Tam Xá Hà Trấn Trung tâm tiểu học, theo tiếng chuông nhỏ được chế tạo từ nửa vỏ đạn vang lên, lũ trẻ trong tất cả các phòng học đều xốc lại tinh thần, chờ đợi giáo viên thốt ra hai từ đã ngóng trông suốt bốn mươi lăm phút qua.

Tiếng chuông của ngôi trường này rất dễ phân biệt, nếu là tiếng chuông giục giã liên hồi không dứt, thì đó là tiếng chuông chuẩn bị, mọi người có thể chuẩn bị mười phút sau vào lớp; nếu gõ hai cái lại ngắt một nhịp, thì đó là tiếng chuông vào lớp; dĩ nhiên, với cái nhịp gõ một tiếng rồi nghỉ nửa ngày mới đến tiếng tiếp theo thế này, chính là biểu thị đã tan học.

Theo từng giáo viên trên bục giảng thốt ra hai chữ tan học, lần lượt từng đứa trẻ lớn nhỏ ở các lớp học lại ôm cặp sách xách vở vọt ra ngoài.

Chạy ra rồi vẫn phải xếp hàng, tùy theo hướng về nhà của mỗi người mà chia thành mấy đội, đứng thẳng tỏi rồi mới được xếp hàng đi về.

Thế nhưng đội ngũ này một khi đã ra khỏi cổng trường, thể nào cũng có mấy đứa trẻ nghịch ngợm trốn lén đi mất. Lúc này thế nào cũng có lớp trưởng vừa phát hiện ra là liền lớn tiếng cảnh cáo đầy ra vẻ: "A B C, cậu bỏ ngũ giữa chừng, ngày mai tớ đi mách cô giáo đấy..."

Mấy đứa gan nhỏ đành phải ngoan ngoãn quay lại hàng, còn mấy con khỉ con nghịch ngợm thì nghênh ngang đáp lại một câu: "Mách đi!"

Rồi đeo cặp sách lên, chẳng biết tót đi đâu chơi mất.

Cũng có một phần là xếp hàng đi được nửa đường, rồi tìm một con hẻm nhỏ, sau đó phủ phục lên bậc thềm, trụ đá trước cửa nhà người khác, thậm chí là nằm bẹp xuống đất, bắt đầu 'vất vả' làm bài tập.

Bởi vì lúc này mọi người đều ở đây, có thể chép lẫn nhau. Về nhà rồi mới thảm, lỡ như không biết muốn hỏi cũng chẳng có ai mà hỏi, hỏi phụ huynh thì thế nào cũng phải ăn đòn trước, mắng là đi học không chịu nghe giảng cho đỗ đạt. Gặp phải phụ huynh xui xẻo không biết làm nữa, vậy thì hết cách.

Lúc này học sinh giỏi chính là người được hoan nghênh nhất, sau khi làm xong bài tập, có thể ra điều kiện ngạo mạn dựa vào quan hệ tốt xấu, quyết định cho ai chép bài tập trước.

Làm thế này phần lớn là đám con trai nghịch ngợm, con trai ngoan ngoãn và phần lớn các bé gái thì đều đeo cặp sách về nhà, rồi cắn đầu bút chì tự làm, thế nên học sinh kém thì đầu bút chì càng tơi tả, có cái nửa thân toàn là vết răng. Hơn nữa có những cây bút chì một đầu có tẩy cao su, cái phần kim loại bọc cục tẩy kia thậm chí còn bị cắn ra vết răng, thậm chí là cắn đứt luôn.

Vừa chép bài tập, lại còn vừa bàn bạc lát nữa về nhà điểm danh xong, chuẩn bị đi đâu chơi.

Lũ trẻ nghịch ngợm cũng chẳng có trò gì hay ho để chơi, bình thường hoặc là chơi đất sét "nặn nhà ngói". Tức là kiếm một cục đất sét nhào không mềm không cứng, làm thành hình vuông hoặc tròn, khoét mỏng ở giữa thành hình cái bát. Phần đáy bát nhất định phải mỏng, sau đó cầm đập mạnh xuống đất.

