Sau khi đã tuyên xưng phúc âm vinh hiển của Đấng Christ trong một thời gian dài và rao giảng đạo ấy khoảng năm năm, tôi bị bắt tại một buổi nhóm của những người thiện lương ở vùng quê (nơi mà, giả sử họ để mặc tôi yên ổn, thì tôi đã giảng đạo ở đó vào ngày hôm nay, nhưng họ đã bắt tôi đi khỏi giữa vòng họ), rồi giải tôi đến trước một vị thẩm phán. Dù tôi đã đề nghị giao vật thế chấp để đảm bảo mình sẽ có mặt trong phiên tòa tới, vị ấy vẫn tống giam tôi, bởi vì các người bảo lãnh cho tôi không đồng ý chịu trách nhiệm rằng tôi sẽ không rao giảng cho dân chúng nữa.
Tại phiên tòa sau đó, tôi bị truy tố vì tội ủng hộ và duy trì các buổi hội họp cùng tụ tập trái phép, cũng như vì tội không tuân theo nghi lễ thờ phượng quốc gia của Giáo hội Anh. Sau một hồi đôi co với các thẩm phán tại đó, họ xem những lời thẳng thắn của tôi với họ là một lời nhận tội — theo cách họ gọi — và tuyên án tôi lưu đày vĩnh viễn vì tôi từ chối tuân thủ. Thế là, một lần nữa bị giao trả cho tay cai ngục, tôi bị giải về nhà tù, và đã nằm lại nơi đó trọn mười hai năm nay, chờ đợi xem Chúa sẽ cho phép những con người này làm gì với mình.
Trong hoàn cảnh ấy, nhờ ơn Chúa, tôi vẫn tiếp tục với sự thỏa lòng lớn lao, nhưng cũng trải qua nhiều nỗi thăng trầm và biến động trong tâm can, xuất phát từ cả Chúa, Sa-tan, lẫn những sự bại hoại của chính tôi. Qua tất cả những điều đó (ngợi khen Chúa Giê-xu Christ), tôi cũng đã nhận được, giữa muôn vàn ơn phước, rất nhiều sự cáo trách, dạy dỗ và sự thông sáng — những điều mà tôi sẽ không kể lể tường tận ở đây; tôi chỉ xin gợi ý một vài điều, một lời có thể khích lệ những người tin kính chúc tụng Chúa và cầu nguyện cho tôi, đồng thời cũng là niềm hy vọng để — nếu cảnh ngộ ấy xảy ra với chính họ — họ không phải sợ hãi những gì con người có thể làm với mình.
Chưa bao giờ trong suốt cuộc đời, tôi lại có được sự thấu hiểu sâu sắc về lời Chúa như lúc này: những Kinh Thánh mà trước đây tôi chẳng thấy được điều gì, nay lại được khiến cho chiếu sáng lên đối với tôi trong chốn này và hoàn cảnh này; Đấng Giê-xu Christ cũng chưa từng hiện thực và rõ ràng hơn lúc này; tại đây, tôi thật sự đã nhìn thấy và cảm nhận được Ngài. Ồ, câu ấy rằng: "Chúng tôi chẳng phải theo những huyền thoại được thêu dệt khéo léo mà cho anh em biết," (2 Phi-e-rơ 1. 16), và câu rằng: "Đức Chúa Trời đã khiến Đấng Christ sống lại từ kẻ chết và ban vinh hiển cho Ngài, hầu cho đức tin và sự trông cậy của anh em ở nơi Đức Chúa Trời" (1 Phi-e-rơ 1. 21), là những lời phước hạnh cho tôi trong cảnh ngộ ngục tù này.
