡ, đi được một quãng xa vẫn ngoái đầu lại hét với Mạnh Tân Trạch: "Lão Mạnh, các cậu phải cẩn thận đấy! Thấy tình hình không ổn là phải rút ngay! Bị chặn lại dưới đất là... là xong đời đấy!"

Mạnh Tân Trạch tự hào và đầy tự tin hét một tiếng: "Đi đi, anh em! Mạnh Tân Trạch tôi hai năm làm doanh trưởng này không phải là làm không đâu!"

Nhìn ánh đèn đang cuồn cuộn chảy, nhìn khẩu súng trong tay, Mạnh Tân Trạch cảm thấy mình như đã trở lại chiến trường đầy khói lửa, dường như ngày 19 tháng 5 năm Dân Quốc thứ 27 đầy tai ương kia vừa mới trôi qua bên cạnh anh. Đúng vậy, từ giờ trở đi, anh lại là quân nhân! Trong tay anh lại có súng rồi! Anh có thể dùng chiến đấu để gột rửa nỗi nhục của mình! Anh nghĩ: Chỉ cần hơn bốn trăm bảy mươi người anh em này có thể xông ra khỏi mặt đất thành công, chỉ cần anh có thể sống sót, anh nhất định sẽ mãi mãi, mãi mãi làm một quân nhân chiến đấu, không bao giờ đầu hàng nữa, không bao giờ buông súng trong tay nữa. Anh nhất định phải dẫn dắt đám anh em sống sót thoát chết này, liều mạng với người Nhật một trận thắng thua cuối cùng. Vị liên trưởng tử vì đạo đó đã nói đúng: "Chỉ cần dân tộc Trung Hoa chúng ta đồng sức đồng lòng, muôn người như một kháng cự đến cùng, thì Trung Quốc sẽ không mất, Hoa Hạ vĩnh tồn! Cho dù đánh năm mươi năm, một trăm năm, thắng lợi cuối cùng chắc chắn là của chúng ta!"

Khi cầm khẩu Súng trường Arisaka Type 38 bò trên đường hồi phong bùn lầy trơn trượt, Hạng Phúc Quảng vẫn còn dư vị cảm giác khi đâm chết tên lính Nhật ở ngõ Đông Bình. Tên lính Nhật đó mẹ nó đúng là đồ ngốc, hắn đi đến trước mặt, lưỡi lê đã vắt ngang qua rồi, mà con rùa đó vẫn chưa nghĩ ra. Lúc đó không biết tại sao, anh ta lại chẳng hề sợ hãi chút nào, chân không mềm, tay không run, bàn tay nắm súng đẩy tới trước, thế là tên Đại Nhật Bản Hoàng quân đến từ Đông Dương Oa Quốc kia đã đi gặp Diêm Vương. Thân xác của Đại Hoàng quân cũng làm từ máu thịt cha mẹ sinh ra, cũng đâu có khó đâm đến thế! Khi anh ta đâm lưỡi lê vào, cảm thấy như đâm vào một bó lúa mạch, mềm mềm, êm êm, mà lại nặng nặng, — lúc tên khốn đó giãy giụa dùng tay nắm lấy nòng súng, toàn bộ trọng lượng cơ thể đều đè lên súng. Anh ta liều mạng rút lưỡi lê ra, còn dùng chân dậm tên khốn đó một cái. Một dòng máu bắn lên mặt anh ta, nóng hổi, khá rợn người, lúc đó anh ta dùng tay lau đi ngay, giờ phút này nhớ lại? Vẫn cảm thấy chưa lau sạch.

Giơ tay lên, lại lau một cái trên khuôn mặt đẫm mồ hôi, sau đó, đưa tay lên mũi ngửi ngửi. Không có mùi máu, không có.

Đây là lần đầu tiên anh ta dùng lưỡi lê giết người, hơn nữa, là giết một người Nhật. Giết người Nhật, cũng là lần đầu tiên. Trước khi bị bắt, anh ta là một tiểu đội trưởng thuộc bộ đội Bàng Bỉnh Huân, lúc bị bắt, anh ta có chút mơ hồ, lúc đó đùi bị thương, chảy rất nhiều máu, ngất đi, vừa mở mắt ra đã rơi vào tay người Nhật. Anh ta từng nghĩ mình chắc chắn phải chết, sau đó ở trại tù binh, quân y Lý bị bắt đã bốc thuốc thay băng bừa bãi cho anh ta, vết thương lại lành, hơn nữa, không để lại dị tật gì. Từ đó, anh ta vô cùng yêu quý, vô cùng cẩn thận với sinh mệnh thuộc về mình, để có trách nhiệm với sinh mệnh của chính mình, anh ta không còn quá trách nhiệm với sinh mệnh của nhiều anh em khác. Anh ta từng mật báo với cai ngục Nhật, chuyện này không ai biết cả, nếu biết, anh ta đã sớm mất mạng rồi.

Tháng Ba, tam bài trưởng Lý Lão Nhị và xạ thủ súng máy Trương Tứ Hỷ rủ anh ta bỏ trốn, anh ta suy nghĩ mãi, không dám. Anh ta chộp lấy cơ hội, tiết lộ tin tức cho cai ngục Nhật là Yamamoto, Yamamoto báo cáo với Takahashi, tên khốn nạn nham hiểm Takahashi này, cố tình không ngăn chặn vụ trốn chạy vốn có thể ngăn chặn này, cố tình cho một kẽ hở để Lý Lão Nhị và Trương Tứ Hỷ trốn. Kết quả, Lý Lão Nhị bị chó sói cắn chết, Trương Tứ Hỷ bị điện giật chết. Anh ta hối hận một hồi lâu, âm thầm chửi rủa bản thân đến mức máu me be bét.

