Lưu Tấn nghe vậy, trầm ngâm suy nghĩ một lát rồi liền nhận lời việc này.
Bởi vì, đây không phải chuyện khó khăn gì.
Từ hai tháng trước, bách tính khắp chốn ở Tân Phong cơ bản đều đã nhận được heo, chó và các loại cầm thú mà quan phủ cho mượn.
Đây là một trong những biện pháp quan trọng để Tân Phong xây dựng xã hội tiểu khang.
Hai tháng qua, biện pháp này được vận hành vô cùng suôn sẻ trong toàn huyện Tân Phong!
Lưu Tấn cũng tự mình tham gia vào đó, thậm chí còn xem qua hàng trăm báo cáo của các hương đình, bản thân hắn cũng đích thân đến hương đình thị sát và hỏi thăm bách tính.
Tóm lại chính là chính sách này cực kỳ tốt!
Đầu tư không nhiều, nhưng lại mang lại hiệu quả phi thường trong việc củng cố lòng tin của bách tính và nâng cao thu nhập cho nhân dân!
Quan trọng nhất là không hề lỗ vốn!
Số heo cho bách tính mượn cơ bản đều là heo nái, do quan yểm Tân Phong thu mua từ khắp nơi ở Quan Trung.
Con lớn chín trăm tiền một con, con nhỏ năm trăm tiền một con, những con heo nái lớn được thu mua lúc bấy giờ, nay đều đã mang thai heo con rồi.
Cho dù là heo nái nhỏ, nuôi thêm ba năm tháng nữa cũng có thể thuận lợi mang thai.
Chỉ vì heo nái khó tìm, cho nên vẫn chưa thể phổ biến rộng rãi toàn diện.
Hiện tại, chỉ có hơn năm trăm hộ bách tính ở Phấn Du Xã là nhận được heo nái cho mượn.
Nhưng công việc cho mượn chó và các loại cầm thú khác thì tiến hành vô cùng thuận lợi.
Bởi vì những súc vật này có rất nhiều người nuôi ở Quan Trung.
Giá cả cũng không quá cao.
Đối với chó, giá bình quân của chó lớn trưởng thành cao nhất là một trăm tiền, thấp nhất là tám mươi tiền.
Chó con thậm chí không bán được tiền, đem cho không cũng có người nhận.
Giá gà cũng rất thấp.
Giá bình quân tại chợ Trường An cao nhất là bảy mươi tiền, thấp nhất là năm mươi lăm tiền, gà con khoảng năm tiền là có thể mua được.
Vịt và ngỗng hơi đắt hơn một chút, nhưng cũng không vượt quá một trăm tiền.
Cho nên, toàn bộ huyện Tân Phong đầu tư vào việc cho mượn cầm thú, chó, chưa đến một triệu tiền.
Mà hiệu quả mang lại lại vô cùng rõ rệt!
Chỉ cần nhìn vào lúc này, ngay cả trong tiết trời mùa đông giá rét thế này, vẫn có vô số phụ tử bách tính cày cuốc nơi đồng ruộng, hoặc ủ phân xanh, hoặc vun đất đắp gốc cây, trên khuôn mặt của mỗi người đều tràn ngập nụ cười và hy vọng.
Thậm chí, Lưu Tấn còn nhìn thấy ở bờ sông Vị Thủy phía xa, hàng ngàn tráng đinh dưới sự hướng dẫn của quan lại, tay cầm đủ loại xẻng sắt, cuốc sắt, mồ hôi đầm đìa đào mương máng.
Rất nhiều người thậm chí không cần quan phủ động viên và đốc thúc, tự mình đã cầm lấy dụng cụ tham gia xây dựng thủy lợi.
Thường thì trời chưa sáng, trên công trường đã có người, cho dù đến lúc hoàng hôn, gió lạnh tiêu điều, trên công trường vẫn có thể nghe thấy tiếng dân chúng đào đất.
Mùa đông chưa qua được một tháng, hương Lâm Vị đã hoàn thành công việc xây dựng ba con mương vốn dự định ít nhất phải đến tháng mười hai mùa đông mới hoàn thành.
Dòng nước suối róc rách từ mương chảy vào đồng ruộng, vô số người reo hò nhảy múa, mặt hướng về Trường An, lạy không ngừng.
Không chỉ hương Lâm Vị như thế, các hương đình khác cơ bản đều là cảnh tượng này.
Đến mức Lưu Tấn khi ở Trường An, từng nghe một số sĩ tử sau khi đến Tân Phong du lãm trở về Trường An bàn tán.
"Tân Phong dùng chính trị gần như nhà Tần vậy..."