Ba hoặc bốn phân đoạn Kinh Thánh này cũng đem lại sự yên ủi lớn lao cho tôi trong hoàn cảnh ấy: Giăng 14. 1–4; Giăng 16. 33; Cô-lô-se 3. 3, 4; Hê-bơ-rơ 12. 22–24. Nhờ vậy, có những lúc đắm mình trong hương vị của chúng, tôi đã có thể mỉm cười trước sự hủy diệt và chẳng sợ hãi gì ngựa lẫn người cưỡi ngựa. Tôi đã có được những cái nhìn ngọt ngào về sự tha thứ tội lỗi của mình nơi chốn này, và về việc mình sẽ ở cùng Chúa Giê-xu trong một thế giới khác. Ồ, núi Si-on, thành Giê-ru-sa-lem trên trời, muôn vàn thiên sứ, Đức Chúa Trời là Đấng Phán Xét của muôn loài, cùng các linh hồn của người công chính đã được nên trọn, và Chúa Giê-xu, tất cả đều trở nên ngọt ngào đối với tôi ở chốn này. Tôi đã thấy ở nơi đây những điều mà tôi tin chắc rằng, khi còn ở thế gian này, tôi sẽ chẳng bao giờ có thể diễn tả hết được: tôi đã thấy được lẽ thật trong câu Kinh Thánh này: "Ngài là Đấng anh em không thấy mà yêu mến, dù bây giờ anh em không thấy Ngôn, nhưng tin Ngài, nên anh em vui mừng khôn tả và đầy vinh hiển" (1 Phi-e-rơ 1. 8).
Tôi chưa từng biết thế nào là việc Chúa hằng đứng bên tôi trong mọi bước đường, và trong mọi dịp Sa-tan chực chờ hành hạ tôi, v.v., như những gì tôi đã nghiệm thấy từ khi bước chân vào chốn này: vì kìa, nỗi sợ hãi xuất hiện thế nào, thì sự nâng đỡ và khích lệ cũng đến thế ấy. Phải, khi tôi giật mình, dường như chỉ vì chính cái bóng của mình, thì Đức Chúa Trời, với lòng đầy trìu mến dành cho tôi, đã không để tôi bị quấy nhiễu, nhưng lại dùng câu Kinh Thánh này hay câu Kinh Thánh khác để thêm sức cho tôi chống lại tất cả; đến nỗi tôi từng thường thưa rằng, nếu được phép, tôi có thể cầu xin được gặp hoạn nạn lớn hơn nữa, cốt để được nhận lấy sự yên ủi lớn lao hơn. (Truyền đạo 7. 14; 2 Cô-rô-se 1. 5).
Trước khi vào ngục, tôi đã thấy trước những gì sắp đến, và trong lòng hằng ấp ủ hai suy nghĩ vô cùng sâu sắc; điều thứ nhất là làm thế nào để có thể đối mặt với cái chết, giả sử đó là phần số của tôi ở nơi này. Về điều đầu tiên ấy, câu Kinh Thánh Cô-lô-se 1. 11 đã đem lại cho tôi sự soi dẫn lớn lao, đó là cầu xin Đức Chúa Trời ban cho được thêm sức mạnh bằng mọi quyền năng, theo sự vinh hiển quyền lực của Ngài, để có được mọi sự nhịn nhục và chịu đựng lâu dài với niềm vui mừng. Trước khi bị giam cầm, tôi hiếm khi có thể cầu nguyện; thế nhưng, trong suốt ròng rã không dưới một năm trời, câu Kinh Thánh hoặc lời cầu xin ngọt ngào ấy cứ như thế tự dồn dập vào tâm trí tôi, và thuyết phục tôi rằng, nếu tôi muốn vượt qua sự chịu đựng lâu dài, tôi buộc phải có hết thảy sự nhịn nhục, nhất là nếu tôi muốn nhẫn nại trong sự vui mừng.
Đối với suy nghĩ thứ hai, câu nói ấy (2 Cô-rô-se 1. 9) đã giúp ích cho tôi rất nhiều: "Nhưng chúng tôi đã mang án tử trong chính mình, để chúng tôi không tin cậy nơi chính mình, nhưng nơi Đức Chúa Trời, là Đấng khiến kẻ chết sống lại." Qua câu Kinh Thánh này, tôi được soi sáng để nhận ra rằng: nếu tôi muốn chịu khổ cho phải phép, trước hết tôi phải ban một án tử cho mọi thứ vốn có thể được gọi đích thực là sự của cõi đời này, thậm chí phải coi chính mình, vợ tôi, con cái tôi, sức khỏe tôi, những niềm vui hưởng của tôi, và mọi sự đều là đã chết đối với tôi, và bản thân tôi cũng đã chết đối với chúng.
