Khi thuật lại những ơn phước mà Chúa đã thực hiện trên linh hồn tôi, thiết nghĩ trước hết, tôi nên phác họa vài nét về dòng dõi và cách tôi được nuôi dạy; để qua đó, sự tốt lành và lòng nhân ái của Thiên Chúa đối với tôi càng được tôn cao và rạng rỡ trước mặt con cái loài người.

Về phần xuất thân của tôi, như nhiều người đều rõ, đó là một dòng dõi thấp hèn và chẳng có gì đáng kể; gia đình cha tôi thuộc hàng hèn m kém nhất và bị khinh miệt nhất trong số các gia đình ở xứ này. Thế nên, tôi chẳng có gì để khoe khoang về dòng dõi quý tộc hay thân thế cao sang theo xác thịt; dẫu vậy, suy xét cho cùng, tôi vẫn tôn vinh Đấng Tôn Nghiêm trên trời, bởi Ngài đã dùng cánh cửa này để đưa tôi vào thế gian, nhằm cho tôi được dự phần vào ân điển và sự sống có trong Đấng Christ qua Tin Lành.

Thế nhưng, bất chấp sự thấp hèn và kém cỏi của bậc sinh thành, Chúa vẫn thôi thúc lòng họ cho tôi đến trường, học cả đọc lẫn viết; và tôi cũng đã đạt được điều đó ngang mức với con cái của những người nghèo khác. Dẫu vậy, tôi hổ thẹn thú nhận rằng, chẳng bao lâu sau tôi đã quên sạch những gì mình đã học, gần như là hoàn toàn, và điều đó diễn ra từ rất lâu trước khi Chúa thực hiện công cuộc biến cải đầy ơn phước của Ngài trên linh hồn tôi.

Về phần đời sống tự nhiên của tôi, trong suốt khoảng thời gian sống không có Thiên Chúa trên đời này, quả thực nó diễn ra theo nhịp điệu của thế gian này và theo thần khí hiện đang hành động trong những đứa con của sự bất tuân (Ê-phê-sô ii. 2, 3). Tôi lấy làm thích thú khi ‘bị ma quỷ bắt đi theo ý muốn của nó’ (II Ti-mô-thê ii. 26), lòng đầy dẫy mọi sự bất nghĩa. Điều này đã bộc lộ và hoành hành quá mạnh mẽ trong cả tấm lòng lẫn đời sống tôi, ngay từ khi còn là một đứa trẻ, khiến tôi chẳng có đối thủ nào sánh kịp (đặc biệt khi xét đến tuổi đời còn non trẻ của tôi) trong việc nguyền rủa, thề thốt, nói dối và phạm thượng đến danh thánh của Thiên Chúa.

Phải, tôi đã quen thói và bám rễ sâu đến độ những điều ấy trở thành bản năng thứ hai của mình. Sau này, khi suy ngẫm lại một cách trầm tĩnh, tôi nhận ra những điều đó đã làm Chúa phật lòng đến mức ngay từ thời thơ ấu, Ngài đã dùng những giấc mơ hãi hùng để dọa dẫm, khiếp hãi và dùng những khải tượng đáng sợ để làm tôi kinh hoàng. Bởi lẽ, thường thì sau khi trải qua hết ngày này đến ngày khác trong tội lỗi, khi nằm trên giường, tôi lại bị hành hạ dữ dội trong giấc ngủ bởi hình ảnh của ma quỷ và các uế linh – những kẻ mà lúc bấy giờ tôi vẫn đinh ninh là đang rình rập để lôi kéo tôi đi cùng, và tôi chẳng tài nào rứt bỏ được chúng.

Cũng vào những năm tháng ấy, tôi thường bị hành hạ và dằn vặt bởi những suy nghĩ về sự trừng phạt hãi hùng của lửa địa ngục; tôi luôn lo sợ rằng số phận cuối cùng của mình sẽ là rơi vào đám ma quỷ và ác thần – những kẻ đang bị xiềng xích bởi các mối trói buộc của chốn tối tăm, chờ chịu phán xét trong Ngày Lớn.

Tôi phải nói rằng, những điều này, khi tôi còn là một đứa trẻ mới chín hay mười tuổi, đã gây ra nỗi thống khổ tột cùng cho tâm hồn tôi. Ngay giữa muôn vàn trò chơi và sự hão huyền của tuổi thơ, giữa những bạn bè lêu lổng, tôi vẫn thường xuyên bị trầm quất và dằn vặt tâm trí bởi những điều đó; thế nhưng tôi vẫn không thể từ bỏ tội lỗi của mình. Hơn thế nữa, lúc ấy tôi đã bị cơn tuyệt vọng về sự sống và thiên đàng lấn át đến độ thường ước ao giá như không có địa ngục, hoặc giả tôi chính là một con quỷ. Tôi tự cho rằng chúng chỉ là những kẻ hành hình; và nếu thế nào cũng phải xuống đó, thì thà tôi làm kẻ hành hình còn hơn là kẻ bị hành hình.

Một thời gian sau, những giấc mơ hãi hùng ấy chấm dứt, và tôi cũng sớm quên bẵng đi; bởi những cuộc vui chơi đã nhanh chóng xóa nhòa ký ức về chúng như thể chưa từng tồn tại. Thế nên, với lòng tham lam lớn hơn và theo sức mạnh tự nhiên của thể xác, tôi lại thả lỏng dây cương cho dục vọng, ham thích mọi điều vi phạm luật pháp của Thiên Chúa. Kết quả là cho đến khi lập gia đình, tôi chính là kẻ đầu sỏ dẫn dắt toàn bộ đám thanh niên chơi cùng mình sa vào mọi thói hư tật xấu và sự vô đạo đức.

Phải, dục vọng và những hoa trái của xác thịt đã chiếm ưu thế lớn lao đến nhường nào trong tâm hồn tội nghiệp này của tôi! Nếu không có một phép lạ của ân điển quý giá ngăn chặn lại, thì tôi không chỉ diệt vong bởi đòn giáng của công lý đời đời, mà còn tự phơi bày thân mình trước những luật pháp vốn mang lại sự ô nhục và hổ thẹn công khai trước mặt thiên hạ.

Vào những ngày đó, ý nghĩ về tôn giáo là một điều gì đó vô cùng cay đắng đối với tôi; chính tôi không thể chịu đựng nổi, và cũng không muốn bất kỳ ai khác phải chịu đựng. Thế nên, khi thấy ai đó đọc những cuốn sách bàn về lòng đạo đức Cơ Đốc, tôi cảm thấy bức bối như đang ngồi tù. Khi ấy, tôi nói với Thiên Chúa rằng: ‘Xin hãy tránh xa tôi, vì tôi không muốn biết các đường lối của Ngài’ (Gióp xxi. 14, 15). Lúc bấy giờ, tôi hoàn toàn trống rỗng trước mọi suy nghĩ tốt lành; cả thiên đàng lẫn địa ngục đều vắng bóng trong tầm mắt lẫn tâm trí; còn chuyện được cứu rỗi hay bị đọa đày thì là những thứ ít xuất hiện nhất trong suy nghĩ của tôi. Ôi lạy Chúa, Ngài thấu hiểu đời đời của con, và đường lối con không hề giấu giếm trước mặt Ngài!

Nhưng điều này tôi nhớ rất rõ: dẫu bản thân tôi có thể phạm tội một cách thỏa thuê và dễ dãi nhất, lại còn tìm thấy niềm vui trong sự đồi bại của đám bạn bè, thế nhưng, ngay cả lúc ấy, nếu tôi tình cờ nhìn thấy những kẻ mang danh đạo đức làm điều ác, thì tâm linh tôi vẫn phải run rẩy. Có một lần, nổi bật hơn tất cả, khi tôi đang đắm chìm trong đỉnh cao của sự hão huyền, tôi nghe thấy một người được coi là có đạo thề thốt. Câu thốt đó có sức tác động lớn lao đến tâm linh tôi, khiến tim tôi nhói đau.

Nhưng Thiên Chúa đã không hoàn toàn từ bỏ tôi; Ngài vẫn dõi theo tôi, không phải qua sự cáo trách, mà qua những hình phạt; dẫu vậy, những hình phạt ấy vẫn được hòa lẫn với lòng thương xót. Có lần tôi sẩy chân ngã xuống một lạch biển và suýt chết đuối. Lần khác, tôi từ trên thuyền ngã xuống sông Bedford, nhưng lòng thương xót vẫn giữ cho tôi được sống. Chưa hết, lại có lần nọ, khi đang ở ngoài đồng cùng một người bạn, tình cờ có một con rắn lục bò ngang qua đường lớn. Sẵn cầm cây gậy trong tay, tôi bèn đánh vào lưng nó, làm nó choáng váng, rồi dùng gậy cạy miệng nó ra để lấy tay nhổ nọc độc đi. Nếu Thiên Chúa không thương xót, thì chính hành động liều lĩnh ấy đã có thể đẩy tôi đến chỗ vong mạng.

Điều này cũng được tôi ghi nhận với lòng biết ơn: Khi tôi còn là một người lính, tôi cùng những người khác được cắt cử đi bao vây một cứ điểm nọ. Nhưng khi tôi vừa sẵn sàng lên đường, một người trong nhóm ngỏ ý muốn đi thay thế vị trí của tôi. Sau khi tôi đồng ý, anh ta đã nhận phần việc đó; và khi đến chiến trường, trong lúc đang đứng gác, anh ta đã bị trúng đạn súng hỏa mai vào đầu và tử trận.

Như tôi đã nói, ở đây có cả hình phạt lẫn lòng thương xót, nhưng không điều nào trong số đó đánh thức được linh hồn tôi hướng về sự công bình. Thế nên tôi vẫn tiếp tục phạm tội, càng lúc càng nổi loạn chống lại Thiên Chúa và phớt lờ ơn cứu rỗi của chính mình.

Ngay sau đó, tôi bước vào đời sống hôn nhân, và ơn phước lớn nhất của tôi là lấy được một người vợ có người cha được kính trọng là người tin kính. Dẫu vợ chồng tôi khi mới về chung một nhà đều nghèo xơ xác nghèo xơ xác (đến mức chẳng có nổi một cái bát hay cái thìa chung), nhưng cô ấy có sẵn phần của hồi môn do người cha quá cố để lại: đó là hai cuốn sách Con Đường Người Chân Chính Dẫn Đến Thiên Đàng và Thực Hành Lòng Đạo Đức. Thỉnh thoảng, tôi cũng đọc hai cuốn sách này cùng vợ, và trong đó tôi tìm thấy vài điều khiến mình hơi thích thú (nhưng suốt thời gian ấy, tôi vẫn chẳng hề bị cáo trách chút nào). Vợ tôi cũng thường kể cho tôi nghe người cha đạo đức của cô ấy là một người như thế nào, cách ông quở trách và chấn chỉnh thói hư tật xấu trong gia đình cũng như giữa những người láng giềng ra sao, và ông đã sống một cuộc đời thánh thiện, nghiêm ngặt trong cả lời nói lẫn việc làm suốt những năm tháng cuộc đời mình.

Thế nên, dẫu những cuốn sách và câu chuyện kể ấy không chạm đến trái tim tôi để đánh thức nó trước tình trạng tội lỗi và thảm hại của mình, thì chúng ít nhiều cũng nhen nhóm trong lòng tôi một khát khao hướng về tôn giáo. Vì chẳng biết phải làm sao cho đúng hơn, tôi bèn hăng hái bước theo tôn giáo của thời đại: đó là đến nhà thờ mỗi ngày hai bận, và luôn đi đầu trong số những người đến sớm nhất. Ở đó, tôi vô cùng cung kính đọc và hát theo những người khác, nhưng đồng thời vẫn duy trì lối sống tội lỗi của mình. Hơn thế nữa, tôi bị chìm đắm sâu sắc trong tinh thần mê tín dị đoan đến mức sùng kính – với một lòng tôn sùng lớn lao – tất cả mọi thứ (từ bục giảng, thầy tu, thư ký đền thờ, lễ phục, nghi thức cho đến mọi thứ khác) thuộc về nhà thờ. Tôi coi mọi vật ở đó đều là thánh thiện, và đặc biệt xem trọng thầy tu cùng thư ký nhà thờ như những con người vô cùng hạnh phước, chắc chắn nhận được đại ân phước, bởi vì họ là những tôi tớ của Chúa (theo suy nghĩ của tôi lúc bấy giờ) và đóng vai trò chủ chốt trong ngôi đền thánh để thực hiện công việc của Ngài.

Ý niệm này lớn mạnh rất nhanh trong tâm trí tôi, đến nỗi hễ cứ nhìn thấy một vị linh mục (dù ông ta có đồi bại và truỵ lạc đến đâu trong đời sống), tôi liền thấy lòng mình khuất phục trước ông ta, tôn kính và gắn bó thiết tha. Phải, tôi nghĩ rằng vì tình yêu dành cho họ (khi cho rằng họ là những sứ giả của Thiên Chúa), tôi sẵn sàng nằm rạp dưới chân để họ giẫm lên. Tên tuổi, y phục và công việc của họ đã đầu độc và mê hoặc tôi sâu sắc đến thế là cùng.

Sau khi duy trì tình trạng ấy trong một thời gian khá dài, một ý nghĩ khác lóe lên trong đầu tôi: đó là không biết chúng ta có phải là dòng dõi dân Y-sơ-ra-ên hay không? Khi tìm thấy trong kinh thánh rằng họ từng là dân tộc đặc biệt của Thiên Chúa, tôi thầm nghĩ, nếu mình thuộc về dòng dõi này thì linh hồn hẳn sẽ vô cùng hạnh phước. Lại một lần nữa, trong tôi trào dâng một khao khát mãnh liệt muốn tìm ra câu trả lời cho câu hỏi này, nhưng lại chẳng biết phải hỏi ai. Cuối cùng, tôi đem chuyện đó hỏi cha mình; và ông bảo rằng, không, chúng ta không phải thế. Thế nên, những hy vọng về điều đó trong tâm trí tôi liền sụp đổ, và mọi chuyện cứ thế chìm vào quên lãng.

Nhưng suốt thời gian dài đằng đẵng ấy, tôi vẫn hoàn toàn mù mịt trước sự nguy hiểm và bản chất tồi tệ của tội lỗi. Tôi không hề mảy may suy ngẫm rằng tội lỗi sẽ kéo mình xuống địa ngục, bất kể tôi có theo tôn giáo nào đi nữa, trừ khi tôi được tìm thấy trong Đấng Christ. Thậm chí, tôi chưa từng nghĩ về Ngài, cũng chẳng màng xem có một Đấng như thế tồn tại hay không. Con người cứ thế lang thang trong mù lòa, tự vắt kiệt sức mình trong những điều hão huyền, bởi họ chẳng biết đường nào để về thành của Thiên Chúa (Truyền-đạo x. 15).

Nhưng có một ngày (trong số tất cả các bài giảng của vị mục sư xứ chúng tôi), chủ đề ngài chọn là về ngày Sa-bát, và sự tệ hại của việc vi phạm ngày ấy qua lao động, vui chơi hay những hình thức khác. (Lúc bấy giờ, dẫu mang danh có đạo, tôi vẫn là kẻ rất mực ham mê mọi thói hư tật xấu, và ngày Sa-bát chính là thời điểm tôi thỏa thuê tận hưởng những điều đó). Thế nên, bài giảng đã chạm đến lương tâm tôi, khiến tôi đinh ninh rằng mục sư đang nhắm thẳng vào mình để vạch trần những việc làm gian ác. Và lần đầu tiên trong đời, tôi cảm nhận được sự cáo trách của tội lỗi – ít ra là theo trí nhớ của tôi. Lúc ấy, tôi bị đè nặng bởi gánh nặng tội lỗi, rồi thui thủi ra về sau buổi giảng với tâm trạng nặng trĩu.

Khoảnh khắc ấy đã làm tê liệt gân cốt của những niềm vui lớn nhất đời tôi, biến những lạc thú từng có trở nên cay đắng. Nhưng khoan đã, cảm giác đó chẳng kéo dài lâu; bởi trước khi tôi kịp ăn xong bữa trưa, nỗi muộn phiền bắt đầu tan biến khỏi tâm trí, và trái tim tôi lại quay về con đường cũ. Ôi! Tôi mừng rỡ biết bao khi nỗi dằn vặt ấy đã qua đi, ngọn lửa đã được dập tắt, để tôi lại có thể tự do phạm tội mà chẳng bị ai kiềm chế! Thế nên, sau khi đã thỏa mãn nhu cầu thể xác bằng thức ăn, tôi rũ bỏ bài giảng khỏi đầu, và vui mừng hớn hở quay lại với thói quen chơi bời, cờ bạc cũ.

Nhưng cũng ngay ngày hôm đó, giữa lúc đang chơi trò đánh gậy (cat), khi vừa đánh văng cây gậy khỏi lỗ và chuẩn bị giáng cú đánh thứ hai, một âm thanh bỗng từ thiên đàng lao thẳng vào tâm hồn tôi: "Ngươi sẽ từ bỏ tội lỗi để lên thiên đàng, hay giữ lại tội lỗi để xuống địa ngục?" Nghe vậy, tôi chết sững và bàng hoàng tột độ; buông thõng cây gậy xuống đất, tôi ngẩng mặt nhìn lên trời. Bằng con mắt thông sáng, tôi có cảm giác như đang thấy Chúa Giê-xu nhìn xuống mình với ánh mắt giận dữ ngút ngàn, như thể Ngài đang nghiêm khắc đe dọa tôi sẽ phải chịu một hình phạt khủng khiếp vì những hành vi vô đạo đức này cũng như các tội lỗi khác.

Ngay khi ý nghĩ ấy vừa hình thành trong tâm trí, kết luận này bỗng chốc khắc sâu vào tâm linh tôi (bởi lời cảnh tỉnh trước đó đã phơi bày tội lỗi một lần nữa trước mặt tôi): Rằng tôi là một kẻ tội lỗi lớn lao, tội nặng tày trời, và bây giờ đã quá muộn để tôi tìm kiếm thiên đàng, vì Đấng Christ sẽ không bao giờ tha thứ hay dung túng cho những hành vi vi phạm của tôi. Rồi tôi chìm đắm trong sự suy ngẫm ấy; và trong lúc đang suy tư, nơm nớp lo sợ viễn cảnh ấy là thật, tôi cảm thấy tim mình chìm sâu vào sự tuyệt vọng, đinh ninh rằng mọi thứ đã quá muộn. Do đó, tôi tự nhủ thà cứ tiếp tục sống trong tội lỗi; bởi vì, theo tôi nghĩ, nếu sự tình đã đến mức này thì số phận tôi chắc chắn là khốn cùng: khốn cùng nếu từ bỏ tội lỗi, mà cũng khốn cùng nếu tiếp tục dấn thân. Đằng nào cũng xuống địa ngục, thà cứ mang tiếng ác vì phạm nhiều tội còn hơn chịu phạt vì vài tội cỏn con.

Cứ thế, tôi đứng chết trân giữa lúc đang chơi đùa, trước mặt tất cả những người có mặt lúc bấy giờ, nhưng tôi chẳng hé răng nửa lời với ai. Sau khi đưa ra quyết định tuyệt vọng ấy, tôi quay trở lại cuộc vui với một sự lỳ lợm. Và tôi nhớ rất rõ rằng, ngay lập tức, cảm giác tuyệt vọng ấy đã chiếm hữu tâm hồn tôi mạnh mẽ đến mức tôi đinh ninh mình chẳng thể nào chạm tới bất kỳ sự an ủi nào khác ngoài những thứ tìm thấy trong tội lỗi. Thiên đàng đối với tôi đã mất vĩnh viễn, thế nên chớ màng nghĩ đến nó nữa. Do đó, trong tôi trào dâng một khát khao tột độ muốn tận hưởng tội lỗi cho đến bến, vẫn tiếp tục ngóng xem còn tội nào chưa phạm để được nếm trải hương vị của nó. Tôi vội vã lấp đầy dạ dày mình bằng những thứ mật ngọt tội lỗi ấy, sợ rằng mình sẽ chết trước khi thỏa mãn ước nguyện – một nỗi sợ hãi bao trùm lấy tôi. Trước mặt Thiên Chúa, tôi xin thề rằng mình không hề nói dối, cũng chẳng hề bịa đặt cách nói này; đó thực sự là những khát khao mãnh liệt phát xuất từ tận đáy lòng tôi. Cầu xin Chúa nhân từ – Đấng có lòng thương xót khôn lường – hãy tha thứ cho những tội lỗi của tôi!

Và tôi hoàn toàn tin chắc rằng sự cám dỗ này của ma quỷ phổ biến hơn nhiều so với nhận thức của phần đông con người. Nó thường gặm nhấm tâm can bằng một lớp vỏ chai lì, trơ lỳ, làm tê liệt lương tâm, rồi âm thầm và tinh vi tiêm nhiễm sự tuyệt vọng vào đó. Dù những người ấy không phải chịu đựng quá nhiều sự cáo trách về tội lỗi, nhưng trong thâm tâm họ luôn mang một kết luận ngầm rằng chẳng còn chút hy vọng nào cho họ nữa; bởi vì họ đã yêu mến tội lỗi, nên họ sẽ cứ đâm đầu đi theo nó (Giê-rê-mi ii. 25 và xviii. 12).

Thế nên, tôi lại tiếp tục sa vào tội lỗi với một tâm trí đầy thèm khát, vẫn cứ bực dọc vì không thể thỏa mãn với nó trọn vẹn theo ý muốn. Tình trạng này kéo dài khoảng một tháng hoặc hơn. Nhưng có một ngày, khi tôi đang đứng bên cửa sổ cửa hiệu của nhà hàng xóm, tiếp tục chửi thề, thủa mạ và làm trò điên rồ theo thói quen cũ, người phụ nữ chủ nhà đang ngồi bên trong đã nghe thấy tôi. Dù bản thân mụ ta cũng là một kẻ lỏng lẻo và vô đạo đức, nhưng mụ quả quyết rằng những lời nguyền rủa của tôi tệ hại và đáng sợ đến mức khiến mụ phải run rẩy khi nghe thấy. Mụ nói thêm rằng tôi là kẻ vô đạo nhất trong chuyện chửi thề mà mụ từng gặp suốt đời, và nếu cứ tiếp tục như thế này, tôi sẽ làm hỏng toàn bộ thanh thiếu niên trong cả thị trấn một khi chúng bước chân vào vòng giao du với tôi.

Trước lời quở trách ấy, tôi câm lặng, cảm thấy hổ thẹn thầm kín – và sự hổ thẹn đó, tôi ngỡ như đang diễn ra ngay trước mặt Thiên Chúa trên trời. Thế nên, trong lúc đứng đó với cái đầu cúi gậm, tôi thành tâm ao ước giá như mình được làm một đứa trẻ một lần nữa, để cha tôi có thể dạy tôi nói năng mà không vướng phải cái thói nguyền rủa độc ác này. Tôi thầm nghĩ, mình đã quen thói mất rồi, nên việc nghĩ đến chuyện cải hồi là vô ích, vì đời nào tôi bỏ được.

Nhưng không hiểu sao, kể từ thời điểm đó trở đi, tôi đã bỏ được tật chửi thề một cách kỳ lạ đến mức chính tôi cũng phải kinh ngạc. Trong khi trước kia, nếu không chèn một câu thề trước, một câu thề sau thì tôi chẳng biết mở miệng nói sao cho câu nói có trọng lượng, thì giờ đây, tôi có thể nói năng trôi chảy và nhã nhặn hơn bao giờ hết mà chẳng cần đến chúng. Suốt khoảng thời gian này, tôi vẫn chưa biết gì về Chúa Giê-xu Christ, và cũng chẳng hề từ bỏ các trò tiêu khiển hay vui chơi của mình.

Nhưng chẳng bao lâu sau, tôi tình cờ kết giao với một người nghèo có đạo. Lúc bấy giờ, tôi thấy ông ta bàn luận rất hay về kinh thánh và các vấn đề tôn giáo. Cảm mến và yêu thích những gì ông chia sẻ, tôi bắt đầu cầm lấy Kinh Thánh và đọc với niềm say mê lớn lao, đặc biệt là phần lịch sử. Còn đối với các thư tín của Phao-lô và những phần tương tự, tôi hoàn toàn không thể nuốt nổi, bởi khi ấy tôi vẫn còn vô minh, chưa hề nhận thức được sự bại hoại trong bản tính của mình, hay giá trị và sự cần thiết của Chúa Giê-xu Christ trong việc cứu rỗi tôi.

Thế nên, tôi bắt đầu cải thiện phần nào bề ngoài trong lời nói lẫn đời sống, lấy các điều răn làm tôn chỉ dẫn đường đến thiên đàng. Tôi cố gắng tuân giữ các điều răn ấy, và đôi khi tự mãn cho rằng mình làm khá tốt, và nhờ đó tôi cảm thấy được an ủi. Tuy nhiên, thỉnh thoảng tôi vẫn phạm phải một điều răn nào đó, khiến lương tâm bị cắn rứt; nhưng rồi tôi lại ăn năn, thưa rằng mình rất hứa với Chúa sẽ làm tốt hơn vào lần sau, và thế là tôi lại tìm lại được sự bình an. Lúc bấy giờ, tôi cứ tưởng mình làm hài lòng Thiên Chúa chẳng kém gì bất kỳ ai ở nước Anh.

Tôi cứ tiếp tục sống như vậy khoảng một năm trời. Trong suốt thời gian đó, hàng xóm láng giềng đều đinh ninh tôi là một người rất mực tin kính, một con người mới đầy đạo đức, và họ vô cùng kinh ngạc khi chứng kiến sự biến đổi lớn lao và nổi bật trong đời sống cũng như cách cư xử của tôi. Quả thực là vậy, dẫu cho tôi vẫn chưa hề biết gì về Đấng Christ, về ân điển, đức tin hay hy vọng; bởi vì, như tôi đã nhận thức rõ về sau này, giả sử tôi qua đời vào thời điểm đó thì số phận của tôi sẽ vô cùng thảm khốc.

Nhưng tôi phải nhắc lại rằng, hàng xóm của tôi đã phải sững sờ trước cuộc đại biến đổi từ một kẻ ngập chìm trong tội lỗi tột cùng sang một lối sống có đạo đức phần nào. Quả thực, họ có lý do để kinh ngạc, bởi sự thay đổi của tôi lớn lao chẳng khác nào việc Tom ở Bết-lê-hem bỗng dưng trở thành một người chí công vô tư. Thế nên, họ bắt đầu ca ngợi, tán dương và nói tốt về tôi, cả trước mặt lẫn sau lưng. Giờ đây, theo lời họ, tôi đã trở thành một người tin kính, một con người cực kỳ lương thiện. Ôi! Khi hay biết những lời nhận xét và đánh giá đó của họ về mình, lòng tôi sung sướng khôn tả. Dẫu lúc bấy giờ tôi chẳng qua chỉ là một kẻ đạo đức giả được tô son trát phấn, nhưng tôi lại thích được người ta ca tụng là một kẻ thực lòng tin kính. Tôi kiêu ngạo về sự đạo đức của mình, và thực ra, mọi việc tôi làm đều cốt để thiên hạ trông thấy hoặc cất lời khen ngợi. Tôi cứ tiếp tục duy trì trạng thái ấy chừng một năm hoặc hơn thế nữa.

Bạn phải biết rằng, trước thời gian này, tôi rất mê tiếng chuông nhà thờ; nhưng khi lương tâm bắt đầu nhạy bén hơn, tôi cho rằng việc đó chẳng mang lại ích gì và ép mình phải từ bỏ. Dẫu vậy, tâm trí tôi vẫn vương vấn; thế nên tôi vẫn lui tới tháp chuông để đứng xem người ta giật chuông, dù bản thân không dám đụng tay vào. Nhưng rồi tôi lại nghĩ việc làm này cũng chẳng ra dáng người có đạo; thế nên tôi cố ép mình thôi hẳn, nhưng chẳng bao lâu sau, tôi lại bắt đầu lo lắng: nhỡ chuông sập xuống thì sao? Vì thế, tôi chọn đứng dưới một cái xà chính bắc ngang qua tháp chuông từ vách này sang vách kia, đinh ninh rằng đứng ở đây sẽ vô cùng an toàn. Nhưng rồi tôi lại nghĩ ngợi: nhỡ quả chuông rơi xuống với một lực vung mạnh, nó có thể đập vào vách tường rồi dội ngược lại giết chết tôi bất chấp cây xà này không? Ý nghĩ đó đẩy tôi ra đứng ngay cửa tháp chuông, và tôi tự nhủ: thế này thì đủ an toàn rồi, vì nếu chuông có rơi xuống, mình có thể lách người trốn ra sau những bức tường dày này và nhờ đó được bảo toàn mạng sống.

Thế là sau đó, tôi vẫn đến xem họ đánh chuông, nhưng không dám bước vào sâu hơn cửa tháp chuông. Tuy nhiên, một ý nghĩ khác lại chui vào đầu tôi: nhỡ cái tháp chuông này sập xuống thì sao? Ý nghĩ ấy (với tôi mà nói) cứ liên tục làm rung chuyển tâm trí mỗi khi tôi đứng nhìn, đến mức tôi không dám đứng ở cửa tháp chuông nữa mà phải cuồng chân bỏ chạy vì sợ tháp sập đè bẹp đầu.

Một chuyện khác nữa là khiêu vũ; tôi mất tròn một năm mới có thể bỏ dứt hoàn toàn trò này. Nhưng suốt quãng thời gian ấy, hễ khi nào tưởng rằng mình đã tuân giữ điều răn này hay điều răn khác, hoặc làm được điều gì tốt đẹp bằng lời nói hay việc làm, là trong lòng tôi lại dâng lên một sự bình an lớn lao. Tôi tự nhủ rằng chắc chắn bây giờ Thiên Chúa đang vô cùng hài lòng với mình; vâng, nói theo cách của riêng tôi, tôi tưởng rằng chẳng có ai ở nước Anh làm đẹp lòng Thiên Chúa hơn tôi.

Nhưng ôi, một kẻ khốn nạn làm sao! Suốt khoảng thời gian đó, tôi hoàn toàn mù tịt về Chúa Giê-xu Christ; tôi cứ cặm cụi tìm cách thiết lập sự công bình của chính mình, và chắc chắn đã phải diệt vong trong đó nếu Thiên Chúa không thương xót phơi bày cho tôi thấy rõ hơn về tình trạng bản tính của mình.

Rồi vào một ngày nọ, sự quan phòng tốt lành của Thiên Chúa đưa bước chân tôi đến thành Bedford để làm việc. Khi đang đi trên một con phố, tôi bắt gặp ba bốn người phụ nữ nghèo đang ngồi sưởi nắng trước cửa nhà, bàn luận về những điều thuộc về Thiên Chúa. Muốn nghe họ trò chuyện, tôi bèn tiến lại gần để lắng nghe, bởi lúc bấy giờ tôi cũng là một kẻ rất giỏi hùng biện trong các vấn đề tôn giáo. Nhưng tôi phải thú nhận rằng mình chỉ nghe chứ chẳng hiểu gì cả, bởi tầm vóc của họ quá cao siêu, vượt xa khả năng với tới của tôi. Họ bàn về sự tái sinh, về công cuộc của Thiên Chúa trong lòng họ, và cách họ được cáo trách về tình trạng khốn cùng do bản tính gây ra. Họ thảo luận về việc Thiên Chúa đã viếng thăm linh hồn họ bằng tình yêu thương trong Chúa Giê-xu như thế nào, cũng như những lời hứa nào đã đem lại sự làm mới, an ủi và nâng đỡ họ trước những cám dỗ của ma quỷ. Hơn thế nữa, họ còn tranh luận tường tận về những lời gợi ý và cám dỗ cụ thể của Sa-tan, kể cho nhau nghe họ từng bị chúng hành hạ ra sao và cách họ đứng vững dưới những đòn tấn công đó. Họ cũng đàm đạo về sự khốn nạn trong tấm lòng và sự vô tín của chính mình, đồng thời khinh miệt, chê bai và ghê tởm sự công bình của bản thân, xem nó dơ dáy và chẳng đủ sức mang lại bất kỳ lợi ích nào.

Và tôi có cảm giác như niềm vui đã khiến họ cất lời; họ nói bằng một sự ngọt ngào mang đậm ngôn ngữ kinh thánh, với dáng vẻ ngời ngời ơn điển trong từng câu chữ, khiến tôi cảm thấy họ giống như những người vừa tìm ra một thế giới mới – như thể họ là một dân tộc ở riêng một mình, không bị đếm chung với các quốc gia khác (Dân-số-ký xxiii. 9).