Takahashi từ đó liền để mắt tới anh ta, hở chút là bắt đi hỏi chuyện, bắt anh ta báo cáo tình hình trong tù binh cho hắn. Anh ta không làm nữa, chỉ nói mình không biết. Ban đầu, Takahashi còn tin, sau đó, Takahashi không tin nữa, mỗi lần bị gọi ra ngoài, đều phải chịu một trận đòn.

Đây chính là cái giá của việc mật báo.

Anh em cùng phòng thấy anh ta bị đánh, đều rất thông cảm với anh ta, dùng lời hay an ủi anh ta, anh em càng như vậy, lòng anh ta càng không yên, càng cảm thấy nợ một món nợ lương tâm nặng nề.

Mấy ngày trước khi bạo động, Takahashi lại gọi anh ta hai lần. Anh ta đều không nói. Đao chỉ huy của Takahashi kề vào cổ anh ta, anh ta cũng không nói. Lần sau có chút nguy hiểm, khoảnh khắc cuối cùng, anh ta gần như gục ngã, Takahashi nói, cho anh ta hai ngày thời gian suy nghĩ, nếu vẫn không nói ra tình hình mình biết, hắn sẽ công khai việc anh ta mật báo tháng Ba với toàn thể tù binh.

Điều này còn đáng sợ hơn đao chỉ huy và chó sói!

Anh ta buộc phải đồng ý suy nghĩ.

Không ngờ, đúng vài giờ sau, bạo động xảy ra, điều khiến anh ta kinh hồn bạt vía kia hoàn toàn không tồn tại! Anh ta không chút do dự lao vào hàng ngũ bạo động, Mạnh Tân Trạch vừa ra lệnh, anh ta liền cùng Điền Đức Thắng đè tên giám công Lưu Bát xuống, dùng cuốc chim bổ chết tên khốn đó, ngay sau đó lại giết chết tên lính Nhật kia.

Sự hổ thẹn và bất an biến mất theo sự biến mất của hai sinh mạng, tâm lý anh ta đã khôi phục sự cân bằng, lúc này mới cảm thấy không còn nợ anh em thứ gì nữa. Cầm khẩu súng Arisaka Type 38 của tên chết tiệt Tôn Tứ bò trên đường hồi phong, lòng anh ta tràn đầy niềm tự hào của một quân nhân.

Bí mật trong lòng anh ta, người khác sẽ vĩnh viễn không biết được.

Anh ta dùng hành động dũng cảm để chứng thực lòng trung thành của mình.

Gió trong đường hồi phong âm ấm ẩm ướt, nhưng lại rất lớn. Gió thổi từ dưới lên trên, như thể có một bàn tay vô hình đẩy sau lưng anh ta. Anh ta bị gió đẩy về phía trước, bò lên trên, mỗi khi bò được một khoảng cách, lại dừng lại nhìn bốn phía, nghe ngóng động tĩnh. Anh ta không biết đường hồi phong dẫn lên mặt đất này dài bao nhiêu, đối với tình hình trên mặt đất, anh ta cũng không nắm chắc trong lòng.

Anh ta bò ở vị trí đầu tiên, phía sau ba năm bước là các thành viên đội cảm tử, phía sau đội cảm tử hơn mười mét là những người chạy trốn không có vũ trang. Khẩu súng trong tay anh ta và những đội viên cảm tử đó, không chỉ gánh vác trách nhiệm bảo vệ sinh mệnh của chính mình, mà còn gánh vác trách nhiệm về sự thành bại của toàn bộ hành động, gánh vác trách nhiệm bảo vệ hơn bốn trăm bảy mươi mạng người.

Anh ta không thể không cẩn trọng.

Anh ta luôn cảm thấy sắp đến miệng giếng, nhưng miệng giếng mãi không xuất hiện, đường hồi phong phía trước như thể không có điểm dừng. Anh ta nghĩ: Có lẽ vào ban đêm, vị trí miệng giếng khó phán đoán — mặt đất, dưới đất đều đen như nhau, đi đến miệng giếng cũng sẽ không biết. Vạn nhất anh ta đột nhiên xông đến miệng giếng, mà miệng giếng lại có Nhật canh gác, thì sự việc hỏng bét.

Anh ta lại một lần nữa vịn vào cột đỡ nghiêng vẹo, cầm đèn nhìn lên phía trên ngõ hầm.

Một người anh em đội cảm tử theo lên: "Lão Hạng, còn bao xa nữa?"

Hạng Phúc Quảng lắc đầu: "Không biết!"

"Chúng ta bò cũng được cả nghìn mét rồi nhỉ!"

"Hơn thế!"

"Nhìn cảnh này chắc đến nơi rồi!"

Hạng Phúc Quảng lau mồ hôi: "Tôi cũng nghĩ vậy!"

"Trên đó không biết là tình hình gì đây! Nếu lũ khốn đó không đến, chúng ta coi như tiêu đời rồi!"

Hạng Phúc Quảng nói: "Dù trên đó tình hình thế nào, chúng ta đều phải cẩn thận! Truyền tin cho phía sau, bảo anh em phía sau giãn cách khoảng cách với chúng ta ra một chút!"