Điều thứ hai là sống nhờ nơi Đức Chúa Trời là Đấng mắt không thấy được, như Phao-lô đã nói ở một nơi khác: cách để không ngã lòng là "đừng nhìn xem những sự thấy được, nhưng nhìn xem những sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, còn những sự không thấy được là đời đời." Và cứ thế, tôi tự lý luận với chính mình rằng: nếu tôi chỉ chuẩn bị tinh thần cho cảnh ngục tù, thì những lằn roi chợt ập đến lúc nào không hay; cùm gông cũng vậy. Hơn nữa, nếu tôi chỉ chuẩn bị cho những điều ấy, thì tôi lại chẳng thích nghi được với án lưu đày. Vả lại, nếu tôi đinh ninh rằng lưu đày là điều tệ hại nhất, thì khi cái chết kéo đến, tôi sẽ hoàn toàn bị bất ngờ. Thế nên tôi thấy rằng, con đường tốt nhất để vượt qua những hoạn nạn là đặt trọn niềm tin nơi Đức Chúa Trời qua Đấng Christ, khi đối diện với thế giới tương lai; còn đối với thế giới này, hãy xem mồ mả là nhà của mình, làm giường trong chốn tối tăm; hãy nói với sự mục nát rằng: "Ngươi là cha ta," và với con giun rằng: "Ngươi là mẹ và chị ta" — nghĩa là hãy biến những điều đó thành những thân quen gần gũi với mình.
Nhưng dẫu có những sự trợ giúp ấy, tôi vẫn nhận ra mình chỉ là một con người và bị bao vây bởi sự yếu đuối; việc phải chia tay với người vợ hiền cùng những đứa con thơ dại đôi khi đối với tôi nơi chốn này chẳng khác nào việc lóc thịt khỏi xương. Sự đau đớn ấy không chỉ bởi tôi có phần quá quyến luyến những ân phước lớn lao này, mà còn vì tôi thường bị dằn vặt bởi những hình ảnh về bao nỗi gian truân, khốn khổ và thiếu thốn mà gia đình tội nghiệp của tôi có nguy cơ phải đối mặt, một khi tôi bị tách rời khỏi họ — đặc biệt là đứa con gái mù lòa tội nghiệp, người vẫn luôn nặng trĩu trong lòng tôi hơn hết thảy. Ồ, những suy nghĩ về sự nhọc nhằn mà đứa con bất hạnh ấy có thể phải gánh chịu đã bóp nát trái tim tôi thành từng mảnh.
Đứa con tội nghiệp ơi! Tôi tự nghĩ, con sẽ phải chịu đựng biết bao nỗi sầu khổ làm phần số của mình ở thế gian này! Con sẽ phải chịu đòn roi, phải đi ăn mày, phải chịu đói khát, lạnh lẽo, trần truồng và ngàn vạn tai ương, trong khi giờ đây ta đến ngọn gió thổi qua con cũng chẳng đành lòng chịu đựng. Nhưng rồi tự trấn tĩnh lại, tôi tự nhủ: Ta buộc phải phó thác hết thảy các con cho Đức Chúa Trời, dẫu cho việc phải dứt bỏ các con đau đớn đến tận tâm can. Ồ, tôi thấy trong hoàn cảnh ấy, mình chẳng khác nào một kẻ đang tự tay giật sập ngôi nhà lên đầu vợ con mình; thế nhưng, tôi tự nhủ, ta phải làm thế, ta phải làm thế thôi. Và lúc đó, tôi chợt nghĩ đến hai con bò cái đang gánh hòm giao ước của Đức Chúa Trời đi sang xứ khác, đành phải bỏ lại những đứa con non của chúng đằng sau. (1 Sa-mu-ên 6. 10–12).
