Phòng thuốc nổ xuất hiện trước mặt Lão Kỳ một cách bất ngờ và đột ngột. Cánh cửa sắt nặng nề sơn đen gắn trên khung cửa phòng thuốc nổ ấy hé mở một khe hở rộng chừng nửa mét, bên trên cửa sắt, nơi vòm đá xanh của đường hầm, có treo một bóng đèn điện vàng vọt. Trước cửa không có ai. Khi Lão Kỳ khập khiễng chạy đến cửa, hắn chẳng kịp nghĩ ngợi nhiều, cứ thế đâm đầu vào trong. Ban đầu, hắn không biết đó là phòng thuốc nổ, cũng không nghĩ tới việc phải kích nổ toàn bộ số thuốc nổ tích trữ bên trong.

Sự việc xảy ra hoàn toàn là ngẫu nhiên.

Lúc đó, hắn chỉ mải chạy lấy mạng. Trong đường hầm lớn có kẻ đuổi theo hắn, thoạt đầu là hai gã cầm xẻng than, sau đó lại thêm hai tên cảnh sát mỏ cầm súng. Bốn tên này có lẽ đã thấy thông báo của người Nhật treo trên lồng thang nâng, muốn bắt sống hắn để đem nộp cho người Nhật.

Thực ra, ngay khi quay lại Đông Bình Hẻm, hắn đã hiểu rõ sự nguy hiểm mà mình phải đối mặt. Trước cả khi nhìn thấy thông báo của người Nhật, những kẻ hèn hạ vô sỉ ở Đông Bình Hẻm đã bắt đầu lùng sục khắp nơi để bắt hắn. Chúng đinh ninh rằng: cuộc bạo động lần này là do Mạnh Tân Trạch và hắn lãnh đạo. Một người bạn tốt bụng khuyên hắn cũng nên trốn đi như Mạnh Tân Trạch. Hắn không trốn, hắn chỉ kéo thấp vành mũ liễu rách, vặn nhỏ ngọn đèn đất đèn trong tay, rồi cố gắng trà trộn để lên giếng.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn ban đầu, những kẻ muốn bắt hắn chưa tìm được cách xuống tay, trong bốn trăm anh em dưới hầm, không có mấy người quen mặt hắn. Sau đó, những tên cảnh sát mỏ và người Nhật khôi phục lại trật tự, bắt anh em phải tập hợp theo từng đoạn trong đường hầm như những hầm than cũ để chuẩn bị lên giếng. Hắn phát hiện có điều bất ổn, mới men theo Đông Bình Hẻm chạy về phía đường hầm chính. Ngờ đâu lại bị phát hiện tại ngã ba giữa Đông Bình Hẻm và đường hầm chính, hắn buộc phải chui vào cái hẻm thấp dẫn tới phòng thuốc nổ, từ đó mới vô tình phát hiện ra phòng thuốc nổ và thấy nơi này không có ai canh giữ.

Khi bước vào cửa lớn phòng thuốc nổ, chân hắn giẫm phải một vật mềm mềm, thân hình nghiêng ngả suýt nữa ngã nhào. Định thần lại, hắn dùng đèn đất đèn trên tay chiếu vào, mới phát hiện đó là thi thể của một tên lính Nhật. Xung quanh thi thể ấy vương vãi không ít những khối thuốc nổ - rõ ràng là khi vụ bạo động xảy ra, một vài anh em đã đánh chết tên lính canh kho thuốc này, có lẽ còn lấy đi một ít thuốc nổ.

Trong phòng thuốc nổ rất tối, bóng đèn điện treo trên vòm hầm chỉ chiếu sáng tới cửa lớp thứ hai của phòng thuốc nổ. Lớp cửa thứ hai cũng được làm bằng tấm sắt dày, trên mặt sắt đóng chi chít những đinh thép.

Sau khi vào lớp cửa thứ hai, hắn nhớ tới bóng đèn vàng vọt kia. Hắn cảm thấy sự tồn tại của bóng đèn đó là bất lợi với mình, hắn muốn dập tắt nó. Đảo mắt nhìn quanh, hắn thấy một chiếc xẻng sắt nhỏ quân dụng trên đống cát gần cửa. Hắn vồ lấy xẻng, giơ cao lên và đập vỡ bóng đèn.

Đúng lúc này, mấy gã đuổi theo hắn đã ập tới.

Hắn dồn hết sức bình sinh, vác cánh cửa sắt lớp thứ nhất lên, một tiếng "rầm" vang dội, cánh cửa sắt bị đóng lại, tiếp đó, hắn chốt then thép từ bên trong.

Then cửa vừa cắm xuống, tiếng báng súng, tiếng xẻng than đập vào cánh cửa sắt đã vang lên, trong tiếng đập "cạch cạch cạch" còn xen lẫn vài lời chửi bới hiểm độc:

"Thằng họ Kỳ kia, mở cửa! Mau mở cửa!"

"Đồ chó đẻ, không mở cửa ông đây dùng thuốc nổ nổ tung mày!"

"Để người Nhật dùng súng máy quét, bắn chết mẹ cái thằng tạp chủng này đi!"

"Nhìn kìa, dưới đất có thuốc nổ, dùng thuốc nổ đó mà nổ!"