"Được!"

Đợi anh em đội cảm tử phía sau theo kịp hết, Hạng Phúc Quảng lại lần mò theo từng cái cột chống, leo lên trên, leo chưa đầy hai mươi mét, một cánh cửa gió đóng chặt xuất hiện trước mắt. Hóa ra, trên đường hồi phong còn có cửa gió nữa! Đây là điều Hạng Phúc Quảng không ngờ tới.

Vài người anh em tiến lên dùng vai khiêng, đẩy cửa gió ra.

Nâng đèn soi vào trong cửa gió nhìn, phía trên còn một cánh cửa gió nữa.

Anh em lại định đi khiêng cánh cửa gió đó. Hạng Phúc Quảng chặn anh em lại: "Cẩn thận, bên ngoài cánh cửa gió này, đại khái chính là miệng giếng, thành bại ở một cú này! Tất cả tắt đèn đi, nhẹ nhàng đẩy cửa gió ra, đẩy ra rồi thì tất cả chốt ở cửa đừng động đậy, tôi mò lên trước xem sao. Tình hình không ổn, tôi châm đèn lên, các cậu chuẩn bị đánh, nghe rõ chưa?"

"Rõ!" Anh em lần lượt vặn tắt ánh đèn trong tay, sau đó, áp thân mình vào cánh cửa gió thứ hai, âm thầm dùng sức, đẩy cửa gió ra từ từ.

Phía trước bên trên hai mươi mét có chút ánh sáng mờ mờ ảo ảo — miệng giếng cuối cùng đã xuất hiện!

Khi Hạng Phúc Quảng bước qua cửa gió, lại dặn dò lần cuối: "Chuẩn bị sẵn súng, thấy ánh đèn là chuẩn bị đánh! Nếu miệng giếng đã bị đội du kích của chúng ta chiếm lấy rồi, tôi sẽ xuống báo cho các cậu, chú ý, tuyệt đối không được lỗ mãng!"

Nói xong, anh ta cầm súng khom lưng, thân mình gần như dán sát vào lối đi dốc bùn lầy, lặng lẽ bò lên trên. Anh ta bò rất chậm, rất cẩn thận, cố gắng không để cơ thể mình phát ra âm thanh gì. Một bước, hai bước... năm bước... tám bước...

Đếm đến bước thứ mười, mắt anh ta đã có thể nhìn rõ đồ vật bên miệng giếng. Anh ta phát hiện một vật cản, vật cản cao bằng nửa người, loáng thoáng như bao cỏ chứa đầy cát đất. Lòng anh ta kinh hãi, vội nằm rạp xuống đất, lại mở to hai mắt nhìn, dựng tai nghe.

Quạt thông gió trên mặt đất kêu o o, chẳng nghe thấy gì cả. Xung quanh miệng giếng rất tối, cũng không nhìn thấy bóng người nào.

Anh ta nghĩ: Có lẽ là một phen hú vía. Mùa lũ đến rồi, bao cỏ xếp ở miệng giếng đại khái là để chắn nước — đề phòng nước mưa, lũ lụt tràn vào trong giếng.

Anh ta đứng dậy lại bò lên trên. Một bước, hai bước, ba bước...

Đột nhiên, sau bao cỏ bay ra vài thứ gì đó, thứ đó bắn trúng anh ta, thân mình anh ta rung lên dữ dội, ngã lăn xuống đất. Không nghe thấy tiếng súng, tiếng quạt thông gió kêu ù ù đã che lấp tiếng súng...

Thân mình như bị xé nát, chỗ nào cũng đau, nhưng không biết trúng đạn ở đâu. Anh ta cố gắng đứng dậy, nhưng vùng vẫy mấy lần cũng không đứng lên nổi. Đột nhiên, anh ta nhớ tới sứ mệnh của mình, anh ta đưa tay ra hông, sờ thấy chiếc đèn đất đèn ở hông, đèn đất đèn ướt sũng, không biết là mồ hôi hay máu, anh ta không bận tâm phân biệt nữa, co chân, khom người, che chắn chặt lấy đèn, sau đó, run rẩy tay móc bao diêm gói bằng giấy dầu ở bên cạnh cái đèn.

Anh ta phải báo nguy hiểm cho anh em biết. Tay run dữ dội, anh ta quẹt năm que diêm, mới châm được đèn trước mặt.

Anh ta vặn đèn lên độ sáng cao nhất, giơ lên, lắc lắc về phía ngõ hầm phía sau bên dưới, hét câu cuối cùng: "Anh em, đánh... đánh đi!" Lại một cơn mưa đạn bay tới, cái đầu ngẩng cao của anh ta bị vài viên đạn đồng thời bắn trúng, chiếc mũ liễu gai rách trên đầu lăn xuống đất, rồi lăn theo lối dốc đến trước cửa gió. Chiếc đèn trong tay rơi xuống, ánh đèn nhảy múa vài cái trong gió ngõ hầm, rồi tắt ngấm.

Hạng Phúc Quảng chết rồi. Một ngọn đèn sinh mệnh đã tắt ngấm. Cùng tắt ngấm với ngọn đèn sinh mệnh đó, còn có nhiều bí mật liên quan đến sinh mệnh này. Không ai nghĩ đến việc anh ta từng là một kẻ mật báo! Không ai tin anh ta sẽ là một kẻ mật báo!