Nhưng điều đã giúp đỡ tôi trong cơn cám dỗ ấy chính là những suy tư khác nhau, trong đó có ba điều đặc biệt tôi muốn nêu ra nơi đây. Điều thứ nhất là việc ngẫm nghĩ đến hai câu Kinh Thánh sau: "Hãy để lại những đứa con mồ côi của ngươi, ta sẽ gìn giữ chúng được sống, và các bà góa của ngươi hãy tin cậy nơi ta." Và lại rằng: "Chúa phán rằng: Quả thật, mọi sự sẽ tốt đẹp cho phần còn lại của ngươi; quả thật, ta sẽ khiến kẻ thù đối xử tốt với ngươi trong thời buổi tai ương, và trong lúc hoạn nạn." (Giê-rê-mi 49. 11; 15. 11).
Tôi cũng có suy nghĩ thế này: nếu tôi không dám liều lĩnh vì Đức Chúa Trời, thì chính tôi đã buộc Đức Chúa Trời phải gánh vác những bận lòng của mình; nhưng nếu tôi lìa bỏ Ngài cùng những con đường của Ngài vì sợ hãi bất kỳ hoạn nạn nào có thể giáng xuống trên tôi hoặc người thân của tôi, thì không những tôi phản bội lại sự xưng nhận đức tin của mình, mà tôi còn tự cho rằng những mối bận tâm của mình — khi phó mặc dưới chân Chúa trong lúc tôi đứng vững vì danh Ngài — sẽ không được đảm bảo chắc chắn bằng việc tự tay tôi lo liệu, dẫu cho có phải chối bỏ con đường của Đức Chúa Trời. Đó là một suy nghĩ nhức nhối, hệt như những nhát roi quất vào da thịt tôi. Câu Kinh Thánh ấy cũng góp phần lớn giúp nó hằn sâu hơn trong tâm trí tôi, nơi Đấng Christ cầu nguyện chống lại Giu-đa, xin Đức Chúa Trời làm cho những toan tính ích kỷ — vốn đã xui khiến kẻ ấy bán Thầy mình — phải đổ vỡ. Xin hãy đọc đoạn ấy với một tâm trí điềm tĩnh: Thi-thiên 109. 6–8, v.v.
Tôi còn một suy nghĩ nữa, đó là sự kinh hãi trước những hình phạt nơi hỏa ngục — nơi mà tôi chắc chắn rằng những kẻ vì sợ hãi thập tự giá mà chối bỏ việc xưng nhận Đấng Christ, cùng lời phán và luật pháp của Ngài trước mặt con người trần thế, nhất định phải dự phần. Tôi cũng nghĩ đến vinh hiển mà Ngài đã chuẩn bị cho những ai, bằng đức tin, tình yêu thương và sự nhẫn nại, vẫn kiên trì bước đi trong con đường của Ngài trước mặt họ. Những điều ấy, tôi phải nói rằng, đã nâng đỡ tôi khi những suy nghĩ về khốn khổ mà cả tôi lẫn người thân có thể phải gánh chịu vì cớ đức tin cứ dằn vặt nhức nhối trong tâm trí.
Khi tôi thực sự hình dung rằng mình có thể bị lưu đày vì đức tin, tôi lại nghĩ đến câu Kinh Thánh này: Họ bị ném đá, bị cưa đôi, bị cám dỗ, bị gươm giết; họ lang thang trong những bộ da cừu, da dê, chịu thiếu thốn, khốn khổ, hoạn nạn — những người mà thế gian không xứng đáng có được — vì họ bị xem là quá tồi tệ để sống và ở lại giữa vòng thế gian. Tôi cũng nghĩ đến lời rằng: Đức Thánh Linh làm chứng trong mọi thành phố rằng xiềng xích và hoạn nạn đang chờ đợi tôi. Quả thật, tôi đã nghĩ rằng tâm hồn tôi đôi khi đã biện luận về tình cảnh đau đớn và buồn thảm của một kiếp lưu đày bi đát, về cách họ phải đối mặt với đói khát, lạnh lẽo, hiểm nguy, sự trần truồng, kẻ thù, và muôn vàn tai ương; để rồi cuối cùng, rất có thể, sẽ chết trong một mương nước hệt như một con cừu khốn khổ và bơ vơ. Nhưng tạ ơn Chúa, cho đến nay tôi chưa hề nao núng trước những lý luận vô cùng tinh vi ấy, mà trái lại, qua đó tôi càng tỏ ra lòng mình chân thật trước mặt Đức Chúa Trời hơn.