Chính lũ người hèn hạ ngoài cửa đã nhắc nhở hắn, hắn chợt nghĩ đến công dụng của thuốc nổ! Lũ đó có thể dùng thuốc nổ để phá cửa, chẳng lẽ hắn lại không thể dùng thuốc nổ để làm một vài việc hắn muốn làm sao?!

Hắn cười ha hả, gào lên với cánh cửa đang rung bần bật:

"Đồ chó đẻ, chúng mày cứ nổ đi! Ông đây chờ chúng mày nổ đấy! Chúng mày không nổ thì tao cũng tự nổ!"

Gào xong, hắn không thèm để ý đến chúng nữa, bước thẳng vào lớp cửa sắt thứ hai, thản nhiên xách đèn bước vào phòng thuốc nổ. Hắn muốn làm rõ, trong phòng thuốc nổ này rốt cuộc có bao nhiêu thuốc nổ? Hắn có thể nổ tung địa ngục này thành tro bụi, một lần tiễn tất cả lên Tây Thiên hay không?!

Ý niệm kích nổ số thuốc này xuất hiện ngay trong khoảnh khắc đó.

Hắn như một vị tướng, đi tuần tra trong phòng thuốc nổ.

Kết quả tuần tra khiến hắn rất hài lòng, thuốc nổ trong phòng được xếp ngay ngắn trên ba bức tường, ít nhất cũng phải hai trăm thùng, dây cháy chậm cũng không ít, cuộn chồng lên nhau, cao đến tận một người.

Hắn đặt đèn đất đèn lên thùng thuốc nổ, dùng vai hất đổ cuộn dây cháy chậm, sau đó gỡ một cuộn ra, cắm vào khe hở giữa các thùng thuốc nổ, tiếp đến lại gỡ cuộn thứ hai, thứ ba, thứ tư. Hắn còn mở một thùng thuốc nổ, đổ hết những khối thuốc nổ bọc trong giấy dầu ra, ở đầu mỗi đoạn dây cháy chậm đều cắm một khối thuốc nổ. Khi làm tất cả những việc này, hắn rất vui vẻ, cứ như thể đang làm việc đồng áng ở nhà những năm trước vậy, gần như không cảm thấy nỗi sợ hãi cái chết.

Nỗi sợ cái chết đối với Lão Kỳ mà nói đã chẳng còn là điều gì xa lạ nữa. Chuyện trên chiến trường - không cần nói đến, chỉ riêng tại cái "Diêm Vương Đường" (hầm mỏ) này, hắn đã trải qua ba lần. Một lần là sập hầm ở vỉa than 240, một lần là bục nước ở hang cũ hố Đông Tiểu Tỉnh, lần cuối cùng là đối mặt với thanh kiếm chỉ huy và chó săn của Takahashi trên mặt đất. Thực tế, hắn có thể coi như đã chết ba lần rồi! Cái chết chẳng phải là chuyện gì mới mẻ cả! Lần này, chẳng qua hắn chỉ làm một bản tổng kết triệt để cho cái chết mà trước đây hắn đã từng trải qua mà thôi!

Sau khi sắp xếp thuốc nổ và dây cháy chậm xong xuôi, Lão Kỳ dường như có chút mệt mỏi. Hắn khoanh chân ngồi trên nền xi măng khô ráo, mắt nhìn chằm chằm vào đống thuốc nổ và dây cháy chậm trước mặt, đầy tự hào nghĩ:

Lần này, hắn sẽ chết một cách khí phách, oanh liệt! Cái chết của hắn sẽ không chịu sự kiểm soát của bất kỳ ai, không bị bất kỳ ai quấy rầy, hắn đã giành được quyền quyết định và quyền tự chủ đối với sinh mạng của mình! Cái chết như vậy, đối với một quân nhân, đối với một đấng nam nhi mà nói, thật đáng tự hào!

Lũ người hèn hạ ngoài cửa dường như cảm thấy có điều chẳng lành, chúng không còn đập cửa hung hãn, không còn chửi bới hiểm độc, cũng không dám dùng thuốc nổ và súng máy để đe dọa nữa, chúng trở nên mềm mỏng, nài nỉ như đàn bà:

"Lão Kỳ! Lão Kỳ! Ra đi! Đừng làm chuyện dại dột, tuyệt đối đừng làm chuyện dại dột!"

"Đúng vậy, Lão Kỳ, không vì bản thân mình, thì anh cũng vì anh em chúng tôi mà nghĩ lại đi!"

"Lão Kỳ, mở cửa đi, chúng tôi đi xin người Nhật tha cho anh!"

"Lão Kỳ ơi, tôi cầu xin anh, anh em cầu xin anh!"

---❊ ❖ ❊---

Lão Kỳ chậm rãi quay mặt về phía cửa lớn, nhưng thân mình không đứng dậy. Hắn không nổi giận, giọng hắn bình tĩnh đến đáng sợ:

"Anh em à, nghĩ thoáng ra đi! Con người sống trăm tuổi, vẫn khó tránh một cái chết, hôm nay đại hạn của chúng ta đến rồi chăng? Mệnh đã định, chẳng ai trách ai được!"

Một tên ngoài cửa bỗng nhiên khóc rống lên!

"Lão Kỳ, anh nghĩ cho chúng tôi đi! Nghĩ cho anh em dưới hầm nữa, số thuốc nổ này chỉ cần nổ một cái là anh em tiêu tùng hết!"

