Thứ Ba.
[Dấu bưu điện, ngày 24 tháng 3 năm 1846.]
Em mới vô tâm làm sao với những đoá hoa anh tặng hôm qua, chẳng mảy may ngắm nghía hay ca ngợi cho đến tận lúc chúng được cất đi và anh đã ra về — mà đó là lỗi tại anh, phải nhớ lấy đấy, vì anh cứ mải kể cho em nghe tin vui từ nhà Moxon, khiến trong niềm vui sướng tột cùng ấy, em đã lơ đễnh quên mất những cánh hoa... tạm thời là thế, anh biết đấy. Mãi sau đó chúng mới nhận được sự quan tâm xứng đáng, và càng trọn vẹn hơn khi không có anh ở đó. Việc đầu tiên của em khi anh vừa rời khỏi phòng, khỏi ngôi nhà, và có lẽ cả khỏi con đường ấy, chính là sắp xếp lại những bông hoa và nhặt nhạnh từ trong đó tất cả những tâm tư mà anh đã để lại giữa những phiến lá và trên từng cuống hoa. Anh có muốn biết điều đã xảy ra, không phải ngày hôm qua, mà là vào thứ Năm tuần trước không? Không, phải là sáng thứ Sáu chứ, khi em tìm thấy, hay đúng hơn là Wilson tìm thấy và nhặt lên từ chiếc ghế của em, một chùm hoa violet xanh đã héo rũ. Trông chúng thật sự tàn tạ làm sao! Anh đã đánh rơi chúng và em thì ngồi đè lên, và chúng cứ nằm mãi ở cái nơi chúng ta vô tình bức tử ấy, tội nghiệp làm sao, suốt cả đêm dài. Và Wilson đã nghĩ đó là một công sức hoài công vô ích khi thấy em bắt đầu vực chúng dậy, cắt lại cuống hoa và nhúng ngập cả đầu lẫn tai chúng vào nước — nhưng rồi cô ấy đâu có biết rằng anh, em, và chúng ta đang sống dưới một ân huệ nhiệm màu nhường nào, để rồi chỉ biết ngạc nhiên đến sững sờ khi chúng tươi tắn nở bung trở lại như chưa từng khao khát lấy một giọt sương mai trong vườn... vâng, và cho đến cuối cùng, chúng còn sống thọ hơn cả đám hoa violet trắng cùng thời vốn lớn lên trong nước ngay từ đầu và chẳng hề gặp phải bất hạnh là từng bị ai đó ngồi đè lên. Giờ thì anh phải cảm ơn em vì bức thư này đấy, nó vừa thú vị lại vừa mang tính giáo dục làm sao. Hơn nữa, suy cho cùng, nó còn cho anh thấy những sự kiện lớn lao trong cuộc đời em là gì, không phải vì việc cải tử hoàn sinh cho đám hoa violet của anh không thực sự là một sự kiện lớn đối với em đâu, dẫu cho em có đang sống một cuộc đời của kẻ cướp biển, giữa lằn ranh lửa và biển cả đi chăng nữa. Nhưng nếu mang anh đi... ra khỏi cuộc đời em! — thì còn lại gì? Khoảnh khắc xanh tươi duy nhất mà em từng có (trước khi anh mang hoa đến) chỉ giống như thứ cỏ mọc trên những con đường hoang vắng... thứ mà qua mỗi lần sinh sôi lại là một bằng chứng rõ rệt hơn cho sự điêu tàn lan rộng.