Anh em chốt ở cửa gió lập tức hiểu rõ tình cảnh của mình và mấy trăm người anh em phía sau, tuyệt vọng nổ súng. Trong phút chốc, trên con ngõ hầm dốc dài hai mươi mấy mét từ cửa giếng thông gió đến cửa giếng, một trận tranh đoạt ác liệt đã nổ ra.

Cả hai bên giao chiến đều không thể sử dụng thêm người và súng, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt đã hạn chế quy mô chiến đấu, lính Nhật trên giếng đặt một khẩu súng máy bắn xuống dưới; dưới giếng, mười mấy tù binh dùng súng trường Type 38 trong tay chống trả. Sự yếu thế của tù binh rất rõ ràng, giao hỏa chưa được mấy phút, đã buộc phải rút lui vào trong cánh cửa gió phía sau.

Ngoài cánh cửa gió đầu tiên đã bỏ lại mười ba cái xác.

Lúc này, Mạnh Tân Trạch nghe tin giao hỏa, dẫn đội chặn hậu chạy tới, điên cuồng ra lệnh: "Đánh! Liều mạng cũng phải đánh, không chiếm được miệng giếng này, tất cả chúng ta xong đời!"

Anh em đành phải dưới sự dẫn dắt của Mạnh Tân Trạch, đội mưa hỏa lực mạnh mẽ của súng máy, liều mạng xông lên trên. Lại có thêm vài người anh em bỏ mạng.

Bản thân Mạnh Tân Trạch cũng bị thương, một viên đạn trúng cánh tay anh, máu tanh ướt đẫm cả người, cho đến khi trúng đạn ngã xuống đất, Mạnh Tân Trạch mới hiểu ra một thực tế đẫm máu: Bạo động thất bại rồi!

Đêm đó lúc bốn giờ mười phút, hơn bốn trăm người anh em chen chúc trong đường hồi phong của giếng thông gió buộc phải từ bỏ ảo tưởng chiếm lấy miệng giếng thông gió, tuyệt vọng và phẫn nộ quay trở lại ngõ Đông Bình...

Ngõ Đông Bình bị bao trùm bởi bầu không khí lạnh lẽo và kinh hoàng. Những người tụ tập ở ngõ Đông Bình đang trong trạng thái bồn chồn bất an.

Anh em dù thế nào cũng không thể chấp nhận sự thật tàn khốc trước mắt: Họ không còn đường đi nữa, hoặc chết đói, hoặc bị người Nhật giết! Họ cảm thấy điều này không hợp lý! Cuộc bạo động của họ chẳng phải lúc đầu đã thành công sao? Chẳng phải nói trên mặt đất có đội du kích tiếp ứng sao? Những thằng khốn đó chạy đi đâu hết rồi? Tại sao người Nhật lại dùng súng máy chặn cửa giếng thông gió? Thằng khốn nào đã mật báo cho người Nhật?

Anh em dùng những từ ngữ độc địa nhất để nguyền rủa, chửi Kiều Cẩm Trình, chửi Hà Hóa Nham, chửi những kẻ đẩy họ vào đường cùng. Có người vừa chửi vừa gào khóc thành tiếng. Sự kinh hoàng của cái chết lan nhanh như dịch bệnh, mặt trời hy vọng từng treo cao trong lòng họ, phút chốc đã rơi xuống vực sâu không đáy.

Sự việc đã xấu đến mức không thể cứu vãn.

Vài người anh em cầm súng xông đến trước cửa phòng dụng cụ nhốt cảnh sát mỏ và người Nhật, mắt đỏ ngầu gào lên: "Bắn chết lũ chó đẻ này! Bắn chết chúng! Có chết cũng phải kéo vài đứa đệm lưng!"

Nhiều người khác phản đối làm vậy, họ chen chúc trước cửa phòng dụng cụ, liều mạng bảo vệ mười tám cảnh sát mỏ và năm tên lính Nhật trong phòng dụng cụ, rống lên với vài người anh em cầm súng kia: "Không được giết chúng! Không được giết! Chúng ta phải dùng những tên này để đàm phán với người Nhật trên giếng!"

"Đúng! Không được giết!"

"Không được giết!"

Một gã Đông Bắc to con đứng ngoài cùng dứt khoát vỗ ngực nói: "Mẹ kiếp! Muốn giết chúng thì giết tao trước! Đến đây, chĩa súng vào đây mà bắn!"

"Đoàng" một tiếng. Thế mà thực sự có người chĩa súng vào ngực hắn bắn một phát.

"Đánh! Đánh chết thằng khốn nạn này! Nó dám bắn người phe mình!"

"Đánh đi!"

Người tụ tập trước cửa phòng dụng cụ bị chọc giận, gầm lên xông về phía kẻ nổ súng, những ánh đèn leo lét lắc lư. Không ngờ, chưa kịp xông đến trước mặt kẻ gây sự nổ súng, người anh em đó đã áp phần thân trên vào họng súng, tự bắn vào ngực mình một phát.

Mấy người anh em cầm súng khác bị khống chế, vài kẻ mất lý trí đang liều mạng đánh họ. Trong ngõ hầm trước phòng dụng cụ hỗn loạn thành một khối.

Mạnh Tân Trạch nghe tiếng súng, chen từ ngõ hầm bên trong ra, rống lên với những kẻ đang mất hết nhân tính kia: "Dừng tay! Tất cả mẹ kiếp dừng tay! Chúng ta là quân nhân, là quân nhân! Dù có chết, cũng phải chết cho ra dáng!"