"Các người... anh em ư? Các người là cái thứ gì? Để được sống sót, các người không tiếc đẩy cả cái thế giới rộng lớn này vào địa ngục! Các người đều là lũ khốn kiếp không biết lễ nghĩa liêm sỉ! Các người không có tư cách sống tiếp!"

Những lời hiểm độc và tàn nhẫn này, hắn nói một cách cực kỳ bình thản.

Không ai có thể thuyết phục được hắn.

Không có bất kỳ lý do nào có thể thuyết phục được hắn.

Lũ vô sỉ chỉ biết nghĩ đến bản thân ấy đáng chết, những kẻ không muốn phản kháng, cam tâm tình nguyện đi theo chúng ấy đáng chết! Còn những người cứng cỏi còn lại, những quân nhân Trung Quốc không muốn làm súc vật nhất định sẽ đồng ý với quyết định của hắn, chết một cách oanh liệt một lần. Cái chết oanh liệt như vậy là bến đỗ tuyệt vời nhất của quân nhân, nó sẽ chứng minh một tinh thần bất khuất thuộc về quân nhân!

Hắn bình tĩnh xách đèn đất đèn lên, châm lửa vào năm sợi dây cháy chậm đặt trên nền xi măng trước mặt. Trong chớp mắt, dây cháy chậm "xèo xèo" cháy lên, làn khói trắng sữa nhanh chóng tràn ngập trong phòng thuốc nổ...

Khi dây cháy chậm cháy được một nửa, khói len qua khe hở của cửa sắt bay ra ngoài.

Mấy gã ngoài cửa hoảng sợ, chúng từ bỏ mọi ý nghĩ tự phụ, quay đầu chạy vào đường hầm lớn, Lão Kỳ nghe rõ mồn một tiếng kêu thất thanh và tiếng bước chân vội vã của chúng dọc đường đi.

Lão Kỳ lại cười sảng khoái.

Cười xong, hắn tháo chốt thép, "rầm" một tiếng kéo mở cánh cửa sắt lớn, hắn quỳ xuống trước cánh cửa sắt, quỳ trước vùng cao nguyên Quý Châu trong tưởng tượng, quỳ trước quê hương mà hắn vô cùng hoài niệm:

"Cha mẹ ơi, từ xưa đến nay, trung hiếu khó vẹn cả đôi, hôm nay, đứa con bất hiếu này xin đi trước vì đất nước khổ đau của chúng ta đây..."

Trên má, nước mắt tuôn rơi...

Vào lúc tám giờ ba mươi tám phút ngày hôm đó, vụ nổ lớn xảy ra, hơn hai trăm tù binh đầu hàng lần thứ hai tụ tập tại miệng giếng lớn và đường hầm chính hầu hết đều thiệt mạng. Đường hầm chính và khu vực trường đua ngựa, kho bãi gần miệng giếng lớn bị hủy hoại hoàn toàn, tất cả các đường hầm và hầm than trong vòng bán kính hai dặm quanh phòng thuốc nổ đều bị chấn động phá hủy, giàn giáo miệng giếng lớn ở xa dưới đất cũng bị hư hại, sau vụ nổ bị nghiêng mười hai độ. Mặt đất gần giếng lớn như vừa trải qua một trận động đất, kính cửa sổ của nhiều tòa nhà đều bị chấn vỡ...

Ngay khoảnh khắc vụ nổ xảy ra, Vương Thiệu Hằng vừa bước ra khỏi lồng thang nâng. Hắn đi xuống bệ giếng, đầu tiên là phát hiện mặt đất dưới chân rung chuyển, chưa đầy chốc lát, lại nhìn thấy khí nóng và khói đặc phun ra từ miệng giếng. Hắn sợ đến mức đờ đẫn cả người, mềm nhũn ngã quỵ xuống đất không đứng dậy nổi.

Hai tên lính Nhật xốc cánh tay hắn lên, ném hắn về phía bức tường thấp cạnh miệng giếng. Bên cạnh bức tường thấp đã tập trung khá đông người, khoảng ba bốn chục người. Hơn một trăm người lên sớm nhất đã bị áp giải đi, họ cũng đang chờ bị áp giải. Trên tường thấp đứng lính Nhật, trên bệ nhà tời đối diện bức tường thấp đặt súng máy, các tòa nhà cao tầng xung quanh chật kín cảnh sát mỏ và lính Nhật.

Đại tá Long Trạch Thọ và Thái quân Takahashi đều đã đến. Long Trạch Thọ cầm kiếm chỉ huy đứng trên bệ giếng cách hắn chưa đầy hai mươi mét, Takahashi đang bận rộn hỏi thăm tình hình bên dưới với những tên Nhật và cảnh sát mỏ vừa mới lên giếng, Takahashi thỉnh thoảng lại gào thét, dùng tiếng quỷ Nhật để chửi người.

Lúc này, mặt đất lại rung chuyển dữ dội một chặp, khói từ miệng giếng lớn tuôn ra càng hung dữ hơn, như thể dưới lòng đất sâu thẳm ấy đang nằm một con quái vật khổng lồ đang phun khói nhả sương.