Người yêu dấu ơi, em vẫn đinh ninh rằng anh không nên quá mức kiêu kỳ mà từ chối giải thích ý nghĩa của mình trong tập Pomegranates. Chẳng phải anh hoàn toàn có thể nói chỉ bằng một vài từ rằng, vì tựa đề của anh đã bị hoài nghi (anh có thể nói là anh vô cùng ngạc nhiên!), nên anh xin hướng những kẻ hoài nghi ấy đến chiếc áo choàng của vị tư tế Do Thái, cùng với những lời chú giải theo phái Rabbin... vì em đoán đó là một lời chú giải về chiếc áo choàng... chẳng phải anh nghĩ vậy sao? Hãy thử nghĩ xem, ông Kenyon và em có thể xem là đại diện cho mức độ hiểu biết trung bình của độc giả nhà anh — thế mà ông ấy lại hoàn toàn mù tịt về ý nghĩa tác phẩm của anh... chẳng có lấy mảy may ý niệm nào về nó,— trong khi em, dẫu đã bám lấy chiếc áo choàng của vị tư tế, vẫn bỏ sót đám giáo sĩ phái Rabbin cùng tầng ý nghĩa đặc biệt ấy, hoàn toàn chẳng khác gì ông ấy. Rồi đến Vasari nữa, đó đâu phải là cuốn cẩm nang cho cả thế giới, dẫu nó có là của bà Jameson đi chăng nữa. Vậy sao anh lại phải quá cao ngạo mà từ chối giảng giải cho những kẻ vốn chỉ khao khát được học hỏi cơ chứ? Em cứ khăng khăng đấy — em sẽ làm phiền anh cho mà xem.
Sáng nay các anh của em cứ tấm tắc... 'À, hóa ra hôm qua cậu Browning đã đến chỗ em, anh nhìn đám hoa là biết'... y như thể họ nói 'Anh thấy Nữ hoàng Mab vừa ghé thăm em vậy'. Rồi Stormie chớp lấy cơ hội thề độc với em bằng tất cả các vị thần của nó rằng tên của anh gần đây đã được nhắc tới tại Hạ Viện — chuyện đó là thật hay đùa thế? Nó bảo nó quên mất không kể với em vào thời điểm ấy — rằng anh đã được xướng tên cùng những người khác và liên quan đến các vấn đề bản quyền. Có thật thế không?
Ông Hornblower Gill chính là tác giả của bài Thần chú cho tuần Thương khó, và đã viết thư cho em với tư cách là 'kẻ ca tụng nỗi đau!' nhằm nhắc nhở em rằng vẻ đẹp vinh quang nhất của một tâm hồn được thể hiện qua niềm vui trong đó, và rằng tất cả các nhà thơ lớn ngoại trừ Dante đều đã nhìn nhận, cảm nhận và viết về nó theo cách ấy. Cứ thế và vì thế mà ý định viết một 'bản ode gửi niềm vui' của ông ta được nung nấu, như em từng kể với anh. Người đàn ông đó hình như có những suy nghĩ rất hay... nhưng cách viết của ông ta thì lại gợi liên tưởng đến một Cowley còn lạnh lùng hơn nữa... chẳng có chút xung lực nào, chẳng có chút sức nóng nào để nung chảy... hay nói cách khác là chẳng có chút cảm hứng nào. Dù rằng em hầu như mới chỉ liếc qua tập 'Tuần Thương khó' của ông ta và chẳng có mấy tư cách để đưa ra nhận xét.
Nếu anh đã bức tử Luria giống như cách anh từng góp phần bức tử đám hoa violet của em, thì em phải nói gì đây, anh đoán xem nào? Thôi được — rồi chúng ta sẽ rõ! Dù thế nào đi nữa, người yêu dấu ơi, xin chớ tự làm hại thân mình! Đám ιοστεφανοι Μουσαι tốt hơn hết là hãy tự chết đi trước đã! Á — em đang viết cái quái gì thế này? Toàn những điều nhảm nhí gì thế? Ý em muốn nói, với tất cả sự chân thành sâu sắc nhất, sâu sắc tột cùng, là anh hãy cẩn trọng giữ gìn sức khỏe, năng tập luyện thể thao, và đừng vì Luria mà phải phiền muộn — Luria rồi sẽ sớm giành được vinh quang của mình thôi!
Nguyện xin Thiên Chúa ban phước lành cho anh — lời cầu nguyện của chính Ba.