Theo một tiếng "bốp" vang lên, phần đáy bát đó liền bị không khí bên trong thổi bục ra. Trò này là so xem "nhà ngói" của ai vỡ ra cái lỗ thủng nhỏ đủ lớn, ai thua thì lấy một cục đất sét nhỏ đắp bù vào.

Đất sét của mọi người đều nhiều bằng nhau, cuối cùng có người càng lúc càng lớn, có người càng lúc càng nhỏ, đợi đến lúc giải tán tay ai ít đất sét nhất thì thua. Dĩ nhiên thế nào cũng có đứa kỹ thuật kém, chưa đợi kết thúc đã mất sạch.

Còn chơi bài bốn góc, xé vở bài tập đã dùng rồi, gấp thành hình vuông, đem ra đập chơi. Xem ai thắng được nhiều hơn. Có học sinh ham chơi lúc đi học, trong cặp sách ngoài một nửa sách giáo khoa ra, còn có thể nhét nửa cặp loại bài bốn góc này.

Ngoài ra còn có chơi bắn bi, nhà giàu trong túi nhiều bi thủy tinh, thì đem ra so thắng thua bi thủy tinh, nhà nghèo thì một mình vốn dĩ mới có mấy viên bi nhỏ, liền vẽ mấy cái hố nhỏ trên mặt đất so xem ai dùng bi thủy tinh đánh vào qua hết tất cả các hố trước.

Hơn nữa trong quá trình này bạn có thể cố gắng đánh bay bi của người khác, còn của mình thì hướng về phía gần hố nhỏ mà áp sát.

Lại có một kiểu chơi vỗ nắp bao thuốc lá. Tức là vỏ bao thuốc lá, ngày xưa thuốc lá toàn là bao mềm, lũ trẻ liền sưu tầm loại vỏ bao này, gấp thành hình chữ nhật nhỏ nhắn, bẻ gập một cái, thi vỗ.

Quy tắc là vỏ bao thuốc của ai có địa chỉ in trên đó xa nhất thì đi trước. Hồi đó tương đối tiêu biểu, hơn nữa trong mắt lũ trẻ nghịch ngợm có giá trị nhất, chính là vỏ bao thuốc lá của các loại như Phù Dung Đại Trọng Cửu và Ngũ Đóa Kim Hoa vân vân.

Còn có đẩy vòng sắt. Một vòng cốt thép, một cây gậy có móc, đẩy chạy băng băng. Nhưng mà chơi món này cùng với một trò chơi gọi là "chọi gà", lại thêm "đánh con quay" nữa, thời tiết lạnh chơi mới sướng, chơi hồi là ấm người lên, thời tiết bây giờ thì không thích hợp lắm, nóng quá.

“Chọi gà” chính là mùa đông mặc đồ dày cộm, đám bạn nhỏ bày ra tư thế một chân đứng vững, rồi một tay xách ống quần, bắt đầu dùng đầu gối đối chọi nhau. Dù sao mùa đông mặc dày, ngã rồi đứng dậy là được.

Bắt đầu từ năm lớp năm tiểu học là có tiết tự học buổi tối rồi, học sinh tiểu học nhỏ hơn nếu không có ai dẫn dắt, thì vẫn không dám lén lút ra sông đâu. Chỉ đành chơi những trò chơi hầu như đều lăn lộn trong đất này thôi.

Con quay để đánh cũng đều là tự làm, dùng một cái lọ mực, kiếm một mẩu gỗ nhỏ đã gọt giũa nhét vào, để lộ ra một đoạn ở bên ngoài, khảm một viên bi sắt nhỏ ở đầu mẩu gỗ, là có thể cầm roi quất rồi.

Đồ chơi khác cần tốn tiền, trong tay lũ trẻ ở hương trấn rất hiếm.

Có một dạo, thịnh hành một loại "bóng bay" lớn, khác với loại bóng bay có màu thông thường là miệng thổi nhỏ, bụng to. Nó là một dải dài màu trắng trong suốt, miệng thổi to bằng quả bóng bay, đầu kia còn có một cái cục u lồi lên, có thể thổi to đặc biệt!