Ngay lúc đó, tôi cảm thấy tim mình bắt đầu run rẩy, nghi ngờ rằng tình trạng của mình có vấn đề. Bởi tôi nhận ra rằng trong tất cả những suy nghĩ của tôi về tôn giáo và sự cứu rỗi, đề tài tái sinh chưa từng bén mảng đến tâm trí; tôi cũng chẳng biết gì về sự an ủi của lời hứa, hay sự gian dối và tráo trở trong cõi lòng đầy tội lỗi của mình. Những suy nghĩ thầm kín, tôi hoàn toàn phớt lờ; tôi chẳng hiểu cám dỗ của Sa-tan là gì, hay làm sao để chống trả và cưỡng lại chúng, v.v.

Thế nên, sau khi lắng nghe và suy ngẫm những gì họ nói, tôi rời đi và tiếp tục công việc của mình, nhưng cuộc trò chuyện và những lời bàn luận ấy vẫn bám theo tôi. Trái tim tôi cũng lưu luyến ở lại cùng họ, bởi tôi vô cùng xúc động trước lời nói của họ – một phần vì qua đó tôi nhận ra mình còn thiếu những dấu chuẩn đích thực của một người tin kính, phần khác vì tôi thấy được tình trạng hạnh phước và phước hạnh vô biên của một con người như thế.

Vì thế, tôi thường xuyên tìm cách lui tới bầu bạn với những con người nghèo khó này, bởi tôi không thể ở nhà; và càng giao du với họ, tôi càng hoài nghi về tình trạng của mình. Như tôi còn nhớ rõ, ngay lúc đó tôi phát hiện ra hai điều bên trong mình khiến bản thân đôi khi phải kinh ngạc (đặc biệt khi nghĩ đến việc trước đó mình chỉ là một kẻ mù lòa, vô tri, đồi bại và vô đạo). Thứ nhất là một sự mềm mại và nhạy cảm vô cùng trong tim, khiến tôi dễ dàng khuất phục trước những lời cáo trách dựa trên kinh thánh mà họ đưa ra. Thứ hai là một xu hướng mạnh mẽ trong tâm trí hướng về sự suy ngẫm liên tục về những điều đó, cũng như mọi thứ tốt lành khác mà tôi từng nghe hoặc đọc được.

Nhờ những điều này, tâm trí tôi đã xoay chiều đến mức nó bám chặt như con đỉa hút máu ở tĩnh mạch, liên tục kêu lên: "Xin cho, xin cho!" (Châm-ngôn xxx. 15). Vâng, nó dán chặt vào cõi vĩnh hằng và những vấn đề về vương quốc thiên đàng (tức là theo mức hiểu biết nông cạn của tôi lúc bấy giờ, dẫu Chúa biết rằng tôi hiểu biết chẳng bao nhiêu), đến nỗi không một lạc thú, lợi lộc, sự thuyết phục hay đe dọa nào có thể làm nó lơi lỏng hoặc buông tay. Dẫu nói ra thì thật xấu hổ, nhưng đó thực sự là một chân lý chắc chắn: khi ấy, việc bắt tâm trí tôi dứt khỏi thiên đàng để hướng về mặt đất còn khó khăn gấp bội so với những gì tôi từng trải nghiệm sau này khi muốn kéo nó từ mặt đất trở về thiên đàng.

Có một chuyện tôi không thể bỏ qua: Ở thị trấn chúng tôi có một thanh niên mà trước kia tôi vô cùng gắn bó, hơn cả bất kỳ ai khác. Nhưng vì anh ta là một kẻ vô cùng đồi bại trong chuyện chửi thề, thủa mạ và chơi bời trác táng, tôi đã dứt khoát rũ bỏ và thôi giao du với anh ta. Khoảng ba tháng sau khi cắt đứt quan hệ, tôi tình cờ gặp lại anh ta trên một con ngõ và hỏi dạo này thế nào. Vẫn với cái giọng điệu điên rồ và quen thói thề thốt ngày trước, anh ta đáp rằng mình vẫn khỏe. "Nhưng này Harry," tôi nói, "sao anh cứ nguyền rủa và chửi thề mãi thế? Điều gì sẽ xảy ra với anh nếu anh chết trong tình trạng này?" Anh ta sùng cồ đáp lại tôi: "Thì ma quỷ lấy ai làm bạn đồng hành nếu không có những kẻ như tao?"

Khoảng thời gian này, tôi tình cờ đọc được một vài cuốn sách của phái Ranters do một số người đồng hương ấn hành – những cuốn sách cũng rất được các giáo sư lớn tuổi tôn sùng. Tôi đọc một vài cuốn trong số đó, nhưng hoàn toàn không đủ khả năng để phán đoán hay đánh giá. Thế nên, trong lúc đọc và suy ngẫm (nhận thấy bản thân bất lực trong việc phán đoán), tôi betạ dâng lên những lời cầu nguyện thiết tha thế này: "Lạy Chúa, con là kẻ ngu muội, chẳng tài nào phân biệt nổi chân lý với sai lầm. Xin Chúa đừng để con phải rơi vào sự mù lòa của chính mình để rồi hùa theo hay lên án học thuyết này. Nếu nó đến từ Ngài, xin chớ để con khinh miệt; nếu nó đến từ ma quỷ, xin chớ để con ôm ấp. Lạy Chúa, trong vấn đề này, con xin phó thác linh hồn hoàn toàn dưới chân Ngài; xin đừng để con bị lừa dối, con khẩn khoản nài xin Ngài." Suốt thời gian đó, tôi chỉ có duy nhất một người bạn đồng hành tin kính, chính là người nghèo mà tôi đã nhắc đến trước kia. Nhưng chẳng bao lâu sau, anh ta cũng tha hóa thành một tín đồ phái Ranters tồi tệ, buông thả bản thân vào mọi thứ nhơ nhớp, đặc biệt là tình dục đồi bại. Anh ta còn chối bỏ sự tồn tại của Thiên Chúa, thiên sứ hay các linh thần, đồng thời nhạo báng mọi lời khuyên nhủ về sự tiết độ. Khi tôi cố gắng quở trách sự gian ác của anh ta, anh ta càng cười cợt nhiều hơn, ra điều mình đã kinh qua tất cả các tôn giáo và giờ mới tìm được con đường đúng đắn. Anh ta còn quả quyết với tôi rằng chẳng bao lâu nữa, tất cả những người có đạo sẽ đều quay sang đi theo đường lối của phái Ranters. Thế nên, ghê tởm những nguyên tắc bị nguyền rủa ấy, tôi lập tức cắt đứt quan hệ với anh ta, trở thành người dưng nước lã với một kẻ từng vô cùng thân thiết.

Không chỉ riêng người đàn ông này trở thành cơn cám dỗ cho tôi, mà vì công việc làm ăn ở vùng quê, tôi còn tình cờ tiếp xúc với một số người từng rất nghiêm ngặt trong tôn giáo trước kia, nhưng nay cũng bị phái Ranters cuốn phăng đi. Họ cũng tìm cách bàn luận với tôi về con đường của họ, lên án tôi là kẻ sống theo luật pháp và tối tăm, ra điều chỉ có họ mới đạt tới sự trọn vẹn, những kẻ có thể làm bất cứ điều gì mình muốn mà không hề phạm tội. Ôi! Những sự cám dỗ này quá sức phù hợp với bản tính xác thịt của tôi, khi ấy hãy còn là một thanh niên đang độ tuổi sung mãn nhất. Nhưng Thiên Chúa – Đấng mà tôi hy vọng đã định sẵn cho tôi những điều tốt đẹp hơn – đã giữ tôi trong sự kính sợ danh Ngài, không cho phép tôi chấp nhận những nguyên tắc bị nguyền rủa đó. Và chúc tụng Thiên Chúa thay, Đấng đã đặt vào lòng tôi lời kêu cầu xin Ngài gìn giữ và dẫn dắt, luôn cảnh giác với sự khôn ngoan của chính mình; bởi vì kể từ đó đến nay, tôi đã tận mắt chứng kiến hiệu quả của lời cầu nguyện ấy qua cách Ngài bảo vệ tôi, không chỉ khỏi những sai lầm của phái Ranters mà còn khỏi cả những tà giáo nảy sinh sau này. Cuốn Kinh Thánh đối với tôi thật vô cùng quý giá trong những ngày tháng đó.

Và giờ đây, tôi có cảm giác như mình bắt đầu nhìn Kinh Thánh bằng một đôi mắt hoàn toàn mới, đọc nó với một cung cách chưa từng có trước kia. Đặc biệt, các thư tín của sứ đồ Phao-lô trở nên vô cùng ngọt ngào và đáng yêu đối với tôi. Quả thực, khi ấy tôi chẳng lúc nào rời khỏi Kinh Thánh, hoặc là đọc, hoặc là suy ngẫm; miệng vẫn không ngừng kêu cầu Thiên Chúa để được thấu hiểu chân lý cùng con đường dẫn đến thiên đàng và vinh hiển.

Trong lúc tiếp tục đọc, tôi tình cờ bắt gặp đoạn Kinh Thánh này: "Người này được Thánh Linh ban cho lời nói khôn ngoan, kẻ khác được ban cho lời nói tri thức bởi cùng một Thánh Linh ấy, kẻ khác nữa được ban cho đức tin..." (I Cô-rinh-tô xii.). Và dẫu rằng, như tôi nhận ra về sau này, ý ngầm của Đức Thánh Linh qua phân đoạn này chủ yếu nhắm đến những ân tứ phi thường, nhưng lúc ấy nó lại giáng xuống tôi như một sự cáo trách rằng tôi đang thiếu đi những ân tứ thông thường, cụ thể là sự thông sáng và khôn ngoan mà những Cơ Đốc nhân khác đang có. Tôi cứ suy ngẫm mãi về lời này và chẳng biết phải làm sao. Đặc biệt, từ "Đức tin" đã làm tôi khốnốn đốn, bởi tôi không sao tránh khỏi việc thỉnh thoảng phải hoài nghi xem rốt cuộc mình có đức tin hay không. Dẫu vậy, tôi rất miễn cưỡng khi phải kết luận rằng mình không có đức tin; vì tôi tự nhủ, nếu nghĩ thế thì chẳng khác nào tự xếp mình vào hàng những kẻ bị ruồng bỏ thực sự.

Không, tôi tự nhủ, dẫu tôi có bị thuyết phục rằng mình là một kẻ dốt nát đần độn, thiếu vắng những ân tứ tri thức và thông sáng phước hạnh mà người khác đang sở hữu, thì tôi vẫn cứ liều lĩnh kết luận rằng mình không đến nỗi hoàn toàn mất đức tin, dẫu bản thân chẳng hiểu đức tin là gì. Bởi vì tôi được cho thấy – và điều này (như tôi nhận ra sau này) thực chất do Sa-tan xói mòn – rằng những kẻ tự kết luận mình đang ở trong tình trạng vô tín sẽ chẳng bao giờ tìm thấy sự an nghỉ hay yên tĩnh trong tâm hồn; và tôi thì không muốn rơi vào sự tuyệt vọng cùng cực.

Thế nên, chính vì sự xúi giục này mà trong một lúc, tôi đâm ra sợ hãi khi phải đối mặt với việc mình thiếu đức tin. Nhưng Thiên Chúa đã không cho phép tôi tự hủy diệt và tàn phá linh hồn như thế; ngược lại, Ngài liên tục thắp lên trong tôi những giả định đối lập với kết luận đen tối và mù quáng ấy, khiến tôi không thể yên lòng cho đến khi đạt được một sự hiểu biết chắc chắn về việc mình có đức tin hay không. Câu hỏi này cứ xoáy tròn trong tâm trí tôi: "Nhưng nhỡ thực sự ngươi thiếu đức tin thì sao? Làm sao ngươi biết chắc mình có đức tin?" Hơn thế nữa, tôi nhận thấy rõ ràng rằng nếu không có nó, chắc chắn tôi sẽ phải diệt vong đời đời.

Thế nên, dẫu thoạt đầu tôi cố phớt lờ vấn đề Đức tin, nhưng chỉ ít lâu sau, khi suy ngẫm kỹ càng hơn, tôi sẵn sàng tự đặt mình lên bàn cân để kiểm chứng xem rốt cuộc mình có đức tin hay không. Nhưng hỡi ôi, một kẻ khốn nạn ngu muội và thô lỗ làm sao, đến ngày hôm nay tôi vẫn chẳng biết cách làm điều đó ra sao, chẳng khác nào việc bắt tay vào chế tác một kiệt tác nghệ thuật kỳ lạ và tinh xảo mà tôi chưa từng một lần nhìn thấy hay suy ngẫm.

Thế nên, trong lúc đang băn khoăn và rơi vào cảnh ngõ cụt như thế (bởi bạn phải biết rằng cho đến lúc đó, tôi chưa từng thổ lộ tâm sự này với bất kỳ ai, chỉ tự mình nghe và suy ngẫm), kẻ cám dỗ bèn xen vào bằng một sự lừa dối tinh vi: Rằng chẳng có cách nào để tôi biết mình có đức tin ngoài việc thử thực hiện một phép lạ nào đó; đồng thời hắn viện dẫn những phân đoạn kinh thánh có vẻ ủng hộ hướng đi ấy để củng cố và gia cố cho mưu chước của mình. Quả thực, có một ngày nọ, khi tôi đang đi giữa Elstow và Bedford, cơn cám dỗ bùng lên dữ dội: bắt tôi thử thách đức tin của mình bằng cách làm một phép lạ. Phép lạ ấy lúc bấy giờ chính là: tôi phải cất tiếng bảo những vũng nước trên đường ngựa đi rằng "Hãy khô đi!", và bảo những chỗ khô ráo rằng "Hãy biến thành vũng nước!" Và thực sự, có lúc tôi đã toan cất lời; nhưng ngay khoảnh khắc định mở miệng, ý nghĩ này bỗng vang lên trong đầu: "Nhưng hãy đi xuống dưới hàng rào kia mà cầu nguyện trước, xin Thiên Chúa ban cho ngươi khả năng đó." Tuy nhiên, khi tôi vừa quyết định đi cầu nguyện, ý nghĩ này lại giáng xuống hừng hực: "Nếu ngươi cầu nguyện, rồi quay lại thử làm mà vẫn chẳng thấy chuyện gì xảy ra cả, thì chắc chắn ngươi không hề có đức tin, mà chỉ là một kẻ bị ruồng bỏ và tiêu đời!" "Không," tôi tự nhủ, "nếu vậy thì ta chưa thử vội, hãy cứ chờ thêm chút nữa."

Thế là tôi cứ tiếp tục chìm trong sự bế tắc; bởi tôi nghĩ rằng, nếu chỉ có những ai làm được những việc kỳ diệu ấy mới sở hữu đức tin, thì kết luận là hiện tại tôi không có, và trong tương lai cũng chẳng có hy vọng gì đạt được. Cứ thế, tôi bị giằng xé giữa ma quỷ và sự vô minh của chính mình, bấn loạn đến mức đôi khi chẳng biết phải làm sao.

Vào khoảng thời gian này, tình trạng và sự phước hạnh của những con người khốn khó ở Bedford đã hiện lên trước mắt tôi tựa như trong một khải tượng: Tôi thấy họ đang đứng ở sườn núi ngập tràn ánh nắng, sưởi ấm mình dưới những tia nắng dễ chịu, trong khi tôi thì co ro run lẩy bẩy trong giá lạnh, oằn mình chịu đựng sương giá, tuyết rơi và những đám mây đen kịt. Tôi cũng thấy giữa tôi và họ có một bức tường bao bọc lấy ngọn núi; linh hồn tôi khao khát khôn cùng được vượt qua bức tường ấy, đinh ninh rằng nếu làm được, tôi sẽ được bước vào giữa họ và sưởi ấm thân mình trong ánh dương của họ.

Tôi bèn lân la quanh bức tường ấy hết lần này đến lần khác, vừa đi vừa dò dẫm tìm xem có lối đi nào để lọt qua không. Nhưng suốt một thời gian dài, chẳng tìm thấy lối nào. Cuối cùng, tôi nhìn thấy một khe hở nhỏ hẹp, tựa như một ô cửa bé xíu trên tường, và tôi liền tìm cách chui qua. Vì lối đi quá ư chật hẹp, tôi đã thử mọi cách để lọt vào nhưng đều vô ích, cho đến khi sức lực gần như kiệt quệ vì cố gắng chen chúc. Cuối cùng, bằng một nỗ lực cực kỳ to lớn, thoạt đầu tôi lách được cái đầu vào, rồi tiếp tục nghiêng người lách qua bờ vai và toàn bộ cơ thể. Lúc ấy, tôi mừng rỡ khôn xiết, bước vào ngồi xuống ngay giữa họ, và được sưởi ấm bởi ánh sáng cùng hơi ấm từ vầng thái dương của họ.

Và ngụ ý của ngọn núi, bức tường ấy được giải mã cho tôi như sau: Ngọn núi tượng trưng cho hội thánh của Thiên Chúa hằng sống; ánh thái dương chiếu rọi trên đó tượng trưng cho sự chiếu sáng đầy ơn phước từ tôn nhan đầy thương xót của Ngài trên những ai ở bên trong; bức tường chính là lời Chúa, tạo ra sự phân ranh giữa các Cơ Đốc nhân và thế gian; còn khe hở trên tường chính là Chúa Giê-xu Christ, Đấng là con đường dẫn đến Đức Chúa Cha (Giăng xiv. 6; Ma-thi-ơ vii. 14). Nhưng vì lối đi quá ư chật hẹp, chật đến mức tôi phải trầy trật lắm mới chen vào được, điều đó cho thấy rằng chẳng ai có thể bước vào sự sống trừ những kẻ thực sự quyết tâm và phải để lại thế giới gian ác này lại phía sau; bởi vì ở đây chỉ đủ chỗ cho thể xác và linh hồn, chứ không chừa chỗ cho cả thể xác, linh hồn lẫn tội lỗi.

Hình ảnh so sánh này lưu lại trong tâm trí tôi suốt nhiều ngày trời; trong suốt thời gian đó, tôi nhìn thấy tình trạng bi đát và khốn cùng của chính mình, nhưng đồng thời cũng bị kích thích bởi một cơn đói khát và khát khao mãnh liệt muốn trở thành một phần trong số những kẻ được ngồi dưới ánh nắng vàng. Giờ đây, đi đến đâu tôi cũng cầu nguyện: dù ở nhà hay ra ngõ, trong nhà hay ngoài đồng; và tôi cũng thường xuyên cất tiếng hát với tâm hồn hướng thượng câu Cầu-thơ thứ năm mươi: "Lạy Chúa, xin đoái nhìn nỗi thống khổ của con," bởi khi ấy tôi vẫn chưa biết mình đang ở đâu.

Tôi vẫn chưa thể đạt đến bất kỳ sự xác tín an ủi nào rằng mình có đức tin nơi Đấng Christ. Ngược lại, thay vì tìm thấy sự thỏa lòng, linh hồn tôi bắt đầu bị tấn công bởi những hoài nghi mới về hạnh phước tương lai của mình, đặc biệt là những câu hỏi như: Liệu mình có được chọn trước không? Hay nhỡ ngày ân điển đã qua đi mất rồi?

Bởi hai mối cám dỗ này mà tôi vô cùng đau khổ và bất an, lúc bị câu hỏi này dằn vặt, lúc lại bị câu hỏi kia đày đọa. Trước hết, nói về vấn đề liệu tôi có được tuyển chọn hay không, tôi nhận thấy rằng dẫu mình đang rực cháy khát khao tìm kiếm con đường về thiên đàng và vinh hiển, và dẫu không gì có thể đánh gục được ý chí đó, thì câu hỏi này lại làm tôi tổn thương và chán nản đến mức có những lúc, sức lực thể xác như muốn rời rụng vì sức mạnh và uy quyền của nó. Phân đoạn kinh thánh này cũng dường như giẫm nát mọi khát khao của tôi: "Cho nên, điều đó không thuộc về người nào cam kết, cũng không thuộc về người nào chạy đua, nhưng thuộc về Thiên Chúa bày tỏ lòng thương xót" (Rô-ma ix. 16).

Tôi hoàn toàn bế tắc trước phân đoạn kinh thánh này. Tôi thấy rõ ràng rằng, trừ khi vị Thiên Chúa vĩ đại – bằng ân điển và lòng quảng đại vô biên của Ngài – tự nguyện chọn tôi làm bình chứa lòng thương xót, thì dẫu tôi có khát khao, ngóng trông và lao nhọc đến nát lòng nát dạ, cũng chẳng có kết quả gì tốt đẹp. Thế nên, câu hỏi này cứ bám riết lấy tôi: "Làm sao ngươi biết mình được tuyển chọn? Và nhỡ ngươi không được thì sao? Thế thì tính sao đây?"

Ôi lạy Chúa, tôi tự nhủ, nhỡ con thực sự không thuộc số đó thì sao? Kẻ cám dỗ liền thì thầm: "Biết đâu ngươi không được chọn thật đấy." Quả thực, tôi thầm nghĩ, nhỡ đúng là thế thì sao? Sa-tan bối tiếp: "Thế thì ngươi thà bỏ cuộc, đừng cố gắng thêm nữa; vì nếu quả thực ngươi không được Thiên Chúa tuyển chọn và chọn lựa, thì đừng mòng gì đến chuyện cứu rỗi. 'Vì điều đó không thuộc về người nào cam kết, cũng không thuộc về người nào chạy đua, nhưng thuộc về Thiên Chúa bày tỏ lòng thương xót.'"

Những điều này đẩy tôi đến đường cùng của sự khôn ngoan, chẳng biết phải nói gì hay đáp trả ra sao trước những cơn cám dỗ ấy (thực ra, tôi cứ ngỡ đây là sự khôn ngoan của chính mình khi khơi gợi nên câu hỏi đó, chứ không ngờ rằng đó lại là đòn tấn công của Sa-tan). Rằng chỉ những người được tuyển chọn mới đạt được sự sống đời đời – điều này tôi hoàn toàn tâm phục khẩu phục mà không một chút nghi ngờ; nhưng ngặt nỗi, liệu bản thân tôi có phải là một trong số họ hay không, đó mới là vấn đề.

Thế nên, trong suốt mấy ngày liền, tôi bị tấn công dữ dội và bấn loạn tột cùng. Khi đang đi bộ, nhiều lúc tôi cảm thấy kiệt quệ tâm trí đến mức tưởng chừng như sắp ngã quỵ xuống đất. Nhưng có một ngày nọ, sau nhiều tuần lễ bị áp bức và quật ngã, đến mức tôi gần như từ bỏ mọi hy vọng đạt được sự sống, thì câu nói này bỗng giáng xuống tâm linh tôi với một sức nặng ngàn cân: "Hãy nhìn xem các thế hệ thuở xưa và xem xét: Có ai tin cậy nơi Thiên Chúa mà phải hổ thẹn chăng?"

Ngay lúc đó, tâm hồn tôi bỗng trở nên nhẹ nhõm và vô cùng khích lệ; bởi vì ngay khoảnh khắc ấy, câu nói được giải nghĩa cho tôi rằng: Hãy bắt đầu từ chương đầu tiên của sách Sáng Thế Ký cho đến chương cuối cùng của sách Khải Huyền, và xem thử có thể tìm thấy bất kỳ ai từng tin cậy nơi Chúa mà phải hổ thẹn hay không. Thế nên, khi về đến nhà, tôi vội vã mở Kinh Thánh ra để tìm câu nói ấy, không mảy may nghi ngờ rằng mình sẽ tìm thấy ngay lập tức; bởi vì nó quá tươi mới, mang lại sức mạnh và sự an ủi mãnh liệt trong tâm linh tôi, tựa như có ai đang trực tiếp trò chuyện với mình.

Quả thực, tôi đã tìm kiếm, nhưng không thấy câu đó ở đâu cả; nó chỉ lưu lại trong tâm trí tôi mà thôi. Khi ấy, tôi hỏi người có đạo này đến người có đạo khác xem họ có biết nó nằm ở đâu không, nhưng chẳng ai hay biết. Tôi lấy làm lạ vì sao một câu văn lại có thể đột ngột chộp lấy và bám chặt vào trái tim mình với sức mạnh và sự an ủi lớn lao đến thế, vậy mà chẳng ai tìm thấy (bởi tôi không hề nghi ngờ việc nó có trong kinh thánh).

Cứ thế, tôi tiếp tục sống trong tình trạng đó hơn một năm trời mà vẫn không tìm ra phân đoạn ấy. Nhưng cuối cùng, khi tình cờ liếc mắt nhìn vào các sách Ngụy thư (Apocrypha), tôi đã tìm thấy nó trong sách Huấn Ca (Ecclesiasticus, Eccles. ii. 10). Thoạt đầu, điều này làm tôi hơi chột dạ; nhưng vì lúc bấy giờ tôi đã có thêm nhiều kinh nghiệm về tình yêu và lòng nhân hậu của Thiên Chúa, nên tôi ít bị dằn vặt hơn. Đặc biệt khi tôi ngẫm ra rằng, dẫu nó không nằm trong những văn bản được gọi là kinh thánh thánh thiện và chính điển, thì vì câu nói này chính là tổng hòa và bản chất của vô số lời hứa, việc tôi đón nhận sự an ủi từ nó là bổn phận của mình. Tôi chúc tụng Thiên Chúa vì lời ấy, bởi nó đến từ Ngài với tôi; và cho đến nay, câu nói ấy vẫn thỉnh thoảng chiếu rọi trước mặt tôi.

Sau đó, mối hoài nghi kia lại quay lại tấn công tôi với sức mạnh dữ dội: "Nhưng nhỡ ngày ân điển đã trôi qua mất rồi thì sao? Nhỡ ngươi đã lỡ mất thời điểm của lòng thương xót thì sao?" Tôi nhớ có một hôm, khi đang đi dạo ngoài đồng, tôi cứ trăn trở mãi về câu hỏi đó: "Nhỡ ngày ân điển đã qua rồi thì sao?" Và để khoét sâu thêm nỗi thống khổ của tôi, kẻ cám dỗ lại vẽ ra trong tâm trí hình ảnh những con người tin kính ở Bedford, rồi thì thầm rằng vì họ đã được cải đạo trước, nên họ chính là tất cả những người mà Thiên Chúa muốn cứu ở vùng này; còn tôi thì đến quá muộn, vì họ đã hớt tay trên lấy mất phước lành trước khi tôi đặt chân tới.

Lúc bấy giờ, tôi rơi vào cảnh khốn đốn tột cùng, thực sự đinh ninh rằng mọi chuyện đúng là như thế. Thế nên, tôi cứ lang thang khắp nơi than thân trách phận, tự coi mình còn ngu ngốc hơn cả ngàn lần khờ dại vì đã chần chừ quá lâu, phí hoài bao nhiêu năm tháng trong tội lỗi. Miệng vẫn không ngừng kêu lên: "Ôi, giá như mình quay đầu sớm hơn! Ôi, giá như mình quay lại từ bảy năm trước!" Ý nghĩ đó khiến tôi vô cùng phẫn nộ chính mình vì đã quá kém cõi, phung phí thời gian cho đến khi đánh mất linh hồn lẫn thiên đàng.

Nhưng sau khi đã bị nỗi sợ hãi này hành hạ suốt một thời gian dài đến mức hầu như không thể lê bước thêm nổi nữa, thì đúng ngay tại nơi tôi từng nhận được sự khích lệ trước đó, những lời này bỗng phá vỡ tâm trí tôi: "Hãy ép họ vào, để nhà ta được đầy dẫy; và vẫn còn chỗ" (Lu-ca xiv. 22, 23). Những lời ấy, đặc biệt là vế "Và vẫn còn chỗ", thực sự là những lời vô cùng ngọt ngào đối với tôi; bởi vì qua đó, tôi thực sự cảm thấy vẫn còn thừa chỗ trên thiên đàng dành cho mình. Hơn thế nữa, khi Chúa Giê-xu thốt ra những lời này, Ngài đã nghĩ đến tôi; và việc Ngài biết trước thời điểm tôi sẽ bị hoành hành bởi nỗi sợ hãi rằng chẳng còn chốn dung thân nào cho mình trong lòng Ngài, nên Ngài đã cất lời phán truyền ấy từ trước, ghi chép lại để tôi có thể tìm thấy sự trợ giúp chống lại cơn cám dỗ đê hèn này. Lúc bấy giờ, tôi hoàn toàn tin chắc như thế.

Dưới ánh sáng và sự khích lệ của câu Kinh Thánh đó, tôi tiếp tục bước đi trong một thời gian khá dài. Cảm giác an ủi càng nhân lên gấp bội khi tôi nghĩ rằng Chúa Giê-xu đã nghĩ đến mình từ tận muôn năm trước, và Ngài cố tình thốt ra những lời đó chỉ vì lợi ích của riêng tôi; bởi tôi thực sự đinh ninh rằng Ngài đã cố ý nói ra chúng để khích lệ mình.

Tuy nhiên, tôi vẫn không thoát khỏi những cơn cám dỗ lôi kéo mình quay trở lại – những cám dỗ, tôi phải nói thế, đến từ cả Sa-tan, cõi lòng tôi lẫn những kẻ quen biết sống theo xác thịt. Nhưng tạ ơn Chúa, tất cả những thứ đó đều bị lu mờ trước nhận thức rõ ràng về cái chết và Ngày Phán Xét – những điều cứ hiện diện liên tục trước mắt tôi như một bức tranh toàn cảnh. Tôi cũng thường xuyên suy ngẫm về Nê-bu-cát-nết – người mà Kinh Thánh chép rằng đã được ban cho tất cả các vương quốc trên trái đất (Đa-ni-ên v. 18, 19). Thế nhưng, tôi tự nhủ, dẫu con người vĩ đại này có được toàn bộ phần đời trong thế gian này đi nữa, thì chỉ một giờ đồng hồ trong lửa địa ngục cũng đủ khiến ông ta quên sạch tất cả. Suy ngẫm ấy đã tiếp thêm cho tôi một sức mạnh to lớn.

Vào khoảng thời gian này, tôi cũng được cho thấy đôi điều liên quan đến những loài vật mà Môi-se phân loại là thanh sạch và ô uế. Tôi nghĩ những loài vật ấy chính là hình bóng tượng trưng cho con người: loài thanh sạch tượng trưng cho dân thuộc về Thiên Chúa, còn loài ô uế tượng trưng cho con cái của kẻ ác. Tôi đọc thấy rằng những loài vật thanh sạch là loài nhai lại; theo suy nghĩ của tôi, điều đó ám chỉ rằng chúng ta phải nuôi dưỡng tâm hồn bằng lời của Thiên Chúa. Chúng cũng có móng rẽ đôi; tôi cho rằng điều đó có nghĩa là nếu muốn được cứu rỗi, chúng ta phải tách rời khỏi đường lối của những kẻ vô đạo. Hơn thế nữa, khi đọc sâu hơn về chúng, tôi phát hiện ra rằng dẫu có nhai lại như con thỏ, nhưng nếu lại đi bằng móng vuốt như loài chó; hoặc dẫu có móng rẽ đôi như loài heo, nhưng nếu không nhai lại như con cừu, thì rốt cuộc chúng vẫn cứ là ô uế. Bởi tôi cho rằng con thỏ là hình bóng của những kẻ miệng thì nói lời Chúa nhưng chân vẫn bước đi trong đường lối tội lỗi; còn con heo giống như kẻ từ bỏ được những ô uế bề ngoài nhưng vẫn thiếu đi lời của đức tin – thứ mà nếu không có thì chẳng thể nào có con đường cứu rỗi, mặc cho con người có đạo mạo đến đâu đi chăng nữa (Phục-truyền xiv.). Sau đó, qua việc đọc lời Chúa, tôi nhận ra rằng những kẻ được vinh hiển với Đấng Christ ở thế giới bên kia thì trước hết phải được Ngài gọi tại đây: được gọi để dự phần vào lời Ngài, sự công bình của Ngài, vào những sự an ủi và hoa trái đầu mùa của Thánh Linh Ngài, cũng như vào mối quan tâm đặc biệt đối với mọi điều thuộc thiên đàng – những thứ thực sự chuẩn bị cho linh hồn bước vào chốn nghỉ ngơi và ngôi nhà vinh hiển trên thiên đàng.