Tôi sẽ kể cho các bạn nghe một chuyện thú vị: Có một bận, hơn hẳn mọi lần khác, tôi rơi vào một tình trạng vô cùng ảm đạm và suy sụp trong suốt nhiều tuần lễ. Vào thời điểm ấy, vì cũng chỉ là một tù nhân non trẻ và chưa rành rỏi về luật pháp, tôi cứ canh cánh bên lòng nỗi lo rằng sự giam cầm của mình rất có thể sẽ chấm dứt trên đoạn đầu đài là khác. Thế nên Sa-tan đã ra sức tấn công tôi, đánh gục ý chí tôi bằng cách gợi lên trong đầu rằng: Nhưng nhỡ ra khi ngươi thực sự bước lên đoạn đài, ngươi lại ở trong tình trạng này thì sao? Nghĩa là, chẳng thể cảm nhận được những sự thuộc về Đức Chúa Trời, cũng chẳng có chút bằng chứng nào trong tâm hồn về một trạng thái tốt đẹp hơn ở thế giới bên kia? (bởi vì quả thật, vào lúc đó, mọi sự thuộc về Đức Chúa Trời đều bị che khuất khỏi tâm hồn tôi).
Thế nên, khi tôi mới bắt đầu nghĩ đến điều này, đó là một nỗi thống khổ lớn lao đối với tôi; vì tôi thầm nghĩ rằng, trong hoàn cảnh hiện tại, tôi hoàn toàn chưa sẵn sàng để chết, và quả thật tôi cũng chẳng nghĩ mình có thể đương đầu nổi nếu được gọi đến. Hơn thế nữa, tôi tự nhủ, dẫu tôi có cố vùng vẫy để leo lên được cái thang ấy, thì với những cơn run rẩy hoặc các triệu chứng suy sụp khác, tôi cũng sẽ tạo cớ cho kẻ thù mỉa mai con đường của Đức Chúa Trời và dân sự Ngài vì sự nhát gan của họ. Điều này vì thế đã đè nặng lên tôi với nỗi u sầu khôn tả, bởi tôi ngỡ rằng mình thật hổ thẹn nếu phải chết với một gương mặt nhợt nhạt và đôi chân run lẩy bẩy trong một chính nghĩa thế này.
Bởi vậy, tôi cầu xin Đức Chúa Trời ban sự yên ủi và cho tôi sức mạnh để làm cũng như chịu đựng bất cứ điều gì Ngài gọi tôi đến; thế nhưng chẳng có sự yên ủi nào hiện diện, mọi thứ vẫn cứ chìm khuất. Vào lúc ấy, tôi cũng bị ám ảnh thật sự bởi ý nghĩ về cái chết, đến mức nhiều lần tôi thấy mình như đang đứng trên chiếc thang với thòng lọng siết chặt quanh cổ. Chỉ có điều này là chút ít khích lệ cho tôi: tôi nghĩ rằng giờ đây mình có thể có cơ hội nói những lời trăn trối với đám đông — những kẻ tôi nghĩ sẽ đến xem mình chết — và tôi tự nhủ, nếu buộc phải thế, giả sử Đức Chúa Trời dùng chính những lời cuối cùng của tôi để cảm hóa dẫu chỉ một linh hồn, thì tôi sẽ không xem đời mình là vứt đi hay uổng phí.
Thế nhưng, mọi sự thuộc về Đức Chúa Trời vẫn bị che khuất khỏi tầm mắt tôi, và tên cám dỗ vẫn tiếp tục bủa vây tôi bằng những câu hỏi: Nhưng ngươi sẽ đi về đâu khi chết? Điều gì sẽ xảy ra cho ngươi? Ngươi sẽ ở đâu trong thế giới bên kia? Ngươi có bằng chứng nào cho thiên đàng, vinh hiển, và sản nghiệp dành cho những kẻ được thánh hóa? Cứ thế, tôi bị giằng xé trong suốt nhiều tuần lễ và chẳng biết phải làm sao; cho đến cuối cùng, suy nghĩ này giáng xuống tâm trí tôi thật nặng nề: chính vì lời và con đường của Đức Chúa Trời mà tôi rơi vào hoàn cảnh này, vậy nên tôi có trách nhiệm không được lùi bước dẫu chỉ một li.
