1980 – Raymond Carver[1]
Hai cặp đôi chuếnh choáng say thảo luận với nhau thế nào là yêu và thế nào là không yêu.
Có một câu hỏi ta đã nghĩ rất nhiều, rằng tại sao viết về những thứ ta không thích lại dễ dàng hơn viết về những gì ta yêu nhỉ.(*) Maya à, đây là truyện ngắn ưa thích của ta, và ta bắt đầu chẳng thể giải thích lý do ta yêu nó.
(Con và cô Amelia cũng là người mà ta yêu thương nữa.)
AJF.
(*) Tất nhiên, câu này là do nhiễm từ Internet đấy.
“Đồ vật đấu giá số 2200. Nó được thêm vào phút chót của buổi đấu giá này và đây cũng là một cơ hội hiếm hoi dành cho những vị sành sỏi về sách cổ. Tamerlane và những bài thơ khác của Edgar Allan Poe. Được viết năm Poe 18 tuổi dưới danh nghĩa ‘một người Boston’. Lúc đó chỉ có 50 bản được in. Tamerlane sẽ là ngôi sao sáng trong bất cứ bộ sưu tập sách cực hiếm nào của quý vị. Gáy sách hơi rách một chút và có vài vết bút màu trên bìa, nhưng những thứ nhỏ nhặt đó chẳng thể làm lu mờ vẻ đẹp cũng như sự hiếm có của nó. Giá khởi điểm là 20.000 đô.”
Cuối cùng, cuốn sách được bán với giá 72.000 đô, vượt quá cả mong đợi. Sau khi trừ thuế và phí đấu giá, số tiền còn lại đủ để thanh toán cho ca phẫu thuật và đợt xạ trị đầu tiên của AJ.
Thậm chí, nhận được tấm séc từ Christie’s rồi, gã vẫn băn khoăn không biết có nên chữa trị hay không. Gã nghĩ, số tiền này để dành cho Maya lên đại học thì hay hơn nhiều. “Không,” Maya đáp, “con thông minh nên con sẽ kiếm được học bổng. Con sẽ viết một thư xin học bổng sướt mướt nhất mọi thời đại, kể về đứa trẻ bị người mẹ đơn thân bỏ rơi ở tiệm sách ra sao, được nuôi dạy bởi người cha bị ung thư não thế nào. Và nhìn con hiện giờ xem, một thành viên ưu tú của cộng đồng. Mọi người sẽ khóc cạn nước mắt cho xem.”
“Con đúng là ranh ma, mọt sách bé nhỏ ạ.” Gã cười với con quái vật do chính mình nuôi lớn.
“Em cũng có tiền nữa,” vợ gã dứt khoát. Tóm lại, những người phụ nữ trong đời AJ. đều muốn gã sống nên gã đành lên lịch phẫu thuật.
“Ngồi đây, em lại nghĩ Đóa hoa nở muộn đúng là nhảm nhí,” Amelia chua xót nói. Cô đứng dậy đi về phía cửa sổ. “Anh muốn kéo rèm cao lên hay hạ xuống thấp? Kéo lên thì ta có thể thấy ánh nắng cùng cảnh đẹp từ bệnh viện nhi đồng bên đường. Hạ xuống thì anh có thể hưởng thụ vẻ mặt xanh xao tái nhợt của em dưới ánh đèn huỳnh quang. Anh chọn đi.”
“Kéo lên đi. Anh muốn nhớ về hình ảnh xinh đẹp nhất của em.”
“Anh còn nhớ Friedman từng viết rằng, bạn chẳng thể miêu tả được phòng bệnh không? Bởi ở đó có người bạn yêu dấu, việc miêu tả trở nên quá đỗi đớn đau? Sao tụi mình lại có thể nghĩ thế là nên thơ được nhỉ? Em thấy sợ lắm rồi. Lúc này đây, em hoàn toàn đồng tình với những người chẳng bao giờ thèm đọc cuốn sách đó. Em đồng tình với tay họa sĩ đã vẽ hoa hoét và chân cẳng lên bìa. Anh biết vì sao không? Vì ta hoàn toàn có thể tả được phòng bệnh. Nó xám xịt. Tính nghệ thuật tệ hại chưa từng có, như rác rưởi bị quăng khỏi Holiday Inn[2], nồng nặc mùi nước tiểu.”
“Em thích Đóa hoa nở muộn mà, Amy.”
Cô chưa từng kể với gã sự thật về ông Leon Friedman. “Nhưng em không muốn thành nhân vật chính trong một phiên bản ngu ngốc của cuốn sách ấy khi mới 40 tuổi.”
“Em có thực sự nghĩ anh cần phẫu thuật không?”
Cô trợn mắt đáp, “Tất nhiên là có. Thứ nhất, hai mươi phút nữa sẽ phẫu thuật nên chẳng lấy lại được tiền đâu. Và thứ hai, anh lỡ cạo đầu rồi, trông như mấy tên khủng bố ấy. Em chẳng có lý do gì để hủy cả.”
“Quăng tiền ra để kiếm thêm hai năm khổ sở liệu có đáng không em?”
“Có chứ,” cô nói, nắm lấy tay gã.
“Anh nhớ, có một người từng kể cho anh nghe chuyện đồng cảm quan trọng đến thế nào. Anh nhớ, có một người từng nói, cô ấy đã chia tay vị anh hùng Mỹ ngon nghẻ vì họ không thể chia sẻ cảm xúc với nhau. Bi kịch này hoàn toàn có thể xảy ra với chúng ta, em biết đấy.”
“Hai chuyện hoàn toàn khác nhau,” Amelia đáp. Một giây sau, cô hét lên, “Mẹ kiếp!” AJ. nghĩ hẳn phải có điều gì nghiêm trọng lắm, vì Amelia chưa từng chửi thề.