Một thằng nhãi gầy gò cao lớn lại chĩa họng súng vào ngực Mạnh Tân Trạch: "Cút mẹ mày đi, ông đây không cần mày dạy dỗ!"

Mạnh Tân Trạch lạnh lùng ra lệnh: "Bỏ súng xuống! Đồ tạp chủng!"

"Bỏ xuống? Ông đây bắn chết mày, không phải vì mày, anh em không đến mức này!"

"Ông đây nói lại lần nữa: Bỏ súng xuống!"

Thằng nhãi đó ngược lại còn chĩa họng súng cao hơn.

Mạnh Tân Trạch tiến lên một bước, đấm mạnh vào mặt thằng nhãi đó một cái, cướp lấy súng trên tay, lúc nắm lấy nòng súng, thằng nhãi đó bóp cò, một viên đạn sượt qua tai Mạnh Tân Trạch, bắn vào xà ngang ngõ hầm.

Thằng nhãi đó bị hai người anh em khống chế.

Mạnh Tân Trạch tiện tay ném khẩu súng thu được cho một người anh em bên cạnh, điềm tĩnh và uy nghiêm nói: "Anh em! Trong chúng ta có kẻ lòng dạ xấu xa! Chúng muốn lấy đầu chúng ta để cầu công lãnh thưởng với người Nhật, bảo toàn mạng chó của chúng! Lũ khốn này là một lũ sói ăn thịt người, chúng ta nhất định không được mắc mưu chúng! Sự thất bại trong vụ bạo động hôm nay của chúng ta, chính là do chúng gây ra! Chắc chắn trong chúng có kẻ đã mật báo cho người Nhật, nên người Nhật mới đặt súng máy ở cửa giếng thông gió!"

Có người lớn tiếng hỏi: "Vậy thì, chúng ta bây giờ phải làm sao? Chẳng lẽ cứ nằm bẹp dưới đất chờ chết sao? Thằng họ Mạnh mày có cao kiến gì? Mày mẹ kiếp chẳng phải nói chịu trách nhiệm cho hành động lần này, chịu trách nhiệm cho anh em sao?"

Mạnh Tân Trạch nói: "Tôi đã nói, bây giờ, tôi vẫn có thể nói như vậy! Trách nhiệm mà Mạnh Tân Trạch tôi phải gánh, tôi sẽ không thoái thác, nếu chặt đầu tôi có thể cứu được hơn bốn trăm anh em, tôi lập tức để các cậu chặt! Tôi cũng đã nghĩ đến việc đàm phán với người Nhật — tôi đi đàm phán..."

Mạnh Tân Trạch chưa nói hết câu, trong bóng tối, lại một giọng nói vang lên: "Được, thằng họ Mạnh nói hay lắm! Anh em, các người còn đứng ngẩn ra đó làm gì? Lên đi! Lên mau, trói thằng họ Mạnh lại, chúng ta đi đàm phán với người Nhật! Bạo động không phải chúng ta phát động, chúng ta là bị nó ép buộc tham gia, người Nhật sẽ không phải là không nói lý lẽ!"

"Đúng! Trói thằng họ Mạnh lại!"

"Lên, lên đi!"

Bảy tám người hò hét, ập đến trước mặt Mạnh Tân Trạch. Mạnh Tân Trạch không động đậy, chỉ nhìn chằm chằm vào khuôn mặt của họ. Nội tâm anh cực kỳ bình thản, dường như sớm đã đợi khoảnh khắc này rồi.

Trong bảy tám khuôn mặt này, có một khuôn mặt anh quen thuộc, trong khoảnh khắc, anh gần như không tin vào mắt mình.

Anh lại nhìn chằm chằm vào khuôn mặt quen thuộc đó hồi lâu, cười thê lương: "Lão Vương, Vương Thiệu Hằng, cậu, cậu cũng muốn trói tôi nộp cho người Nhật sao?"

Vương Thiệu Hằng cúi đầu, lẩm bẩm: "Không... không phải tôi muốn trói, là... là chính anh nói! Tôi... tôi... tôi cũng hết cách!"

Mạnh Tân Trạch lại nói: "Lão Vương, còn nhớ việc tháng 6 năm 27 không?"

Vương Thiệu Hằng sững sờ, lập tức nhớ ra, tháng 6 năm 27, lữ đoàn trưởng quân ngụy Diêu Bá Long đến trại tù binh chiêu binh mãi mã, hắn từng cùng Mạnh Tân Trạch đứng vai kề vai, đưa ra một lựa chọn khá hào hùng. Lúc đó, họ chưa đến Diêm Vương Đường, trại tù binh nằm ở một ngôi làng ở ngoại ô phía tây Từ Châu. Sáng sớm tinh mơ, tiếng còi đột nhiên vang lên, người Nhật gọi tập trung, anh em đứng ở sân trống trước cửa một ngôi miếu đổ nát, nghe Diêu Bá Long huấn thị. Diêu Bá Long mắng nhiếc Tưởng ủy viên trưởng và Chính phủ Quốc dân Vũ Hán một trận tơi bời, lại giảng một tràng đạo lý thân thiện Trung - Nhật, rồi nói: "Đứa nào muốn theo tao thì đứng ra, không muốn theo tao thì đứng nguyên tại chỗ không được nhúc nhích." Đa số mọi người đều đứng ra, hắn nhìn Mạnh Tân Trạch, thấy Mạnh Tân Trạch không động đậy, bản thân cũng không động đậy.