Mọi người nhất thời đều không nhận ra đó là vụ nổ của phòng thuốc nổ dưới hầm, không chỉ Vương Thiệu Hằng và đám anh em của hắn không nhận ra, mà ngay cả Đại tá Long Trạch Thọ và Thái quân Takahashi cũng không nhận ra. Đại tá Long Trạch Thọ và Thái quân Takahashi đều chạy đến bệ giếng nhìn vào miệng giếng. Họ còn dùng ánh mắt nghi vấn nhìn nhau, lầm bầm nói gì đó.

Sự bối rối kéo dài khoảng năm sáu phút.

Trước khi Đại tá Long Trạch Thọ và Thái quân Takahashi nghĩ đến vụ nổ phòng thuốc nổ, Vương Thiệu Hằng đã nghĩ tới điều này, hắn khẳng định mình tiêu đời rồi!

Hắn đã bị người ta bán đứng!

Hắn bị đám người liều mạng dưới hầm bán đứng!

Lũ ngu ngốc đó không muốn sống, chẳng ngờ lại không cho hắn sống! Chúng căn bản không nên làm như vậy! Căn bản không có quyền làm như vậy! Thế mà chúng lại làm! Đồ súc sinh mất hết lương tâm!

Hắn đoán chắc đây là việc của Mạnh Tân Trạch, Mạnh Tân Trạch là khắc tinh của hắn, là kẻ đối đầu với số phận của hắn, thằng khốn đó vừa thối vừa cứng, chỉ có hắn mới làm ra loại chuyện không màng hậu quả này, hắn thực sự hối hận vì lúc dưới hầm không thể bắn chết hắn ta. Hắn nghĩ, nếu lúc đó tranh thủ lúc hỗn loạn bắn chết hắn, chuyện trước mắt sẽ kết thúc rất đẹp. Cho đến giờ phút này, người Nhật thực sự vẫn chưa giết một tù binh nào! Người Nhật ít nhiều vẫn còn giữ chút lý lẽ!

Hắn muốn sống. Thực sự muốn sống. Sau khi vào cái "Diêm Vương Đường" này, sống sót trở thành mục tiêu cho mọi hành động và nỗ lực của hắn. Dựa vào sự cẩn thận tỉ mỉ của mình, hắn đã khôn khéo né tránh hết lần này đến lần khác tai nạn, vạn vạn không ngờ rằng, cuối cùng vẫn bị tai ương nuốt chửng...

Mặt trời sáng chói đang treo trên núi đá thải đối diện, chiếu sáng cái giàn sắt trên đỉnh núi đá thải trắng lóa. Đường ray trải trên núi như hai sợi dây lấp lánh, buộc chặt giàn sắt trên đỉnh núi và mặt đất dưới chân lại với nhau. Một con chim ưng đang bay ngược về phía mặt trời, không gò bó, tự do tự tại. Mấy đứa trẻ đang bốc than trên núi đá thải, chúng đang nhìn về phía này kìa.

Tất cả những thứ này thật đẹp! Mặt trời của hắn, chim ưng của hắn!

Thế nhưng, mười phút nữa, hoặc năm phút nữa, tất cả những thứ này sẽ biến mất khỏi tầm mắt hắn! Hắn sẽ trở thành hồn ma oan khuất dưới súng của quân Nhật, vì hành động liều mạng của đám người liều mạng dưới hầm kia! Hắn sẽ như một quả trứng rơi trên đá, để dòng nhựa sống chảy tràn trên mảnh đất xa lạ.

Hắn lại ngẩng đầu nhìn mặt trời.

Hắn tưởng tượng mặt trời thành lòng đỏ của quả trứng.

"Được sống, tốt biết bao!"

Hắn lại nghĩ một lần nữa.

Thế nhưng, rốt cuộc là ai không cho hắn sống? Ngoài đám người liều mạng dưới hầm kia, ngoài Mạnh Tân Trạch, khắc tinh sinh mệnh của hắn, còn ai không cho hắn sống? Hắn thuận lý thành chương nghĩ đến những tên Nhật trước mặt, nghĩ đến cuộc chiến tranh mà hắn từng tham gia và vẫn đang tiếp diễn, suy cho cùng chính là lũ Nhật Bản hung tàn đã hại hắn, chính cuộc chiến tranh này đã hại hắn...

Ngay lúc này, Takahashi đứng trên bệ giếng hét lên một tiếng.

Ngay lúc này, kiếm chỉ huy của Long Trạch Thọ giơ lên rồi hạ xuống.

Ngay lúc này, khẩu súng máy đặt trên bệ nhà tời phía đối diện vang lên...

Hắn chợt nhận ra: quả trứng sinh mệnh của hắn đang rơi xuống một tảng đá cứng. Ngay khoảnh khắc khẩu súng máy trên bệ đối diện vang lên, hắn đột nhiên nắm chặt nắm đấm như một đấng nam nhi thực thụ, gào lên khản cổ:

"Đả đảo..."

Nhiều tiếng gào thét nối tiếp nhau:

Tiếng súng máy đã nhấn chìm tiếng gào thét cuối cùng này.