Lại một lần nữa tôi rơi vào cảnh bế tắc hoàn toàn, chẳng biết phải làm sao vì nơm nớp lo sợ mình chưa được kêu gọi; bởi tôi tự nhủ, nếu mình không được kêu gọi thì điều gì có thể mang lại ích lợi đây? Chỉ có những ai được kêu gọi một cách hiệu lực mới được thừa hưởng vương quốc thiên đàng. Nhưng ôi! Giờ đây tôi yêu mến biết bao những câu Kinh Thánh nói về sự kêu gọi của một Cơ Đốc nhân! Chẳng hạn như khi Chúa phán cùng người này rằng: "Hãy theo Ta", và với người khác: "Hãy đến theo Ta". Ôi, tôi thầm ước gì Ngài cũng cất lời phán với tôi như thế: tôi sẽ vui mừng biết bao khi được chạy theo Ngài!

Giờ đây, tôi không sao diễn tả nổi những nỗi niềm khao khát và thổn thức trong tâm hồn khi mình cứ tha thiết kêu cầu Đấng Christ gọi lấy tôi. Cứ thế, tôi tiếp tục sống trong một thời gian, rực cháy khát khao được cải đạo hướng về Chúa Giê-xu Christ; và vào những ngày đó, tôi nhìn thấy vẻ vinh hiển ngời ngời trong trạng thái được cải đạo, đến mức không thể nào thỏa lòng nếu không được dự phần vào đó. Vàng bạc ư? Giả sử có thể mua được nó bằng vàng, tôi sẵn sàng dâng hiến tất cả biết bao! Nếu tôi có cả thế gian này, tôi sẵn sàng đem đổi nó mười nghìn lần chỉ để linh hồn mình được đặt vào trạng thái cải đạo.

Giờ đây, bất kỳ người nam hay người nữ nào mà tôi tưởng tượng là đã được cải đạo đều trở nên đáng yêu vô cùng trong mắt tôi. Họ tỏa sáng, họ bước đi tựa như những con người mang trên mình ấn tín của thiên đàng. Ôi! Tôi thấy phần đất của họ rơi vào những nơi tốt tươi, và họ có một cơ nghiệp thật tuyệt vời (Thi-thiên xvi.). Nhưng điều làm tôi quặn thắt chính là phân đoạn về Chúa Giê-xu trong sách Mác, rằng Ngài lên núi, gọi những người Ngài muốn, và họ đã đến cùng Ngài (Mác iii. 13).

Phân đoạn kinh thánh này làm tôi ngất lịm và sợ hãi, nhưng đồng thời nó cũng nhen nhóm một ngọn lửa trong tâm hồn. Điều khiến tôi sợ hãi chính là điều này: nhỡ Chúa Giê-xu không đoái hoai đến tôi thì sao, bởi vì Ngài chỉ gọi những ai Ngài muốn. Thế nhưng, ôi! Vẻ vinh hiển mà tôi nhìn thấy trong tình trạng ấy vẫn cứ thu hút trái tim tôi sâu sắc đến mức, hễ cứ đọc được đoạn nào Chúa gọi ai đó là tôi lại thầm ước: Giá như mình được ở trong thân xác của họ, giá như mình được sinh ra là Phi-e-rơ, giá như mình được sinh ra là Giăng, hay giá như mình có mặt ở đó và nghe Ngài cất tiếng gọi! Khi ấy tôi sẽ tha thiết kêu lên biết bao: "Lạy Chúa, xin hãy gọi cả con nữa!" Nhưng ôi, tôi lại sợ rằng Ngài sẽ không gọi tôi.

Và quả thực, Chúa đã để tôi vật vã qua biết bao nhiêu tháng ngày như thế mà chẳng bày tỏ điều gì: không cho thấy tôi đã được gọi, cũng chẳng hứa hẹn tương lai tôi sẽ được gọi. Nhưng cuối cùng, sau rất nhiều thời gian trôi qua cùng biết bao tiếng thở dài hướng về Thiên Chúa để mong được dự phần vào ơn gọi thánh thiện và thuộc thiên ấy, câu nói này đã giáng xuống tôi: "Ta sẽ rửa sạch máu của chúng mà ta chưa rửa sạch, vì Đức Giê-xu ngự trong Si-o-n" (Giô-ên iii. 21). Tôi cho rằng những lời này được gửi đến để khích lệ tôi tiếp tục chờ đợi Chúa, đồng thời ngụ ý rằng nếu tôi chưa được cải đạo thì biết đâu một ngày nào đó, tôi sẽ thực sự được cải đạo hướng về Đấng Christ.

Vào khoảng thời gian này, tôi bắt đầu thổ lộ tâm sự với những con người nghèo khó ở Bedford, kể cho họ nghe tình trạng của mình. Khi nghe xong, họ bèn kể lại câu chuyện của tôi cho ông Gifford. Bản thân ông cũng nhân cơ hội trò chuyện với tôi và tỏ ra có thiện cảm, dẫu tôi nghĩ căn cứ chẳng đáng là bao. Tuy nhiên, ông mời tôi đến nhà để nghe ông bàn luận cùng những người khác về cách Thiên Chúa xử lý linh hồn họ. Qua tất cả những điều đó, tôi càng nhận thêm nhiều sự cáo trách hơn; và kể từ thời điểm đó, tôi bắt đầu nhìn thấy phần nào sự hão huyền cùng nỗi khốn cùng ẩn giấu bên trong trái tim tội lỗi của mình. Trước kia, tôi chẳng thấy có vấn đề gì lớn ở đó cả; nhưng giờ đây, nó bắt đầu phơi bày ra, đồng thời trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Tôi hiển nhiên nhận ra rằng những dục vọng và sự bại hoại đang bộc lộ bên trong mình qua những suy nghĩ và khao khát gian ác mà trước kia tôi chẳng hề bận tâm. Những khát khao hướng về thiên đàng và sự sống của tôi cũng bắt đầu lụi tàn; tôi nhận thấy rằng nếu như trước kia linh hồn tôi tràn ngập niềm khát khao Thiên Chúa, thì nay nó lại bắt đầu hướng về mọi thói hư tật xấu phù phiếm. Phải, trái tim tôi không sao lay chuyển nổi để hướng về những điều tốt lành; nó bắt đầu phớt lờ cả linh hồn lẫn thiên đàng; giờ đây nó luôn chùng bước trước mọi bổn phận, và trở thành một khúc gỗ vướng vào chân con chim, cản trở tôi cất cánh bay cao.

"Thôi rồi," tôi thầm nghĩ, "giờ thì mình ngày càng tệ hại hơn: mình đang rời xa ơn cải đạo hơn bao giờ hết." Thế nên, tâm hồn tôi chìm sâu vào sự trầm quất, ôm ấp một sự chán nản đẩy tôi xuống tận đáy địa ngục. Ngay lúc ấy, giả sử có bị thiêu trên giàn hỏa thiêu đi nữa, tôi cũng không tài nào tin nổi rằng Đấng Christ dành tình yêu cho mình. Hỡi ôi! Tôi chẳng thể nghe Ngài, nhìn thấy Ngài, cảm nhận được Ngài, hay mếm vị bất kỳ điều gì thuộc về Ngài. Tôi bị cuốn đi như trong một cơn bão táp, tấm lòng cứ ô uế và những kẻ Ca-na-an cứ ngang nhiên cư ngụ trong xứ.

Thỉnh thoảng, tôi đem tình trạng của mình kể cho dân sự của Thiên Chúa nghe. Khi nghe xong, họ tỏ lòng thương xót và nhắc nhở tôi về những lời hứa; nhưng thà họ bảo tôi dùng ngón tay với tới mặt trời còn hơn là giục tôi đón nhận hay nương cựa vào những lời hứa ấy – khả năng làm được cũng tương đương nhau mà thôi. Mọi cảm giác và trực giác của tôi đều chống lại tôi; tôi nhận thấy mình sở hữu một trái tim chỉ chực chờ phạm tội và đang nằm dưới một nền luật pháp sẵn sàng kết án.

Những điều này thường gợi cho tôi nhớ đến đứa trẻ mà người cha mang đến cho Đấng Christ – đứa trẻ khi đang tiến lại gần Ngài thì bị ma quỷ vật ngã, xé xác tơi tả đến mức nằm lăn lộn sùi bọt mép (Lu-ca ix. 42; Mác ix. 20).

Hơn thế nữa, trong những ngày đó, tôi nhận thấy tim mình tự khóa chặt lại trước Chúa và trước lời thánh của Ngài. Tôi phát hiện ra sự vô tín của mình tựa như đang lấy vai tì chặt vào cánh cửa để ngăn không cho Ngài bước vào – và điều đó diễn ra ngay cả khi tôi đang thốt lên những tiếng thở dài cay đắng: "Lạy Chúa, xin hãy phá tung nó! Lạy Chúa, xin bẻ gãy những cánh cổng đồng này và chặt đứt những thanh sắt kia ra!" (Thi-thiên cvii. 16). Thế nhưng, thỉnh thoảng câu nói ấy lại tạo ra một khoảng lặng bình an trong tim tôi: "Ta đã ôm lấy ngươi dẫu ngươi không quen biết Ta" (Ê-sai xlv. 5).

Nhưng suốt khoảng thời gian ấy, xét về hành vi phạm tội, tôi chưa bao giờ nhạy cảm như lúc này: phần lưng của tôi hướng vào trong; tôi không dám cầm lấy một cây kim hay một mẩu củi dẫu nhỏ bằng cọng rơm, bởi lương tâm lúc bấy giờ vô cùng rát bỏng, nhói đau trước mọi sự chạm trúng. Tôi không biết phải thốt lên lời nào cho đúng vì sợ dùng sai từ. Ôi, tôi đã cẩn trọng biết bao trong mọi việc mình làm hoặc nói! Tôi thấy mình như đang đứng trên một đầm lầy nhão nhoét, chỉ cần nhúc nhích là rung chuyển, như thể đã bị vứt bỏ bởi cả Thiên Chúa, Đấng Christ, Thánh Linh lẫn mọi điều tốt lành.

Nhưng tôi nhận thấy rằng, dẫu mình là một kẻ tội lỗi tột cùng trước khi cải đạo, Thiên Chúa chưa bao giờ bắt tôi gánh chịu tội lỗi của thời kỳ vô tri; Ngài chỉ cho tôi thấy mình sẽ phải diệt vong nếu không có Đấng Christ, bởi tôi vốn là kẻ có tội. Tôi nhận thấy mình cần đến một sự công bình trọn vẹn để đứng trước mặt Thiên Chúa mà không tì vết, và sự công bình ấy chẳng thể tìm thấy ở đâu ngoài Con Người của Chúa Giê-xu Christ.

Nhưng sự ô uế nguyên thủy và nội tại bên trong – đó mới là cơn dịch hạch và nỗi thống khổ của tôi. Tôi nhìn thấy nó bộc lộ rành rành và đáng sợ trong lòng mình; tội lỗi ấy gieo rắc sự cắn rứt đến mức bàng hoàng, khiến tôi cảm thấy bản thân ghê tởm hơn cả một con cóc, và tôi nghĩ trước mặt Chúa mình cũng chẳng khác gì. Tôi tự nhủ, tội lỗi và sự bại hoại cứ sủi bọt từ trái tim ra tựa như nước phun từ suối nguồn. Lúc bấy giờ, tôi nghĩ rằng ai ai cũng có một trái tim tốt lành hơn mình; tôi sẵn sàng đổi trái tim với bất kỳ ai, và đinh ninh rằng chẳng có kẻ nào ngoài chính ma quỷ mới có thể sánh ngang với tôi về sự gian ác và ô uế trong tâm trí. Thế nên, trước sự gớm ghiếc của chính mình, tôi rơi sâu vào tuyệt vọng; bởi tôi kết luận rằng tình trạng này không thể nào dung hợp nổi với một đời sống có ơn điển. Chắc chắn rồi, tôi tự nhủ, mình đã bị Thiên Chúa từ bỏ, chắc chắn mình đã bị phó mặc cho ma quỷ và một tâm trí bị loại bỏ. Cứ thế, tôi chìm đắm trong tình trạng đó suốt một thời gian dài, thậm chí qua nhiều năm trời.

Trong lúc đang bị đày đọa bởi nỗi sợ hãi về sự trầm luân của chính mình, có hai điều khiến tôi phải kinh ngạc. Một là khi nhìn thấy những người già cả vẫn hì hục theo đuổi những sự đời này như thể họ sẽ sống ở đây đời đời. Hai là khi thấy những người có đạo vô cùng đau khổ, sụp đổ khi phải chịu những mất mát bề ngoài, chẳng hạn như mất chồng, vợ, con cái, v.v. "Lạy Chúa," tôi thầm nghĩ, "sao người ta lại làm rùm beng lên vì những chuyện cỏn con thế này? Kẻ thì bấn loạn tìm kiếm những vật chất xác thịt, người thì đau buồn vì mất mát chúng! Nếu họ lao nhọc và rơi nhiều nước mắt vì những sự đời tạm bợ này đến thế, thì ta mới đáng thương xót, đáng được ôi thảm và cầu nguyện biết bao! Linh hồn ta đang chết dần chết mòn, linh hồn ta đang bị đày xuống hỏa ngục. Giá như linh hồn tôi được ở trong một tình trạng tốt đẹp, và giá như tôi nắm chắc được điều đó, ôi, tôi sẽ thấy mình giàu có biết bao dẫu chỉ được ban cho bánh và nước! Tôi sẽ coi những nỗi đau kia chỉ là chuyện nhỏ nhặt và mang vác chúng nhẹ nhàng như lông hồng. Nhưng linh hồn bị thương tổn thì ai mà chịu nổi!"

Và dẫu tôi vô cùng bấn loạn, chao đảo và khổ sở trước hình ảnh, nhận thức cùng nỗi kinh hoàng về sự gian ác của chính mình, nhưng tôi lại sợ để cho những cảm giác và nhận thức ấy phai mờ khỏi tâm trí; bởi vì nếu sự cáo trách trong lương tâm không được giải quyết theo đúng cách – tức là bởi huyết của Đấng Christ – thì con người ta sẽ chỉ càng tồi tệ hơn sau khi mất đi nỗi dằn vặt trong tâm trí, chứ chẳng khá hơn chút nào. Thế nên, hễ khi nào gánh nặng tội lỗi đè nặng, tôi lại kêu xin huyết của Đấng Christ cất nó đi; và nếu nó tự động tan biến mà không cần đến huyết (bởi có lúc cảm giác về tội lỗi dường như muốn chết đi và biến mất hẳn), tôi lại cố gắng lôi nó trở lại tâm trí bằng cách gợi lên trong tâm linh hình phạt của tội lỗi trong lửa địa ngục. Tôi kêu lên: "Lạy Chúa, xin đừng để nó rời khỏi lòng con theo cách thông thường, mà phải qua huyết của Đấng Christ và sự ứng dụng lòng thương xót của Ngài qua Ngài vào linh hồn con." Bởi vì câu kinh thánh ấy cứ bám riết lấy tôi: "Không đổ huyết thì không có sự tha thứ" (Hê-bơ-rơ ix. 22). Điều khiến tôi càng hoảng sợ hơn là vì tôi từng chứng kiến một số kẻ, dù trong lúc bị thương tổn lương tâm thì cất tiếng kêu van cầu nguyện, nhưng vì quá ham muốn tìm kiếm sự dễ chịu tức thời thay vì sự tha thứ cho tội lỗi, họ chẳng màng đến việc làm sao để rũ bỏ cảm giác tội lỗi miễn là vứt được nó ra khỏi đầu. Giờ đây, khi đã vứt bỏ nó theo con đường sai trái, họ không được thánh hóa qua đó; trái lại, họ càng trở nên chai lì, mù lòa và gian ác hơn sau cơn hoạn nạn. Điều này khiến tôi vô cùng sợ hãi, và tôi càng kêu cầu Thiên Chúa nhiều hơn để chuyện đó không xảy ra với mình.

Và giờ đây, tôi hối hận vì Thiên Chúa đã tạo dựng nên mình làm con người, bởi tôi sợ mình là kẻ bị loại bỏ. Tôi coi con người ở trạng thái chưa cải đạo là thảm hại nhất trong số mọi thọ tạo. Cứ thế, bị hành hạ và chao đảo bởi tình trạng bi đát của mình, tôi tự thấy mình cô độc và bất hạnh hơn hầu hết mọi người.

Phải, tôi nghĩ rằng đời nào mình có thể đạt tới tấm lòng biết ơn Thiên Chúa vì Ngài đã tạo dựng nên mình làm con người. Quả thực, con người là thọ tạo cao quý nhất trong thế giới hữu hình do sự sáng tạo mang lại; nhưng chính vì tội lỗi mà anh ta đã tự biến mình thành kẻ thấp hèn nhất. Các loài thú, chim chóc, cá tôm, v.v., tôi thầm chúc phúc cho số phận của chúng; bởi chúng không mang bản tính tội lỗi, không phải hứng chịu cơn thịnh nộ của Thiên Chúa, và cũng chẳng phải xuống lửa địa ngục sau cái chết. Thế nên, tôi thà rằng số phận của mình giống như bất kỳ con vật nào trong số đó còn hơn.

Tôi sống trong tình trạng ấy một thời gian dài; nhưng khi thời điểm được an ủi điểm đến, tôi nghe một vị mục sư giảng bài giảng dựa trên những câu trong Nhã Ca (Nhã ca iv. 1): "Này, bạn tình ta ơi, mình đẹp đẽ thay! Này, bạn tình ta ơi, mình đẹp đẽ thay." Nhưng vào lúc ấy, ông lấy hai từ "bạn tình ta" làm chủ đề cốt lõi. Sau khi giải thích sơ lược về phân đoạn này, ông rút ra những kết luận sau:

Rằng hội thánh, và do đó là mọi linh hồn được cứu rỗi, chính là người tình của Đấng Christ ngay cả khi chưa đáng yêu.

Là người tình của Đấng Christ mà không có nguyên nhân nào khác ngoài tình yêu.

Là người tình của Đấng Christ khi bị thế gian căm ghét.

Là người tình của Đấng Christ khi đang ở dưới sự cám dỗ và tàn phá.

Là người tình của Đấng Christ từ đầu đến cuối.

Nhưng thoạt đầu, tôi chẳng thu nhặt được gì từ những gì ông nói; chỉ đến khi ông bước vào phần ứng dụng của điểm thứ tư, ông đã thốt lên câu này: "Nếu sự thật là linh hồn được cứu rỗi chính là người tình của Đấng Christ ngay cả khi ở dưới sự cám dỗ và bị bỏ rơi, thì hỡi linh hồn nghèo khó đang chịu cám dỗ kia, khi ngươi bị tấn công, hành hạ bởi những chước cám dỗ và sự che khuất tôn nhan Thiên Chúa, hãy cứ nhẩm đi nhẩm lại hai từ 'Bạn tình ta' này."

Thế nên, trên đường về nhà, những từ ấy lại quay trở về trong tâm trí tôi. Và tôi nhớ rất rõ rằng, ngay khi chúng vừa hiện lên, tôi đã thầm thốt lên trong tim: "Ta sẽ thu nhận được gì khi suy ngẫm về hai từ này?" Ý nghĩ đó vừa vút qua tim thì những từ ấy bắt đầu bùng cháy trong tâm linh tôi: "Ngươi là Bạn tình ta, ngươi là Bồ Câu ta," cứ lặp đi lặp lại đến hai mươi lần liên tiếp. Và càng chạy trong tâm trí, chúng càng trở nên mạnh mẽ, ấm áp hơn, khiến tôi bắt đầu ngẩng mặt lên. Nhưng vì hãy còn lơ lửng giữa hy vọng và sợ hãi, tôi vẫn thầm đáp lại trong tim: "Nhưng có thật không, có thật không?" Ngay lúc đó, câu nói này giáng xuống tôi: "Người không biết việc do thiên sứ làm là sự thật" (Công vụ xii. 9).

Khi ấy, tôi bắt đầu nhường chỗ cho lời phán đầy quyền năng cứ cất lên âm vang vui tươi này trong tâm hồn: "Ngươi là Bạn tình ta, ngươi là Bạn tình ta, và không gì có thể tách rời ngươi khỏi Tình Yêu của Ta." Ngay lập tức, trái tim tôi tràn ngập sự an ủi cùng hy vọng, và giờ đây tôi có thể tin chắc rằng tội lỗi của mình sẽ được tha thứ. Vâng, tôi bị cuốn hút sâu sắc bởi tình yêu và lòng thương xót của Thiên Chúa đến mức tôi nhớ mình không sao kìm nén nổi cho đến khi về tới nhà. Tôi tưởng tượng rằng mình có thể kể về tình yêu và lòng thương xót của Ngài cho cả những con quạ đang đậu trên những luống đất cày ngoài kia nghe, giả sử chúng có khả năng hiểu được tôi. Thế nên, với niềm hân hoan khôn tả, tôi thầm nói trong tâm hồn: "À, ước gì mình có cây bút và lọ mực ở đây, mình sẽ ghi lại điều này trước khi đi xa hơn, vì chắc chắn bốn mươi năm nữa mình cũng không quên được." Nhưng hỡi ôi! Chưa đầy bốn mươi ngày sau, tôi lại bắt đầu hoài nghi tất cả, và điều đó châm ngòi cho sự hoài nghi lan rộng khắp nơi.

Tuy nhiên, thỉnh thoảng tôi vẫn được giúp đỡ để tin rằng đó là một sự bày tỏ đích thực về ơn điển đối với linh hồn mình, dẫu tôi đã đánh mất phần lớn sức sống và sự êm dịu của nó. Khoảng một tuần hay hai tuần sau đó, tôi liên tục bị đeo bám bởi câu kinh thánh này: "Si-môn, Si-môn, này Sa-tan đã đòi sàng giặt tụi ngươi" (Lu-ca xxii. 31). Thỉnh thoảng nó vang lên trong tôi lớn đến mức, vâng, cứ như thể có ai đang gọi với theo mình thật mạnh mẽ. Có một lần, nổi bật hơn tất cả, tôi giật mình quay ngoắt đầu lại qua vai vì đinh ninh có ai đó đang đứng sau lưng gọi mình, bởi âm thanh nghe quá đỗi gần và vang dội ở khoảng cách xa. Sau này ngẫm lại, tôi hiểu rằng nó đến để thúc giục tôi cầu nguyện và tỉnh thức; nó đến để báo cho tôi hay một đám mây giông bão đang kéo đến trùm lên đầu tôi – nhưng ngặt nỗi lúc bấy giờ tôi chẳng tài nào hiểu nổi.

Cũng theo trí nhớ của tôi, lần âm thanh ấy gọi lớn tiếng nhất chính là lần cuối cùng nó vang lên bên tai tôi; nhưng tôi có cảm giác như mình vẫn còn nghe văng vẳng thứ âm thanh rền vang đó: "Si-môn, Si-môn!" Như tôi đã kể, tôi cứ đinh ninh có ai đó đang gọi với theo mình từ cách nửa dặm phía sau; và dẫu đó không phải là tên tôi, nó vẫn khiến tôi giật mình quay phắt lại, tin chắc rằng kẻ đang cất giọng gọi vang dội ấy đang nhắm vào mình.

Nhưng tôi quá ư ngu muội và khờ dại nên không tài nào hiểu được lý do của thứ âm thanh ấy (mà như tôi đã thấy và cảm nhận rõ ngay sau đó, nó được gửi từ thiên đàng xuống như một tiếng còi báo động để đánh thức tôi chuẩn bị đối phó với những gì sắp sửa ập đến). Tôi chỉ biết ngẩn ngơ tự hỏi không hiểu ý nghĩa của câu kinh thánh đó là gì mà sao nó cứ vang dội và rền vang bên tai mình mãi với âm lượng lớn đến thế. Nhưng như tôi đã nói, chẳng bao lâu sau tôi đã ngộ ra mục đích của Thiên Chúa trong đó.

Bởi vì khoảng một tháng sau, một trận bão cực lớn đã giáng xuống đời tôi, hành hạ tôi tơi bời gấp hai mươi lần so với tất cả những gì tôi từng trải qua trước đó. Nó len lỏi bò vào đời tôi từng mảnh nhỏ một: Đầu tiên, toàn bộ sự an ủi bị tước đoạt; tiếp đến, bóng tối bao trùm lấy tôi; sau đó, những trận lũ lụt báng bổ – nhắm vào cả Thiên Chúa, Đấng Christ lẫn Kinh Thánh – ào ạt trút xuống tâm linh tôi, gây ra sự hoang mang và kinh hoàng tột độ. Những suy nghĩ phạm thượng ấy dấy lên trong tôi những câu hỏi chất vấn ngay cả sự tồn tại của Thiên Chúa cùng người Con một yêu dấu của Ngài: Rằng liệu thực sự có một vị Chúa hay Đấng Christ nào không? Và liệu Kinh Thánh có phải chỉ là một câu chuyện hoang đường, một sản phẩm hư cấu khéo léo thay vì là lời thánh thiện và thuần khiết của Thiên Chúa hay không?

Kẻ cám dỗ cũng liên tục tấn công tôi bằng lập luận này: "Làm sao ngươi biết được người Thổ Nhĩ Kỳ không có những cuốn kinh thánh hay ho để chứng minh Ma-hô-tết của họ là Đấng Cứu Thế, giống như chúng ta có kinh thánh để chứng minh Chúa Giê-xu của chúng ta là Đấng Cứu Thế? Và ngươi có nghĩ rằng có đến hàng vạn con người ở bao nhiêu quốc gia và vương quốc lại phải chịu cảnh sống trong sự vô tri về con đường đúng đắn dẫn đến thiên đàng (nếu thiên đàng thực sự tồn tại), để rồi chỉ có mỗi chúng ta – những kẻ sống xó xỉnh ở một góc trái đất này – mới là những người duy nhất được ban phước lành đó hay không? Ai nấy cũng đều cho rằng tôn giáo của mình là đúng đắn nhất, từ người Do Thái, người Mo-rơ cho đến ngoại giáo; và nhỡ tất cả đức tin, Đấng Christ và kinh thánh của chúng ta cũng chỉ là một ảo tưởng như thế thì sao?"

Đôi khi, tôi cố gắng tranh luận lại những ý nghĩ xúi giục này, đem những câu trích dẫn của vị thánh Phao-lô ra để chống lại chúng; nhưng hỡi ôi! Khi làm thế, tôi nhanh chóng nhận ra những lập luận kiểu này lại quay ngược lại tấn công tôi: "Dù chúng ta có ca ngợi Phao-lô và những lời của ông ấy lớn đến đâu đi nữa, thì làm sao ngươi biết chắc rằng – vì là một kẻ tinh ranh và xảo quyệt – ông ta không tự nguyện dấn thân để lừa dối người khác bằng những sự mê hoặc mạnh mẽ, thậm chí nhọc công tốn sức để tàn phá và tiêu diệt đồng loại của mình?"

Những ý xúi giục này (cùng vô số điều khác mà lúc này tôi không thể và không dám thốt lên bằng lời hay viết ra bằng bút) đã bám rễ sâu vào tâm linh tôi, đè nặng lên trái tim tôi bằng số lượng, sự kéo dài cùng sức mạnh tựa như lửa. Đến mức từ sáng đến tối, tôi cảm thấy bên trong mình chẳng còn tồn tại điều gì khác ngoài những thứ đó, như thể chẳng còn chút không gian nào cho bất kỳ thứ gì khác nữa. Tôi cũng đi đến kết luận rằng Thiên Chúa – trong cơn thịnh nộ bừng bừng đối với linh hồn tôi – đã phó mặc tôi cho chúng, để bị cuốn đi như trong một trận cuồng phong.

Chỉ nhờ sự ghê tởm mà chúng gây ra cho tâm linh mình, tôi mới cảm thấy bên trong vẫn còn một cái gì đó từ chối ôm ấp chúng. Nhưng suy ngẫm này chỉ xuất hiện khi Thiên Chúa ban cho tôi chút khoảng không để thở; bằng không, tiếng ồn ào, sức mạnh và uy lực của những cơn cám dỗ ấy sẽ dìm chết, tràn ngập và vùi lấp mọi suy nghĩ hoặc ký ức về bất kỳ điều gì tương tự. Trong lúc đang chịu đựng cơn cám dỗ này, tâm trí tôi thường xuyên bị xô đẩy đột ngột vào việc nguyền rủa, thề thốt, hoặc thốt ra những lời tồi tệ chống lại Thiên Chúa, Con Ngài là Đấng Christ và Kinh Thánh.

Lúc bấy giờ, tôi tự đinh ninh rằng mình chắc chắn đã bị ma quỷ ám. Những lúc khác, tôi lại nghĩ mình sắp bị điên đến nơi; bởi vì thay vì ngợi khen và tôn vinh Thiên Chúa – Đấng Tối Cao – cùng những người khác mỗi khi nghe nhắc đến Ngài, thì ngay lập tức, một ý nghĩ phạm thượng kinh khủng nào đó lại bỗng nhiên bứt phá khỏi trái tim nhắm vào Ngài. Thế nên, dù tôi có tin là Thiên Chúa hiện hữu hay nghĩ rằng chẳng có vị Chúa nào cả, thì tôi cũng chẳng thể cảm nhận được bất kỳ tình yêu, sự bình an hay disposition ơn điển nào bên trong mình.

Những điều này đẩy tôi chìm sâu vào sự tuyệt vọng cùng cực, bởi tôi kết luận rằng những thứ như thế không thể nào xuất hiện ở những kẻ yêu mến Thiên Chúa. Mỗi khi những cơn cám dỗ ấy giáng xuống với toàn bộ sức mạnh, tôi thường ví mình như một đứa trẻ bị bọn du mục cướp đi bằng vũ lực trong vòng tay, đang bị chở đi xa rời bạn bè và quê hương. Đôi khi tôi cũng giãy giụa, hét lên và khóc lóc; nhưng ngặt nỗi tôi đã bị trói buộc trong đôi cánh của cơn cám dỗ, và cơn gió cứ thế cuốn tôi đi. Tôi cũng nghĩ đến Sau-lơ cùng ác thần ám ảnh ông, và vô cùng lo sợ số phận của mình sẽ y hệt như ông ta (I Sa-lơ x.).

Vào những ngày đó, khi nghe người khác bàn tán về tội phạm đến Đức Thánh Linh là gì, kẻ cám dỗ lại càng kích động tôi khao khát phạm chính tội ác đó, khiến tôi cảm thấy như thể mình không thể, không được phép và sẽ chẳng có lấy một phút bình yên cho đến khi thực sự làm điều đó. Lúc này, chẳng có tội nào khác lọt vào mắt xanh ngoài tội đó. Giả sử nó được thực hiện bằng cách thốt lên một từ nào đó, thì cái miệng của tôi đã chực chờ bật ra từ ấy bất chấp ý muốn; và cơn cám dỗ mạnh đến mức nhiều lần tôi suýt phải lấy tay đỡ cằm để giữ miệng không cho mở ra. Để đạt được mục đích đó, đôi khi tôi thậm chí còn nảy sinh ý định lao đầu xuống một hố phân nào đó để bịt miệng lại, ngăn không cho thốt ra lời.

Rồi một lần nữa, tôi nhìn ngắm số phận của con chó và con cóc, tự thấy tình trạng của mọi thọ tạo do Thiên Chúa làm ra đều tốt đẹp hơn gấp bội so với cái cảnh ngộ khủng khiếp này của tôi và những kẻ đồng loại. Phải, tôi thà được làm một con chó hay con ngựa còn hơn; bởi tôi biết chúng chẳng có linh hồn nào phải diệt vong dưới sức nặng đời đời của hỏa ngục hay tội lỗi như linh hồn tôi sắp phải chịu. Vâng, dẫu nhìn thấy điều này, cảm nhận được điều này và bị bẻ vụn ra thành trăm mảnh vì nó, nhưng điều làm tôi đau khổ hơn cả là tôi không tài nào tìm thấy mong muốn được giải cứu phát xuất từ tận đáy lòng. Phân đoạn kinh thánh này cũng xé toạc và cào xé linh hồn tôi giữa muôn vàn sự phân tâm: "Kẻ ác giống như biển động, không thể yên ổn, nước nó trồi lên bùn nhèo và rác rưởi. Đức Chúa Trời phán rằng: Kẻ ác chẳng có sự bình an nào cả" (Ê-sai lvii. 20, 21).