Vì việc này, hắn hối hận đến tận hôm nay.

Sau đó, hắn vô số lần nghĩ, lựa chọn lúc đó của hắn là sai lầm. Hắn không nên đứng tại chỗ, mà nên tham gia đội ngũ của Diêu Bá Long, ở trong đội ngũ, cơ hội trốn chạy sẽ rất nhiều. Lúc đó hắn bị uy nghiêm của Mạnh Tân Trạch làm cho khiếp sợ, tranh chút khí phách nhất thời, mất đi một cơ hội thoát thân. Là Mạnh Tân Trạch hại hắn. Lần này, hắn không thể ngu ngốc như vậy nữa, bạo động đã thất bại, không giao Mạnh Tân Trạch ra, người Nhật quyết sẽ không bỏ qua, vì bản thân, cũng vì mấy trăm anh em này, bắt buộc phải hy sinh Mạnh Tân Trạch!

Hắn rụt rè liếc nhìn Mạnh Tân Trạch một cái, ấp a ấp úng nói: "Chuyện cũ rồi, còn... còn nhắc nó làm gì!"

Mạnh Tân Trạch lại nói: "Tôi muốn cậu nhớ kỹ, cậu lão Vương từng là một trang nam tử hán! Bây giờ, tôi vẫn hy vọng cậu làm một vị anh hùng hảo hán! Mạnh tôi không thoái thác trách nhiệm của mình, nhưng tôi khuyên cậu tự lo lấy thân, cứng rắn chút đi!"

Vương Thiệu Hằng đột nhiên phát cáu, nhìn chằm chằm vào anh, thô bạo chửi: "Cứng cái con mẹ mày! Mày mẹ kiếp bớt dạy dỗ ông đây đi! Không phải mày, ông đây không đến đây làm súc vật, không phải mày, ông đây không đi đến bước này! Nói thẳng ra đi, trên mặt đất rốt cuộc có người tiếp ứng không, ông đây đều nghi ngờ!"

"Đúng! Thằng chó đẻ này lừa chúng ta!"

"Đừng lải nhải với nó nữa, trói lại rồi nói tiếp!"

"Trói!"

Vương Thiệu Hằng và bảy tám người bên cạnh khống chế Mạnh Tân Trạch. Họ không màng đến việc một cánh tay của Mạnh Tân Trạch đã bị thương, không màng đến tiếng rên rỉ đau đớn của Mạnh Tân Trạch, cố tình nhấn anh xuống mặt đất ẩm ướt.

Mạnh Tân Trạch bị sự sỉ nhục này chọc giận, bản năng vùng vẫy, thân mình quậy phá, chân đá loạn, miệng còn hét: "Anh em, đừng... đừng mắc mưu chúng! Trong chúng ta có... có kẻ mật báo!"

Có kẻ dùng chân đá mạnh vào đầu anh, có kẻ dùng tay bịt miệng anh, anh vùng vẫy thế nào cũng không thoát khỏi bàn tay và bàn chân đang đè chặt mình. Anh thở hổn hển, buộc phải từ bỏ nỗ lực giành lại tự do.

Đúng lúc này, anh nghe thấy có người đang thương lượng với đám người này.

"Tha cho lão Mạnh đi! Việc này cũng không thể trách anh ấy, anh ấy cũng không trốn thoát được thôi!"

"Đúng vậy, Hà Hóa Nham bọn họ khốn nạn, không liên quan đến lão Mạnh!"

Tuy nhiên, giọng nói của người thương lượng quá yếu ớt, quá yếu ớt! Họ đã khó có thể hình thành một lực lượng răn đe.

Tinh thần anh phút chốc sụp đổ, anh đột nhiên hiểu ra sự nham hiểm đáng sợ của con người! Con người, thực tế đều là sói! Ở một mức độ nào đó, còn hung ác hơn sói, còn tàn nhẫn hơn, còn độc địa hơn! Con người để mình sống sót, không tiếc chặt đồng loại của mình thành bùn nát! Anh đã mắc mưu chúng rồi, anh hoàn toàn không cần thiết hy sinh gì cho chúng.

Sau khi rút về ngõ Đông Bình, anh đã nghĩ đến vấn đề kết thúc của sự kiện bi thảm này. Anh thực sự đã nghĩ đến việc đứng ra, gánh vác trách nhiệm nặng nề này vì anh em. Anh không sợ chết, sớm đã chuẩn bị chết một trận oanh liệt. Chết vì cứu anh em, chết rất đáng!

Bây giờ, anh cảm thấy mình bị sỉ nhục, anh hối hận rồi, anh không muốn gánh vác trách nhiệm gì cho đám khốn nạn muốn đẩy anh vào chỗ chết trước mắt này nữa! Anh nghĩ: Nếu người Nhật hỏi anh, anh nhất định sẽ lôi tất cả đám khốn nạn này vào — bao gồm cả Vương Thiệu Hằng! Đám khốn nạn này không có tư cách, không có lý do để sống trên thế giới thô bạo này.