Khi cả tầng địa chất rung lên bần bật trong tiếng nổ oanh liệt, Mạnh Tân Trạch tỉnh dậy. Hắn kinh ngạc phát hiện ra, hơn nửa thân mình đã ngập trong bùn nước, một con chuột chết bẩn thỉu hôi thối đang trôi nổi trước ngực hắn, điều này thật kỳ quặc! Chẳng phải trước đó hắn nằm trên đống vụn than khô ráo bên vách than sao? Sao hắn lại nằm trong nước đen? Dưới lòng đất đen ngòm này lại xảy ra tai họa gì nữa đây?

Hắn bò về phía vách than với nỗi sợ hãi bản năng, hai tay mò mẫm tìm đèn. Khi cái đầu ướt sũng chạm vào vách than, hắn đã tìm thấy đèn.

Ngọn đèn lại được thắp lên. Ngọn lửa nhảy múa như một mặt trời thu nhỏ gấp bội lần, đẩy tất cả ký ức về ánh sáng ùa về trước mặt hắn. Trí óc hắn tỉnh táo lạ thường, lập tức nhận ra tình thế nguy hiểm của bản thân. Hắn nghĩ: có lẽ người Nhật đang tiến hành cuộc thảm sát dưới tầng địa chất này, có lẽ người Nhật đã vào Đông Bình Hẻm, có lẽ người Nhật đang lùng sục hắn gần hầm than 2420! Đúng vậy, chúng nhất định sẽ không dễ dàng buông tha cho hắn, chúng nhất định phải tìm thấy hắn - không tìm thấy người sống, thì cũng phải tìm thấy xác chết!

Hắn quyết định leo lên trên ngay lập tức, bò ra xa miệng hang một chút.

Hắn nhìn chiếc đồng hồ bỏ túi giắt trên thắt lưng, phán đoán thời gian, sau đó, ngậm đèn trong miệng, nhấc chiếc xẻng than Lão Kỳ để lại, lom khom đi về phía trên của hang cũ.

Đi được khoảng năm sáu mươi mét, hang hẹp lại, vỉa than ở một vài chỗ sập xuống, lom khom cũng không qua được, hắn đành nằm rạp xuống đất mà bò. Hắn biết cái hang này sẽ không có nguy hiểm gì lớn - Lão Kỳ "chuột" và Điền Đức Thắng đều đã từng đến hang này, nếu trong hang có khí độc, bọn họ sớm đã mất mạng rồi.

Hắn bò một hồi lâu, giữa chừng còn nghỉ hai lần, cuối cùng bò tới sườn dốc thoai thoải trên đỉnh hang, trên sườn dốc quả nhiên có một khoang chứa nước đen ngòm, nước trong khoang chứa chạm tận nóc. Hắn gạt tro than, mảnh gỗ nổi trên mặt nước, cúi người uống một chùm nước, sau đó nằm ngửa ra trên sườn dốc.

Hắn nhìn thấy lớp trần hầm phía trên đầu, trần hầm là đá hỏa thành, rất phẳng lặng, dưới trần hầm không có bất kỳ vật chống đỡ nào. Hắn xoay đầu sang hai bên, lại chú ý thấy: hai bên vách than cũng không có bất kỳ vật chống đỡ nào. Hắn lập tức khẳng định: đoạn hang này không phải mới đào hôm nay!

Hắn lật người bò dậy, tay run rẩy xách đèn, men theo vỉa than sờ xuống dưới, sờ một lúc, lại quay đầu sờ lên trên, sờ mãi cho đến cửa khoang chứa nước. Vỉa than tại đoạn này hình thành nên một dạng dấu ngã "~" không đáng chú ý, khoang chứa nước lại nằm ngay tại chỗ lõm xuống của dấu ngã đó! Điều này chứng tỏ đoạn hang này là đào dọc theo vỉa than, nếu xả hết nước đọng ở chỗ lõm xuống, có lẽ hang sẽ thông!

Hắn lập tức phấn chấn hẳn lên, toàn thân run rẩy, lông tơ dựng đứng, nước mắt trong mắt trào ra. Hắn vừa lau nước mắt trên mặt, vừa nghĩ: chỉ cần hắn đào một cái rãnh trên sườn dốc dài chưa đầy năm mét này, xả nước trên nóc hang xuống, cửa hang có lẽ sẽ như một mặt trời buổi sáng, nhảy vọt ra từ trong bóng tối.

Ý niệm này có sức cám dỗ cực lớn.

Hắn đột ngột dừng lại những suy tư miên man, chỉ dùng đôi mắt cầu sinh trong sâu thẳm tâm hồn nhìn chằm chằm vào mặt trời mà hắn hằng ảo tưởng. Hắn muốn dưới ánh sáng của mặt trời ấy, tạo nên một kỳ tích của sự sống. Hắn không thể để mặt trời của mình vụt mất.

Cởi áo khoác, đặt đèn đất đèn sang bên vách than, hắn vung chiếc xẻng than cứu mạng, đào bới trên sườn dốc dưới chân, động tác máy móc mà mạnh mẽ, như thể toàn bộ sinh mạng đều bị một vị thần không rõ danh tính điều khiển. Trong tiếng va chạm liên hồi giữa xẻng than và đá thải, ý thức của hắn mất đi từng chút một, giống như một chậu nước hắt xuống đất, ban đầu chảy tràn lan trên mặt đất, sau đó thấm hết vào lớp bùn đất bẩn thỉu...

Không biết đã đào bao lâu, hắn mệt đến nằm rạp xuống.