Và giờ đây, trái tim tôi đôi khi trở nên chai lì tột độ; nếu có bỏ ra một nghìn bảng để đổi lấy một giọt nước mắt, tôi cũng không tài nào rỏ nổi một giọt, thậm chí đôi khi chẳng màng đến việc mong ước được khóc. Tôi vô cùng nản lòng khi nghĩ rằng đây chính là số phận của mình. Tôi thấy người ta có thể than khóc, thương tiếc cho tội lỗi của họ; kẻ khác lại có thể vui mừng, chúc tụng Thiên Chúa vì Đấng Christ; người khác nữa thì điềm đạm bàn luận và hân hoan ghi nhớ lời Thiên Chúa, trong khi một mình tôi thì chìm nghỉm trong giông bão. Điều này làm tôi suy sụp nặng nề, tự thấy số phận mình quá cô độc, tự xỉ vả vận rủi của bản thân, nhưng lại hoàn toàn bất lực trong việc dứt bỏ hay thoát khỏi những thứ đó.

Trong suốt thời gian cơn cám dỗ này kéo dài – khoảng chừng một năm – tôi chẳng thể tham dự bất kỳ nghi lễ nào của Thiên Chúa mà không phải chịu đựng nỗi thống khổ cay đắng. Phải, khi ấy tôi là kẻ bị báng bổ hành hạ dữ dội nhất. Nếu tôi đang lắng nghe lời Chúa, thì sự uế tạp, lời báng bổ và tuyệt vọng sẽ giữ tôi làm tù binh tại đó; nếu tôi đang đọc sách, đôi khi trong đầu lại bỗng vọt lên những ý nghĩ chất vấn tất cả những gì mình đang đọc. Đôi khi, tâm trí tôi bị giật phăng đi một cách kỳ lạ và bị chiếm hữu bởi những điều khác, đến mức tôi chẳng tài nào nhận biết, màng tới hay nhớ nổi dù chỉ là một câu văn mình vừa đọc qua.

Trong lúc cầu nguyện thời gian này, tôi cũng gặp phải rắc rối lớn. Thỉnh thoảng, tôi có cảm giác như có ai đang đứng sau kéo áo mình; hắn cứ liên tục quấy rầy tôi trong giờ cầu nguyện: "Thôi đi, dừng lại đi, nhanh lên, ngươi cầu nguyện thế là đủ rồi, đừng nán lại nữa," cứ thế lôi kéo tâm trí tôi đi. Đôi khi, hắn còn ném vào đầu tôi những ý nghĩ quái đản kiểu như tôi phải cầu nguyện cho hắn hoặc với hắn. Thậm chí có lúc tôi đã nghĩ đến câu: "Hãy quỳ sấp xuống, hoặc nếu ngươi quỳ xuống thờ lạy ta..." (Ma-thi-ơ iii. 9).

Hơn thế nữa, khi vì bị phân tâm trong lúc thực hiện bổn phận này mà tôi cố gắng trấn tĩnh tâm trí, tập trung vào Thiên Chúa, thì kẻ cám dỗ lại dùng sức mạnh lớn lao để làm tôi mất tập trung, bấn loạn, bẻ lái tâm trí bằng cách vẽ ra trong trí tưởng tượng hình ảnh của một bụi cây, một con bò, một cây chổi lông gà, v.v., hòng bắt tôi cầu nguyện với chúng. Hắn cứ giữ chặt tâm trí tôi vào những thứ đó (đặc biệt trong một số thời điểm) đến mức tôi chẳng thể suy nghĩ hay cầu nguyện với bất kỳ điều gì khác ngoài chúng hoặc những thứ tương tự.

Tuy nhiên, đôi khi tôi vẫn có được những nhận thức mạnh mẽ và rung động tận đáy lòng về Thiên Chúa cùng tính xác thực trong chân lý của Tin Lành. Nhưng hỡi ôi, những lúc ấy tim tôi lại thốt lên những tiếng thở dài không thể diễn tả bằng lời! Toàn bộ linh hồn tôi khi ấy đều dồn vào từng câu chữ; tôi gào thét trong đớn đau hướng về Thiên Chúa, cầu xin Ngài thương xót mình. Nhưng rồi tôi lại bị chùn bước trở lại bởi những ý nghĩ kiểu như: Thiên Chúa đang chế nhạo những lời cầu nguyện này của tôi, Ngài phán trước mặt các thiên sứ thánh rằng: "Kẻ khốn nạn ngây ngô này đang bám lấy Ta, cứ làm như Ta chẳng có việc gì khác ngoài việc ban ơn thương xót cho thể loại như hắn. Hỡi linh hồn khốn khổ kia, sao ngươi lại dễ bị lừa dối đến thế! Chẳng phải phần của những kẻ như ngươi được hưởng ân huệ từ Đấng Tối Cao đâu."

Khi ấy, kẻ cám dỗ lại tiếp tục tấn công tôi bằng những lời chán nản thế này: "Ngươi hăng hái tìm kiếm lòng thương xót lắm, nhưng ta sẽ làm cho ngươi nguội lạnh; cái thái độ này sẽ chẳng kéo dài mãi đâu. Khối kẻ từng hăng hái như ngươi chỉ được một dạo rồi ta cũng dập tắt lòng nhiệt thành của chúng thôi" (và kèm theo đó, hắn chìa ra trước mắt tôi hình ảnh của những kẻ từng sa ngã). Thế là tôi đâm ra sợ hãi rằng mình cũng sẽ hành xử như vậy. Nhưng tôi tự nhủ: "Dù sao ta cũng mừng vì điều này xuất hiện trong đầu; được rồi, ta sẽ cảnh giác và cẩn thận hết mức có thể." Sa-tan đáp: "Ngươi có cẩn thận đến mấy thì ta cũng đánh gục ngươi thôi; ta sẽ làm ngươi nguội lạnh một cách vô tri, dần dần, từng chút một. Ta quan tâm gì việc phải mất tới bảy năm để đóng băng trái tim ngươi, miễn là cuối cùng ta đạt được mục đích? Ta sẽ bám riết lấy ngươi cho bằng được. Dù bây giờ ngươi đang nóng bỏng như lửa, ta vẫn lôi ngươi ra khỏi ngọn lửa này; chẳng mấy chốc mà ngươi sẽ lạnh ngắt như tiền cho mà xem."

Những điều này đẩy tôi vào cảnh khốn đốn vô cùng; bởi vì tôi nghĩ rằng hiện tại bản thân vốn dĩ chưa sẵn sàng để chết, mà nếu sống lâu hơn thì lại càng trở nên không thích đáng hơn nữa. Thời gian sẽ làm tôi quên sạch mọi thứ, xóa nhòa cả ký ức về sự tệ hại của tội lỗi, giá trị của thiên đàng lẫn nhu cầu cần đến huyết của Đấng Christ để tẩy sạch tâm trí và suy nghĩ của mình. Nhưng tạ ơn Chúa Giê-xu, những điều này không hề làm tôi chùng bước trong tiếng kêu cầu, trái lại càng thúc đẩy tôi tha thiết hơn (giống như người phụ nữ gặp gỡ kẻ ngoại tình, Phục-truyền xxii. 26). Trong những ngày đó, sau khi đã chịu đựng những điều này một thời gian, câu nói này đã trở thành nguồn ơn phước cho tôi: "Vì tôi chắc rằng dù sự chết, hay sự sống... cũng không thể tách chúng ta khỏi tình yêu của Thiên Chúa trong Đấng Christ Giê-xu, Chúa chúng ta" (Rô-ma viii. 38, 39). Và lúc này, tôi hy vọng rằng cuộc sống kéo dài sẽ không hủy diệt tôi, cũng không làm tôi lỡ mất thiên đàng.

Tuy nhiên, tôi vẫn nhận được vài sự nâng đỡ trong cơn cám dỗ này, dẫu thoạt đầu tất cả đều bị chính tôi hoài nghi. Phân đoạn trong Giê-rê-mi chương 3 thoạt đầu cũng đem lại chút ít cho tôi; và cả ý nghĩa của câu 5 trong chương ấy nữa: Rằng dù chúng ta có thốt lên và làm những điều tệ hại đến đâu đi chăng nữa, thì chúng ta vẫn sẽ kêu cầu Thiên Chúa: "Ôi Cha ơi, Ngài là Đấng dẫn dắt thời niên thiếu của con," và sẽ quay trở về cùng Ngài.

Tôi cũng từng có một khoảnh khắc thoáng qua đầy ngọt ngào từ II Cô-rinh-tô v. 21: "Đấng vốn không hề biết tội lỗi là gì, thì Ngài đã vì chúng ta trở thành tội lỗi, để trong Ngài chúng ta trở thành sự công bình của Thiên Chúa." Tôi nhớ có một ngày, khi đang ngồi trong nhà hàng xóm, lòng vô cùng buồn bã trước những lời báng bổ của mình, và tôi tự lẩm bẩm trong tư tưởng: "Lấy căn cứ gì mà ta – một kẻ đồi bại và gớm ghiếc – lại dám mơ tưởng đến chuyện thừa hưởng sự sống đời đời?" Ngay lúc đó, câu nói này đột ngột giáng xuống tôi: "Chúng ta sẽ nói gì về những điều này? Nếu Thiên Chúa ở cùng chúng ta, ai có thể chống lại chúng ta?" (Rô-ma viii. 31). Phân đoạn này cũng là một sự trợ giúp cho tôi: "Vì Ta sống, thì các ngươi cũng sẽ sống" (Giăng xiv. 19). Nhưng những lời ấy chỉ thoáng qua như những cái chạm nhẹ, những chuyến viếng thăm chớp nhoáng – dẫu vô cùng ngọt ngào khi hiện diện – nhưng chúng chẳng kéo dài lâu. Giống như tấm khăn của Phi-e-rơ, chúng vụt bay về lại thiên đàng trong chớp mắt (Công vụ x. 16).

Nhưng sau đó, Chúa đã bày tỏ chính Ngài một cách trọn vẹn và đầy ơn phước hơn với tôi. Quả thực, Ngài không chỉ giải cứu tôi khỏi sự kết án do những điều đó đè nặng lên lương tâm, mà còn tẩy sạch cả sự ô uế của nó; bởi vì cơn cám dỗ đã bị dời đi, và tôi được trả lại tâm trí bình tĩnh giống như những Cơ Đốc nhân khác.

Tôi nhớ có một hôm, khi đang đi trên đường quê, suy ngẫm về sự gian ác cùng những lời báng bổ trong lòng và nhận thức rõ sự thù hận chống lại Thiên Chúa ẩn giấu bên trong mình, câu kinh thánh này bỗng vang lên trong đầu: "Bởi huyết thập tự giá Ngài, Ngài đã làm nên sự hòa bình" (Cô-lô-se i. 20). Nhờ đó, tôi hết lần này đến lần khác được cho thấy rằng Thiên Chúa và linh hồn tôi đã trở thành bạn bè thông qua huyết của Ngài; vâng, tôi thấy công lý của Thiên Chúa và linh hồn tội lỗi của tôi có thể ôm lấy và hôn nhau qua huyết Ngài. Đó là một ngày tuyệt vời đối với tôi; tôi hy vọng mình sẽ chẳng bao giờ quên nó.

Lần khác, khi đang ngồi bên lò sưởi trong nhà, mải suy tư về nỗi khốn cùng của mình, Chúa lại biến câu nói đó thành một lời quý giá đối với tôi: "Vậy nên, vì con cái có phần bằng thịt và máu, thì chính Ngài cũng đã dự phần vào đó, để qua cái chết, Ngài có thể tiêu diệt kẻ có quyền lực trên sự chết, tức là ma quỷ; và giải cứu những kẻ vì sợ chết mà phải chịu nô lệ suốt cả cuộc đời" (Hê-bơ-rơ ii. 14, 15). Tôi cảm thấy sự vinh hiển của những lời ấy lúc đó nặng trĩu trên mình, đến mức có một hai lần tôi suýt ngất lịm đi khi đang ngồi – không phải vì đau buồn hay rắc rối, mà vì niềm vui và sự bình an vững chãi.

Cũng trong thời gian này, tôi ngồi dưới sự dạy dỗ của vị mục sư thánh thiện Gifford – người có giáo lý, nhờ ơn Thiên Chúa, đã góp phần rất lớn vào sự vững vàng của tôi. Ông rất chú trọng vào việc giải cứu dân sự của Thiên Chúa khỏi những bài kiểm tra sai lầm và lệch lạc mà bản tính chúng ta thường dễ vướng phải. Ông dặn chúng ta phải hết sức cẩn trọng, không được đón nhận bất kỳ chân lý nào một cách mù quáng dựa trên uy tín của bất kỳ người nam nào, mà phải tha thiết kêu cầu Thiên Chúa để Ngài thuyết phục chúng ta về tính xác thực của nó, khắc ghi nó vào lòng bằng chính Thánh Linh Ngài qua lời thánh. Bởi vì, theo lời ông, nếu làm trái điều đó, khi những cơn cám dỗ ập đến với sức mạnh dữ dội, ngài không nhận được chúng cùng với sự chứng thực từ thiên đàng, các ngươi sẽ nhận ra mình thiếu đi thứ sức mạnh và sự trợ giúp để chống trả mà trước kia từng đinh ninh là mình đang sở hữu.

Điều này thực sự kịp thời đối với linh hồn tôi hệt như những cơn mưa đầu mùa và cuối mùa đúng thời điểm (bởi tôi đã nhận ra, qua những trải nghiệm cay đắng, tính xác thực trong lời ông: rằng chẳng ai có thể tuyên xưng Chúa Giê-xu là Chúa – đặc biệt khi bị ma quỷ cám dỗ – nếu không bởi Đức Thánh Linh). Thế nên, nhờ ơn điển, tôi thấy linh hồn mình rất dễ tiếp thu giáo lý này, nghiêng mình cầu nguyện với Thiên Chúa để Ngài không cho phép tôi bị tước đoạt sự xác nhận từ thiên đàng trong bất cứ điều gì liên quan đến vinh hiển của Ngài và hạnh phước đời đời của tôi. Vì giờ đây tôi thấy rõ ràng có một khoảng cách cực kỳ lớn giữa nhận thức của xác thịt máu huyết với những sự mặc khải từ thiên đàng của Thiên Chúa; cũng như sự khác biệt to lớn giữa thứ đức tin giả tạo theo sự khôn ngoan của loài người với thứ đức tin đến từ việc con người được sinh lại bởi Thiên Chúa (Ma-thi-ơ xvi. 15; I Giăng v. 1).

Nhưng ôi, giờ đây linh hồn tôi được Chúa dẫn dắt từ chân lý này sang chân lý khác biết bao! Thậm chí từ lúc sinh ra và chiếc nôi của Con Thiên Chúa cho đến sự thăng thiên và sự quang lâm lần thứ hai từ thiên đàng để phán xét thế gian!

Quả thực, xét về phương diện này, tôi nhận thấy Thiên Chúa vĩ đại vô cùng nhân hậu đối với tôi. Theo trí nhớ của tôi, chẳng có điều gì tôi thiết tha cầu xin Thiên Chúa tỏ bày và mặc khải mà Ngài lại từ chối; ý tôi là không sót một phần nào của Tin Lành Chúa Giê-xu mà tôi không được dẫn dắt vào đó một cách có trật tự. Tôi có cảm giác như mình nhìn thấy với một bằng chứng rành mạch, qua lời kể của bốn sách phúc âm, công cuộc kỳ diệu của Thiên Chúa trong việc ban Chúa Giê-xu Christ đến cứu rỗi chúng ta – từ khi Ngài thụ thai và sinh ra cho đến khi quang lâm chịu phán xét. Tôi ngỡ như mình đã tận mắt chứng kiến Ngài sinh ra, lớn lên, bước đi giữa thế gian này từ chiếc nôi cho đến thập tự giá. Và khi Ngài bước lên thập tự giá, tôi thấy Ngài đã dịu dàng phó mặc thân mình để bị treo và đóng đinh lên đó vì tội lỗi cùng những việc làm gian ác của tôi. Hơn thế nữa, trong lúc đang suy ngẫm về hành trình ấy của Ngài, câu này đã nhỏ xuống tâm linh tôi: "Ngài đã được định sẵn để chịu cắt tiết" (I Phi-e-rơ i. 12, 20).

Khi suy ngẫm về sự thật của sự sống lại và nhớ lại câu: "Chớ chạm vào Ta, hỡi Ma-ri...", tôi có cảm giác như Ngài vừa tung người nhảy thoát khỏi miệng mồ vì sung sướng vì đã sống lại và chiến thắng các kẻ thù đáng sợ của chúng ta (Giăng xx. 17). Trong tâm linh, tôi cũng nhìn thấy Ngài với tư cách là một con người đang ngự bên hữu Đức Chúa Cha trên trời vì tôi; được xác tín về cách Ngài quang lâm từ thiên đàng để phán xét thế gian trong vinh hiển qua các phân đoạn kinh thánh sau: Công vụ i. 9, 10 và vii. 56, x. 42; Hê-bơ-rơ vii. 24 và ix. 28; Khải huyền i. 18; I Tê-sa-lô-ni-ca iv. 17, 18.

Có một dạo, tôi băn khoăn không biết Chúa Giê-xu vừa là con người vừa là Thiên Chúa, hay vừa là Thiên Chúa vừa là con người. Quả thực vào những ngày đó, mặc cho người ta nói gì đi nữa, nếu không nhận được sự xác thực từ thiên đàng thì với tôi tất cả đều vô nghĩa; tôi tự thấy mình chưa được neo giữ vào bất kỳ chân lý nào của Thiên Chúa. Vấn đề này làm tôi trăn trở mãi và không tìm ra lời giải đáp; cuối cùng, câu trong Khải huyền v. 6 bỗng hiện lên trong tâm trí tôi: "Và tôi nhìn thấy, kìa, ở giữa ngai và bốn con sinh vật, cùng ở giữa các trưởng lão, có một Chiên Con đứng đó như thể đã bị giết." Ở giữa ngai, tôi tự nhủ, chính là Ngôi Thần; ở giữa các trưởng lão, chính là nhân tính của Ngài. Nhưng ôi, tôi thấy nó lấp lánh làm sao! Đó là một cú chạm tuyệt vời, mang lại cho tôi sự thỏa lòng ngọt ngào. Phân đoạn kinh thánh kia cũng giúp ích rất nhiều cho tôi trong việc này: "Vì một con trẻ đã sinh ra cho chúng ta, một con trai đã được ban cho chúng ta; quyền chính trị sẽ đặt trên vai Ngài; danh Ngài sẽ được gọi là Đấng Lạ Lùng, Cố Vấn, Thiên Chúa Toàn Năng, Cha Đời Đời, Hoàng Tử Bình An..." (Ê-sai ix. 6).

Ngoài sự dạy dỗ ấy của Thiên Chúa qua lời Ngài, Chúa còn sử dụng hai điều để củng cố tôi trong chân lý này: Một là những sai lầm của phái Quakers, và hai là tội lỗi của chính tôi. Vì phái Quakers chống lại chân lý này, Thiên Chúa càng dùng nó để củng cố tôi bằng cách dẫn dắt tôi vào những phân đoạn kinh thánh kiên quyết bảo vệ chân lý ấy.

Những sai lầm mà nhóm người này chủ trương lúc bấy giờ là:

1. Rằng Kinh Thánh không phải là lời của Thiên Chúa.

2. Rằng mọi người trên thế gian đều sở hữu thánh linh của Đấng Christ, ơn điển, đức tin, v.v.

3. Rằng Đấng Christ chịu đóng đinh và qua đời mười sáu trăm năm trước không hề thỏa mãn công lý thần thượng vì tội lỗi của nhân loại.

4. Rằng phần xác thịt và huyết của Đấng Christ nằm ở bên trong các thánh đồ.

5. Rằng thể xác của những kẻ thiện lẫn kẻ ác được chôn cất ở nghĩa trang sẽ không sống lại.

6. Rằng sự sống lại đã qua đi đối với những người lành rồi.

7. Rằng con người Giê-xu từng bị đóng đinh giữa hai tên cướp trên núi Ca-va-ri, ở xứ Ca-na-an gần Giê-ru-sa-lem, chưa từng thăng thiên vượt qua các tầng trời đầy sao.

8. Rằng Ngài – chính con người Giê-xu từng chịu chết dưới tay người Do Thái – sẽ không quang lâm vào ngày cuối cùng để với tư cách là một con người, phán xét tất cả các quốc gia, v.v.

Vào thời kỳ đó, họ còn cổ súy cho vô số điều đồi bại và ghê tởm khác, điều này đã thúc đẩy tôi phải nghiên cứu Kinh Thánh một cách kỹ lưỡng hơn. Nhờ ánh sáng và lời chứng của Kinh Thánh, tôi không chỉ được khai tâm mà còn được củng cố và an ủi mạnh mẽ trong chân lý. Và như tôi đã nói, gánh nặng tội lỗi đã giúp ích rất nhiều cho tôi; bởi hễ khi nào nó quay trở lại giáng xuống tôi, huyết của Đấng Christ lại cất nó đi hết lần này đến lần khác – và điều đó diễn ra một cách thật ngọt ngào theo đúng Kinh Thánh. Hỡi anh chị em! Hãy kêu cầu Thiên Chúa để Ngài mặc khải Chúa Giê-xu Christ cho các bạn; chẳng có vị thầy nào dạy dỗ giỏi giang như Ngài.

Sẽ là quá dài nếu cứ ở lại đây để kể lể tỉ mỉ cách Thiên Chúa đặt để tôi vững vàng trong mọi vấn đề về Đấng Christ, cách Ngài dẫn dắt tôi vào lời Ngài để làm điều đó, v.v., cũng như cách Ngài mở bày chúng cho tôi, khiến chúng chiếu rọi trước mặt mình, ngự trị cùng tôi, trò chuyện với tôi và an ủi tôi hết lần này đến lần khác – cả về bản thể của chính Ngài, bản thể của Con Ngài, Thánh Linh, lời Ngài lẫn Tin Lành.

Chỉ có điều này, như tôi đã nói trước đó, tôi muốn nhắc lại với các bạn rằng nhìn chung, Ngài chọn lộ trình này với tôi: Đầu tiên, Ngài cho phép tôi bị hành hạ bởi những cơn cám dỗ liên quan đến chúng, rồi sau đó mới mặc khải chúng cho tôi. Thỉnh thoảng, tôi phải chịu đựng gánh nặng tội lỗi đè bẹp xuống tận mặt đất, rồi Chúa mới tỏ cho tôi thấy cái chết của Đấng Christ; vâng, Ngài xịt huyết Ngài lên lương tâm tôi đến mức trước khi kịp nhận ra, tôi phát hiện ra rằng ngay tại cõi lương tâm nơi luật pháp vừa gầm thét lôi đình hồi nãy, giờ đây lại là chốn an nghỉ và ngự trị của sự bình an cùng tình yêu thương từ Thiên Chúa qua Đấng Christ.

Lúc bấy giờ, tôi có trong tay một bằng chứng về sự cứu rỗi đến từ thiên đàng, được đóng rất nhiều ấn vàng lấp lánh ngay trước tầm mắt. Giờ đây, tôi có thể nhớ lại sự bày tỏ này cùng những sự mặc khải khác về ân điển với một niềm an ủi; tôi thường khao khát mong ngày cuối cùng mau đến để được đắm chìm đời đời trong cái nhìn, niềm vui và sự thông công với Đấng có chiếc đầu đội mão gai, khuôn mặt bị nhổ nước bọt, thân xác bị bầm dập và linh hồn bị dâng làm sinh tế vì tội lỗi của tôi. Bởi vì nếu như trước kia tôi cứ run rẩy đứng bên miệng vực địa ngục, thì giờ đây tôi cảm thấy mình đã lùi xa đến mức khi quay đầu nhìn lại, tôi hầu như chẳng tài nào thấy nó nữa! Và ôi, tôi thầm ước gì mình đã bước sang tuổi tám mươi để có thể chết quách đi, cho linh hồn được thảnh thơi an nghỉ.

Nhưng trước khi hoàn toàn thoát khỏi những cơn cám dỗ ấy, tôi từng khao khát mãnh liệt muốn được đọc những trải nghiệm của các bậc tiền bối tin kính từng viết sách từ vài trăm năm trước khi tôi ra đời. Bởi vì với những tác giả viết trong thời đại chúng tôi, tôi nghĩ (và xin họ tha thứ cho tôi lúc này) rằng họ chỉ viết lại những gì người khác cảm nhận; hoặc bằng sự thông minh và tài năng của mình, họ nghiên cứu cách trả lời những phản biện mà họ thấy người khác đang mắc kẹt, chứ bản thân họ chưa từng lao mình xuống vực sâu. Vâng, sau rất nhiều mong mỏi đó, Thiên Chúa – Đấng nắm giữ mọi ngày tháng và đường lối của chúng ta – đã tình cờ đưa vào tay tôi một cuốn sách của Martin Luther vào một ngày nọ: đó là cuốn Chú Giải Thư Ga-la-ti. Cuốn sách cũ đến mức tưởng chừng như sắp bục ra thành từng mảnh chỉ bằng một cú lật trang. Tôi vô cùng thích thú khi vớ được một cổ thư như thế, và khi mới đọc sơ qua vài trang đầu, tôi phát hiện ra tình trạng của mình được ông phân tích một cách sâu sắc và thấu đáo đến mức cứ như thể cuốn sách này được viết ra từ chính trái tim tôi. Điều đó làm tôi kinh ngạc, vì tôi tự nhủ: Con người này chẳng thể nào biết được tình trạng của các Cơ Đốc nhân hiện tại, chắc chắn ông phải đúc kết và viết ra từ trải nghiệm của những thời đại trước.

Hơn thế nữa, trong cuốn sách đó, ông cũng bàn luận một cách cực kỳ trang trọng về nguồn gốc của những cơn cám dỗ này – cụ thể là sự báng bổ, sự tuyệt vọng và những thứ tương tự – cho thấy rằng luật pháp của Môi-se, cũng như ma quỷ, sự chết và địa ngục, đóng vai trò rất lớn trong đó. Điều này thoạt đầu rất lạ lẫm với tôi, nhưng khi ngẫm nghĩ và quan sát, tôi nhận ra đó là sự thật. Tuy nhiên, tôi không có ý định kể chi tiết ở đây, chỉ là tôi cảm thấy phải thốt lên điều này trước mặt mọi người: Ngoại trừ Kinh Thánh, tôi đánh giá cuốn Chú Giải Thư Ga-la-ti của Martin Luther cao hơn bất kỳ cuốn sách nào tôi từng thấy, vì nó phù hợp nhất cho một cõi lương tâm đầy thương tích.

Và giờ đây, tôi cảm thấy mình yêu mến Đấng Christ tha thiết biết bao! Ôi, tôi có cảm giác như linh hồn mình dính chặt lấy Ngài, tình cảm của tôi bám riết lấy Ngài; tôi cảm thấy tình yêu dành cho Ngài rực cháy như lửa. Giờ đây, như lời Gióp, tôi đinh ninh rằng mình sẽ chết trong tổ ấm của mình. Nhưng tôi nhanh chóng nhận ra rằng tình yêu lớn lao của mình kỳ thực vô cùng nhỏ nhoi; rằng tôi – kẻ từng nghĩ mình sở hữu thứ tình yêu cháy bỏng dành cho Chúa Giê-xu Christ đến thế – lại có thể dễ dàng buông bỏ Ngài chỉ vì một chuyện cỏn con. Thiên Chúa thừa sức hạ nhục chúng ta và che giấu sự kiêu ngạo khỏi con người. Chẳng bao lâu sau, tình yêu ấy của tôi đã được thử thách một cách đích đáng.

Bởi vì sau khi Chúa đã nhân từ giải cứu tôi khỏi cơn cám dỗ lớn lao và cay đắng này, đặt để tôi thật êm ái vào đức tin nơi Tin Lành thánh của Ngài, ban cho tôi sự an ủi mạnh mẽ cùng bằng chứng phước hạnh từ thiên đàng về mối quan tâm của Ngài đối với tình yêu của tôi qua Đấng Christ, thì kẻ cám dỗ lại quay trở lại tấn công tôi – lần này là với một cơn cám dỗ thảm khốc và tồi tệ hơn trước.

Đó là: Hãy bán và từ bỏ Đấng Christ chí phước này, hãy đổi Ngài lấy những sự đời này, lấy bất cứ thứ gì. Cơn cám dỗ đeo bám tôi suốt một năm trời, liên tục không ngừng nghỉ đến mức chẳng có nổi một ngày trong tháng, thậm chí đôi khi chẳng có nổi một tiếng đồng hồ nào trong suốt nhiều ngày liền mà tôi được yên thân, ngoại trừ lúc ngủ.

Và dẫu trong phán đoán của mình, tôi được thuyết phục rằng những ai từng thực sự thuộc về Đấng Christ (như tôi hy vọng, qua ơn điển Ngài, mình đã nhận thấy) sẽ không bao giờ vĩnh viễn mất Ngài – "Đất sẽ không được bán đứt luôn, vì đất là của Ta, Đức Giê-xu phán vậy" (Lê-vi-ký xxv. 23) – nhưng việc nghĩ rằng bản thân lại có thể nảy sinh dù chỉ một ý nghĩ như thế chống lại một Đấng Christ, một Chúa Giê-xu từng làm cho tôi ngần ấy việc, vẫn là một sự tra tấn liên tục đối với tôi. Và trớ trêu thay, khi ấy trong đầu tôi chẳng có gì ngoài những ý nghĩ phạm thượng đó.

Nhưng sự chán ghét của tôi đối với ý nghĩ đó, hay bất kỳ mong muốn và nỗ lực chống trả nào, đều không hề làm lung lay hay suy giảm chút nào cường độ cùng sức mạnh của nó. Bởi vì trong hầu hết mọi suy nghĩ của tôi, nó cứ đan xen vào đó theo cách mà dù tôi đang ăn uống, cúi xuống nhặt cây kim, chặt củi, hay liếc mắt nhìn quanh, thì cơn cám dỗ vẫn cứ vang lên: "Bán Đấng Christ để lấy cái này đi, hoặc bán Đấng Christ để lấy cái kia đi; bán Ngài đi, bán Ngài đi."

Thậm chí có lúc nó chạy qua đầu tôi không dưới một trăm lần liên tục: "Bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi." Chống lại điều đó, tôi có thể nói rằng suốt nhiều giờ đồng hồ liền, tôi bị buộc phải đứng gồng mình, dốc toàn lực chống cự, sợ rằng không khéo, trước khi kịp nhận ra, một ý nghĩ gian ác nào đó sẽ nảy sinh trong tim và thuận theo nó. Có những lúc, kẻ cám dỗ còn làm tôi tin rằng mình đã đồng ý với nó rồi; và thế là tôi bị tra tấn như trên giá tra tấn suốt nhiều ngày liền.

Cơn cám dỗ này khiến tôi hoảng sợ tột độ, sợ rằng có những lúc mình sẽ xuôi theo nó và bị nó đánh gục. Đến mức bằng chính sức mạnh của tâm trí trong nỗ lực phản bác và chống lại sự gian ác này, cơ thể tôi cũng phải chuyển động theo bằng những cử chỉ đẩy hoặc hất bằng tay hoặc khuỷu tay; miệng vẫn liên tục đáp trả lại lời kêu gọi "Bán Ngài đi" của kẻ hủy diệt: "Không, không, không, không; không đời nào, dẫu có hàng nghìn, hàng nghìn, hàng nghìn thế giới đi nữa!" Tôi cứ lẩm bẩm như thế vì sợ rằng giữa những cơn tấn công này, mình sẽ định giá Ngài quá thấp, cho đến khi bản thân chẳng còn biết mình đang ở đâu hay làm sao để lấy lại sự bình tĩnh.

Vào những thời điểm ấy, hắn không để tôi ăn uống yên ổn. Ngồi vào bàn ăn là hắn đòi tôi phải đứng dậy đi cầu nguyện; bắt tôi phải bỏ dở bữa ăn ngay lập tức – tên ác quỷ này ra điều đạo đức giả biết bao. Khi bị cám dỗ như thế, tôi tự nhủ: "Bây giờ ta đang ăn, hãy để ta ăn xong đã." Hắn đáp: "Không, ngươi phải làm ngay bây giờ, bằng không ngươi sẽ làm phật lòng Thiên Chúa và khinh miệt Đấng Christ." Thế là tôi vô cùng khổ sở vì những chuyện đó; và vì sự tội lỗi trong bản tính (tưởng tượng rằng đó là những thúc giục từ Thiên Chúa), tôi từ chối làm theo như thể đang khước từ Thiên Chúa, để rồi sau đó lại cảm thấy tội lỗi ngập đầu vì đã không vâng lời một cơn cám dỗ của ma quỷ – cứ như thể tôi vừa vi phạm luật pháp của Thiên Chúa thực sự vậy.