Ngõ hầm càng ngày càng loạn, đám kẻ vội vàng muốn lấy lòng người Nhật trên mặt đất rõ ràng đã kiểm soát tình thế, có người nhảy lên toa xe than anh từng đứng để diễn thuyết, yêu cầu anh em chỉ điểm những người anh em từng giết cảnh sát mỏ và người Nhật. Năm tên Nhật và mười mấy cảnh sát mỏ bị nhốt trong phòng dụng cụ được đám người kia thả ra. Anh nghe thấy một tên đầu sỏ cảnh sát mỏ vừa được cởi trói đang kêu lên: "Anh em, đừng sợ, chỉ cần các người ra khỏi hầm mỏ, đầu hàng Hoàng quân trên mặt đất, huynh đệ tôi bao các người không sao! Huynh đệ tôi tên Tôn Trọng Phủ..."

"Đoàng" một tiếng. Tên Tôn Trọng Phủ vừa nhảy lên toa xe than bị bắn chết.

"Ai nổ súng?"

"Bắt, bắt lấy nó!"

"Ôi, không... không phải tôi!"

"Đoàng!" Lại một phát súng nữa.

Ngõ hầm chứa đầy những sinh mệnh bẩn thỉu đang gào thét những tiếng kêu ồn ào của sinh mệnh, những sinh mệnh đang gào thét đó va chạm, nghiền nát lẫn nhau trong tuyệt vọng và kinh hoàng...

Ngõ hầm càng thêm hỗn loạn.

Không ai dám đứng lên toa xe than đó nữa. Mạnh Tân Trạch một trận mừng rỡ, anh nhìn thấy một tia hy vọng: Không phải tất cả mọi người đều muốn đầu hàng người Nhật, những người đàn ông đích thực, những sinh mệnh không muốn khuất phục vẫn đang tồn tại kiên cường!

Nước mắt trào ra từ hốc mắt.

Đám kẻ hèn hạ tụ tập bên cạnh Mạnh Tân Trạch đã phát hiện ra nguy cơ tiềm ẩn, chúng kéo Mạnh Tân Trạch, đẩy anh về phía cửa phòng dụng cụ từng giam giữ cảnh sát mỏ và người Nhật.

Trước cửa phòng dụng cụ đột nhiên có vài người chen tới, cầm đầu là "Chuột" Lão Kỳ và Điền Đức Thắng, Lão Kỳ cầm theo cái cuốc chim, Điền Đức Thắng trong tay nắm một khẩu súng.

Điền Đức Thắng chặn Vương Thiệu Hằng lại: "Giao thằng họ Mạnh khốn nạn này cho tao!"

Vương Thiệu Hằng nói: "Nhốt lại trước, nhốt lại trước đi!"

Điền Đức Thắng lại lên cơn, giơ tay, hung hăng tát Vương Thiệu Hằng một cái, chửi ầm lên: "Vương Thiệu Hằng, mẹ kiếp mày đóng vai thánh nhân cái gì! Ở cái nơi này đến lượt mày nói chuyện à? Bây giờ, anh em bầu tao đi đàm phán với người Nhật, tao muốn áp giải thằng họ Mạnh đến miệng giếng!"

Vương Thiệu Hằng ngẩn người, rụt rè lùi lại phía sau, hắn có chút hoang mang, hắn không hiểu, rốt cuộc là ai bầu Điền Đức Thắng làm đại diện đàm phán? Giờ phút này, mọi thứ đều loạn cả lên, ai có thể đại diện cho ai?

Mọi trật tự do con người tự tạo ra và tự ràng buộc con người, ở đây đều không còn tác dụng nữa. Quyền uy đã không còn tồn tại nữa, quy tắc cạnh tranh sinh tồn man rợ đã chi phối tối đa đám người tuyệt vọng này. Mỗi người đều có quyền tuyên bố mình đại diện cho người khác. Mà mỗi người thực tế đều chỉ đại diện cho chính mình.

Trong thời điểm như vậy, chủ nhân của mỗi sinh mệnh chỉ có thể chịu trách nhiệm cho sinh mệnh của chính mình.

Vương Thiệu Hằng là người thông minh nhất, hắn không đi tranh cãi với Điền Đức Thắng nữa, lặng lẽ lùi vào đám đông, tai lại dựng lên, mũi lại hít hà. Hắn muốn phán đoán những hơi thở nguy hiểm đó, nhanh chóng tránh xa ra. Từ khuôn mặt sát khí đằng đằng của Điền Đức Thắng, hắn nghĩ đến những ngày tháng dài đằng đẵng sau khi may mắn thoát chết. Hắn không thể làm quá mức, không thể rơi vào kết cục của Trương Mã Tử.

Mấy kẻ khống chế Mạnh Tân Trạch đều đang tranh cãi với Điền Đức Thắng: "Mày là loại người nào, mày dựa vào đâu mà đại diện cho chúng tao?"

"Đúng, ai bầu mày?"

"Dù sao chúng tao cũng không bầu mày!"

"Đánh! Đánh thằng khốn này!"

Điền Đức Thắng cởi chiếc áo nhỏ ra, lộ ra những cơ bắp cuồn cuộn trên ngực dày, rống lớn: "Đánh! Đến đi! Ông đây muốn xem, đứa nào mẹ kiếp dám đánh ông đây, đồ bất hiếu!"

Cười độc địa một cái, tay vung lên: "Lão Kỳ, lão Chu, các người lên cho tao, tước vũ khí mấy thằng nhãi này, tống cổ chúng nó cho người Nhật luôn!"