"Cách trị dân của họ, dùng lợi ích để dẫn dắt; cách trị pháp của họ, dùng hình phạt để cai quản; chính sách ban hành của họ, đều quy về luật pháp, sao lại không nghe nói đến việc giáo hóa bằng đạo đức chứ!"
Đây vẫn là lời phê bình tương đối ôn hòa, trong sự soi xét, phảng phất hương vị học tập, tham khảo và quan sát, ít nhất là không phủ nhận hoàn toàn!
Không giống như một số kẻ, sau lưng nói: "Ta thấy bách tính Tân Phong, nghe lệnh của quan phủ thì reo hò nhảy múa, nghe lời của quan lại thì xông lên trước ngã xuống sau, sĩ đại phu hiền lương, rốt cuộc không nói được một lời nào... Cứ đà này, há chẳng phải chính trị nhà Tần lại quay về? Biết tính mệnh trăm họ thiên hạ vào đâu?!"
Lưu Tấn nghĩ đến những lời bàn tán của những kẻ này, bỗng nhiên mỉm cười, thầm nghĩ trong lòng: "Mở miệng ngậm miệng là chính trị nhà Tần ư?!"
“Nếu đây chính là chính trị nhà Tần, vậy cô thi hành chính trị nhà Tần thì có gì không được!?”
“Hơn nữa, đây căn bản không phải là chính trị nhà Tần!”
Chính trị nhà Tần và luật pháp nhà Tần, trước kia hắn chỉ biết là tàn bạo, nhưng rốt cuộc tàn bạo ở chỗ nào thì lại không biết nguyên do.
Cho đến gần đây, đọc rất nhiều sách, lại được sự chỉ giáo từ mấy vị Ngự sử giữ sách và đại thần Pháp gia, hắn mới có nhận thức cơ bản về chính trị nhà Tần.
Căn cơ của chính trị nhà Tần được xây dựng trên luật pháp.
Mà luật pháp lại phù hợp với lễ giáo!
Người Tần lập pháp, không giống như lời các nhà Nho nói là 'hoàn toàn không có nhân nghĩa, phế bỏ chính sách của tiên vương, làm loạn pháp độ của thánh nhân, gây ra đại loạn trong Trung Quốc'.
Ngược lại, người Tần cũng bàn về 'lễ nghĩa trung hiếu', cũng nói về 'liêm sỉ nhân nghĩa'.
Vài ngàn điều luật nhà Tần, không điều nào không phải là luật lệ duy trì lễ pháp, trật tự và tôn ti!
Hơn nữa còn nghiêm khắc đến mức: tước vị cấp bậc nào, ở nhà kiểu gì, mặc áo gì, ăn thức ăn gì, sở hữu đặc quyền ra sao, có thể chiếm bao nhiêu ruộng đất, có thể có mấy nô lệ?
Việc gì cũng tỉ mỉ, quy định vô cùng chi tiết!
Vấn đề của luật pháp nhà Tần căn bản không phải là tàn bạo, mà là cứng nhắc! Nghiêm khắc! Không có chỗ xoay sở!
Luật pháp nhà Tần thậm chí đến cả việc bách tính kết bạn cũng muốn quản cho bằng được!
Mà Tân Phong có bóng dáng của chính trị nhà Tần ở chỗ nào chứ?
Được rồi, có lẽ là có!
Nhưng theo những gì Lưu Tấn được biết, trong các chính sách của Tân Phong, duy chỉ có việc cấm chết đuối trẻ sơ sinh là áp dụng quy định nghiêm khắc thời nhà Tần!
Một nhà không nuôi con, ba đời thân tộc liên đới chịu tội, trong đình có người dìm chết trẻ sơ sinh, đình trưởng, lý chính sẽ bị đánh giá khảo hạch kém nhất vào cuối năm, mà hương du tiễu, hương tường phu phải gánh vác trách nhiệm lãnh đạo, bắt buộc phải kiểm điểm trước huyện nha, viết báo cáo, giải thích rõ ràng tại sao lại xảy ra chuyện như vậy?
Cũng chính vì áp dụng chính sách và luật pháp nghiêm khắc và quyết liệt như vậy, trong ba tháng qua, số trẻ sơ sinh chào đời ở toàn huyện Tân Phong đã tăng thêm hơn hai ngàn người, trong đó có chín trăm hai mươi mốt bé trai, một ngàn một trăm hai mươi lăm bé gái!
Chính xác đến từng nhân khẩu, cụ thể đến cha mẹ, ngày tháng năm sinh.
Tất cả đều được đăng ký lập sổ sách, quan lại trong đình và hương lại trong hương cứ ba ngày tuần tra một lần.