Nhưng nói ngắn gọn lại: Có một buổi sáng, khi đang nằm trên giường, tôi lại bị tấn công dữ dội nhất từ trước tới nay bởi cơn cám dỗ này: Hãy bán và từ bỏ Đấng Christ. Những lời xúi giục đồi bại cứ chạy rần rật trong đầu tôi: "Bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi," nhanh như một người có thể thốt ra lời. Chống lại nó, trong tâm trí tôi cũng đáp trả như những lần trước: "Không, không, không, dẫu có hàng nghìn, hàng nghìn, hàng nghìn lần đi nữa," ít nhất cũng phải tới hai mươi lần liên tiếp. Nhưng cuối cùng, sau rất nhiều giằng xé đến mức gần như hụt hơi, tôi cảm thấy ý nghĩ này lướt qua tim mình: "Cứ để Ngài đi nếu muốn!" Và tôi cũng có cảm giác như tim mình thực sự đã thuận theo điều đó. Ôi, sự bền bỉ của Sa-tan! Ôi, sự cùng đường trong trái tim con người!

Trận chiến lúc bấy giờ đã ngã ngũ, và tôi rơi phịch xuống như một con chim bị bắn rớt từ ngọn cây cao, chìm nghỉm trong tội lỗi ngập đầu và sự tuyệt vọng hãi hùng. Rời khỏi giường, tôi lê bước thẫn thờ ra ngoài đồng; nhưng Thiên Chúa thừa biết, trái tim tôi nặng trĩu nỗi buồn chẳng có con người phàm trần nào có thể gánh nổi. Tại đó, suốt hai tiếng đồng hồ, tôi giống như một kẻ đã chết hồn, cảm thấy bản thân không còn cứu vãn nổi nữa và đã bị kết án phạt đời đời.

Song song với đó, câu kinh thánh này bỗng chộp lấy linh hồn tôi: "Hay là như Ê-sau, một kẻ vô đạo, vì một miếng ăn mà bán đi quyền trưởng nam của mình; vì các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối, bởi vì ông ta không tìm thấy nơi ăn năn dẫu đã thiết tha tìm kiếm nó trong nước mắt" (Hê-bơ-rơ xii. 16, 17).

Lúc bấy giờ, tôi hệt như một kẻ bị trói chặt, cảm thấy mình bị khép lại chờ ngày phán xét. Suốt hai năm trời ròng rã, chẳng có điều gì đọng lại trong tâm trí tôi ngoài sự đọa đày và kỳ vọng về sự đọa đày – ngoại trừ một vài khoảnh khắc ngắn ngủi được giải thoát, như các bạn sẽ thấy ở phần sau.

Những lời ấy đối với linh hồn tôi chẳng khác nào những chiếc xiềng bằng đồng trói chặt lấy đôi chân, vang vọng liên tục không dứt trong suốt mấy tháng trời. Khoảng mười giờ hoặc mười một giờ sáng hôm ấy, trong lúc đang thẫn thờ đi dọc theo một hàng rào (đầy rẫy đau buồn và tội lỗi, Chúa thưa rõ) và tự than trách vận rủi của mình vì sao lại để một ý nghĩ tồi tệ như thế nảy sinh trong đầu, bỗng nhiên câu nói này lao thẳng vào tôi: "Huyết của Đấng Christ tha thứ mọi tội lỗi." Ngay lập tức, tâm linh tôi khựng lại; và câu nói tiếp theo chộp lấy tôi: "Huyết của Giê-xu Christ, Con Ngài, tẩy sạch chúng ta khỏi mọi tội lỗi" (I Giăng i. 7).

Lúc bấy giờ, tôi bắt đầu cảm nhận được sự bình an nhen nhóm trong tâm hồn, và có cảm giác như kẻ cám dỗ đang lấm lét lẻn trốn đi, vì xấu hổ trước những gì hắn vừa gây ra. Cùng lúc đó, tội lỗi của tôi và huyết của Đấng Christ được bày tỏ trước mắt tôi theo cách này: Tội lỗi của tôi, khi đem so sánh với huyết của Đấng Christ, cũng nhỏ nhoi hệt như hòn đất hay hòn sỏi nhỏ dưới chân này so với cánh đồng rộng lớn bao la trước mặt. Điều này mang lại cho tôi sự khích lệ lớn lao trong khoảng hai, ba tiếng đồng hồ; trong khoảng thời gian đó, tôi ngỡ mình nhìn thấy bằng đức tin Con Thiên Chúa đang chịu khổ hình vì tội lỗi của mình. Nhưng vì nó không kéo dài lâu, tôi lại chìm sâu trở lại dưới gánh nặng tội lỗi ngập đầu.

Và nguyên nhân chủ yếu vẫn là câu kinh thánh nhắc đến Ê-sau bán quyền trưởng nam; bởi vì phân đoạn ấy cứ gí chặt trong đầu tôi suốt cả ngày, suốt cả tuần, vâng, suốt cả năm trời, đè bẹp tôi xuống khiến tôi không sao ngóc đầu lên nổi. Hễ khi nào tôi cố gắng chuyển hướng sang câu kinh thánh này hay câu kinh thánh khác để tìm kiếm sự an ủi, thì câu nói ấy lại vang lên: "Vì các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối, bởi vì ông ta không tìm thấy nơi ăn năn dẫu đã thiết tha tìm kiếm nó trong nước mắt."

Đôi khi, tôi cũng nhận được một chút chạm nhẹ từ Lu-ca xxii. 31: "Ta đã cầu nguyện cho ngươi để đức tin ngươi không bị thất bại"; nhưng nó không lưu lại lâu trên người mình. Hơn thế nữa, khi nhìn lại tình trạng bản thân, tôi chẳng tài nào tìm thấy chút căn cứ nào để tin rằng gốc rễ của ơn điển ấy vẫn còn tồn tại trong mình, một khi đã phạm tội tày trời như thế. Thế là tôi lại bị xé toạc, dằn vặt trong một hoàn cảnh thảm hại suốt nhiều ngày liền.

Rồi với một trái tim đầy tang tóc và cẩn trọng, tôi bắt đầu xem xét bản chất cùng quy mô tội lỗi của mình, lục lọi trong lời Thiên Chúa xem có nơi nào lấp ló một câu hứa hẹn hay một lời khích lệ nào để tôi có thể bấu víu vào đó tìm sự giải khuây không. Thế nên, tôi bắt đầu suy ngẫm câu trong Mác iii. 28: "Mọi tội lỗi của con người sẽ được tha thứ, và cả những lời báng bổ mà họ đã thốt ra." Phân đoạn này, thoạt nhìn, dường như chứa đựng một lời hứa to lớn và vinh hiển về việc tha thứ cho những trọng tội. Nhưng khi suy xét kỹ hơn, tôi cho rằng nó có lẽ áp dụng chủ yếu cho những ai từng phạm phải những điều đó khi còn sống trong bản tính tự nhiên, chứ không phải cho một kẻ như tôi – người không chỉ từng tiếp nhận ánh sáng và ơn điển, mà sau đó lại còn bất chấp ánh sáng ấy để khinh miệt Đấng Christ theo cách tệ hại như vậy.

Do đó, tôi sợ rằng tội lỗi tồi tệ này của mình chính là tội không thể tha thứ mà Ngài đã đề cập đến: "Nhưng kẻ nào báng bổ Đức Thánh Linh sẽ chẳng bao giờ được tha thứ đời đời, mà phải chịu án phạt đời đời" (Mác iii. 29). Và tôi càng có xu hướng tin vào điều này hơn vì câu văn trong sách Hê-bơ-rơ: "Vì các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối, bởi vì ông ta không tìm thấy nơi ăn năn dẫu đã thiết tha tìm kiếm nó trong nước mắt." Câu này cứ bám riết lấy tôi không dứt.

Lúc bấy giờ, tôi vừa là gánh nặng vừa là nỗi kinh hoàng cho chính mình; chưa bao giờ tôi thấu hiểu sâu sắc như lúc này về cảm giác mệt mỏi với cuộc sống nhưng lại sợ hãi cái chết. Ôi! Giờ đây tôi sẵn sàng đổi thân xác cho bất kỳ ai, miễn không phải là chính mình! Trở thành bất cứ thứ gì ngoài con người, và rơi vào bất cứ hoàn cảnh nào ngoài hoàn cảnh hiện tại! Bởi vì chẳng có ý nghĩ nào ám ảnh tâm trí tôi thường xuyên hơn việc kết luận rằng việc tôi được tha tội lỗi và cứu rỗi khỏi cơn thịnh nộ mai sau là điều bất khả thi.

Và rồi tôi lại bắt đầu hoài niệm về thời gian đã qua, ước gì hàng nghìn lần hai lần chục nghìn lần rằng ngày đó chưa bao giờ tới, cái ngày mà tôi bị cám dỗ sa vào tội ác đó. Tôi đầy phẫn nộ – hướng về cả trái tim mình lẫn những cơn tấn công – tự nhủ thà mình bị xé ra thành trăm mảnh còn hơn là để bị bắt gặp trong trạng thái đồng tình với nó. Nhưng hỡi ôi, những suy nghĩ, ước ao và quyết tâm ấy giờ đây đã quá muộn để cứu vãn tôi; ý nghĩ ấy đã lướt qua trái tim tôi rồi: "Thiên Chúa đã buông tay ta, và ta đã ngã." Ôi, tôi thầm nghĩ, ước gì mình được như những tháng ngày xưa cũ, như những ngày Thiên Chúa còn gìn giữ tôi! (Gióp xxix. 2).

Rồi một lần nữa, vì không muốn và không đành lòng phải diệt vong, tôi bắt đầu so sánh tội lỗi của mình với tội của những người khác để xem liệu có ai trong số những người được cứu từng phạm tội giống như mình không. Thế nên, tôi mang tội ngoại tình và giết người của Đa-vít ra xem xét, thấy đó là những tội ác vô cùng gớm ghiếc, và chúng cũng được phạm phải sau khi đã tiếp nhận ánh sáng và ơn điển. Nhưng khi suy ngẫm rằng những vi phạm của ông chỉ chống lại luật pháp của Môi-se – thứ mà Chúa Đấng Christ có thể, với sự đồng thuận từ lời Ngài, giải cứu ông khỏi đó – thì tội lỗi của tôi lại chống lại Tin Lành, vâng, chống lại cả Đấng Trung Bảo của nó: tôi đã bán Đấng Cứu Thế của mình.

Giờ đây, tôi lại có cảm giác như bị tra tấn trên bánh xe hình phạt khi nghĩ rằng, bên cạnh gánh nặng tội lỗi đang chiếm hữu, tôi lại vô ơn và bị mê hoặc đến thế. "Trời ạ," tôi tự nhủ, "chẳng lẽ không còn tội nào khác ngoài tội này sao? Nhớ phải là trọng tội đó ư?" (Thi-nin xix. 13). "Phải chăng kẻ ác đó phải chạm đến linh hồn ta?" (I Giăng v. 18). Ôi, tôi cảm thấy sự cắn rứt nhói buốt biết bao trong tất cả những câu kinh thánh ấy!

"Trời ơi," tôi tự nhủ, "chẳng lẽ chỉ có duy nhất một tội lỗi không thể tha thứ sao? Chỉ có một tội duy nhất đẩy linh hồn vượt quá tầm với của lòng thương xót Thiên Chúa, và sao ta lại phải là kẻ vướng vào tội đó? Phải đúng là nó sao? Giữa hàng triệu triệu tội lỗi, chỉ có duy nhất một tội không được tha thứ, và ta lại đi phạm phải nó sao? Ôi tội lỗi bất hạnh! Ôi con người bất hạnh!" Những điều đó bẻ vụn và làm bấn loạn tinh thần tôi đến mức chẳng biết phải làm sao; đôi khi tôi nghĩ chúng sẽ làm mình phát điên mất. Và để khoét sâu thêm nỗi khốn khổ, câu nói đó lại vang lên trong đầu: "Các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối..." Ôi, chẳng ai thấu hiểu nổi sự kinh hoàng của những ngày tháng đó ngoài chính bản thân tôi.

Sau đó, tôi bắt đầu suy ngẫm về tội lỗi của Phi-e-rơ khi ông chối bỏ Thầy mình. Quả thực, tội này giống với tội của tôi nhất trong số những gì tôi tìm thấy, bởi ông cũng đã chối bỏ Đấng Cứu Thế của mình sau khi đã tiếp nhận ánh sáng và ơn điển, vâng, và điều đó diễn ra sau khi đã được cảnh báo trước. Tôi cũng cân nhắc việc ông làm điều đó không chỉ một mà hai lần, và có thời gian để suy nghĩ đắn đo giữa các lần. Nhưng dẫu tôi có gom tất cả những tình tiết ấy lại với nhau hòng mong tìm chút ánh sáng cứu rỗi, tôi lại nhận ra rằng tội của ông chỉ là chối bỏ Thầy, còn tội của tôi là bán đi Đấng Cứu Thế. Thế nên, tôi tự nhủ rằng mình tiến gần đến Giu-đa hơn là Đa-vít hay Phi-e-rơ.

Lại một lần nữa, sự đày đọa trong tôi bùng cháy dữ dội và hành hạ tôi; vâng, nó nghiền nát tôi ra thành bột khi nghĩ đến sự bảo hộ của Thiên Chúa dành cho người khác, trong khi tôi lại sập bẫy. Bởi vì qua việc suy ngẫm tội lỗi của những người khác và so sánh chúng với tội của chính mình, tôi hiển nhiên nhận thấy Thiên Chúa vẫn gìn giữ họ bất chấp sự gian ác của họ, không để họ sa ngã thành con cái của sự hư mất như cách Ngài đã để tôi sập bẫy.

Nhưng ôi, linh hồn tôi lúc bấy giờ quý trọng biết bao sự bảo hộ mà Thiên Chúa giăng quanh dân sự Ngài! Ôi, tôi thấy họ bước đi an toàn biết bao – những con người được Thiên Chúa rào giậu kỹ càng! Họ nằm trong sự chăm sóc, bảo vệ và sự quan phòng đặc biệt của Ngài. Dẫu bản tính họ tồi tệ chẳng kém gì tôi, nhưng vì yêu thương họ, Ngài không cho phép họ trượt ngã ra khỏi phạm vi thương xót. Còn về phần tôi, tôi đã tiêu đời, tôi đã làm điều đó rồi. Ngài không gìn giữ tôi, cũng chẳng bảo vệ tôi, mà phó mặc tôi – vì tôi là kẻ bị loại bỏ – trượt ngã như thế. Giờ đây, những phân đoạn phước hạnh nói về việc Thiên Chúa gìn giữ dân sự Ngài bừng sáng rực rỡ như mặt trời trước mặt tôi – dẫu không phải để an ủi, mà để cho tôi thấy tình trạng và cơ nghiệp phước hạnh của những kẻ được Chúa ban ơn.

Giờ đây tôi nhận ra rằng, cũng giống như Thiên Chúa nhúng tay vào mọi sự quan phòng và sắp đặt giáng xuống những người được chọn, Ngài cũng nhúng tay vào mọi cơn cám dỗ hướng về tội lỗi chống lại Ngài – không phải để xúi giục họ làm điều ác, mà để chọn lựa những cơn cám dỗ và hoạn nạn cho họ; đồng thời phó mặc họ trong một thời gian cho những tội lỗi không nhằm tiêu diệt mà để hạ mình xuống, không đẩy họ ra ngoài mà đặt họ vào con đường được đổi mới lòng thương xót. Nhưng ôi! Tình yêu, sự quan tâm, lòng nhân hậu và sự thương xót nhường nào khi tôi thấy chúng hòa quyện vào ngay cả những cách thức nghiêm khắc và hãi hùng nhất mà Thiên Chúa dành cho dân sự Ngài! Ngài để cho Đa-vít, Hê-xê-chia, Sa-lô-môn, Phi-e-rơ và những người khác sa ngã, nhưng không để họ sa vào tội không thể tha thứ, hay rơi xuống địa ngục vì tội lỗi. Ôi, tôi thầm nghĩ, đó mới chính là những con người được Thiên Chúa yêu thương; đó là những kẻ – dù bị Ngài sửa phạt – vẫn được Ngài che chở trong sự an toàn và cho phép ngự dưới bóng Đấng Toàn Năng. Nhưng tất cả những suy nghĩ ấy chỉ càng chồng chất thêm nỗi buồn, sự đau khổ và kinh hoàng cho tôi; bởi hễ bận tâm đến điều gì là điều đó lại mang lại sự chết cho tôi. Nếu nghĩ về cách Thiên Chúa gìn giữ dân Ngài – điều đó giết chết tôi; nếu nghĩ về việc bản thân đã ngã quỵ ra sao – điều đó cũng giết chết tôi. Giống như mọi thứ hiệp lại làm ích lợi cho những kẻ được gọi theo ý định Ngài, tôi cảm thấy mọi thứ đều hợp sức lại để tàn phá và tiêu diệt đời đời tôi.

Rồi tôi lại bắt đầu so sánh tội lỗi của mình với tội của Giu-đa, để xem liệu có thể tìm thấy điểm khác biệt nào giữa tội của tôi với tội vốn dĩ không thể tha thứ kia không. Ôi, tôi tự nhủ, nếu nó chỉ khác nhau dù bằng bề dày của một sợi tóc, thì linh hồn tôi cũng đang ở trong một trạng thái hạnh phước biết bao! Qua việc suy xét, tôi phát hiện ra Giu-đa làm điều đó một cách có tính toán, còn tội của tôi lại chống lại những lời cầu nguyện và sự chống trả của chính mình. Hơn thế nữa, tội của hắn được thực hiện với sự cân nhắc kỹ lưỡng, còn tôi thì sa vào trong một cơn hoảng loạn đáng sợ, bất thình lình. Suốt thời gian ấy, tôi bị tung hứng qua lại như cào cào và bị cuốn đi từ rắc rối này sang nỗi buồn khác, tai lúc nào cũng văng vẳng tiếng vọng về sự sụp đổ của Ê-sau cùng những hậu quả kinh hoàng của nó.

Tuy nhiên, suy ngẫm về tội của Giu-đa này cũng mang lại cho tôi chút ít sự an ủi trong chốc lát; bởi tôi nhận ra xét về các tình tiết, mình chưa hoàn toàn vi phạm đến mức độ như hắn. Nhưng sự an ủi ấy cũng vụt tan nhanh chóng, vì tôi tự nhủ có thể có nhiều hơn một con đường để phạm tội không thể tha thứ này; tôi cũng nghĩ rằng tội ấy có thể có các cấp độ khác nhau giống như những vi phạm khác. Thế nên, theo những gì tôi có thể nhận thức được lúc bấy giờ, bất hợp pháp này của tôi hoàn toàn có thể là thứ không bao giờ được tha thứ.

Lúc bấy giờ, tôi thường xuyên cảm thấy hổ thẹn vì trông mình giống một kẻ gớm ghiếc như Giu-đa. Tôi cũng nghĩ đến việc mình sẽ trở nên đáng ghê tởm thế nào trước mặt tất cả các thánh đồ trong ngày phán xét, đến mức giờ đây hễ thấy một người có đạo mà tôi tin là có lương tâm trong sáng là tim tôi lại run lẩy bẩy khi đứng trước mặt họ. Ôi, giờ đây tôi mới thấy được vinh hiển của việc bước đi cùng Thiên Chúa, và thật là một ơn phước lớn lao biết bao khi có một lương tâm trong sáng trước mặt Ngài!

Vào khoảng thời gian đó, tôi lại bị cám dỗ tự thỏa mãn bằng cách chấp nhận một số tà kiến sai lầm: Chẳng hạn như quan niệm cho rằng sẽ chẳng có ngày phán xét nào cả, chúng ta sẽ không sống lại, và tội lỗi chẳng phải là chuyện gì to tát. Kẻ cám dỗ xúi giục thế này: "Bởi vì nếu những điều đó thực sự là sự thật, thì việc tin ngược lại ít ra cũng sẽ mang lại cho ngươi sự dễ chịu trước mắt. Nếu ngươi đằng nào cũng phải diệt vong, thì đừng tự hành hạ bản thân quá mức từ trước; hãy xua đuổi những suy nghĩ về sự đọa đày ra khỏi tâm trí bằng cách nhồi nhét vào đó những kết luận mà đám vô thần và phái Ranters thường dùng để tự cứu mình."

Nhưng hỡi ôi! Khi những ý nghĩ ấy lướt qua trái tim tôi, sự chết và sự phán xét lại hiện ra ngay trước mắt chỉ cách một bước chân! Tôi có cảm giác như vị thẩm phán đang đứng ngay ngoài cửa; mọi thứ hiện diện cứ như thể nó đã xảy ra rồi, khiến những tư tưởng ấy không tài nào có chỗ dung thân. Nhưng tôi ngẫm ra rằng qua điều này, Sa-tan sẵn sàng dùng bất kỳ thủ đoạn nào để ngăn cản linh hồn đến với Đấng Christ. Hắn không hề thích một thái độ tâm linh tỉnh thức; sự an toàn, mù lòa, bóng tối và sai lầm chính là vương quốc và hang ổ của kẻ ác.

Giờ đây, tôi thấy việc cầu nguyện với Thiên Chúa trở thành một công việc vô cùng khó khăn, bởi sự tuyệt vọng đang nuốt chửng lấy tôi. Tôi có cảm giác như mình bị cuốn phăng đi khỏi Thiên Chúa trong một cơn bão táp; bởi vì hễ khi nào tôi cất tiếng kêu xin Ngài thương xót, câu này lại vang lên: "Đã quá muộn rồi, ngươi đã tiêu đời, Thiên Chúa đã buông tay ngươi – không phải để sửa phạt mà để kết án; tội lỗi của ngươi không thể tha thứ; và ngươi biết đấy, về phần Ê-sau, sau khi bán quyền trưởng nam, ông ta muốn nhận phước lành nhưng đã bị từ chối." Vào khoảng thời gian này, tôi tình cờ đọc được câu chuyện khủng khiếp về kẻ bất hạnh Francis Spira – một cuốn sách đối với tâm hồn đầy phiền muộn của tôi chẳng khác nào muối xát vào vết thương đang rỉ máu. Từng câu chữ trong cuốn sách đó, từng tiếng rên rỉ của con người ấy cùng mọi hành động khác trong nỗi thống khổ như nước mắt, tiếng kêu van, tiếng nghiến răng, sự vò bứt tay chân, sự quằn quại, uốn éo, héo mòn dưới bàn tay quyền năng của Thiên Chúa đè nặng lên ông, đều tựa như những con dao găm đâm vào linh hồn tôi. Đặc biệt, câu nói này của ông ám ảnh tôi đến rợn gáy: "Con người biết khởi đầu của tội lỗi, nhưng ai là kẻ vạch ra giới hạn cho hậu quả của nó?" Thế rồi câu nói quen thuộc trước đó, như một kết luận cho tất cả, lại giáng xuống cõi lương tâm tôi như một cú sét đánh: "Vì các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối, bởi vì ông ta không tìm thấy nơi ăn năn dẫu đã thiết tha tìm kiếm nó trong nước mắt."

Lúc đó, tôi bị những cơn run rẩy dữ dội quật ngã, đến mức có những lúc suốt cả ngày dài, tôi cảm nhận rõ cả thể xác lẫn tâm trí mình đều run rẩy và lảo đảo trước nhận thức về sự phán xét kinh hoàng này của Thiên Chúa – thứ sẽ giáng xuống những kẻ đã phạm tội không thể tha thứ và đáng sợ nhất. Do cái bẫy và hơi nóng bốc lên từ dạ dày vì nỗi kinh hoàng này, đôi khi tôi cảm giác như xương ức của mình sắp nứt toác ra làm đôi; rồi tôi lại nhớ đến câu chuyện về Giu-đa, kẻ đã ngã chúi đầu xuống đất, bụng phình to ra và toàn bộ ruột gan phèo phè tuôn ra ngoài (Công vụ i. 18).

Tôi cũng lo sợ rằng đây chính là dấu ấn mà Thiên Chúa đã khắc lên Ca-in: nỗi sợ hãi và run rẩy liên tục dưới gánh nặng tội lỗi ngập đầu do tội đổ máu người em A-bên gây ra. Cứ thế, tôi oằn mình, uốn éo và co ro dưới gánh nặng đè nặng trên vai – gánh nặng lớn đến mức khiến tôi chẳng thể đứng nổi, đi nổi, hay nằm nghỉ ngơi bình yên lấy một giây.

Tuy nhiên, thỉnh thoảng câu nói này lại lướt qua tâm trí tôi: "Ngài đã ban những món quà cho kẻ nổi loạn" (Thi-thiên lxviii. 18). "Kẻ nổi loạn ư?" tôi tự nhủ. "Chẳng phải đó là những kẻ từng quy phục vị Vua của mình, những kẻ sau khi đã thề thốt quy phục vương quyền của Ngài lại cầm vũ khí chống lại Ngài hay sao? Và đó," tôi nghĩ, "chính là tình trạng của ta. Ta từng yêu Ngài, kính sợ Ngài, phục vụ Ngài; nhưng giờ đây ta là kẻ phản loạn; ta đã bán Ngài, ta đã thốt lên: 'Cứ để Ngài đi nếu muốn.' Thế nhưng Ngài vẫn có những món quà cho kẻ phản loạn; và tại sao lại không thể dành cho ta?"

Đôi khi tôi nghĩ về điều này và cố gắng bấu víu lấy nó, mong mỏi tìm thấy chút sự giải khát dẫu nhỏ nhoi; nhưng trong việc này tôi cũng không đạt được ý nguyện. Tôi bị đẩy đi một cách thăng hoa vượt qua cả điều đó; tôi giống như một kẻ đang bị dẫn đi hành hình, đi ngang qua ngay đúng nơi hắn rất muốn lẩn trốn vào đó nhưng lại không được phép.

Lại một lần nữa, sau khi đã cân nhắc tội lỗi của các thánh nhân một cách cụ thể và thấy tội của mình vượt qua tất cả bọn họ, tôi bắt đầu tự nhủ: Giả sử ta gom tất cả tội lỗi của họ lại một bên, và đặt tội một mình ta đối đầu với chúng, liệu ta có thể tìm thấy chút hy vọng nào không? Bởi vì nếu tội của ta, dẫu lớn hơn bất kỳ tội nào đơn lẻ, nhưng khi gộp lại chỉ ngang bằng tất cả bọn họ, thì vẫn còn chút hy vọng; vì huyết nào đủ sức mạnh để tẩy sạch tất cả tội lỗi của họ thì cũng đủ sức tẩy sạch tội của ta, dẫu tội này to bằng hoặc thậm chí to hơn tất cả bọn họ gộp lại. Ở đây, tôi lại cân nhắc tội của Đa-vít, Sa-lô-môn, Ma-นา-se, Phi-e-rơ cùng những trọng tội khác, đồng thời cố gắng tìm cách làm trầm trọng thêm tội của họ qua các tình tiết nhằm tạo sự công bằng.

Tôi tự nhủ rằng Đa-vít đã đổ máu để che đậy tội ngoại tình của mình, và thực hiện điều đó qua gươm giáo của con cái Am-môn – một công việc đòi hỏi sự kiên trì và tính toán có chủ đích, đó là một tình tiết làm trầm trọng thêm tội lỗi của ông. Nhưng rồi điều đó lại quay ngược lại đập vào tôi: "À, nhưng đó chỉ là những tội phạm đến luật pháp, và đã có Đấng Christ được phái đến để cứu họ; còn tội của ngươi là tội chống lại Đấng Cứu Thế, và ai sẽ cứu ngươi khỏi tội đó?"

Rồi tôi nghĩ đến Sa-lô-môn, và cách ông phạm tội khi yêu mến những người phụ nữ ngoại bang, sa ngã vào thần tượng của họ, xây đền thờ cho chúng, làm những điều đó sau khi đã có ánh sáng và nhận được ơn vĩ đại. Nhưng kết luận tương tự từng cắt đứt tôi ở suy ngẫm trước lại tiếp tục cắt đứt tôi ở đây: Rằng tất cả những điều đó chỉ là tội vi phạm luật pháp – thứ mà Thiên Chúa đã chuẩn bị sẵn phương thuốc cứu chữa; còn tôi thì đã bán đi Đấng Cứu Thế của mình, và chẳng còn lại của lễ nào chuộc tội lỗi nữa.

Tôi bèn cộng thêm tội của Ma-na-se vào danh sách này: cách ông xây bàn thờ cho tà thần trong đền thờ của Chúa, bói toán, làm bùa ngải, giao du với các đồng bóng, tự tay thiêu sống con cái mình làm của tế lễ cho ma quỷ và khiến các đường phố Giê-ru-sa-lem ngập chìm trong máu người vô tội. "Những điều này," tôi tự nhủ, "quả thực là những trọng tội đẫm máu." Nhưng rồi nó lại quay ngược lại quất vào tôi: "Không có tội nào trong số đó mang bản chất như tội của ngươi; ngươi đã từ bỏ Đấng Christ, ngươi đã bán đi Đấng Cứu Thế của mình."

Chính suy nghĩ này cứ bóp nghẹt trái tim tôi: Tội lỗi của tôi chống thẳng vào Đấng Cứu Thế; và tồi tệ hơn hết, trong thâm lòng tôi từng thốt lên với Ngài rằng: "Cứ để Ngài đi nếu muốn." Ôi, tôi cảm thấy tội lỗi này to lớn hơn cả tội lỗi của một xứ sở, một vương quốc hay toàn bộ thế gian; chẳng có tội nào có thể được tha thứ, cũng chẳng có sự kết hợp nào có thể sánh ngang với tội của tôi – tội của tôi vượt qua tất cả mọi thứ.

Giờ đây, tôi thấy tâm trí mình trốn chạy khỏi Thiên Chúa hệt như trốn chạy trước tôn nhan của một vị quan tòa đáng sợ; nhưng nỗi thống khổ là tôi không thể nào trốn thoát khỏi tay Ngài ("Thật là đáng sợ khi rơi vào tay của Thiên Chúa hằng sống", Hê-bơ-rơ x.). Nhưng chúc tụng ơn điển của Ngài thay, trong những lúc trốn chạy đó, câu kinh thánh vẫn cất tiếng gọi theo tôi hệt như đang rượt đuổi: "Ta đã xóa bỏ những vi phạm ngươi như mây dày, và tội lỗi ngươi như sương mờ; hãy quay về cùng Ta, vì Ta đã chuộc ngươi" (Ê-sai xliv. 22). Câu này, tôi nói vậy, cứ văng vẳng trong đầu mỗi khi tôi trốn chạy khỏi tôn nhan Thiên Chúa – bởi vì tâm trí và tinh thần tôi thực sự đã trốn chạy trước Ngài; vì sự vĩ đại của Ngài, tôi không sao chịu nổi. Thế rồi đoạn kinh thánh lại cất tiếng kêu: "Hãy quay về cùng Ta!" Nó cất tiếng lớn vang dội: "Hãy quay về cùng Ta, vì Ta đã chuộc ngươi!" Quả thực, điều này khiến tôi khựng lại đôi chút và ngoái đầu nhìn qua vai để xem liệu mình có nhận ra vị Thiên Chúa của ơn điển đang đuổi theo với sự tha thứ trên tay hay không. Nhưng tôi vừa làm thế thì mọi thứ lại bị che khuất và làm tối sầm bởi câu nói đó: "Vì các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối, bởi vì ông ta không tìm thấy nơi ăn năn dẫu đã thiết tha tìm kiếm nó trong nước mắt." Thế nên, tôi không thể kìm lòng mà phải cắm cổ bỏ chạy, dẫu thỉnh thoảng câu nói ấy vẫn cứ gọi với theo: "Hãy quay về, hãy quay về!" hệt như đang réo gọi sau lưng. Nhưng tôi sợ hãi không dám đón nhận nó, sợ rằng nó không xuất hiện từ Thiên Chúa; bởi vì câu kia, như tôi đã nói, vẫn cứ vang dội trong cõi lương tâm: "Vì các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối..." Do đó, tôi không thể ngừng lại mà cứ thế tháo chạy, dẫu thỉnh thoảng nó vẫn cất tiếng kêu.