Loại "bóng bay" này rất rẻ, ngoài cổng trường vài xu là được một cái, quan trọng là còn cực kỳ chắc chắn không dễ rách, đã rất được hoan nghênh một trận. Bởi vì nó không chỉ rẻ, mà có cái còn có thể tìm thấy miễn phí ở nhà, trạm hướng dẫn kế hoạch hóa gia đình có phát tặng miễn phí cho các cặp vợ chồng mới cưới.

Cái đó đấy, các bạn học từng có trải nghiệm này khi lớn lên đều bày tỏ rằng, khoảng thời gian chơi loại "bóng bay" này thực sự rất không nỡ nhìn lại, cho nên không nhắc đến tên chuyên ngành của cái "bóng bay" này nữa.

Không còn nghi ngờ gì nữa, đám nhóc tì nghịch ngợm kiểu này, mang tâm thế dán mắt vào việc mau chóng đi chơi mà làm bài tập thì chất lượng bài tập có thể tưởng tượng được rồi, hơn nữa đứa hoàn thành cuối cùng chắc chắn là đi chép của người khác.

Lúc này tan học sớm, làm xong bài tập còn chưa đến sáu giờ, bữa tối ở hương trấn đều là trời tối mới ăn, vẫn có thể có hơn một tiếng đồng hồ để chơi.

Đợi mọi người chép xong, cũng đã bàn bạc xong đi đâu chơi rồi.

Thực ra không ít học sinh tiểu học đã bắt đầu hành động rồi, dưới hiên nhà sau vách tường bên rãnh nước nhỏ, dùng một cỗ gậy nhỏ chọc chọc khắp nơi, tìm kiếm "vé vào cửa" cho nơi sắp tới vui chơi.

Nơi cần có "vé vào cửa" mới được chơi này, là một địa điểm vui chơi mới lại thịnh hành trong hai ngày nay. Ngay ở phía đông cầu Tây Đại, trong một cái sân nuôi bò.

Bò thì chẳng có gì đẹp để xem, nhưng mà nếu có con cá lớn dài hơn một mét, có loài rắn ráo trâu cắn chết người, lại thêm rắn ráo thường, rắn nước, gà rừng thỏ rừng, rết bọ cạp nữa, vậy thì rất đáng để xem đấy.

Cho dù nói là vẫn cần "vé vào cửa", thế nhưng vé vào cửa này lại chẳng tốn một xu nào, chỉ cần tùy tiện tìm kiếm là có thể tìm thấy, chẳng qua chỉ tốn một chút ít thời gian mà thôi.

Hết lần này tới lần khác có mấy đứa nhóc hớn hở hét lên tớ tìm được một con rồi, thậm chí còn có đứa nhanh chân, đắc ý vênh váo hét lên tớ đã gom đủ hết rồi.

Những thứ tìm được đều được bỏ vào trong từng chiếc lọ thủy tinh nhỏ hoặc lọ nhựa nhỏ, còn phải dùng kim chọc những lỗ thủng chi chít trên nắp lọ, để tránh làm ngạt chết sinh vật bên trong.

Lúc về nhà thì cất giấu chiếc lọ nhỏ cho kỹ, ném cặp sách vào trong nhà, lớn tiếng nói đầy lý lẽ: "Con làm xong bài tập rồi, đi chơi đây!"

Rồi che cái túi quần đựng "vé vào cửa" lại, vứt những lời dặn dò ở phía sau của phụ huynh ra sau đầu như gió thoảng bên tai, phóng như ngựa hoang ra bên ngoài.

Đợi người ngựa tề tựu đông đủ, liền chuẩn bị đi tham quan con cá lớn dài một mét, con rắn ráo trâu có thể cắn chết người rồi!

Đừng thấy cái này chẳng có gì hay ho, đám nhóc tì nghịch ngợm chính là thích xem cái này, mấy con rết bọ cạp rắn rết kia, trong mắt chúng đều kỳ lạ lắm đấy!

(Còn tiếp.)