Tôi cũng nghĩ rằng Đức Chúa Trời có quyền chọn thời điểm ban sự yên ủi cho tôi, ngay lúc này hoặc vào giờ lâm chung; nhưng tôi thì không có quyền chọn lựa việc mình có tiếp tục xưng nhận đức tin hay không. Tôi bị xiềng xích, nhưng Ngài được tự do; hơn thế nữa, bổn phận của tôi là đứng vững trước lời Ngài, bất kể Ngài có đoái hoài hay giải cứu tôi vào phút chót hay không. Thế nên, tôi tự nhủ, vì sự tình đã đến mức này, tôi quyết định cứ tiến bước và phó thác cõi đời đời của mình cho Đấng Christ, dù có nhận được sự yên ủi ở đây hay không. Nếu Đức Chúa Trời không đến cứu giúp, tôi tự nhủ, tôi sẽ nhắm mắt nhảy khỏi chiếc thang bước thẳng vào cõi vĩnh hằng, chìm hay nổi, thiên đàng hay hỏa ngục, lạy Chúa Giê-xu, nếu Ngài muốn bắt lấy con, xin hãy làm thế; bằng không, con vẫn cứ liều mình vì danh Ngài.
Tôi vừa định thần trong quyết định ấy, thì lời Chúa đột ngột rơi xuống tâm hồn tôi: "Có phải Gióp kính sợ Đức Chúa Trời không công không?" Hệt như thể kẻ tố cáo đang nói rằng: Lạy Chúa, Gióp chẳng phải là người ngay thẳng đâu, ông ta phụ sự Ngài vì những tư lợi đấy thôi; há chẳng phải Ngài đã dựng một hàng rào quanh ông ta sao, v.v.? Nhưng giờ xin hãy giơ tay ra và chạm đến mọi thứ ông ta có, thì ông ta sẽ nguyền rủa Ngài thẳng mặt cho mà xem. Thế nào! Tôi tự nhủ, đây có phải là dấu hiệu của một tâm hồn ngay thẳng — mong muốn được phụng sự Đức Chúa Trời ngay cả khi mọi thứ đã bị tước đoạt khỏi mình hay sao? Ông ta có phải là một người tin kính — kẻ thà phụng sự Đức Chúa Trời mà chẳng nhận được gì còn hơn là buông xuôi? Ngợi khen Đức Chúa Trời! Thế thì tôi hy vọng mình có một tấm lòng ngay thẳng, bởi vì tôi đã quyết định (với sức mạnh Chúa ban) sẽ không bao giờ chối bỏ sự xưng nhận đức tin của mình, dẫu cho tôi chẳng nhận được bất kỳ phần thưởng nào cho công sức bỏ ra. Và khi tôi đang suy ngẫm như vậy, câu Kinh Thánh ấy được bày tỏ trước mặt tôi: Thi-thiên 44. 12, v.v.
Lúc ấy, lòng tôi tràn ngập sự yên ủi, vì tôi hy vọng rằng lòng mình thật sự chân thành. Tôi sẽ chẳng đổi lấy thử thách này bằng bất cứ giá nào; tôi cảm thấy được an ủi mỗi khi nghĩ đến nó, và tôi hy vọng mình sẽ chúc tụng Đức Chúa Trời đời đời vì sự dạy dỗ mà tôi đã nhận lãnh qua đó. Tôi còn có thể kể thêm nhiều nữa về cách Ngài đối xử với tôi, nhưng những điều này, trích từ chiến lợi phẩm thu được nơi trận chiến, tôi xin hiến dâng để duy trì nhà của Đức Chúa Trời. (1 Sử-ký 26. 27).