Có một lần, khi đang đi qua đi lại trong cửa hiệu của một người có đạo, than thở cho số phận buồn thảm của mình, tự hành hạ bản thân bằng sự căm ghét chính mình vì ý nghĩ vô đạo đức đó, đồng thời khóc thương cho vận rủi vì đã phạm tội quá lớn, nơm nớp lo sợ mình sẽ không được tha thứ, và thầm cầu nguyện rằng nếu tội lỗi của mình khác với tội phạm đến Đức Thánh Linh thì xin Chúa hãy tỏ bày cho tôi thấy. Lúc bấy giờ, khi đang đứng bên bờ vực sụp đổ vì sợ hãi, bỗng nhiên có tiếng gió thổi ào qua cửa sổ lao vào tôi – một thứ âm thanh vô cùng dễ chịu, tựa như có ai đang cất tiếng hỏi: "Ngươi đã từng từ chối việc được xưng công bình bởi huyết của Đấng Christ bao giờ chưa?" Và ngay khoảnh khắc đó, toàn bộ đời sống tin kính trong quá khứ của tôi được mở tung ra trong chớp mắt, cho tôi thấy rằng mình chưa từng cố ý làm điều đó. Thế nên, trái tim tôi rên rỉ đáp lại: "Chưa." Rồi ngay lập tức, câu nói đầy quyền năng của Thiên Chúa giáng xuống tôi: "Hãy cẩn trọng đừng khước từ Đấng đang phán!" (Hê-bơ-rơ xii. 25). Điều này tạo ra một sự rung chuyển kỳ lạ trong tâm linh tôi; nó mang theo ánh sáng, ra lệnh cho trái tim phải im lặng trước những tư tưởng hỗn độn vốn trước kia thường gầm thét, tru lên và tạo ra thứ âm thanh ghê rợn bên trong tôi. Nó cũng cho tôi thấy rằng Chúa Giê-xu Christ vẫn còn một lời ân điển và thương xót dành cho mình, rằng Ngài chưa hề hoàn toàn từ bỏ và ruồng rẫy linh hồn tôi như tôi từng lo sợ; vâng, đây giống như một lời quở trách cho sự dễ dãi sa vào tuyệt vọng của tôi – một lời đe dọa nhẹ nhàng nếu tôi không – bất chấp tội lỗi và sự gớm ghiếc của chúng – mạo hiểm sự cứu rỗi của mình vào Con Thiên Chúa. Nhưng để đưa ra kết luận về sự kiện kỳ lạ này là gì, tôi thực sự không biết; nó đến từ đâu, tôi cũng chẳng hay. Thậm chí sau hai mươi năm trôi qua, tôi vẫn chưa đủ khả năng để đưa ra một phán đoán về nó. Lúc bấy giờ, tôi nghĩ ra những điều mà giờ đây tôi ngần ngại không muốn thốt lên. Nhưng quả thực, luồng gió ào ạt bất thình lình ấy tựa như có một vị thiên sứ vừa giáng xuống người tôi; nhưng cả nó lẫn lời chào hỏi đó, tôi xin gác lại cho đến ngày phán xét. Tôi chỉ muốn nói điều này: Nó mang lại một sự tĩnh lặng vĩ đại trong tâm hồn tôi; nó thuyết phục tôi rằng vẫn còn có hy vọng; nó chỉ cho tôi thấy, theo tôi nghĩ, tội không thể tha thứ là gì, và linh hồn tôi vẫn còn đặc ân phước hạnh được chạy đến cùng Chúa Giê-xu Christ để cầu xin thương xót. Nhưng tôi phải nhắc lại rằng, về sự kiện này, tôi vẫn chưa biết phải nói gì; và đó cũng thực sự là nguyên nhân khiến ban đầu tôi không nhắc đến nó trong sách. Giờ đây, tôi để mặc nó cho những con người có phán đoán vững vàng suy ngẫm. Tôi không đặt nặng nền tảng cứu rỗi của mình vào đó, mà đặt vào Chúa Giê-xu trong lời hứa; tuy nhiên, vì đang phơi bày những bí mật thầm kín của mình, tôi nghĩ sẽ không thừa thãi khi để điều này tự biểu lộ, dẫu tôi không thể thuật lại sự việc hệt như những gì mình đã trải nghiệm. Cảm giác ngọt ngào của nó kéo dài chừng ba bốn ngày, rồi tôi lại bắt đầu hoài nghi và chìm sâu vào tuyệt vọng trở lại.

Thế nên, mạng sống của tôi lại tiếp tục lơ lửng trong sự nghi ngờ, chẳng biết mình sẽ ngả về hướng nào; chỉ có một điều tôi cảm thấy linh hồn mình khát khao, đó là được phó mặc bản thân dưới chân ân điển qua sự cầu nguyện và nài xin. Nhưng hỡi ôi! Thật khó khăn cho tôi lúc bấy giờ để có thể ngẩng mặt cầu nguyện với Đấng Christ – người mà tôi đã phạm tội một cách tồi tệ đến thế. Đó là một công việc khó khăn, tôi phải nói vậy, khi dám nhìn thẳng vào khuôn mặt của Đấng mà mình đã phản bội một cách vô ơn. Quả thực, tôi nhận thấy việc đến với Thiên Chúa bằng lời cầu nguyện sau khi đã quay lưng phản bội Ngài còn khó khăn hơn bất kỳ điều gì khác. Ôi, sự hổ thẹn bủa vây lấy tôi! Đặc biệt khi nghĩ rằng mình sắp sửa cầu nguyện xin thương xót từ một Đấng mà tôi vừa mới khinh miệt cách hời hợt trước đó không lâu! Tôi cảm thấy hổ thẹn, vâng, thậm chí bàng hoàng, bởi vì hành vi đồi bại này đã do chính tay tôi gây ra. Nhưng tôi thấy mình chỉ còn duy nhất một con đường: phải đến với Ngài, hạ mình trước mặt Ngài và nài xin Ngài – bằng lòng thương xót kỳ diệu của Ngài – hãy rủ lòng thương và cứu vớt linh hồn tội lỗi khốn nạn của tôi.

Khi kẻ cám dỗ nhận ra điều đó, hắn liền kịch liệt xúi giục tôi rằng tôi không nên cầu nguyện với Thiên Chúa, bởi vì cầu nguyện không dành cho những kẻ có hoàn cảnh như tôi; nó chẳng thể mang lại lợi ích gì bởi vì tôi đã chối bỏ Đấng Trung Bảo – Đấng qua đó mọi lời cầu nguyện mới được Đức Chúa Cha chấp nhận và bước vào hiện diện của Ngài. Do đó, cầu nguyện lúc này chỉ là chồng chất tội lỗi lên tội lỗi; vâng, cầu nguyện vào lúc Thiên Chúa đã ruồng rẫy chính là con đường ngắn nhất để làm Ngài tức giận và phật lòng hơn bất cứ điều gì trước đây.

Bởi vì (hắn nói) Thiên Chúa đã cảm thấy mệt mỏi với ngươi suốt mấy năm qua, vì ngươi không thuộc về Ngài; những tiếng tru tréo của ngươi lọt vào tai Ngài chẳng hề dễ chịu chút nào, và đó là lý do Ngài để ngươi phạm tội này để rồi bị cắt đứt hoàn toàn – thế mà ngươi vẫn còn dám cầu nguyện nữa sao? Sa-tan đã thúc giục như thế, và viện dẫn phân đoạn trong sách Dân Số, khi Môi-se nói với con cái Y-sơ-ra-ên rằng vì họ không chịu đi chiếm lấy xứ sở khi Thiên Chúa muốn, nên vĩnh viễn về sau Ngài đã đóng cửa không cho họ vào nữa, dẫu họ có thiết tha cầu xin trong nước mắt (Dân-số-ký xiv. 36, 37, v.v.).

Như được chép ở một nơi khác (Xuất Ê-dô-tô xxi. 14): Kẻ nào cố ý phạm tội sẽ bị bắt khỏi bàn thờ của Thiên Chúa để chịu chết – giống như Giô-áp từng bị vua Sa-lô-môn xử lý khi ông tưởng tìm được chốn nương thân ở đó (I Vua ii. 27, 28, v.v.). Những phân đoạn này bóp nghẹt tôi đau đớn; nhưng vì hoàn cảnh đã đi vào ngõ cụt, tôi tự nhủ: "Đằng nào cũng phải chết; và nếu số phận đã định thế, thì ít ra cũng phải để người ta đời đời ghi nhớ rằng có một kẻ đã ngã xuống dưới chân Đấng Christ trong khi đang cầu nguyện." Tôi đã làm điều đó, nhưng Chúa thừa biết với vô vàn khó khăn trắc trở, bởi vì đi kèm với nó, câu nói về Ê-sau vẫn cứ áp sát vào tim tôi hệt như một thanh gươm lửa chặn ngang lối vào cây sự sống, ngăn không cho tôi với tay lấy nó để được sống. Ôi, có ai thấu hiểu việc đến với Thiên Chúa trong sự cầu nguyện là một việc khó khăn nhường nào đối với tôi!

Tôi cũng khao khát nhận được những lời cầu nguyện từ dân sự của Thiên Chúa dành cho mình, nhưng lại sợ rằng Ngài sẽ không đặt điều đó vào lòng họ; vâng, tôi run rẩy khi nghĩ rằng sớm muộn gì cũng có ai đó trong số họ nói với tôi những lời mà Thiên Chúa từng phán với vị tiên-tri về dân Y-sơ-ra-ên: "Chớ cầu nguyện cho dân này, vì Ta đã từ bỏ chúng" (Giê-rê-mi xi. 14). Thế nên: "Chớ cầu nguyện cho hắn, vì Ta đã từ bỏ hắn." Vâng, tôi thậm chí tưởng rằng Ngài đã thì thầm điều đó với một số người trong số họ rồi, chỉ là họ không dám nói cho tôi hay; và bản thân tôi cũng không dám hỏi, vì sợ rằng nếu sự thật là thế, nó sẽ làm tôi phát điên mất. "Con người biết khởi đầu của tội lỗi," (như Spira đã nói), "nhưng ai là kẻ vạch ra giới hạn cho hậu quả của nó?"

Vào khoảng thời gian này, tôi chớp lấy cơ hội thổ lộ tâm sự với một bậc tiền bối tin kính, kể cho ông nghe toàn bộ hoàn cảnh của mình. Tôi cũng bày tỏ nỗi sợ hãi rằng mình đã phạm tội phạm đến Đức Thánh Linh; và ông bảo rằng ông cũng nghĩ thế. Thế nên, ở đây tôi chẳng nhận được chút an ủi nào khả quan hơn; nhưng khi trò chuyện sâu hơn với ông, tôi nhận ra dẫu là một người tốt, ông lại hoàn toàn xa lạ với những trận chiến khốc liệt chống lại ma quỷ. Do đó, tôi lại quay về với Thiên Chúa để tiếp tục kêu xin thương xót bằng tất cả khả năng có thể.

Lúc bấy giờ, kẻ cám dỗ lại bắt đầu chế nhạo sự khốn khổ của tôi, nói rằng vì tôi đã từ bỏ Chúa Giê-xu và khiêu khích cơn giận dữ của Ngài – Đấng vốn dĩ là người đứng chắn giữa linh hồn tôi và ngọn lửa thiêu đốt – nên giờ đây chỉ còn duy nhất một con đường: Đó là cầu nguyện xin Đức Chúa Cha đứng ra làm Đấng Trung Bảo giữa Con Ngài và tôi, để chúng tôi có thể được hòa giải trở lại, và tôi có thể nhận lại được những phước lành tuyệt vời mà các thánh đồ của Ngài đang thụ hưởng.

Ngay lúc đó, câu kinh thánh này chộp lấy linh hồn tôi: "Ngài có một ý định, ai có thể lay chuyển Ngài!" Ôi, tôi nhận ra việc thuyết phục Ngài tạo ra một thế giới mới, một giao ước mới, hoặc một cuốn Kinh Thánh mới ngoài những gì chúng ta đang có, còn dễ hơn là đi cầu nguyện cho một chuyện như thế. Điều đó chẳng khác nào thuyết phục Ngài rằng những gì Ngài đã làm từ trước đến nay chỉ là một sự ngu ngốc thuần túy, và ép Ngài phải thay đổi, vâng, phải hủy bỏ toàn bộ con đường cứu rỗi. Và khi ấy, câu nói này xé toạc linh hồn tôi thành trăm mảnh: "Chẳng có sự cứu rỗi trong bất kỳ ai khác; bởi vì dưới gầm trời này, chẳng có danh nào khác được ban cho loài người để chúng ta phải nhờ đó mà được cứu" (Công vụ iv. 12).

Giờ đây, những từ ngữ tự do nhất, trọn vẹn nhất và đầy ơn phước nhất của Tin Lành lại trở thành nguồn tra tấn lớn nhất đối với tôi. Vâng, không gì làm tôi đau khổ bằng những suy nghĩ về Chúa Giê-xu Christ, ký ức về một Đấng Cứu Thế; bởi vì việc tôi đã ruồng bỏ Ngài gợi lên sự đồi bại trong tội lỗi của tôi cùng những mất mát to lớn phải gánh chịu. Không gì cắn rứt lương tâm tôi bằng điều đó: hễ mỗi khi tôi nghĩ đến Chúa Giê-xu, đến ơn điển, tình yêu, sự nhân hậu, lòng tốt, sự dịu dàng, sự khiêm nhường, cái chết, huyết, những lời hứa, cùng những lời khuyên nhủ, an ủi phước hạnh của Ngài, thì nó lại đâm sâu vào linh hồn tôi hệt như một thanh gươm. Bởi vì đi kèm với những suy nghĩ ấy về Chúa Giê-xu, những tư tưởng này lại len lỏi chiếm lấy trái tim tôi: "Đúng thế, đây chính là Đấng Giê-xu, Đấng Cứu Thế đầy yêu thương, Con Thiên Chúa – người mà ngươi đã ruồng bỏ, khinh miệt, chà đạp và lạm dụng. Đây chính là Đấng Cứu Thế duy nhất, Đấng Chuộc Tội duy nhất, Đấng duy nhất có thể yêu thương tội nhân đến mức rửa sạch tội lỗi của họ bằng chính huyết báu vô giá của Ngài; nhưng ngươi chẳng có phần hay cơ nghiệp nào trong Đấng Giê-xu này cả: ngươi đã đẩy Ngài ra xa; ngươi đã thốt lên trong tim: 'Cứ để Ngài đi nếu muốn.' Thế nên, giờ đây ngươi đã bị cắt đứt khỏi Ngài; ngươi đã tự cắt đứt mình khỏi Ngài. Hãy nhìn ngắm lòng nhân hậu của Ngài đi, nhưng nhận ra rằng bản thân chẳng hề được dự phần chút nào." "Ôi," tôi thầm nghĩ, "mình đã đánh mất cái gì, mình đã từ bỏ cái gì! Điều gì đã truất quyền thừa kế của linh hồn tội nghiệp này!" Ôi, thật bi đát khi bị tiêu diệt bởi ơn điển và lòng thương xót của Thiên Chúa; khi thấy Chiên Con, Đấng Cứu Thế biến thành sư tử và kẻ hủy diệt (Khải huyền vi.). Tôi cũng run rẩy, như tôi đã nói, trước sự hiện diện của các thánh đồ Thiên Chúa – đặc biệt là những ai hết lòng yêu mến Ngài và lấy việc bước đi liên tục cùng Ngài trong thế gian này làm trọng tâm; bởi vì qua lời nói, cách cư xử cùng mọi biểu hiện dịu dàng và nỗi sợ hãi không dám phạm tội chống lại Đấng Cứu Thế quý giá của họ, họ đã lên án, giáng gánh nặng tội lỗi, đồng thời chồng chất thêm sự khốn khổ và hổ thẹn cho linh hồn tôi. Sự kinh hoàng trước họ bao trùm lấy tôi, và tôi run rẩy trước những vị Sa-mu-ên của Thiên Chúa (I Sa-lơ xvi. 4).

Lúc bấy giờ, kẻ cám dỗ lại bắt đầu giở trò chế nhạo linh hồn tôi theo một hướng khác, nói rằng quả thực Đấng Cứu Thế rất thương xót hoàn cảnh của tôi và lấy làm tiếc cho sự mất mát của tôi; nhưng vì tôi đã phạm tội và vi phạm theo cách đó, Ngài hoàn toàn không thể giúp đỡ hay cứu tôi khỏi những gì tôi đang sợ hãi; bởi vì tội lỗi của tôi không mang bản chất giống như những kẻ mà Ngài đã đổ huyết chịu chết thay; nó cũng không được tính vào số những tội lỗi được trút lên người khi Ngài bị treo trên cây gỗ. Thế nên, trừ khi Ngài chịu từ thiên đàng giáng xuống và chịu chết một lần nữa vì tội lỗi này, dẫu cho Ngài có vô cùng thương xót tôi đi nữa, tôi cũng chẳng thể nhận được chút lợi ích nào từ Ngài. Những điều này có vẻ nực cười đối với người khác – dẫu tự thân chúng thực sự ngớ ngẩn – nhưng đối với tôi, chúng là những tư tưởng tra tấn tột cùng. Từng thứ một trong số đó nhân lên gấp bội nỗi khốn khổ của tôi khi nghĩ rằng Chúa Giê-xu Christ có đủ tình yêu để thương xót tôi nhưng lại không thể giúp nổi; và lý do Ngài không thể giúp không phải vì công trạng của Ngài yếu kém hay ơn điển và sự cứu rỗi đã cạn kiệt cho những kẻ khác, mà vì sự thành tín đối với lời đe dọa không cho phép Ngài mở rộng lòng thương xót đến với tôi. Hơn thế nữa, tôi nghĩ – như tôi đã hé lộ – rằng tội lỗi của mình nằm ngoài biên giới của sự tha được bọc trong một lời hứa; và nếu đã thế, tôi thừa biết việc trời đất qua đi còn dễ dàng hơn việc tôi đạt được sự sống đời đời. Thế nên, gốc rễ của mọi nỗi sợ hãi này bắt nguồn từ một niềm tin vững chắc vào tính ổn định của lời thánh Thiên Chúa, cũng như việc tôi bị hiểu lầm về bản chất tội lỗi của mình.

Nhưng ôi, điều này càng làm gia tăng thêm nỗi thống khổ khi tôi tưởng tượng rằng mình lại vướng vào một tội lỗi mà Ngài không chịu chết thay. Những suy nghĩ ấy làm tôi bấn loạn, cầm tù và trói chặt đức tin đến mức chẳng biết phải làm sao. "Nhưng ôi," tôi thầm nghĩ, "giá như Ngài giáng xuống một lần nữa! Giá như công cuộc cứu rỗi nhân loại vẫn chưa được Đấng Christ hoàn thành! Khi ấy ta sẽ nài nỉ và khẩn khoản xin Ngài tính và gộp tội lỗi này vào số những tội mà Ngài chịu chết thay!" Nhưng câu kinh thánh này lại đánh gục tôi chết lịm: "Đấng Christ sau khi sống lại từ kẻ chết thì không chết nữa; sự chết không còn quyền lực gì trên Ngài nữa" (Rô-ma vi. 9).

Thế nên, qua những đòn tấn công kỳ lạ và bất thường của kẻ cám dỗ, linh hồn tôi hệt như một chiếc bình vỡ, bị cuốn đi như trong gió bão, lúc thì lao đầu vào tuyệt vọng, lúc thì bấu víu vào giao ước việc làm, lúc lại ước ao rằng giao ước mới cùng những điều kiện của nó có thể được xoay chiều và thay đổi theo hướng có lợi cho mình. Nhưng trong tất cả những điều đó, tôi giống như kẻ xô đầu vào vách đá: càng thêm tan vỡ, phân rã và xé toạc. Ôi, những trí tưởng tượng không thể ngờ tới, những nỗi hoảng sợ, sợ hãi và kinh hoàng xuất hiện từ một cõi lương tâm ngập tràn tội lỗi đầu hàng sự tuyệt vọng! Đó chính là con người đang trú ngụ giữa những ngôi mồ cùng người chết; kẻ lúc nào cũng tru lên và tự cứa thân mình bằng đá (Mác v. 1, 2, 3). Nhưng tôi xin nói rằng, tất cả đều vô ích; tuyệt vọng không thể an ủi hắn, giao ước cũ không thể cứu vớt hắn; trái lại, trời đất sẽ qua đi trước khi một nét hoặc một chấm trong lời pháp luật và ơn điển bị phế bỏ hay dịch chuyển. Tôi đã thấy điều đó, đã cảm nhận điều đó, và đã rên rỉ dưới điều đó; tuy nhiên, tôi cũng thu nhặt được điểm lợi này: Đó là sự xác nhận sâu sắc hơn về tính chắc chắn của con đường cứu rỗi, và việc Kinh Thánh thực sự là lời của Thiên Chúa. Ôi, giờ đây tôi không sao diễn tả nổi những gì mình từng nhìn thấy và cảm nhận về sự vững chãi của Chúa Giê-xu Christ – hòn đá tảng cho sự cứu rỗi của nhân loại: Những gì đã được hoàn thành thì không thể hoàn tác, thêm thắt hay thay đổi. Tôi thực sự thấy rằng tội lỗi có thể đẩy linh hồn vượt quá tầm với của Đấng Christ, thậm chí là tội không thể tha thứ; nhưng khốn cho kẻ nào bị đẩy đi như thế, bởi lời thánh sẽ khép cửa từ chối hắn.

Thế nên, tôi cứ chìm nghỉm mãi bất kể mình suy nghĩ hay làm gì. Một ngày nọ, tôi đi đến một thị trấn lân cận, ngồi xuống chiếc ghế dài ngoài đường và chìm vào một khoảng lặng suy tư sâu sắc về tình trạng tồi tệ nhất mà tội lỗi đã đẩy tôi vào. Sau một hồi ngẫm nghĩ dài, tôi ngẩng đầu lên, nhưng có cảm giác như mặt trời đang chiếu sáng trên bầu trời kia đang tiếc nuối không muốn ban ánh sáng, và những hòn đá trên đường cùng ngói lợp trên mái nhà dường như đều chống lại tôi. Tôi có cảm giác như tất cả chúng đang hợp sức lại để trục xuất tôi ra khỏi thế gian này. Tôi bị chúng ghê tởm, không xứng đáng để dung thân giữa chúng hay được dự phần vào những lợi ích của chúng, bởi vì tôi đã phản bội Đấng Cứu Thế. Ôi, lúc bấy giờ mọi thọ tạo đều hạnh phước hơn tôi biết bao! Bởi vì chúng vẫn đứng vững và giữ nguyên vị trí, còn tôi thì đã tiêu đời và lạc lối.

Rồi bùng nổ trong sự cay đắng của linh hồn, tôi thầm thốt lên với một tiếng thở dài não nề: "Làm sao Thiên Chúa có thể an ủi một kẻ khốn nạn thế này!" Vừa dứt lời, câu nói này liền dội ngược lại tôi hệt như tiếng vang vọng đáp lại âm thanh: "Tội này không dẫn đến sự chết." Ngay khoảnh khắc đó, tôi cảm thấy mình như vừa được dựng dậy từ cõi chết, và cất tiếng kêu lớn một lần nữa: "Lạy Chúa, làm sao Ngài có thể tìm ra một câu nói phù hợp đến thế!" Bởi vì tôi ngập tràn sự kinh ngạc trước sự thích hợp và tính bất ngờ của câu kinh thánh; sự đúng đắn về thời điểm nó xuất hiện; cùng sức mạnh, sự ngọt ngào, ánh sáng và vinh hiển đi kèm với nó – tất cả khiến tôi phải sững sờ. Lúc bấy giờ, tôi hoàn toàn thoát khỏi những hoài nghi từng dằn vặt trước đó; những lo lắng lúc trước của tôi là tội lỗi này không thể tha thứ, nên mình chẳng có quyền cầu nguyện, ăn năn, v.v., hoặc nếu có làm thì cũng chẳng mang lại lợi ích gì. Nhưng giờ đây, tôi tự nhủ, nếu tội này không dẫn đến sự chết, thì nó có thể được tha thứ; do đó, tôi được khích lệ để đến với Thiên Chúa qua Đấng Christ để cầu xin thương xót, coi lời hứa tha thứ như một vòng tay rộng mở đón chào tôi cũng như bao người khác. Thế nên, đó là một sự giải tỏa lớn lao cho tâm trí tôi: Tội của tôi có thể tha thứ, nó không phải là tội dẫn đến sự chết (I Giăng v. 16, 17). Chẳng có ai ngoài những người từng trải nghiệm nỗi thống khổ của chính mình mới thấu hiểu được sự an ủi đã đến với linh hồn tôi qua suy ngẫm này: Nó giống như một sự thả lỏng khỏi xiềng xích cũ và một chốn náu thân khỏi cơn bão táp cũ. Giờ đây, tôi có cảm giác mình đứng chung một vạch xuất phát với những kẻ tội lỗi khác, và có quyền hạn đối với lời Chúa lẫn sự cầu nguyện chẳng kém gì bất kỳ ai trong số họ.

Lúc bấy giờ, tôi hy vọng rằng tội lỗi của mình không phải là tội không thể tha thứ, và vẫn còn hy vọng để tôi đạt được sự tha thứ. Nhưng hỡi ôi, Sa-tan đã giãy giụa dữ dội nhường nào để kéo tôi gục ngã trở lại! Tuy nhiên, hắn không tài nào làm nổi, dù là trong ngày hôm nay hay phần lớn ngày hôm sau, bởi vì câu kinh thánh tuyệt vời này đứng sừng sững như một cây cột mốc sau lưng tôi. Tuy nhiên, đến chiều tối ngày hôm sau, tôi cảm thấy câu nói ấy bắt đầu rời bỏ mình, rút bớt sự nâng đỡ ra khỏi tôi, và thế nên tôi lại quay về với những nỗi sợ hãi cũ, nhưng với rất nhiều sự hằn học và bực bội – bởi vì tôi sợ hãi nỗi đau của sự tuyệt vọng, và đức tin của tôi cũng chẳng thể giữ chặt câu nói ấy được lâu.

Nhưng vào buổi chiều ngày hôm sau, khi đang chìm trong vô vàn nỗi sợ hãi, tôi đi tìm Chúa; và trong lúc cầu nguyện, tôi gào thét, linh hồn tôi kêu van lên Ngài bằng những lời đầy sức mạnh: "Lạy Chúa, con nài xin Ngài, xin tỏ cho con thấy Ngài đã yêu con bằng tình yêu đời đời" (Giê-rê-mi xxxi. 3). Vừa dứt lời, câu nói ấy lại ngọt ngào dội ngược lại tôi như tiếng vang vọng: "Ta đã yêu ngươi bằng tình yêu đời đời." Đêm hôm đó, tôi chìm vào giấc ngủ trong sự bình an; và khi thức dậy vào sáng hôm sau, nó vẫn tươi mới trong linh hồn, và tôi tin chắc điều đó.

Tuy nhiên, kẻ cám dỗ vẫn không buông tha tôi; không dưới một trăm lần trong ngày hôm đó, hắn lại hì hục tìm cách phá vỡ sự bình an của tôi. Ôi, những trận chiến và xung đột mà tôi phải đối mặt khi cố gắng bám lấy câu nói này! Câu về Ê-sau lại bay vèo vào mặt tôi hệt như tia chớp; có những lúc tôi lên xuống tới hai mươi lần trong một giờ. Dẫu vậy, Thiên Chúa vẫn nâng đỡ tôi và giữ chặt trái tim tôi neo vào câu nói ấy – thứ mang lại cho tôi sự ngọt ngào sâu sắc cùng những hy vọng được tha thứ đầy an ủi qua nhiều ngày liền; bởi vì nó được bày tỏ cho tôi thế này: "Ta đã yêu ngươi trong lúc ngươi đang phạm tội này, Ta đã yêu ngươi từ trước, Ta vẫn yêu ngươi, và Ta sẽ yêu ngươi đời đời."

Dù vậy, tôi vẫn nhìn nhận tội lỗi của mình vô cùng dã man và gớm ghiếc, không thể không kết luận – với nỗi hổ thẹn và bàng hoàng tột độ – rằng mình đã lạm dụng tồi tệ thế nào đối với Con Thánh của Thiên Chúa. Do đó, tôi cảm thấy linh hồn mình vô cùng yêu mến và thương xót Ngài, ruột gan quặn thắt hướng về Ngài; bởi vì tôi thấy Ngài vẫn là bạn của mình, lấy ơn báo oán. Vâng, tình yêu và tình cảm đang bùng cháy bên trong hướng về Chúa và Cứu Chúa Giê-xu Christ lúc bấy giờ đã tạo ra một khao khát mãnh liệt muốn trừng phạt chính mình vì sự lạm dụng đã gây ra đối với Ngài. Nói theo những gì mình nghĩ lúc bấy giờ, giả sử trong huyết quản tôi có một nghìn galông máu, tôi sẵn sàng đổ sạch chúng dưới mệnh lệnh và đôi chân của Chúa và Cứu Chúa của mình.

Và trong lúc đang suy ngẫm, nghiên cứu cách yêu mến Chúa và bày tỏ tình yêu của mình với Ngài, câu nói này bỗng giáng xuống tôi: "Lạy Chúa, nếu Ngài chấp tội, hỡi Chúa, ai có thể đứng vững? Nhưng ở nơi Ngài có sự tha thứ, để người ta kính sợ Ngài" (Thi-thiên cxxx. 3, 4). Đó là những lời tuyệt vời đối với tôi, đặc biệt là phần sau: Tức là có sự tha thứ nơi Chúa, để Ngài được kính sợ; theo như tôi hiểu lúc bấy giờ, nghĩa là để Ngài được yêu mến và tôn kính. Bởi vì nó được bày tỏ cho tôi thế này: Vị Thiên Chúa vĩ đại đánh giá cao tình yêu của những thọ tạo bé mọn đến mức thà Ngài tha thứ cho những vi phạm của họ còn hơn là để mất đi tình yêu của họ.

Và giờ đây, câu kinh thánh đó đã ứng nghiệm trên tôi, mang lại cho tôi sự làm dịu: "Để ngươi nhớ lại và phải hổ thẹn, chẳng bao giờ mở miệng ra nữa vì sự xấu hổ của mình, khi Ta đã nguôi giận về mọi điều ngươi đã làm, Đức Giê-xu phán vậy" (Ê-xê-chi-ên xvi. 63). Thế nên, linh hồn tôi lúc bấy giờ (và như tôi tưởng là đời đời) đã được giải phóng khỏi nỗi thống khổ do gánh nặng tội lỗi cùng sự bàng hoàng trước đây.

Nhưng chưa đầy vài tuần trôi qua, tôi lại bắt đầu nản lòng trở lại, lo sợ rằng bất chấp mọi thứ mình vừa trải nghiệm, biết đâu cuối cùng mình vẫn bị lừa dối và tiêu diệt. Bởi vì suy nghĩ này cứ găm chặt vào đầu: Bất kể sự an ủi và bình an nào tôi nghĩ mình nhận được từ lời hứa ban sự sống, nhưng nếu sự giải khuây ấy không tìm thấy sự đồng thuận và hòa hợp trong Kinh Thánh – thì dù tôi có suy nghĩ thế nào hay bám víu chặt đến đâu đi nữa – cuối cùng tôi cũng chẳng thu nhặt được gì; "và Kinh Thánh không thể bị phế bỏ" (Giăng x. 35).

Trái tim tôi lại bắt đầu nhói đau, sợ rằng cuối cùng mình sẽ phải đối mặt với một sự thất vọng. Thế nên, tôi bắt đầu nghiêm túc xem xét lại sự an ủi trước kia của mình, cân nhắc xem liệu một kẻ từng phạm tội như tôi có dám tự tin nương cựa vào sự thành tín của Thiên Chúa được bày tỏ qua những câu nói từng an ủi và nâng đỡ mình hay không. Nhưng lúc bấy giờ, những câu nói này lại được mang ra: "Vì những kẻ một lần được soi sáng, từng nếm trải ân tứ từ trời, dự phần vào Đức Thánh Linh, nếm trải lời tốt lành của Thiên Chúa cùng quyền năng của thế gian mai sau, mà nếu họ sa ngã thì thật không thể làm cho họ đổi mới để ăn năn trở lại được nữa..." (Hê-bơ-rơ vi. 4–6). "Vì nếu chúng ta cố ý phạm tội sau khi đã nhận được nhận thức về chân lý, thì chẳng còn của lễ nào chuộc tội nữa, mà chỉ là sự chờ đợi đầy kinh hoàng về sự phán xét cùng ngọn lửa thịnh nộ sẽ thiêu rụi những kẻ thù nghịch..." (Hê-bơ-rơ x. 26, 27). "Như Ê-sau, vì một miếng ăn mà bán quyền trưởng nam. Vì các ngươi biết rằng sau đó, khi ông ta muốn thừa hưởng phước lành, ông ta đã bị từ chối, bởi vì ông ta không tìm thấy nơi ăn năn dẫu đã thiết tha tìm kiếm nó trong nước mắt" (Hê-bơ-rơ xii. 16, 17).