Hắn nằm trên con mương dẫn nước mà mình đã khai phá rồi ngủ thiếp đi.

Khi tỉnh dậy, hắn nhìn đồng hồ, xem xong lập tức quên ngay thời gian - thời gian đối với hắn đã không còn ý nghĩa gì nữa.

Hắn lại cúi lưng đào bới dưới đất.

Hắn như con thỏ, dùng tay gạt đống xỉ đá thải đã đào xốp sang hai bên vách than.

Tay đào đến bật máu.

Cuối cùng hắn cũng đào tới cạnh khoang chứa nước, dòng nước đen tràn nóc trong khoang "ào" một tiếng, trút xuống như thác đổ, chảy dọc con mương hắn đào, đổ vào hang cũ phía dưới, miệng kêu lanh lảnh.

Nước đen chảy bên cạnh hắn một hồi lâu, tựa như một con suối nhỏ vui vẻ. Sau đó, khi nước trong mương dần nông đi, hắn cảm thấy một làn gió lạnh thổi tới...

Gió!

Có gió!

Hắn vụt đứng dậy, cái đầu đội mũ liễu va phải trần hang cứng ngắc.

Hắn ngất đi.

Vẫn là làn gió mát rượi đó thổi hắn tỉnh lại. Hắn bò dậy, ngồi trên mặt đất ẩm ướt bên mương nước một lúc, rồi giơ đèn chiếu vào khoang chứa nước. Hắn thấy nước trong khoang chứa đã rời khỏi trần hầm, làn gió mát kia chính là từ khe hở giữa mặt nước và trần hầm thổi tới!

Hắn không chút do dự nhảy xuống nước, đi ngược chiều gió về phía trước, ban đầu, nước đen chỉ ngập đến thắt lưng, tiếp đó, nước đen dâng lên đến ngực, đến cổ, gần như ngập đến miệng. Đèn không thắp được nữa, hắn vặn tắt đi, giơ cao trên đỉnh đầu, để chao đèn sát trần hang. Đi được khoảng chưa đầy mười mét, nước bắt đầu rút xuống, cả đoạn hang bắt đầu cao dần lên.

Hắn lại bò lên mặt đất khô ráo.

Hắn dùng thân mình chắn gió, thắp đèn lên.

Ánh đèn trắng bạc xé toạc một khoảng bóng tối tĩnh mịch và bí ẩn, một thế giới hoàn toàn xa lạ hiện ra trước mắt hắn, đầu tiên hắn nhìn thấy một cái giỏ than lớn như cái sàng mà hắn chưa từng thấy bao giờ, cái giỏ than đó ở ngay cạnh hắn chưa đầy hai thước, trong giỏ còn một ít than. Quai giỏ to bằng ngón tay cái gần như kéo lê đến sát chân hắn. Hắn theo bản năng dùng tay vồ lấy quai giỏ, vạn vạn không ngờ rằng, thứ nắm trong tay lại là một nắm bụi đất.

Hắn giật bắn mình, thân mình lùi lại.

Phía sau là nước, là địa ngục, hắn không có đường lui, hắn chỉ có thể đi tiếp.

Hắn bò về phía trước như một con chó, bò đến cạnh giỏ than, dùng chân chạm nhẹ vào giỏ than, giỏ than im lìm tan rã.

Từ đó hắn khẳng định, mình đã bò ra khỏi hầm mỏ dưới sự cai trị của người Nhật, bước vào một cái lò than nhỏ mà người đời trước đã từng khai thác. Loại chuyện này không có gì lạ, trên mảnh đất Tây Nghiêm Trấn thời cuối nhà Thanh từng khai thác vô số lò than nhỏ, khi họ đào than thường xuyên gặp phải những khu vực đã khai thác cạn kiệt từ năm xưa.

Hắn lại giơ đèn nhìn về phía trước, ngay lúc này, hắn nhìn thấy bộ xương mà hắn không bao giờ quên được. Bộ xương nằm sóng soài trong vũng bùn cách hắn năm bước chân, trên cái hộp sọ tròn vo quấn một búi bím tóc, giống như một con rùa bò trên lưng một con rắn cuộn tròn. Bộ xương duy trì nguyên vẹn tư thế bò, một khúc xương chân thẳng tắp, xương bàn chân đạp vào trong bùn, khúc xương chân còn lại co quắp; hai tay, một tay đè dưới xương ức, một tay vươn về phía trước, năm ngón tay đã tách rời cắm sâu vào vách than, những đốt xương ngón tay trắng hếu như một chuỗi mốc trắng.

Hắn đoán chắc chủ nhân của bộ xương này là một đấng nam nhi, một đấng nam nhi thuộc về thời đại xa xăm! Người đó đã khai lò tại đây, xuống lò tại đây. Gặp gỡ thần chết tại đây, rồi lại tranh đấu với thần chết tại đây! Hắn có thể dùng cách tư duy của một đấng nam nhi để suy luận ra câu chuyện của đấng nam nhi đã hóa thành vĩnh hằng này. Hắn đột nhiên cảm thấy, mình đã thấu suốt toàn bộ bí mật của sự sống từ bộ xương của đấng nam nhi có niên đại xa xưa này.

Hắn bò đến cạnh đấng nam nhi đó, ngồi xuống bên cạnh. Hắn vặn ngọn lửa đèn đất đèn thật lớn, treo trên đầu của đấng nam nhi đó mà chiếu.