“Sao vậy em?”
“Ôi trời, vấn đề là em thích não anh.”
Gã bật cười, và mắt cô ầng ậng nước.
“Ôi, quá đủ nước mắt rồi. Anh không cần lòng thương hại của em đâu.”
“Ai khóc vì anh chứ. Em khóc vì em ấy. Anh có biết em mất bao lâu mới tìm được anh không? Anh có biết em phải trải qua bao nhiêu cuộc hẹn hò tệ hại không? Em không thể...” Lồng ngực cô thắt lại. “Em không thể đăng kí matchcom[3] lần nữa. Em không thể.”
“Big Bird lúc nào cũng lạc quan.”
“Big Bird... Anh... Ai cho anh lôi cái biệt danh đó ra vào lúc này hả?!”
“Em sẽ gặp được người khác thôi. Anh cũng từng thế mà.”
“Đồ khốn. Em thích anh. Em quen với anh rồi. Anh là người duy nhất, đồ khốn. Em không thể gặp nổi ai khác.”
Gã hôn cô, rồi cô luồn tay xuống phía dưới chiếc áo bệnh nhân, giữa hai chân gã và vuốt ve.
“Em thích làm tình với anh. Nếu mổ xong anh thành người thực vật thì em vẫn làm tình với anh được chứ?” Cô thì thầm.
“Đương nhiên là được rồi.”
“Anh sẽ không nghĩ về em ít đi chứ?”
“Không đâu,” gã ngừng lại. “Đừng nói chuyện kiểu này nữa, được không em?”
“Anh biết em bốn năm rồi mới hẹn hò.”
“Đúng vậy.”
“Anh lại cư xử với em chẳng ra gì trong lần đầu gặp mặt.”
“Cũng đúng.”
“Em nhăn nhó thế này thì sao kiếm được người khác đây?”
“Em hình như chẳng lo lắng gì cho bộ não của anh thì phải.”
“Não anh hỏng rồi. Chúng ta đều biết. Nhưng còn em thì sao?”
“Amy tội nghiệp.”
“Đúng vậy, là vợ của một tay bán sách đã đủ tội nghiệp rồi. Giờ em sắp thành góa phụ của một tay bán sách.”
Cô hôn lên từng chỗ trên cái đầu hỏng hóc của gã. “Em thích bộ não này. Em thích bộ não này! Một bộ não tuyệt vời!”
“Anh cũng thế.”
Y tá đến và đẩy gã đi. “Em yêu anh,” cô đau khổ nhún vai. “Em muốn nói điều gì đó hay hơn để tạm biệt anh, nhưng đó là tất cả những gì em biết.”
Gã tỉnh dậy và thấy từ ngữ lúc hiện ra lúc không. Phải mất một lúc gã mới tìm được chúng, nhưng chúng vẫn ở đây.
Máu.
Thuốc giảm đau.
Nôn.
Xô.
Trĩ.
Tiêu chảy.
Nước.
Vết bỏng.
Tã giấy.
Đá.
Sau ca phẫu thuật, AJ. được đưa vào khu cách ly của bệnh viện để tiến hành đợt xạ trị kéo dài một tháng. Xạ trị làm suy giảm hệ thống miễn dịch của gã nên chẳng ai được vào thăm. Khoảng thời gian này cô đơn như lúc Nic mới mất vậy. Gã ước mình được uống say mèm, nhưng dạ dày gã sẽ không chịu nổi. Cuộc sống như trước khi có Maya và Amelia. Chẳng ai cô độc như đảo nhỏ. Hoặc ít ra cũng chẳng ai vui vẻ khi cô độc cả.
Nếu không bị nôn hoặc không mơ màng ngủ, gã sẽ lôi chiếc máy đọc sách điện tử mẹ gã tặng từ Giáng sinh trước ra. (Y tá nói thứ này sạch hơn sách giấy. “Mấy nhà sản xuất phải ghi thế lên hộp mới phải,” AJ. châm biếm.) Gã thấy mình chẳng tỉnh táo nổi để đọc hết một tiểu thuyết. Truyện ngắn thì dễ hơn. Dẫu sao, gã vẫn luôn thích truyện ngắn. Gã vừa đọc vừa muốn làm một danh sách truyện ngắn mới để giới thiệu cho Maya. Rồi con bé sẽ trở thành một nhà văn. Gã không phải nhà văn, nhưng lại hiểu về nghề đó. Gã chỉ muốn nói với con bé, Maya à, mỗi cuốn tiểu thuyết có sức hấp dẫn riêng nhưng sự sáng tạo tuyệt vời nhất trong thế giới văn xuôi chính là truyện ngắn. Làm chủ được truyện ngắn thì con sẽ làm chủ được cả thế giới ấy. Gã thầm nghĩ, rồi cơn buồn ngủ chợt ập đến. Mình phải viết lại mới được, gã tìm bút nhưng chẳng có cái nào gần bồn cầu nơi gã đang ngồi cả.
Vào cuối đợt xạ trị, bác sĩ ung bướu kết luận khối u của gã sẽ không nhỏ lại nhưng cũng không phát triển thêm nữa. Ông nói, gã có thể sống thêm một năm. “Có thể mọi thứ sẽ xấu đi nhanh hơn,” câu nói giáng một đòn đau điếng vào gã. Nhưng dù sao, gã cũng mừng vì sắp được về nhà.
❀ ❀ ❀
[1] Raymond Carver (1938-1988): Nhà văn viết truyện ngắn, nhà thơ người Mỹ.
[2] Một thương hiệu khách sạn, nhà nghỉ nổi tiếng của Mỹ.
[3] Trang web hẹn hò trực tuyến phổ biến.