Giờ đây, lời của Tin Lành bị bóp nghẹt khỏi linh hồn tôi; chẳng còn lời hứa hay sự khích lệ nào trong Kinh Thánh dành cho tôi nữa. Và câu nói này lại tác động lên tâm linh để đày đọa tôi: "Hỡi Y-sơ-ra-ên, chớ vui mừng hân hoan như các dân tộc khác" (Ô-sê ix. 1). Bởi vì tôi thấy rõ ràng có lý do để vui mừng cho những ai bám lấy Đấng Christ; nhưng về phần mình, tôi đã tự cắt đứt bản thân qua những vi phạm, chẳng để lại cho mình dù chỉ một chỗ đặt chân hay bấu víu giữa muôn vàn điểm tựa trong cuốn sách sự sống quý giá.

Và quả thực, lúc bấy giờ tôi cảm thấy mình chìm nghỉm xuống một vực sâu hệt như một ngôi nhà bị sập móng. Tôi ví tình trạng của mình giống như một đứa trẻ rơi xuống hố máy xay: dẫu có vùng vẫy bơi lội cách mấy đi nữa, nhưng vì chẳng tài nào tìm thấy chỗ bấu víu cho tay hay chân, cuối cùng nó cũng phải chết ở đó. Ngay khi cơn tấn công mới này bám chặt vào linh hồn, câu kinh thánh ấy liền dội vào tim tôi: "Điều này sẽ kéo dài trong nhiều ngày" (Đa-ni-ên x. 14). Và quả thực tôi nhận thấy đúng là như thế; bởi vì tôi chẳng thể được giải cứu hay lấy lại bình an cho đến khi tròn trịa hai năm rưỡi trôi qua. Thế nên, những câu nói ấy, dù bản thân chúng mang tính chất nản lòng, nhưng đối với một kẻ luôn nơm nớp lo sợ tình trạng này sẽ kéo dài vĩnh viễn như tôi, đôi khi lại trở thành nguồn trợ giúp và giải khát.

Bởi vì, tôi tự nhủ, nhiều ngày thì không phải là vĩnh viễn, nhiều ngày rồi cũng sẽ có lúc kết thúc; thế nên, dẫu mình phải chịu đựng không phải ít mà là nhiều ngày, tôi vẫn mừng vì nó chỉ kéo dài trong nhiều ngày mà thôi. Cứ thế, tôi tự nhủ, thỉnh thoảng tôi lại tự vực dậy tinh thần; bởi vì ngay khi những câu nói ấy vừa xuất hiện trong đầu, tôi biết nỗi thống khổ của mình sẽ còn kéo dài, nhưng dẫu vậy nó vẫn mang lại chút hỗ trợ – dù chỉ đôi khi, vì tôi không thể lúc nào cũng nghĩ đến điều đó hay được an ủi liên tục dẫu có muốn.

Lúc bấy giờ, khi Kinh Thánh nằm trước mặt tôi và tiếp tục lôi tội lỗi ra trước cửa, câu nói trong Lu-ca xviii. 1 cùng những câu khác lại khích lệ tôi cầu nguyện. Sau đó, kẻ cám dỗ lại quay sang tấn công tôi dữ dội, xúi giục rằng cả lòng thương xót của Thiên Chúa lẫn huyết của Đấng Christ đều chẳng dính líu gì đến tôi, chúng cũng chẳng thể cứu tôi khỏi tội lỗi này; thế nên cầu nguyện chỉ là hoài công vô ích. Tuy nhiên, tôi tự nhủ: "Ta vẫn sẽ cầu nguyện." Kẻ cám dỗ đáp: "Tội của ngươi không thể tha thứ." "Dù vậy," tôi đáp, "ta vẫn cứ cầu nguyện." "Chẳng ích gì đâu," hắn nói. "Dù thế," tôi quả quyết, "ta vẫn cầu nguyện." Thế là tôi bước vào sự cầu nguyện với Thiên Chúa; và trong lúc đang cầu nguyện, tôi thốt lên những lời đại loại thế này: "Lạy Chúa, Sa-tan bảo rằng lòng thương xót của Ngài lẫn huyết của Đấng Christ đều không đủ sức cứu linh hồn con: Lạy Chúa, con làm Ngài vinh hiển nhất khi tin rằng Ngài có thể và sẽ làm, hay tin rằng Ngài không thể cũng chẳng muốn làm? Lạy Chúa, con rất muốn làm Ngài vinh hiển bằng cách tin rằng Ngài có thể và sẽ làm."

Và khi tôi đang đứng trước mặt Chúa như thế, câu kinh thánh đó bỗng khắc sâu vào tim tôi: "Hỡi người kia, đức tin ngươi lớn thật!" (Ma-thi-ơ xv. 28) – hệt như có ai đó đang vỗ lưng tôi trong lúc đang quỳ gối trước mặt Thiên Chúa. Tuy nhiên, tôi không tài nào tin nổi rằng đây là một lời cầu nguyện của đức tin cho đến gần sáu tháng sau; bởi vì tôi không nghĩ rằng mình có đức tin, hay có bất kỳ câu kinh thánh nào dành cho mình để hành động theo đức tin cả. Thế nên, tôi vẫn tiếp tục chìm trong hàm răng của sự tuyệt vọng, lang thang than khóc trong một hoàn cảnh thảm hại.

Lúc bấy giờ, chẳng có gì khiến tôi khao khát hơn là được giải thoát khỏi những hoài nghi xoay quanh vấn đề đang tranh cãi này. Và trong lúc đang thiết tha mong mỏi biết được liệu thực sự còn hy vọng nào cho mình không, những câu nói này bỗng cuồn cuộn lăn vào tâm trí: "Liệu Chúa có ruồng bỏ đời đời, và chẳng còn tỏ lòng khoan dung nữa sao? Lòng thương xót của Ngài đã cạn sạch vĩnh viễn rồi ư? Lời hứa của Ngài đã thất bại muôn đời rồi sao? Thiên Chúa đã quên mất cách ban ơn rồi ư? Ngài đã vì giận dữ mà khép lại lòng thương xót dịu dàng của mình rồi sao?" (Thi-thiên lxxvii. 7–9). Và suốt khoảng thời gian chúng chạy trong tâm trí, tôi có cảm giác như mình nhận được câu trả lời này: Đó là một câu hỏi liệu Ngài có làm thế hay không; có lẽ là không. Vâng, câu nghi vấn dường như mang trong nó một sự khẳng định chắc chắn rằng thực sự Ngài chưa và sẽ không ruồng bỏ như thế, mà vẫn sẽ tỏ lòng khoan dung; rằng lời hứa của Ngài không hề thất bại, Ngài chưa quên cách ban ơn, cũng chẳng vì giận dữ mà khép lại lòng thương xót dịu dàng. Cùng lúc đó, trong tim tôi cũng xuất hiện một điều gì đó mà giờ đây tôi không thể nhớ lại, nhưng nó cùng với phân đoạn này đã làm ngọt ngào trái tim tôi, khiến tôi đi đến kết luận rằng lòng thương xót của Ngài có lẽ chưa cạn kiệt vĩnh viễn.

Lần khác, tôi nhớ mình lại rơi vào nghi vấn này: Liệu huyết của Đấng Christ có đủ sức cứu linh hồn tôi không? Nghi vấn đó kéo dài từ sáng cho đến tận bảy, tám giờ tối. Cuối cùng, khi đã kiệt quệ vì sợ hãi rằng nó sẽ không áp dụng cho mình, những từ này bỗng vang lên bất ngờ trong tim tôi: "Ngài có quyền năng." Nhưng tôi có cảm giác như từ "quyền năng" ấy được cất giọng rất lớn với tôi; nó cho thấy một ý nghĩa to lớn, dường như được viết bằng những chữ cái khổng lồ, và nó tạo ra một cú huých mạnh mẽ vào nỗi sợ hãi cùng hoài nghi của tôi (ý tôi là trong khoảng thời gian nó lưu lại với tôi, chừng một ngày) – điều mà tôi chưa từng trải nghiệm trong suốt cuộc đời mình, dù trước hay sau đó (Hê-bơ-rơ vii. 25).

Nhưng có một buổi sáng, khi tôi đang cầu nguyện và run rẩy trước nỗi sợ hãi rằng chẳng có lời nào của Thiên Chúa có thể cứu giúp mình, một đoạn ngắn trong câu nói đó bỗng phi thân vào tôi: "Ân điển ta đủ cho ngươi." Lúc bấy giờ, tôi cảm thấy như có một chỗ bấu víu, tựa như vẫn còn chút hy vọng. Nhưng hỡi ôi, thật là một điều phước hạnh biết bao khi Thiên Chúa sai lời Ngài đến! Bởi vì khoảng nửa tháng trước, tôi từng nhìn vào chính phân đoạn này và nghĩ rằng nó không tài nào chạm đến linh hồn mình với sự an ủi được, thế nên tôi đã ném cuốn sách đi trong cơn bực bội. Khi ấy tôi nghĩ nó không đủ lớn cho mình – không, không đủ lớn; nhưng giờ đây, nó có cảm giác như mang những chiếc vòng tay ân điển rộng mở đến mức không chỉ bao bọc lấy tôi mà còn chứa chan thêm vô số những kẻ giống như tôi nữa.

Những từ này đã nâng đỡ tôi, dẫu không thiếu những trận chiến khốc liệt kéo dài suốt bảy, tám tuần lễ; bởi vì sự bình an của tôi cứ ra vào liên tục, đôi khi tới hai mươi lần một ngày. An ủi đấy rồi rắc rối ập đến ngay; bình an đấy rồi chưa đi hết một dặm đã lại ngập tràn sợ hãi và tội lỗi đến nghẹt thở. Và điều đó không chỉ diễn ra thỉnh thoảng, mà là trải nghiệm xuyên suốt bảy tuần lễ của tôi: Bởi vì vấn đề về sự đủ đầy của ơn điển, và chuyện Ê-sau từ bỏ quyền trưởng nam, cứ hệt như một cặp cân bên trong tâm trí tôi – đôi khi bên này nhô lên, đôi khi bên kia lại hạ xuống, tùy theo đó mà sự bình an hay rắc rối của tôi dao động theo.

Thế nên, tôi vẫn tiếp tục cầu nguyện với Thiên Chúa, xin Ngài can thiệp bằng phân đoạn kinh thánh này một cách trọn vẹn hơn vào tim mình – nghĩa là giúp tôi áp dụng toàn bộ câu nói, bởi vì lúc bấy giờ tôi chưa làm được. Những gì Ngài ban, tôi lượm lặt; nhưng tôi không thể tiến xa hơn, vì nó mới chỉ giúp tôi hy vọng có thể có lòng thương xót dành cho mình: "Ân điển ta đủ cho ngươi." Và dẫu nó không tiến xa hơn, nó cũng trả lời cho câu hỏi trước đó của tôi: Rằng vẫn còn có hy vọng. Nhưng vì thiếu vắng cụm từ "cho ngươi", tôi vẫn chưa thỏa mãn, nên tiếp tục cầu nguyện xin thêm điều đó. Thế nên, có một ngày, khi tôi đang dự một buổi nhóm họp của dân sự Thiên Chúa, đầy rẫy buồn bã và kinh hoàng – vì nỗi sợ hãi lại kịch liệt bủa vây và tôi đinh ninh linh hồn mình chẳng khá hơn chút nào, tình trạng còn thảm hại và hãi hùng hơn – những từ này bỗng mạnh mẽ phá vỡ tâm trí tôi: "Ân điển ta đủ cho ngươi, Ân điển ta đủ cho ngươi, Ân điển ta đủ cho ngươi" – ba lần liên tiếp. Và ôi, tôi có cảm giác như mỗi từ đều mang một sức nặng vĩ đại: từ "Ân điển", "đủ", và "cho ngươi". Chúng lúc đó – và đôi khi vẫn vậy – to lớn hơn hẳn những từ khác.

Vào thời điểm đó, sự hiểu thông của tôi được khai sáng đến mức tôi ngỡ như mình đang nhìn thấy Chúa Giê-xu Christ nhìn xuống từ thiên đàng xuyên qua những viên ngói để trực tiếp phán những từ ấy với tôi. Điều này khiến tôi lê bước thui thủi về nhà trong nước mắt, làm tan nát trái tim tôi, lấp đầy niềm vui và hạ thấp tôi xuống tận tro bụi. Chỉ có điều nó không lưu lại lâu với tôi – ý tôi là trạng thái vinh hiển và an ủi đầy sảng khoái ấy; dẫu vậy nó vẫn kéo dài suốt vài tuần liền, khích lệ tôi ôm ấp niềm hy vọng. Nhưng ngay khi tác động mạnh mẽ ấy rời khỏi trái tim, câu chuyện về Ê-sau lại quay trở lại ám ảnh tôi như trước. Thế nên, linh hồn tôi lại lơ lửng trên bàn cân: lúc lên cao, lúc xuống thấp; lúc bình an, lúc kinh hoàng.

Cứ thế, tôi tiếp tục trải qua nhiều tuần lễ, lúc được an ủi, lúc bị hành hạ – đặc biệt có những lúc nỗi thống khổ vô cùng dữ dội, bởi tất cả những câu kinh thánh được liệt kê trước đó trong sách Hê-bơ-rơ lại hiện ra trước mắt như những phán quyết duy nhất giữ tôi ngoài cửa thiên đàng. Rồi tôi lại bắt đầu hối hận vì ý nghĩ đó từng lướt qua đầu; tôi cũng tự nhủ: "Trời ạ, có bao nhiêu câu kinh thánh chống lại ta? Chỉ có ba hoặc bốn câu mà thôi. Chẳng lẽ Thiên Chúa không thể bỏ qua chúng và cứu ta bất chấp chúng sao?" Thỉnh thoảng tôi lại nghĩ: "Ôi, giá như không vướng ba bốn câu này thì ta sẽ được an ủi biết bao!" Và có những lúc tôi khó lòng kiềm chế bản thân khỏi ao ước chúng biến mất khỏi Kinh Thánh.

Rồi tôi có cảm giác như cả Phi-e-rơ, Phao-lô, Giăng lẫn tất cả các tác giả đều đang nhìn tôi bằng ánh mắt khinh miệt, chế giễu, như thể họ đang nói rằng: "Tất cả lời của chúng ta đều là chân lý, câu nào cũng có sức nặng như câu nào; không phải chúng ta cắt đứt ngươi, mà chính ngươi đã tự ruồng bỏ bản thân. Chẳng có câu nào trong số văn bản của chúng tôi mà ngươi được quyền bấu víu ngoài những câu này và các câu tương tự: 'Thật là bất khả thi,' Hê-bơ-rơ vi.; 'Chẳng còn của lễ chuộc tội nào nữa,' Hê-bơ-rơ x. Và 'Thà họ không biết ý muốn của Thiên Chúa còn hơn là sau khi đã biết lại quay lưng khỏi điều răn thánh được ban cho họ,' II Phi-e-rơ ii. 21. Vì Kinh Thánh không thể bị phế bỏ (Giăng x. 35)."

Tôi thấy những điều đó hệt như các trưởng lão của thành ẩn náu, đóng vai trò thẩm phán phán quyết cả trường hợp lẫn bản thân tôi, trong khi tôi đang đứng với kẻ báo thù máu sát nút sau lưng, run rẩy trước cổng thành cầu xin sự giải cứu; cùng với hàng nghìn nỗi sợ hãi và hoài nghi, tôi lo sợ họ sẽ vĩnh viễn đóng cửa khước từ mình (Giô-suê xx. 3, 4).

Thế nên, tôi hoàn toàn bàng hoàng, chẳng biết phải làm sao hay làm thế nào để thỏa mãn câu hỏi: Liệu Kinh Thánh có thể đồng thuận trong việc cứu rỗi linh hồn tôi không? Tôi run lẩy bẩy trước các sứ đồ; tôi thừa biết lời của họ là chân lý và phải đứng vững đời đời.

Và tôi nhớ có một ngày, khi đang ở trong nhiều tâm trạng khác nhau và suy ngẫm rằng những tâm trạng ấy phản ánh bản chất của các phân đoạn kinh thánh xuất hiện trong đầu – nếu là câu về ơn điển thì tôi bình yên, nhưng nếu là câu về Ê-sau thì tôi bị tra tấn. "Lạy Chúa," tôi tự nhủ, "giả sử cả hai câu kinh thánh này cùng giáng xuống trái tim con một lúc, không biết câu nào sẽ chiếm ưu thế đây?" Và thế nên tôi có một niềm khao khát mãnh liệt mong chúng cùng lúc ập xuống người mình; vâng, tôi đã cầu xin Thiên Chúa cho điều đó xảy ra.

Và quả thực, chừng hai, ba ngày sau, điều đó đã xảy ra: Cả hai cùng ập xuống tôi một lúc, vật lộn và giằng xé bên trong tôi một cách kỳ lạ trong chốc lát. Cuối cùng, câu về quyền trưởng nam của Ê-sau bắt đầu yếu dần, rút lui và tan biến; còn câu về sự đủ đầy của ơn điển đã chiến thắng cùng sự bình an và niềm vui. Và trong lúc đang trầm ngâm về sự việc này, câu kinh thánh đó bỗng giáng xuống tôi: "Lòng thương xót chiến thắng sự phán xét" (Gia-cơ ii. 13).

Điều này làm tôi kinh ngạc; nhưng quả thực, tôi có xu hướng tin rằng nó đến từ Thiên Chúa; bởi vì lời của luật pháp và sự thịnh nộ phải nhường chỗ cho lời của sự sống và ơn điển – vì dẫu lời kết án có vinh hiển, thì lời của sự sống và sự cứu rỗi vẫn vượt trội hơn hẳn về mặt vinh hiển (II Cô-rinh-tô iii. 8–11; Mác ix. 5–7; Giăng vi. 37). Đồng thời Môi-se và Ê-li cũng phải biến mất, để lại một mình Đấng Christ và các thánh đồ của Ngài.

Phân đoạn kinh thánh này cũng đến viếng thăm linh hồn tôi một cách ngọt ngào nhất: "Và kẻ đến cùng Ta, Ta sẽ chẳng bỏ ra ngoài đâu." Ôi, sự an ủi mà tôi nhận được từ từ "chẳng bỏ ra ngoài" này! Hệt như muốn nói: Bằng bất cứ giá nào, vì bất kỳ lý do gì, bất kể kẻ đó đã làm gì đi nữa. Nhưng Sa-tan lại hì hục tìm cách giật đứt lời hứa này khỏi tôi, bảo rằng Đấng Christ không có ý chỉ những kẻ như tôi, mà là những tội nhân ở tầng lớp thấp hơn, chưa từng phạm tội tồi tệ như tôi đã làm. Nhưng tôi đáp trả hắn: "Hỡi Sa-tan, trong những từ này không hề có ngoại lệ nào cả; mà là 'kẻ đến cùng Ta', bất kỳ ai, bất cứ kẻ nào: 'Kẻ đến cùng Ta, Ta sẽ chẳng bỏ ra ngoài đâu.'" Và tôi vẫn nhớ rõ điều này: trong số tất cả những chiêu trò Sa-tan dùng để tước đoạt câu kinh thánh này khỏi tôi, hắn chưa từng đặt ra câu hỏi thế này: "Nhưng ngươi đến có đúng cách không?" Và tôi ngẫm ra lý do là vì hắn biết rõ thế nào là đến đúng cách; bởi vì tôi thấy đến đúng cách nghĩa là đến y nguyên như hiện trạng của mình – một kẻ tội nhân đồi bại và vô đạo – rồi phó mặc bản thân dưới chân lòng thương xót, tự lên án chính mình vì tội lỗi. Nếu thực sự có lúc nào đó tôi và Sa-tan tranh giành nhau một câu kinh thánh nào trong đời, thì đó chính là câu tuyệt vời này của Đấng Christ trong sách Giăng. Hắn giật ở đầu này, tôi kéo ở đầu kia; Ôi, chúng tôi đã quần thảo dữ dội biết bao! Nhờ ơn Chúa, tôi đã đánh bại hắn; tôi thu nhặt được chút sự ngọt ngào từ đó.

Nhưng bất chấp mọi sự trợ giúp và những lời ơn phước của ân điển ấy, câu chuyện về việc Ê-sau bán quyền trưởng nam đôi khi vẫn cứ đày đọa cõi lương tâm tôi; bởi vì dẫu vừa mới được an ủi ngọt ngào ngay trước đó, nhưng khi điều đó hiện lên trong đầu, nó lại làm tôi sợ hãi trở lại. Tôi không tài nào rứt bỏ hoàn toàn được, nó cứ bám theo tôi mỗi ngày. Thế nên, tôi bèn đổi sang một phương án khác: Xem xét bản chất của ý nghĩ phạm thượng này – ý tôi là nếu tiếp nhận những từ ngữ ở mức độ rộng nhất, cho phép chúng bộc lộ toàn bộ lực đẩy và phạm vi tự nhiên của từng từ một. Khi xem xét như thế, tôi nhận ra nếu được hiểu một cách công bằng, chúng sẽ dẫn đến kết luận sau: Rằng tôi đã tự nguyện để mặc Chúa Giê-xu Christ tự lựa chọn xem Ngài có muốn làm Đấng Cứu Thế của tôi hay không, bởi vì những lời tồi tệ đó chính là: "Cứ để Ngài đi nếu muốn." Thế rồi câu kinh thánh này mang lại cho tôi hy vọng: "Ta sẽ không hề lìa ngươi, cũng chẳng hề bỏ ngươi" (Hê-bơ-rơ xiii. 5). "Lạy Chúa," tôi nói, "nhưng con đã lìa Ngài." Nó đáp lại: "Nhưng Ta sẽ không lìa ngươi." Vì điều này tôi cũng tạ ơn Thiên Chúa.

Tuy nhiên, tôi vẫn vô cùng sợ hãi rằng Ngài sẽ làm thế, và nhận thấy việc tin cậy Ngài là vô cùng khó khăn, khi bản thân đã xúc phạm Ngài quá đỗi. Tôi sẽ vô cùng mừng rỡ nếu ý nghĩ đó chưa từng bén mảng tới, bởi khi ấy tôi tin mình có thể tự do và dễ dàng nương tựa vào ân điển của Ngài hơn rất nhiều. Tôi thấy hoàn cảnh của mình giống hệt như các anh em của Giô-sép: Tội lỗi của chính sự gian ác thường khiến họ nơm nớp lo sợ rằng người em trai cuối cùng sẽ khinh miệt mình (Sáng thế ký l. 15, 16, v.v.).

Tuy nhiên, trong số tất cả những phân đoạn kinh thánh tôi từng bắt gặp, sách Giô-suê chương 20 mang lại sự an ủi lớn lao nhất, khi nói về kẻ sát nhân phải trốn chạy đến thành ẩn náu: "Và nếu kẻ báo thù máu rượt đuổi theo kẻ sát nhân, thì Môi-se phán rằng, các trưởng lão của thành ẩn náu không được nộp hắn vào tay hắn, bởi vì hắn đã vô tình đánh chết người láng giềng của mình và không hề căm hận người đó trước." Ôi, chúc tụng Thiên Chúa vì câu nói này! Tôi được thuyết phục rằng mình chính là kẻ sát nhân, và kẻ báo thù máu đang rượt đuổi theo tôi – điều mà tôi cảm nhận với sự kinh hoàng tột độ; chỉ còn lại việc kiểm tra xem mình có quyền bước vào thành ẩn náu hay không. Và tôi nhận thấy những kẻ rình rập để đổ máu thì không được phép; đó không phải là kẻ cố ý giết người, mà là kẻ vô tình làm điều đó, người không chủ ý, không mang lòng thù hận, căm ghét hay ác ý, người vô tình đổ máu – chính là kẻ không căm hận người láng giềng trước đó. Thế nên,

Tôi thực sự tin chắc mình là người được phép bước vào, bởi vì tôi đã vô tình đánh người láng giềng và không hề căm hận Ngài trước đó. Tôi không căm hận Ngài trước đó; không, tôi từng cầu nguyện với Ngài, cẩn trọng không phạm tội chống lại Ngài, vâng, và tôi đã chống trả lại cơn cám dỗ tồi tệ này suốt một năm trời trước đó; vâng, ngay cả khi nó lướt qua tim tôi, đó là điều diễn ra trái ngược hoàn toàn với ý chí của tôi. Thế nên, tôi nghĩ mình có quyền bước vào thành này, và các trưởng lão – tức là các sứ đồ – không được phép nộp tôi ra. Điều này mang lại sự an ủi lớn lao cho tôi, đặt nền tảng vững chắc cho hy vọng.

Tuy nhiên, vì quá đa nghi – bởi những đòn đau đã dạy tôi rằng chẳng có nền tảng nào đủ chắc chắn để chịu đựng sức nặng – tôi vẫn còn một câu hỏi mà linh hồn vô cùng khao khát được giải đáp: Liệu có khả năng nào cho một linh hồn từng phạm tội không thể tha thứ, sau đó vẫn nhận được dù chỉ là chút ít sự an ủi tâm linh chân chính từ Thiên Chúa thông qua Đấng Christ hay không? Sau khi suy ngẫm kỹ càng, tôi tìm thấy câu trả lời là Không, họ không thể, và vì những lý do sau:

Thứ nhất, bởi vì những kẻ phạm tội đó đã bị tước đoạt phần trong huyết của Đấng Christ; bị khép cửa bên ngoài điều đó, họ chắc chắn sẽ thiếu vắng nền tảng hy vọng nhỏ nhoi nhất, và do đó không có sự an ủi tâm linh. "Vì đối với họ, chẳng còn của lễ nào chuộc tội nữa" (Hê-bơ-rơ x. 26, 27).

Thứ hai, bởi vì họ bị từ chối phần trong lời hứa ban sự sống: "Sẽ chẳng bao giờ được tha thứ cho hắn, dù trong thế gian này hay trong thế gian mai sau" (Ma-thi-ơ xii. 32).

Thứ ba, Con Thiên Chúa cũng loại trừ họ khỏi phần trong sự cầu thay phước hạnh của Ngài, khi Ngài đời đời xấu hổ không nhận họ, cả trước mặt Đức Chúa Cha thánh thiện lẫn các thiên sứ trên thiên đàng (Mác viii.).

Sau khi cân nhắc vấn đề này một cách chín chắn và không thể chối cãi việc Thiên Chúa đã an ủi tôi – và điều đó lại diễn ra sau tội lỗi tồi tệ này – tôi cảm thấy mình dám mạo hiểm tiến lại gần những phân đoạn kinh thánh vô cùng đáng sợ và hãi hùng từng làm tôi hoảng loạn suốt thời gian qua. Trước đó, tôi chẳng dám liếc mắt nhìn chúng (vâng, phải kìm nén hàng trăm lần mới không thốt lên ước gì chúng biến mất khỏi Kinh Thánh), vì đinh ninh rằng chúng sẽ tiêu diệt mình. Nhưng giờ đây, tôi bắt đầu thu nhận chút ít sự khích lệ để tiến sát lại gần chúng, đọc chúng, suy ngẫm và cân nhắc phạm vi cùng xu hướng của chúng.

Khi bắt đầu làm điều đó, tôi nhận thấy bộ mặt của chúng đã thay đổi: Chúng trông không còn ảm đạm như tôi từng tưởng tượng trước đó. Đầu tiên, tôi tiến đến chương 6 sách Hê-bơ-rơ, vẫn run rẩy vì sợ nó sẽ giáng đòn chí mạng. Khi suy ngẫm, tôi nhận thấy sự sa ngã được đề cập ở đó là một sự sa ngã hoàn toàn; nghĩa là, theo suy nghĩ của tôi, sự khước từ và từ bỏ hoàn toàn Tin Lành cùng sự tha thứ tội lỗi bởi Chúa Giê-xu Christ – bởi vì sứ đồ bắt đầu lập luận của mình từ các câu 1, 2, 3, 4. Thứ hai, tôi nhận thấy sự sa ngã này phải diễn ra một cách công khai, trước mắt thiên hạ, đến mức làm nhục Đấng Christ một cách lộ liễu. Thứ Hứ ba, tôi nhận thấy những đối tượng mà ông nhắm đến đã bị Thiên Chúa vĩnh viễn đóng cửa trong sự mù lòa, chai lì và vô ơn: "Thật bất khả thi để làm cho họ đổi mới để ăn năn trở lại." Qua tất cả những chi tiết đó, tôi phát hiện ra – với sự ngợi khen đời đời dành cho Thiên Chúa – tội lỗi của tôi không phải là tội được đề cập trong phân đoạn này.

Thứ nhất, tôi thú nhận mình đã sa ngã, nhưng không phải sa ngã hoàn toàn; nghĩa là không sa ngã khỏi sự xưng nhận đức tin nơi Đấng Christ để hướng về sự sống đời đời.

Thứ hai, tôi thú nhận mình đã làm nhục Chúa Giê-xu Christ qua tội lỗi của mình, nhưng không phải là làm nhục một cách công khai; tôi chưa từng chối bỏ Ngài trước mặt con người, cũng không lên án Ngài là một kẻ vô tích sự trước thế gian.

Thứ ba, tôi cũng không thấy Thiên Chúa khép cửa hay từ chối cho phép tôi đến (dẫu tôi thấy việc đến với Ngài trong sự ăn năn và thống khổ là một công việc cực kỳ khó khăn) – chúc tụng Thiên Chúa vì ân điển khôn lường!

Sau đó, tôi suy ngẫm câu trong chương 10 sách Hê-bơ-rơ, và phát hiện ra tội cố ý được đề cập ở đó không phải là bất kỳ tội cố ý nào, mà là tội hất củi vứt bỏ Đấng Christ, rồi vứt luôn cả các điều răn của Ngài. Thứ hai, điều đó cũng phải được thực hiện một cách công khai, trước mặt hai hoặc ba nhân chứng, để đáp ứng luật pháp ở câu 28. Thứ ba, tội này không thể được phạm phải nếu không đi kèm với sự khinh miệt tột độ đối với Thánh Linh Ân Điển; khinh miệt cả những lời can ngăn lẫn những lời kêu gọi ngược lại. Nhưng Thiên Chúa thừa biết, dẫu tội lỗi của tôi vô cùng đồi bại, nó vẫn chưa đạt đến mức độ đó.

Và liên quan đến chương 12 sách Hê-bơ-rơ, về việc Ê-sau bán quyền trưởng nam – thứ từng là hung thần tước đoạt mạng sống và đứng sừng sững như một ngọn giáo chống lại tôi – giờ đây tôi suy xét: Thứ nhất, đây không phải là một ý nghĩ bồng bột chống lại sự lao nhọc liên tục của tâm trí, mà là một ý nghĩ được đồng tình và đưa vào thực tiễn, diễn ra sau một khoảng thời gian suy tính kỹ càng (Sáng thế ký xxv.). Thứ hai, đó là một hành động công khai trước mặt anh trai mình, nếu không muốn nói là trước mặt nhiều người khác – điều này làm cho tội lỗi của ông trở nên tồi tệ hơn gấp bội so với thực tế. Thứ ba, ông tiếp tục khinh miệt quyền trưởng nam của mình: Ông ăn uống rồi đứng lên bỏ đi; cứ thế Ê-sau khinh miệt quyền trưởng nam của mình, vâng, hai mươi năm sau người ta vẫn thấy ông tiếp tục khinh miệt nó. "Và Ê-sau phán: Ta có đủ rồi, hỡi anh em, hãy giữ lấy phần của anh đi" (Sáng thế ký xxxiii. 9).