"Huynh đệ! Huynh đệ!"

Hắn mê muội hét lên, như thể người đối diện không phải là một bộ xương, mà là một người sống sờ sờ.

Chính hắn cũng không biết mình đang hét cái gì.

Bộ xương kia dường như đang động đậy, một vài đốt xương kêu lạo xạo.

Hắn lại lùi lại một bước.

Đột nhiên, một cơn gió thổi tắt đèn, cái lò than vốn dĩ thuộc về lịch sử già nua này lại chìm vào bóng tối vô biên vô tận.

Bộ xương trong bóng tối kêu lên dữ dội hơn, như một người đàn ông nóng nảy bất an đang vung nắm đấm chửi bới.

Hắn lại không hề sợ hãi. Hắn hoàn toàn tê liệt.

Khi quẹt diêm thắp đèn, diêm đốt đau tay hắn, thân mình hắn run lên, mới tỉnh lại từ cảnh giới mơ hồ.

Hắn nhìn bộ xương kia lần cuối, bước từng bước đi ra ngoài.

Hắn đi từ tầng địa chất của lịch sử, hướng về mặt đất của hiện thực.

Hắn đi từ địa ngục tối tăm, hướng về mặt trời của hy vọng.

Những vật phẩm thuộc về lịch sử ấy đều bị hắn vứt lại phía sau thật xa, vứt vào một khoảng bóng tối và tĩnh lặng vĩnh hằng. Hắn không thuộc về lịch sử quá khứ, không thuộc về bóng tối vĩnh hằng, hắn chỉ thuộc về ngày hôm nay, sinh mạng xao động bất an của hắn đang khao khát một vụ nổ oanh liệt khác.

Tiếng nổ nối tiếp nhau vang lên bên tai hắn, súng máy kêu "đạch đạch đạch", tiếng động cơ máy bay lăn tròn trên không trung như tiếng sấm, không khí xung quanh nóng hầm hập. "19 tháng 5", "19 tháng 5" của tai ương ư! Phải sống! Phải sống! Chó săn đang kêu.

Súng máy, chú ý súng máy! Chỉ cần vạn chúng nhất tâm kháng chiến đến cùng, thì Trung Quốc không mất, Hoa Hạ vĩnh tồn...

Đầu óc hỗn loạn, tinh thần lại trở nên mơ hồ. Hắn ngậm đèn vào miệng từ lúc nào, bò trên mặt đất, chính hắn cũng không biết; tay, chân hắn trầy xước bật máu, vậy mà cũng chẳng cảm thấy đau. Khi đầu óc tỉnh táo, hắn thấy rất nguy hiểm, hắn nghĩ, hắn nên hát một bài, hát thật to, dùng bài hát này để kiểm soát khả năng tư duy và phán đoán của chính mình.

Hắn mở cổ họng hát bài quân ca quen thuộc:

Chúng ta từ nơi khởi nghĩa vĩ đại của Vân Nam mà đến,

Đã đi qua núi cao thung lũng,

Đến chiến trường kháng Nhật.

Anh em dùng máu thịt tranh thủ sự giải phóng dân tộc...

Mẹ kiếp, không hát tiếp được nữa! Lời bài hát phía sau, thế nào cũng không nhớ ra nổi!

Lại hát từ đầu:

Chúng ta từ nơi khởi nghĩa vĩ đại của Vân Nam mà đến,

Đã đi qua núi cao thung lũng,

Đến chiến trường kháng Nhật.

Anh em dùng máu thịt tranh thủ sự giải phóng dân tộc...

Vẫn không hát tiếp được.

"Khốn kiếp! Khốn kiếp! Khốn kiếp..."

Hắn chửi bới thỏa thích và ngang ngược.

Hắn lại hát, hát như tiếng sói hú.

Vẫn chỉ là bốn câu đó.

Hắn đoán chắc đầu óc mình đã xảy ra vấn đề gì đó, hắn không muốn làm khó đầu óc mình nữa. Hắn cứ hát bốn câu đó, hát xong lại hát tiếp, đầu nối đuôi, đuôi nối đầu, hát đến cuối cùng, hắn cũng chẳng phân biệt nổi đâu là đầu, đâu là đuôi nữa.

Hắn hát bài quân ca tàn thiếu bị trí nhớ thiến mất này, bò hết đoạn này đến đoạn khác.

Hắn hát bài quân ca tàn thiếu này, đào bới hết đống đá thải sạt lở này đến đống khác.

Hắn hát bài quân ca tàn thiếu này, bò đến trước một bức tường gạch đổ nát một nửa.

Hắn ngây người bò qua bức tường gạch.

Ngoài bức tường gạch là một bãi tha ma hoang tàn. Những đốm lửa ma trơi lập lòe bay trên những ngôi mộ đổ nát. Xa xa là mảnh đất mịt mù, là mảnh đất đầy hy vọng, đầy sức sống.

Hắn bò qua bức tường gạch xây ở cửa lò, ngã nhào trên một nấm mộ đầy cỏ dại. Một tấm ván quan tài nhô ra từ dưới lớp đất vàng, cỏ dại cứng nhắc cọ xát vào lồng ngực gầy gò như tấm ván giặt của hắn. Hai con quạ bị đánh động, vỗ cánh bay lên không trung.