Điền Đức Thắng dứt lời, một trận hỗn chiến lại bắt đầu, hai bên lao vào nhau, đấm đá túi bụi, loạn thành một nồi cháo, tiếng chửi bới, tiếng khóc gào và tiếng va chạm của da thịt vang thành một mảng. Trong hỗn chiến, Điền Đức Thắng, Lão Kỳ và đồng bọn đã cướp được Mạnh Tân Trạch. Họ bỏ lại đám anh em thủ hạ vẫn đang hỗn chiến, kéo Mạnh Tân Trạch dọc theo ngõ Đông Bình đi ra ngoài vài chục mét, sau đó, chui vào con ngõ núi dẫn đến hốc than 2420.

Mạnh Tân Trạch lúc này mới hiểu ý đồ của họ, không khỏi cảm kích nói: "Lão Kỳ, lão Điền, hôm nay may mà có các người..."

Điền Đức Thắng nói: "Đừng nói mấy lời vô dụng đó nữa! Nhanh! Tìm chỗ trốn đi, đừng để đám khốn đó phát hiện!"

Lão Kỳ cũng nói: "Đúng, nhanh, trốn đi, từ bây giờ, cậu không được lộ mặt nữa! Người Nhật không giết cậu, đám tạp chủng kia cũng phải giết cậu!"

"Đi! Chúng ta đi mau!"

Họ leo lên núi, xuyên qua hốc than 2420, đi đến trước hang cũ mà Lão Kỳ và Điền Đức Thắng từng lần mò qua.

Điền Đức Thắng nói: "Lão Mạnh, cậu cứ trốn trong này đừng ra ngoài, tôi và Lão Kỳ vẫn ra ngoài, người Nhật sẽ không giết hết chúng ta đâu, thứ chúng cần là than, không phải thi thể. Chỉ cần chúng ta lại xuống hầm làm ở hốc 2420, chúng ta sẽ đến tìm cậu, đưa đồ ăn cho cậu, dù là một ngày, hai ngày, hay ba ngày, năm ngày, cậu cũng phải trụ vững, tuyệt đối đừng tự mình đi ra!"

Mạnh Tân Trạch ôm lấy Điền Đức Thắng khóc: "Lão Điền, anh em tốt! Tôi có lỗi với anh em! Các người... các người bắn chết tôi đi!"

Điền Đức Thắng tát mạnh Mạnh Tân Trạch một cái: "Thằng họ Mạnh kia, đừng mẹ kiếp vô dụng thế! Mày khốn kiếp là một trang nam tử hán! Không phải vì mày là trang nam tử hán khiến ông đây nể phục, ông đây không cứu mày đâu!"

Lão Kỳ cũng nói: "Đúng, dù chết, chúng ta cũng phải chết cho cứng rắn! Cậu mà thực sự chết một cách hèn nhát như vậy, thì đúng là đồ hèn, tôi họ Kỳ cũng phải rủa cậu!"

Mạnh Tân Trạch nói: "Nhưng tôi trốn ở đây, hơn bốn trăm người anh em này làm sao đây? Các anh làm sao đây?"

Lão Kỳ nói: "Việc này cậu không cần quản! Xe đến trước núi ắt có đường, cậu không thấy đám khốn đó đã định đầu hàng người Nhật rồi sao!! Mạng chó của chúng mới không cần chúng ta lo lắng!"

"Thật đấy, thời buổi này ai lo nổi cho ai?" Điền Đức Thắng cũng nói.

Mạnh Tân Trạch không khỏi nhớ lại cảnh tượng trước cửa phòng dụng cụ, thở dài một tiếng thật dài, cuối cùng bị Lão Kỳ và Điền Đức Thắng thuyết phục.

Lão Kỳ và Điền Đức Thắng cùng cáo từ, lúc đi, hai người lại cởi áo ngoài trên người ra, đưa cho Mạnh Tân Trạch. Cái cuốc chim trong tay Lão Kỳ cũng để lại.

Lão Kỳ lại nói: "Lúc đói không chịu nổi, áo ngoài cũng có thể ăn được!"

Mạnh Tân Trạch gật đầu nặng nề, anh đột nhiên hiểu ra mình đang đối mặt với một vấn đề khó khăn hơn cả cái chết, đó là sống sót!

Trên mặt đất? Ồ, trên mặt đất không có bạo động. Nghĩ mà xem, đèn pha sáng quắc, lô cốt, súng máy trên chốt canh dựng sẵn, anh em tay không tấc sắt trên mặt đất đứa nào dám động?! Đội du kích lại không đến, liều mạng xông ra ngoài, chẳng phải là nộp mạng không công sao! Hai trại tù binh trên mặt đất đều không có ai động, việc này tôi biết.

Sau khi trời sáng, người Nhật khởi động máy tời, treo một tấm bảng dán thông báo vào thùng lồng, hạ xuống cửa dưới của giếng lớn, thúc giục những tù binh bạo động đầu hàng. Trên thông báo nói: Chỉ cần tù binh đảm bảo an toàn tính mạng cho cảnh sát mỏ và người Nhật dưới hầm, đồng thời giao nộp lãnh đạo bạo động, Hoàng quân Nhật sẽ khoan hồng rộng lượng, không truy cứu chuyện cũ. Phần lớn người dưới hầm đã sớm chuẩn bị đầu hàng, vừa nhìn thấy thông báo này, lập tức hành động ngay, muốn bắt giữ những cốt cán tích cực tham gia bạo động. Kết quả, lại một thảm họa nữa xảy ra: Một trang nam tử hán không muốn đầu hàng người Nhật, đã châm ngòi nổ tung phòng thuốc nổ dưới hầm...