Các trường hợp sảy thai, chết yểu và những cái chết bất ngờ khác đều phải qua ba cấp kiểm tra đình - hương - huyện, triệt để loại trừ tình trạng cố ý giết con!
Lại thông qua việc khen thưởng sinh đẻ, tuyên truyền sinh nhiều có phúc, chỉ trong mấy tháng ngắn ngủi, đã khiến cho hủ tục dìm chết trẻ sơ sinh tồn tại lâu đời ở Tân Phong biến mất sạch sẽ.
Ngoài ra, các chính sách khác của Tân Phong đều lấy việc khuyến khích, thuyết phục và khuyên bảo làm trọng.
Giống như việc khuyên dân trồng lúa mì, cũng giống như việc tu sửa mương máng.
Đều là sau khi đã trải qua sự động viên và tuyên truyền rộng rãi, để nhân dân thấy rõ lợi ích, biết được thiệt hơn, mới có được nền tảng đó.
Cho nên...
Lưu Tấn biết rằng hệ thống này của Tân Phong căn bản không được xây dựng trên cơ sở chính trị nhà Tần.
Thực sự phải nói thì...
Chi bằng nói nó là chính trị nhà Hán còn hơn.
Một hệ sinh thái chính trị hoàn toàn mới, khác với chính trị nhà Tần và chính trị Hoàng Lão trước kia!
Không nghiêm khắc, cứng nhắc như luật pháp nhà Tần, cũng không giống học phái Hoàng Lão là phủi tay làm chưởng quỹ, chỉ cần bách tính không phạm pháp thì quan phủ không thèm đếm xỉa tới.
Càng không giống như những quan lại Nho gia mấy chục năm nay, khoanh tay làm thơ phú, mở miệng bàn nhân nghĩa.
Mà là dùng sức mạnh do quan phủ kiểm soát, có ý thức dẫn dắt nhân dân hướng tới một phương hướng và phát triển.
Hơn nữa lại được xây dựng trên nền tảng lắng nghe ý kiến rộng rãi.
Mặc dù hiện tại, thể chế này vẫn đang trong giai đoạn manh nha.
Nhưng...
Nó lại vô cùng trào khí bồng bột, tràn đầy sức sống!
Bằng không...
Sẽ không thu hút nhiều người ủng hộ và tham gia đến vậy!
Càng không khiến các tiến sĩ, đại nho học phái Công Dương ở thành Trường An khen ngợi hết lời.
Lập pháp cho nhà Hán, định chính sự cho nhà Hán.
Đây là lý tưởng mà từ thời Đổng Trọng Thư đến nay, vô số người hằng mong mỏi theo đuổi.
Xây dựng xã hội tiểu khang, mở ra thời kỳ thái bình, lại càng là triết lý của vô số bậc tiên hiền từ thời Tam đại đến nay.
Lưu Tấn giờ đây vô cùng tin chắc rằng, Tân Phong nhất định sẽ mở đầu cho thời đại vĩ đại này trong thiên hạ!
---❊ ❖ ❊---
Bước ra khỏi những luống ruộng, đoàn người Trương Việt đi đến bờ sông Vị Thủy để thị sát những con mương đã hoàn thành việc thi công.
Đều là những con mương nhỏ, con dài nhất cũng chỉ có mười lăm dặm, tưới tiêu cho ba hương đình dọc đường, với hơn hai ngàn mẫu ruộng đất.
Con ngắn nhất thậm chí chỉ bảy tám dặm, tưới tiêu cho ruộng đất của một thôn rưỡi, chưa tới tám trăm mẫu ruộng lúa mì. Thế nhưng, một thôn rưỡi này lại nằm chơ vơ giữa những ngọn núi đồi, việc khai thông con mương này có nghĩa là chấm dứt lịch sử nơi đây từ xưa đến nay không có nguồn nước, chỉ trông chờ vào nước mưa để tích trữ!
Hương tường phu mới của hương Lâm Vị đi cùng đoàn khảo sát chính là Cung Toại, người từng làm tay sai cho Vương Cát trước kia. Kể từ lần Cung Toại theo Chử Đại đến Tân Phong rồi bị giữ lại, hắn trước tiên học tập một thời gian ở huyện nha, sau khi trải qua quá trình đào tạo chính vụ đơn giản, liền được Trương Việt cử đến bên cạnh Vương Cát.
Theo Vương Cát học tập được ba tháng, vì Vương Cát được điều sang nhậm chức ở Lâm Đồng, hắn liền được bổ nhiệm làm quyền hương tường phu hương Lâm Vị.