Đàn quạ đột nhiên bay lên, đánh thức hắn khỏi trạng thái tê liệt, lúc này hắn mới nhận ra, mình đã tạo nên một kỳ tích của sự sống, đã bò lên từ địa ngục.

Hắn vui sướng khôn xiết, gần như không tin đây là sự thật!

Hắn cười điên cuồng, đầu dụi dụi trên nấm mộ, như một con cừu đói, dùng miệng gặm cỏ xanh trên nấm mộ. Hắn nhai ra hương vị tự do từ trong nước cỏ xanh đắng chát. Tiếp đó, hắn lặng lẽ khóc. Hắn cảm thấy "hắn" đích thực không hề thoát ra khỏi địa ngục, thân thể hắn, máu thịt hắn, tình cảm hắn, thù hận của hắn... tất cả mọi thứ của hắn, đều để lại trong địa ngục đó, để lại trong khoảng tĩnh lặng vĩnh hằng đã trở thành lịch sử kia. Người thoát ra không phải là hắn, mà là bộ xương kia, bộ xương không máu thịt, không tình cảm, không ảo tưởng kia.

Sống sống chết chết, chết chết sống sống, sống chết, chết sống, sống và chết không có ranh giới rõ ràng. Âm dương luân hồi, lặp đi lặp lại, đảo ngược lộn xuôi, không ai nói rõ được ai sống lúc nào, ai chết lúc nào. Sống chính là chết, chết chính là sống...

Hắn mang theo những ý niệm lộn xộn về sống chết này, ngã trên nấm mộ ngủ thiếp đi, gối lên một mảnh đất vàng, đắp một ngày đầy sao - thực ra, hắn không muốn ngủ, hắn muốn đi, thế nhưng, cái đầu khốn kiếp của hắn đã không còn điều khiển nổi cái thân xác khốn kiếp của mình nữa rồi.

Khi tỉnh lại, từ cái lò than rách nát kia lại bò ra một người, người đó người đầy bùn đất, mặt mũi đen kịt, như một con quỷ, hắn không đi xem xét kỹ khuôn mặt người đó, liền lao vào ôm lấy anh ta.

Người kia hét lớn:

"Lão Mạnh, thực sự là anh, thực sự là anh rồi! Mạng của anh... mạng của anh đúng là lớn thật!"

Lúc này hắn mới nhận ra, người đó là Điền Đức Thắng.

"Lão Điền, cậu! Cậu cũng còn sống!"

"Đúng! Đúng! Số tôi cũng không nhỏ! Lũ khốn đó muốn bắt tôi, tôi trốn đông trốn tây, cuối cùng trốn đến chỗ anh đây, ha ha, ừm, mau đi đi, trời sáng là không đi được nữa đâu!"

Hắn lại hỏi:

"Đám anh em đó đâu rồi?"

Điền Đức Thắng hét lên:

"Kệ mẹ đám anh em đó đi! Anh còn sống, tôi còn sống, thế mẹ nó còn chưa đủ sao?!"

Hắn lặng người, vỗ vỗ vai Điền Đức Thắng, rặn ra một chữ từ kẽ răng:

"Đi!"

Hoang dã mịt mù, một vùng tĩnh lặng. Gió đêm lướt qua trên nấm mộ, trên bụi cỏ, trên mảnh đất đen ngòm. Vài chiếc lá khô tàn sớm lăn dưới chân. Họ phán đoán phương hướng, ra khỏi bãi tha ma, bước lên bờ ruộng, hướng về con đường lớn đất vàng ở cuối bờ ruộng.

Lúc này, trước mắt hắn lại hiện lên cảnh tượng ngày 19 tháng 5 năm Dân Quốc thứ 27, hắn ngang ngược tự nhủ với mình: ngày mai, sẽ là ngày 20 tháng 5 năm Dân Quốc thứ 27!

Cuối con đường lớn phương xa, thấp thoáng xuất hiện một ngôi làng nhỏ. Tiếng chó sủa điên cuồng từng đợt theo gió truyền tới...

Du kích? Hì! Du kích đâu ra chứ! Có người nói lúc bạo động căn bản không liên lạc với du kích; lại có người nói, liên lạc rồi, du kích không đến, ai mà biết được?! Sau vụ bạo động, người Nhật mất nửa năm mới khôi phục được hầm mỏ. Họ đối với những tù binh bị nổ chết dưới hầm khá kính trọng, thái độ đối với chúng ta - những người sống sót cũng tốt hơn nhiều. Họ không thể không thừa nhận: người Trung Quốc không dễ bắt nạt! Trong số quân nhân Trung Quốc cũng có không ít đấng nam nhi cứng cỏi! Sau đó, Chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ, "Diêm Vương Đường" bị chính quyền bù nhìn Uông tiếp quản, lúc này, chúng ta mới nghe nói, vụ bạo động đó vẫn có vài người chạy thoát, chính là chạy thoát từ cái hang cũ đó. Mấy người này dưới sự che chở của người dân địa phương, vào núi, sau đó, mấy lần chuyển dịch mới đến được Trùng Khánh, báo chí Trùng Khánh hồi đó từng đăng chuyện của họ...

Tháng 8 năm 1986 tại Lan Viên, Nam Kinh