Vị danh thần thời Tuyên Đế tương lai này hiện tại hãy còn rất non nớt.
Nhưng, nền tảng mà Vương Cát tạo dựng cho rất vững chắc, cho nên hắn cũng không cần phải gánh vác quá nhiều áp lực, chỉ cần tuân theo nguyên tắc "Vương quy Cung tuân" là được.
Đương nhiên, công việc của hắn làm khá tốt, bài học cơ bản cũng đã thuộc nằm lòng. Vừa đến bên con mương ở bờ sông, hắn liền lập tức tiến lên, bái lạy nói: "Bẩm Trưởng tôn điện hạ, huyện tôn, sáu con mương vốn được quy hoạch của hương Lâm Vị hiện đã hoàn thành ba con, những con còn lại cũng sẽ lần lượt hoàn thành trong tháng tới. Hạ quan khẩn cầu Điện hạ, huyện tôn phê chuẩn cho hương Lâm Vị được thi công năm con mương vốn dự định khởi công vào mùa đông năm sau. Như vậy, trước tháng Giêng năm sau, hương Lâm Vị có thể hoàn thành toàn bộ mười một con mương, đến mùa đông năm sau là có thể nối liền tất cả thành một mảnh!"
Lưu Tấn nghe vậy, có chút lo lắng hỏi: "Như vậy, có phải sẽ quá làm phiền nhiễu dân chúng không?"
Trước khi quy hoạch việc xây dựng những con mương này, hắn và Trương Việt đã từng cân nhắc rằng nếu công trình quá nhiều có thể khiến bách tính chịu không thấu những phiền nhiễu.
Cho nên mới phải tiến hành và khởi công theo từng giai đoạn, để qua đó giảm thiểu tối đa ảnh hưởng!
Cung Toại nghe vậy, liền lập tức bái lạy nói: "Bẩm Điện hạ, phụ lão hương Lâm Vị hiện tại hoàn toàn không có chút mệt mỏi nào, họ liên tục dâng thư lên hương quan ấp, thỉnh nguyện tiếp tục khởi công!"
"Lòng dân có thể dùng, ý dân có thể dùng mà!"
Thực ra, khi những con mương lần lượt hoàn thành, bách tính khắp nơi ở Tân Phong đều đã chìm đắm trong sự phấn khích và vui mừng.
Những thôn đình từ nay có mương nước để dùng tất nhiên là mừng khôn xiết.
Còn những nơi chưa có mương nước thì đương nhiên là ghen tị đỏ mắt.
Hiện nay, đã có bách tính thà không nhận tiền miễn lao dịch, cũng phải thỉnh cầu quan phủ khởi công cho bằng được.
Giống như Cung Toại, ngày nào hắn cũng có thể gặp những thân sĩ, bô lão hay thậm chí là đình trưởng của những thôn đình chưa được khai mào mương nước đến thỉnh cầu tại hương quan ấp.
Họ tha thiết van xin hắn, cầu xin hắn "nói giúp Trưởng tôn điện hạ, thị trung công", "thương xót cho phụ lão đình chúng tôi", mau chóng khởi công!
Họ không muốn chờ đợi đến năm sau nữa, hiện tại, ngay năm nay phải khiến ruộng đất trong thôn có nước sông tưới tiêu!
"Thế à..." Lưu Tấn nghe vậy, nhìn sang Trương Việt, hỏi: "Trương khanh thấy thế nào?"
Trương Việt tự nhiên là không có ý kiến gì.
Nhưng...
"Sổ sách của huyện nha, e là không còn bao nhiêu tiền nữa..." Trương Việt nhẹ giọng nói.
"Á..." Lưu Tấn kinh hô thành tiếng.
"Từ mùa hạ đến nay, Tân Phong cho bách tính mượn nông cụ, heo chó, gia cầm, chi phí đã lên tới cả chục triệu..." Trương Việt nói: "Việc xây dựng mương máng, đường xá khắp nơi lại là khoản chi tiêu hai ba mươi triệu..."
"Vương Dương (Vương Cát) nhậm chức ở Lâm Đồng, thần đã cấp cho một khoản kinh phí mười triệu..."
"Mà việc xây dựng công phường viên, duy trì đồng cỏ, chi phí quan lại v.v., cũng đã tiêu tốn hai ba mươi triệu..."
Không làm chủ gia đình thì không biết củi gạo đắt đỏ!
Nhất là hiện nay, quy mô của Tân Phong bày biện quá lớn!
Cho nên, mặc dù Trương Việt thông qua việc phát hành trái phiếu, thế chấp công điền, trước sau gom về được số tiền khoảng một trăm triệu.
Thế nhưng cũng tiêu vèo vèo như nước chảy.
Tân Phong có được như ngày hôm nay, hoàn toàn là dựa vào tiền đắp lên đấy!
Tám mươi triệu tiền ném xuống, cho dù là chốn núi rừng nghèo đói cũng có thể biến thành đại đô thị sầm uất!
Đương nhiên, số tiền này tiêu rất đáng giá, tiêu đúng vào chỗ hiểm!
Toàn huyện khởi công lớn nhỏ hai ba mươi con mương, tưới tiêu cho hai ba vạn mẫu ruộng đất, đây là đầu tư lâu dài, có thể khiến bách tính thụ hưởng mấy chục năm thậm chí cả trăm năm.
Để việc xây dựng mương nhanh hơn và tốt hơn, hắn lại ném tiền cho Đinh Hoãn, để ông ta nung xi măng đất, nghiên cứu các công cụ mới, phát minh ra cuốc sắt và xẻng sắt thuận tiện cho việc đào đất.
Cho bách tính mượn nông cụ, cho thuê trâu cày, đã ném vào hơn mười triệu tiền vốn!
Khiến cho ngành công nghiệp cày cong và xe gieo hạt của công phường viên bước lên con đường phát triển theo hướng quy mô công nghiệp hóa, dưới sự thúc đẩy của lợi nhuận, các chủ xưởng trong công phường viên không ngừng tăng cường đầu tư, hiện nay trong công phường viên thậm chí đã có người đầu tư vài triệu, xây dựng hai lò luyện gang đứng!
Mà việc xây dựng công phường viên, đường sá thông thương, vận chuyển và hỗ trợ chính sách cũng là những khoản đầu tư khổng lồ.
Thậm chí, quan phủ còn ứng trước tiền vốn để xây dựng công phường, sau đó bán lại cho các nhà đầu tư với giá gốc.
Điều này khiến cho quy mô và ngành nghề của công phường viên nhanh chóng được nâng cao.
Hiện nay, trong công phường viên Tân Phong sở hữu hàng trăm xưởng lớn nhỏ, thuê mướn hàng ngàn nhân công.
Những tên du hiệp, du thủ du thực, kẻ ăn bám từng lang thang khắp các đình ở Tân Phong, lần lượt được tuyển mộ vào công phường viên, hoặc làm học đồ, hoặc bán sức lao động, hoặc làm người canh giữ nhà cửa, hộ tống hàng hóa cho các chủ xưởng.
Do đó, Tân Phong mới có thể đạt được cảnh tượng "đêm không đóng cửa, nhặt của rơi ngoài đường không ai lấy".
Bằng không, xã hội chứa chấp hai ba ngàn, thậm chí nhiều hơn những nhân khẩu dư thừa như vậy, trị an hiện tại tuyệt đối không thể tốt đến thế!
Chỉ là...
Những khoản này phần lớn đều là đầu tư lâu dài, có lẽ phải mấy năm sau mới có thể thấy được lợi nhuận.
Trước khi lúa mì của Tân Phong được mùa vào năm sau, tài chính của Tân Phong tuyệt đối không có dư lực để tiến hành xây dựng với quy mô lớn hơn nữa.
Lưu Tấn nghe xong há hốc mồm kinh ngạc, tám mươi triệu tiền, cứ thế mà tiêu hết rồi ư?
Hắn nuốt ực một cái, thế này thì quá vô lý rồi!
Nhưng...
Nghĩ kỹ lại, hình như đúng là tiêu dữ dội như vậy thật!
Lưu Tấn từng xem qua sổ sách kế toán của các nơi ở Tân Phong và báo cáo thống kê của huyện nha.
Từng việc từng mục đều được ghi chép rõ ràng, rành mạch trong sáng.
Mỗi khoản chi tiêu đều có người ký tên điểm chỉ, khoản chi vượt quá một vạn tiền trở lên lại càng có chữ ký của quan lại ba cấp.
"Trương khanh..." Lưu Tấn nhìn những con mương trước mắt, lại nhìn vẻ mặt đầy khao khát của Cung Toại, vừa tiếc nuối vừa không nỡ từ chối, liền nhẹ giọng nói với Trương Việt: "Khanh có thể nghĩ thêm cách nào khác không..."
Nghĩ cách ư?
Trương Việt mỉm cười, hắn đương nhiên hiểu rõ ẩn ý của Lưu Tấn là phát hành thêm một đợt trái phiếu nữa.
Nhưng chuyện thế này, Trương Việt không muốn làm nữa.
Bởi vì hắn sợ, e rằng khó mà thu xếp ổn thỏa cho nổi đây!