Giờ đây, liên quan đến việc Ê-sau tìm kiếm một nơi ăn năn, tôi suy nghĩ thế này: Thứ nhất, việc này không dành cho quyền trưởng nam, mà là cho phước lành – điều này rõ ràng qua lời sứ đồ và được phân biệt bởi chính Ê-sau: "Ông đã tước đi quyền trưởng nam của tôi (nghĩa là trước kia), và kìa bây giờ ông lại tước đi phước lành của tôi" (Sáng thế ký xxvii. 36). Thứ hai, sau khi suy xét điều đó, tôi quay lại với sứ đồ để tìm hiểu ý định của Thiên Chúa trong phong cách và ý nghĩa Tân Ước liên quan đến tội lỗi của Ê-sau; và theo những gì tôi có thể lĩnh hội, đây chính là ý định của Thiên Chúa: Rằng quyền trưởng nam tượng trưng cho sự tái sinh, còn phước lành tượng trưng cho cơ nghiệp đời đời – vì sứ đồ dường như ám chỉ điều đó: "Lại có ai là kẻ vô đạo như Ê-sau, vì một miếng ăn mà bán đi quyền trưởng nam của mình" – hệt như ông muốn nói: Đó là những kẻ từ bỏ mọi khởi đầu phước hạnh của Thiên Chúa hiện đang có trên họ nhằm hướng về sự tái sinh; kẻo họ trở nên giống như Ê-sau, để rồi cuối cùng bị từ chối khi muốn thừa hưởng phước lành.

Bởi vì có rất nhiều kẻ, trong ngày ơn điển và thương xót, lại khinh miệt những điều vốn dĩ là quyền trưởng nam dẫn về thiên đàng; để rồi khi ngày phán xét xuất hiện, họ sẽ cất tiếng kêu la thảm thiết hệt như Ê-sau: "Lạy Chúa, lạy Chúa, hãy mở cửa cho chúng tôi!" Nhưng khi ấy, giống như Y-sác từ chối ăn năn, Đức Chúa Cha cũng sẽ không thay đổi, mà phán rằng: "Ta đã ban phước cho những kẻ này, vâng, và chúng sẽ được phước; còn các ngươi, hãy xéo đi, hỡi những kẻ làm ác" (Sáng thế ký xxvii. 32; Lu-ca xiii. 25–27).

Sau khi suy ngẫm những phân đoạn kinh thánh này và nhận ra cách hiểu chúng không hề đi ngược lại mà hoàn toàn phù hợp với các phân đoạn khác, điều này tiếp tục củng cố sự khích lệ và an ủi cho tôi, đồng thời giáng một đòn chí mạng vào phản biện: Rằng Kinh Thánh không thể đồng thuận trong việc cứu rỗi linh hồn tôi. Giờ đây, chỉ còn lại tàn tích của cơn bão táp, bởi sấm sét đã đi qua, chỉ còn sót lại vài giọt mưa thỉnh thoảng lất phất rơi xuống người. Nhưng vì những nỗi hoảng sợ và thống khổ trước kia quá đỗi cay đắng và sâu sắc, tôi vẫn thường có cảm giác giống như những ai từng bị bỏng lửa: Hễ nghe tiếng gì tôi cũng tưởng là "Cháy! Cháy!" Chỉ một cái chạm nhẹ cũng đủ làm tổn thương cõi lương tâm mỏng manh của tôi.

Nhưng có một ngày, khi đang đi dạo ngoài đồng – và lòng vẫn còn vương vấn vài gợn sóng lo sợ không biết mọi thứ đã thực sự ổn thỏa chưa – bỗng nhiên câu nói này giáng xuống linh hồn tôi: "Sự công bình của ngươi ở trên thiên đàng." Và tôi ngỡ như mình nhìn thấy bằng con mắt linh hồn: Chúa Giê-xu Christ đang ngự bên hữu Đức Chúa Cha – sự công bình của tôi nằm ở đó, tôi nói vậy. Thế nên, bất kể tôi đang ở đâu hay đang làm gì, Thiên Chúa không thể trách móc tôi rằng: "Nó thiếu sự công bình của Ta," bởi vì sự công bình ấy đang ở ngay trước mặt Ngài. Tôi cũng nhận ra thêm rằng không phải trạng thái tâm lý tốt đẹp làm cho sự công bình của tôi trở nên hoàn hảo hơn, cũng chẳng phải trạng thái tồi tệ làm nó kém đi; bởi vì sự công bình của tôi chính là bản thân Chúa Giê-xu Christ – "Đấng hôm qua, ngày nay và cho đến đời đời không hề thay đổi" (Hê-bơ-rơ xiii. 8).

Lúc bấy giờ, những xiềng xích thực sự rơi rụng khỏi đôi chân tôi; tôi được giải thoát khỏi những nỗi thống khổ và gông cùm; những cơn cám dỗ cũng vụt bay đi, khiến từ khoảnh khắc đó, những phân đoạn kinh thánh hãi hùng kia ngừng quấy rầy tôi. Tôi vui mừng hớn hở bước chân về nhà vì ơn điển và tình yêu của Thiên Chúa; và khi về tới nhà, tôi lật tìm xem mình có thể tìm thấy câu nói đó không: "Sự công bình của ngươi ở trên thiên đàng," nhưng không tìm thấy câu nào như thế cả. Thế nên, trái tim tôi lại bắt đầu chùng xuống, ngoại trừ việc câu này được mang lại cho ký ức: I Cô-rinh-tô i. 30, "Đấng Christ Giê-xu, Đấng mà Thiên Chúa đã làm nên sự khôn ngoan, sự công bình, sự thánh hóa và sự cứu chuộc cho chúng ta." Nhờ câu nói này, tôi thấy câu nói kia là sự thật.

Bởi vì qua phân đoạn này, tôi thấy con người Chúa Giê-xu Christ, xét về mặt tách biệt với chúng ta liên quan đến sự hiện diện thể xác, chính là sự công bình và sự thánh hóa của chúng ta trước mặt Thiên Chúa. Thế nên, tại đây tôi đã sống trong một khoảng thời gian vô cùng ngọt ngào, bình an với Thiên Chúa qua Đấng Christ. Ôi, tôi ngỡ như: Đấng Christ! Đấng Christ! Chẳng có gì hiện diện trước mắt tôi ngoài Đấng Christ. Lúc bấy giờ, tôi không chỉ nhìn vào riêng lẻ từng ơn phước của Đấng Christ như huyết, sự chôn cất hay sự sống lại, mà nhìn nhận Ngài như một Đấng Christ trọn vẹn! Như một Đấng mà trong đó tất cả những điều trên cùng mọi đức tính, mối quan hệ, chức vụ và hoạt động khác hội tụ lại, và Ngài ngự bên hữu Thiên Chúa trên thiên đàng.

Thật là vinh hiển đối với tôi khi được nhìn thấy sự tôn cao của Ngài, giá trị cùng quyền năng của mọi ơn phước Ngài ban, và nhờ đó tôi có thể chuyển tầm mắt từ bản thân sang Ngài để nhận ra rằng: Mọi ơn điển của Thiên Chúa hãy còn xanh tươi trên mình suy cho cùng cũng chỉ giống như những đồng xu rách và tiền lẻ mà người giàu cất trong ví, trong khi vàng thỏi của họ được cất an toàn trong két sắt ở nhà. Ôi, tôi thấy vàng của mình được cất trong két sắt ở nhà! Ở trong Đấng Christ, Chúa và Cứu Chúa của tôi. Giờ đây, Đấng Christ là tất cả: Tất cả sự khôn ngoan của tôi, sự công bình của tôi, sự thánh hóa của tôi và sự cứu chuộc của tôi.

Hơn thế nữa, Thiên Chúa cũng dẫn dắt tôi vào mầu nhiệm hiệp một với Con Thiên Chúa: Rằng tôi được kết nối với Ngài, tôi là thịt bởi thịt Ngài, xương bởi xương Ngài – và câu nói trong Ê-phê-sô v. 30 trở nên vô cùng ngọt ngào đối với tôi. Nhờ điều này, đức tin của tôi nơi Ngài với tư cách là sự công bình của mình càng được củng cố vững chắc hơn; bởi vì nếu Ngài và tôi là một, thì sự công bình của Ngài là của tôi, công trạng của Ngài là của tôi, và chiến thắng của Ngài cũng là của tôi. Giờ đây, tôi có thể nhìn thấy mình ở cả trên thiên đàng lẫn dưới mặt đất cùng một lúc: Trên thiên đàng bởi Đấng Christ của tôi, bởi đầu tàu của tôi, bởi sự công bình và sự sống của tôi, dù dưới mặt đất vẫn mang thân xác phàm trần này.

Giờ đây, tôi thấy Chúa Giê-xu Christ được nhìn ngắm bởi Thiên Chúa, và cũng phải được nhìn ngắm bởi chúng ta, như một nhân vật chung hoặc đại diện – kẻ mà toàn bộ thân thể những người được chọn luôn phải được xem xét và tính toán ở trong đó; rằng chúng ta đã hoàn thành luật pháp bởi Ngài, chịu chết bởi Ngài, sống lại từ cõi chết bởi Ngài, giành chiến thắng trước tội lỗi, sự chết, ma quỷ và hỏa ngục bởi Ngài. Khi Ngài chết, chúng ta chết, và điều đó cũng đúng với sự sống lại của Ngài. "Những kẻ chết của Ngươi sẽ sống, cùng với thân xác chết của Ta, chúng sẽ đứng dậy," Ngài phán vậy (Ê-sai xxvi. 19). Và một lần nữa: "Sau hai ngày Ngài sẽ làm chúng ta sống lại, ngày thứ ba Ngài sẽ dựng chúng ta đứng dậy, và chúng ta sẽ sống trước mặt Ngài" (Ô-sê vi. 2). Điều này giờ đây được ứng nghiệm qua việc Con Người ngự bên hữu Đấng Tôn Nghiêm trên các tầng trời, đúng như lời gửi tín đồ Ê-phê-sô: "Và Ngài đã làm cho chúng ta đồng sống lại và đồng ngự các nơi trên trời trong Đấng Christ Giê-xu" (Ê-phê-sô ii. 6).

Ôi! Những suy ngẫm và phân đoạn kinh thánh phước hạnh này, cùng với vô số điều tương tự khác, vào những ngày đó đã tỏa sáng rực rỡ trong mắt tôi, khiến tôi có lý do để thốt lên: "Hãy ngợi khen Chúa! Hãy ngợi khen Thiên Chúa trong nơi thánh Ngài; hãy ngợi khen Ngài trong bầu trời quyền năng Ngài; hãy ngợi khen Ngài vì những việc uy quyền Ngài; hãy ngợi khen Ngài tương xứng với sự vĩ đại tuyệt vời của Ngài!" (Thi-thiên cl. 1, 2).

Sau khi phác họa qua vài nét về nỗi buồn và sự thống khổ mà linh hồn tôi từng trải qua dưới gánh nặng tội lỗi cùng sự kinh hoàng do ý nghĩ đồi bại đó gây ra; và sau khi chia sẻ đôi chút về sự giải cứu cùng niềm an ủi phước hạnh ngọt ngào nhận được sau đó – sự an ủi ngự trị trong tim tôi suốt một năm trời với sự kinh ngạc khôn tả – giờ đây (nếu Chúa cho phép), trước khi bước sang phần tiếp theo, tôi sẽ giải thích vắn tắt theo quan điểm của mình về nguyên nhân dẫn đến cơn cám dỗ này, cũng như những lợi ích cuối cùng mà nó mang lại cho linh hồn tôi.

Về nguyên nhân, tôi cho rằng chủ yếu có hai điều – và tôi đã bị thuyết phục sâu sắc về hai điều này trong suốt thời gian cơn bĩ cực đè nặng lên tôi. Thứ nhất là vì sau khi được giải cứu khỏi cơn cám dỗ trước đó, tôi đã không tiếp tục cầu nguyện xin Thiên Chúa gìn giữ mình tránh xa những cơn cám dỗ sắp tới. Dẫu tôi có thể khẳng định một cách chân thực rằng linh hồn mình rất siêng năng cầu nguyện trước khi thử thách này ập đến, nhưng khi ấy tôi chỉ cầu nguyện – hoặc tối đa là chủ yếu cầu nguyện – cho việc dời đi những rắc rối hiện tại và được bày tỏ tươi mới về tình yêu của Ngài trong Đấng Christ. Sau này tôi nhận ra điều đó vẫn chưa đủ; lẽ ra tôi phải cầu nguyện để xin Thiên Chúa vĩ đại gìn giữ mình tránh khỏi cái ác sắp đến.

Tôi đã nhận thức sâu sắc về điều này qua lời cầu nguyện của vị thánh Đa-vít – người dù đang hưởng ơn phước hiện tại, vẫn cầu nguyện xin Thiên Chúa kiềm chế bản thân khỏi tội lỗi và cơn cám dỗ trong tương lai. "Khi ấy," ông nói, "tôi sẽ được trọn vẹn và vô tội trước trọng tội" (Thi-thiên xix. 13). Chính câu nói này đã trêu ngươi và kết án tôi xuyên suốt cơn cám dỗ kéo dài dằng dặc này.

Lại có một câu nói khác cũng kết án tôi không thương tiếc vì sự ngu ngốc khi lơ là bổn phận này: Hê-bơ-rơ iv. 16, "Vậy chúng ta hãy mạnh dạn đến gần ngai ân điển, để nhận được lòng thương xót và tìm thấy ân điển giúp đỡ đúng lúc cần thiết." Tôi đã không làm điều đó, và do đó bị phó mặc để phạm tội và ngã quỷ, y theo lời được chép: "Hãy tỉnh thức và cầu nguyện kẻo các ngươi sa vào chước cám dỗ." Và quả thực, chính điều này cho đến ngày nay vẫn mang một sức nặng và sự kính sợ lớn lao trong tôi, đến mức khi đến trước mặt Chúa, tôi không dám đứng dậy khỏi đầu gối cho đến khi van xin Ngài ban sự trợ giúp và lòng thương xót chống lại những cơn cám dỗ sắp tới. Hỡi người đọc, tôi nài xin bạn hãy rút kinh nghiệm từ sự sơ suất của tôi, tránh xa những nỗi thống khổ mà tôi từng phải cắn răng chịu đựng qua từng ngày, từng tháng, từng năm trời trong nước mắt.

Một nguyên nhân khác dẫn đến cơn cám dỗ này là vì tôi đã thử thách Thiên Chúa; và tôi đã làm điều đó theo cách này: Có một thời điểm nọ, vợ tôi đang mang thai lớn, và khi chưa đến ngày sinh nở, những cơn đau quằn quại của người sắp sinh bỗng dội lên dữ dội trong người nàng, hệt như nàng sắp sửa lâm bồn và sinh non ngay lập tức. Đúng vào thời điểm này, tôi lại đang bị cám dỗ dữ dội bởi việc chất vấn sự tồn tại của Thiên Chúa; thế nên, trong lúc vợ đang nằm rên rỉ bên cạnh, tôi thầm nhủ – với một sự kín đáo tối đa có thể, tự suy nghĩ trong tim: "Lạy Chúa, nếu Ngài bây giờ cất đi nỗi thống khổ bi đát này khỏi vợ con, và khiến nàng không còn bị nó hành hạ trong đêm nay nữa (lúc đó những cơn đau đang kịch liệt), thì con sẽ biết rằng Ngài thấu thấu cả những suy nghĩ thầm kín nhất trong tim."

Tôi vừa thầm nghĩ trong lòng như thế thì những cơn đau của nàng lập tức biến mất; nàng chìm vào một giấc ngủ sâu và cứ thế ngủ đến sáng hôm sau. Tôi vô cùng kinh ngạc, chẳng hiểu chuyện gì đang xảy ra. Sau khi nằm thức một lúc lâu và không còn nghe thấy tiếng rên rỉ nào nữa, tôi cũng chìm vào giấc ngủ. Sáng hôm sau tỉnh dậy, những gì mình thầm ước đêm qua lại hiện về trong đầu, cùng với việc Thiên Chúa đã cho tôi thấy Ngài thấu hiểu những suy nghĩ thầm kín – một cú sốc lớn khiến tôi bàng hoàng suốt mấy tuần lễ sau đó.

Và rồi, khoảng một năm rưỡi sau, ý nghĩ vô đạo đức tồi tệ mà tôi từng nhắc đến lại lướt qua cái tâm trí đồi bại này – ý nghĩ: "Cứ để Đấng Christ đi nếu muốn." Thế nên, khi tôi sụp đổ dưới gánh nặng tội lỗi vì chuyện đó, ký ức về ý nghĩ trước kia cùng hậu quả của nó lại dội ngược về với một thái độ quở trách: "Giờ thì ngươi thấy Thiên Chúa thực sự thấu hiểu những suy nghĩ thầm kín trong tim rồi chứ!"

Đi kèm với đó, những phân đoạn liên quan đến sự tương tác giữa Thiên Chúa và tôi tớ của Ngài là Ghê-đê-ôn lại giáng xuống tâm linh tôi: Vì Ghê-đê-ôn đã thử thách Thiên Chúa bằng tấm lông cừu ướt và khô – lẽ ra ông nên tin cậy và mạo hiểm vào lời Ngài – nên sau đó Thiên Chúa đã thử thách ông bằng cách sai ông đối đầu với vô số kẻ thù vô kể mà xét về mặt bề ngoài hoàn toàn chẳng có lấy một chút sức mạnh hay sự hỗ trợ nào (Quan án vi. 7). Ngài đã đối xử với tôi hệt như thế, và điều đó hoàn toàn công bằng, bởi vì lẽ ra tôi phải tin cậy lời Ngài thay vì đặt điều kiện "nếu" lên sự toàn tri của Thiên Chúa.

Giờ đây, để kể cho bạn nghe đôi điều về những lợi ích mà tôi thu nhặt được từ cơn cám dỗ này: Thứ nhất, nhờ nó mà linh hồn tôi liên tục cảm nhận được một cách tuyệt vời về phước hạnh cùng sự vinh hiển của Thiên Chúa và người Con yêu dấu của Ngài. Trong cơn cám dỗ trước đó, linh hồn tôi bị bấn loạn bởi sự vô tín, sự báng bổ, sự chai lì trong tim, những câu hỏi về sự tồn tại của Thiên Chúa, Đấng Christ, tính chân thực của Kinh Thánh cùng sự chắc chắn của thế giới mai sau – ý tôi là lúc đó tôi bị tấn công và tra tấn bởi chủ nghĩa vô thần. Nhưng giờ đây tình thế đã khác: Thiên Chúa và Đấng Christ hiện diện liên tục trước mặt tôi, không phải dưới góc độ an ủi, mà dưới góc độ kinh hoàng và khiếp đảm tột độ. Vẻ vinh hiển của sự thánh thiện từ Thiên Chúa vào thời điểm đó bẻ vụn tôi ra thành trăm mảnh; còn tình yêu cùng sự trắc ẩn của Đấng Christ bóp nghẹt tôi như trên giá tra tấn, bởi vì tôi không thể nhìn nhận Ngài dưới góc độ nào khác ngoài một Đấng Christ đã bị đánh mất và ruồng bỏ – ký ức về điều đó tựa như tiếng xương cốt liên tục bị bẻ gãy bên trong.

Kinh Thánh cũng trở thành những điều kỳ diệu đối với tôi; tôi nhận thấy tính xác thực và chân lý của chúng chính là chìa khóa mở cửa vương quốc thiên đàng. Những ai được Kinh Thánh ưu ái sẽ được thừa hưởng sự phước hạnh, còn những ai bị Kinh Thánh chống đối và kết án sẽ phải vĩnh viễn diệt vong. Ôi, câu nói này: "Vì Kinh Thánh không thể bị phế bỏ," xé toạc màng tim tôi; và câu kia cũng vậy: "Tội lỗi ai mà các ngươi tha, thì sẽ được tha; tội lỗi ai mà các ngươi cầm giữ, thì sẽ bị cầm giữ." Giờ đây, tôi thấy các sứ đồ chính là các trưởng lão của thành ẩn náu (Giô-suê xx. 4). Những kẻ họ chấp nhận sẽ được đón nhận vào sự sống, còn những kẻ bị họ khép cửa từ chối sẽ phải chết dưới tay kẻ báo thù máu.

Ôi! Chỉ một câu Kinh Thánh cũng đủ làm tâm trí tôi đau đớn và kinh hoàng hơn – ý tôi là những câu đứng chống lại tôi (mà đôi khi tôi tưởng tất cả đều như thế) – nhiều hơn, tôi nói vậy, so với một đội quân bốn mươi nghìn người kéo đến tấn công tôi. Khốn cho kẻ nào bị Kinh Thánh chống lại!

Chính nhờ cơn cám dỗ này mà tôi được cho thấy sâu sắc hơn về bản chất của những lời hứa so với trước kia; bởi vì khi nằm run rẩy dưới bàn tay quyền năng của Thiên Chúa, liên tục bị xé toạc bởi sấm sét từ công lý của Ngài, điều đó thúc đẩy tôi với một trái tim cẩn trọng và đôi mắt tỉnh táo, cùng sự sợ hãi lớn lao, lật giở từng trang giấy, cẩn thận – kèm theo sự run rẩy – xem xét từng câu chữ cùng lực đẩy và phạm vi tự nhiên của chúng.

Cũng nhờ cơn cám dỗ này mà tôi được kìm hãm khỏi thói quen ngu ngốc trước kia là phớt lờ lời hứa mỗi khi thấy nó xuất hiện trong đầu; bởi vì giờ đây, dẫu không thể mút mát sự an ủi và ngọt ngào từ lời hứa như những lúc khác, nhưng giống như một kẻ đang chìm nghỉm, tôi bấu víu vào bất cứ thứ gì mình nhìn thấy. Trước kia, tôi nghĩ mình không được quyền đụng đến lời hứa trừ khi cảm nhận được sự an ủi của nó, nhưng giờ đây không phải lúc để làm thế; kẻ báo thù máu đang rượt đuổi quá gắt gao.

Thế nên, lúc bấy giờ tôi mừng rỡ bấu lấy câu nói đó dẫu vẫn sợ rằng mình chẳng có căn cứ hay quyền hạn nào để nhận vơ; thậm chí dám lao mình vào lòng lời hứa dẫu vẫn nơm nớp lo sợ nó khép cửa từ chối mình. Giờ đây, tôi cũng cố gắng đón nhận lời Chúa y nguyên cách Ngài ban bố, không kìm hãm lực đẩy tự nhiên của bất kỳ âm tiết nào trong đó. Ôi, lúc bấy giờ tôi nhìn thấy gì trong chương 6 đầy phước hạnh của sách Giăng: "Và kẻ đến cùng Ta, Ta sẽ chẳng bỏ ra ngoài đâu" (Giăng vi. 37). Giờ đây, tôi bắt đầu suy ngẫm rằng Thiên Chúa sở hữu một cái miệng lớn hơn để phantruyền so với trái tim tôi để lĩnh hội; tôi cũng tự nhủ rằng Ngài không thốt ra những lời đó trong sự vội vã hay một cơn nóng giận thiếu suy nghĩ, mà bằng sự khôn ngoan và phán đoán vô hạn, trong sự chân thật và thành tín tuyệt đối (II Sa-lô-môn iii. 28).

Trong những ngày đó, giữa lúc đau đớn cùng cực, tôi thường lao mình về phía lời hứa (hệt như những con ngựa lội xuống vùng đất cứng dù đang ngập trong bùn lầy); đi đến kết luận (dù gần như mất trí vì sợ hãi) rằng: "Ta sẽ nương náu và nghỉ ngơi vào đây, còn việc thực hiện nó hãy để cho vị Thiên Chúa trên thiên đàng – Đấng đã tạo ra nó – lo liệu." Ôi, trái tim tôi đã phải vật lộn biết bao phen với Sa-tan vì chương 6 tuyệt vời của sách Giăng! Lúc bấy giờ, tôi không chủ yếu tìm kiếm sự an ủi như những lúc khác (dẫu ôi, sự an ủi đó đáng hoan nghênh làm sao!); nhưng lúc này, một từ, chỉ một từ để linh hồn mệt mỏi nương cựa vào để không chìm nghỉm vĩnh viễn, đó mới là thứ tôi săn lùng.

Vâng, thường thì khi đang tiến về phía lời hứa, tôi có cảm giác như Thiên Chúa sắp vĩnh viễn từ chối linh hồn mình; tôi thường như đang đâm đầu vào mũi giáo, như thể Thiên Chúa đang đẩy lùi tôi ra xa bằng một thanh gươm lửa. Khi ấy, tôi lại nhớ đến Ê-x-tê – người dám liều mình diện kiến nhà vua trái luật pháp (Ê-x-tê iv. 16). Tôi cũng nghĩ đến các đầy tớ của Bê-hê-đát, những kẻ mang thòng lọng trên cổ đến xin thương xót kẻ thù (I Vua xx. 31, v.v.). Người phụ nữ Ca-na-an không chùn bước dẫu bị Đấng Christ gọi là chó (Ma-thi-ơ xv. 22, v.v.), và người đàn ông đi mượn bánh lúc nửa đêm (Lu-ca xi. 5–8, v.v.) cũng là những nguồn khích lệ lớn lao cho tôi.

Chưa bao giờ tôi nhìn thấy những đỉnh cao và vực sâu trong ân điển, tình yêu và lòng thương xót rõ nét như sau cơn cám dỗ này; những tội lỗi lớn lao rút tỉa lấy ơn vĩ đại; và nơi nào sự cáo trách trở nên kinh hoàng và dữ dội nhất, thì lòng thương xót của Thiên Chúa trong Đấng Christ – khi được bày tỏ cho linh hồn – lại càng hiện ra cao cả và uy quyền hơn hết. Khi Gióp bước qua khỏi cảnh giam cầm, ông nhận được gấp đôi so với trước kia (Gióp xlii. 10). Chúc tụng Thiên Chúa vì Chúa Giê-xu Christ, Chúa chúng ta. Tôi có thể đưa ra nhiều quan sát khác ở đây, nhưng vì muốn ngắn gọn nên tôi xin phép bỏ qua; và tôi cầu nguyện xin Thiên Chúa dùng những tổn thương của mình để khiến người khác sợ hãi việc phạm tội, kẻo họ cũng phải gánh lấy cái ách bằng sắt hệt như tôi.

Tôi từng có hai hoặc ba lần – vào thời điểm hoặc xung quanh thời điểm được giải cứu khỏi cơn cám dỗ này – những nhận thức kỳ lạ về ơn điển của Thiên Chúa, đến mức tôi khó lòng chịu đựng nổi; nó vượt mức kinh ngạc khi nghĩ rằng nó có thể chạm đến mình. Tôi nghĩ rằng giả sử cảm giác đó lưu lại lâu trên người, nó sẽ khiến tôi không tài nào làm nổi việc gì.

Giờ đây, tôi xin tiếp tục thuật lại những cách thức xử lý khác của Thiên Chúa với mình trong các thời điểm khác nhau, cũng như những cơn cám dỗ tôi từng đối mặt. Tôi sẽ bắt đầu với những gì mình gặp phải khi lần đầu tiên gia nhập hội thánh của Thiên Chúa ở Bedford. Sau khi trình bày với hội thánh rằng nguyện vọng của mình là được bước đi trong trật tự và các nghi lễ của Đấng Christ cùng họ, và đã được họ chấp thuận: trong lúc suy ngẫm về nghi lễ phước hạnh của Đấng Christ – bữa tiệc cuối cùng của Ngài với các môn đồ trước khi chịu chết – câu kinh thánh "Hãy làm điều này để nhớ đến Ta" (Lu-ca xxii. 19) đã trở thành một lời vô cùng quý giá đối với tôi. Bởi vì qua đó, Thiên Chúa đã giáng xuống cõi lương tâm tôi với sự mặc khải về cái chết của Ngài vì tội lỗi tôi; và như tôi cảm nhận lúc bấy giờ, Ngài như đang dìm tôi vào năng quyền của chính điều đó. Nhưng hỡi ôi, tôi chưa tham gia nghi lễ ấy được bao lâu thì những cơn cám dỗ vô cùng dữ dội và tồi tệ lại bủa vây tôi tại đó: Cả việc báng bổ nghi lễ lẫn ước muốn những điều chết chóc giáng xuống những kẻ đang ăn uống ở đó. Để không bao giờ phạm tội đồng tình với những ý nghĩ vô đạo đức và đáng sợ này, tôi bị buộc phải liên tục cúi đầu cầu nguyện suốt thời gian ấy để xin Thiên Chúa giữ gìn mình khỏi những lời báng bổ, cũng như kêu xin Ngài ban phước cho bánh và chén khi chúng được truyền từ miệng người này sang miệng người khác. Nguyên nhân của cơn cám dỗ này, sau này ngẫm lại, tôi cho rằng vì tôi đã không tiếp cận nó với sự kính trọng đáng có ngay từ đầu.

Cứ thế, tôi tiếp tục sống trong ba phần tư năm mà chẳng có lấy một phút bình yên hay dễ chịu; nhưng cuối cùng, Thiên Chúa lại giáng xuống linh hồn tôi với chính phân đoạn kinh thánh từng viếng thăm tôi trước kia. Và kể từ đó, tôi thường cảm thấy rất bình an và thoải mái khi tham gia nghi lễ phước hạnh này; tôi tin rằng mình đã phân định được thân thể của Đấng Christ bị bẻ gãy vì tội lỗi tôi, và huyết báu của Ngài đã được đổ ra vì những vi phạm của mình.

Có một dạo, tôi có triệu chứng chím vào bệnh lao phổi, và khi mùa xuân đến, tôi đột ngột bị quật ngã dữ dội với thể trạng suy kiệt trầm trọng, đến mức nghĩ rằng mình không sống nổi. Lúc bấy giờ, tôi lại bắt đầu dấn thân vào một cuộc kiểm tra nghiêm túc về trạng thái cùng tình trạng tương lai của mình, cũng như những bằng chứng của tôi về thế giới phước hạnh mai sau; bởi vì – tạ ơn danh Chúa – thông lệ thường ngày của tôi, đặc biệt trong những ngày hoạn nạn, là luôn nỗ lực giữ cho mối quan hệ của mình với sự sống mai sau được sáng tỏ trước mắt.

Nhưng tôi vừa mới bắt đầu nhớ lại những trải nghiệm trước kia về lòng tốt của Thiên Chúa dành cho linh hồn mình, thì vô số tội lỗi và vi phạm lại thi nhau tràn vào tâm trí; trong số đó, những điều gây tổn thương nhất cho tôi lúc bấy giờ là: Sự nguội lạnh, trì trệ và lạnh lẽo trong các bổn phận thánh; sự lang thang của tâm trí, sự mệt mỏi trong mọi việc tốt lành; sự thiếu vắng tình yêu dành cho Thiên Chúa, đường lối và dân sự của Ngài – đi kèm với câu hỏi chốt hạ ở cuối: "Đây có phải là hoa trái của Cơ Đốc giáo không? Đây có phải là dấu hiệu của một con người được ban phước không?"

Trước nhận thức về những điều này, bệnh tật của tôi như nhân lên gấp đôi; bởi vì giờ đây tôi mắc bệnh ở bề trong, linh hồn bị bóp nghẹt bởi tội lỗi. Những trải nghiệm trước kia về lòng tốt của Thiên Chúa bỗng bay biến khỏi tâm trí, bị che khuất hệt như chưa từng tồn tại hay được nhìn thấy. Linh hồn tôi bị bóp nghẹt giữa hai suy nghĩ: Sống thì không được, mà chết thì không dám. Lúc bấy giờ, tinh thần tôi suy sụp và buông xuôi tất cả, đinh ninh rằng mọi thứ đã mất. Nhưng trong lúc đang lang thang trong nhà hệt như một kẻ ở trong hoàn cảnh bi đát nhất, câu kinh thánh này đã chộp lấy trái tim tôi: "Được xưng công bình cách nhưng không bởi ơn điển Ngài, nhờ sự chuộc tội trong Đấng Christ Giê-xu" (Rô-ma iii. 24). Ôi, một cú xoay chuyển ngoạn mục làm sao!

Lúc bấy giờ, tôi giống như một kẻ vừa tỉnh dậy sau một giấc ngủ và giấc mơ đầy rắc rối; lắng nghe câu nói thiên thượng này, tôi ngỡ như nó đang được giải nghĩa cho mình thế này: "Hỡi tội nhân, ngươi tưởng rằng vì tội lỗi và sự yếu đuối của mình mà Ta không thể cứu linh hồn ngươi ư? Nhưng kìa, Con Ta đang ở bên Ta, và Ta nhìn vào Ngài chứ không nhìn vào ngươi, và sẽ đối xử với ngươi chiếu theo sự hài lòng của Ta đối với Ngài." Ngay lập tức, tâm trí tôi trở nên nhẹ nhõm, được cho hiểu rằng Thiên Chúa có thể xưng công bình cho một tội nhân bất cứ lúc nào: Chỉ cần Ngài nhìn vào Đấng Christ và quy impute công trạng của Ngài cho chúng ta, là công việc được hoàn tất ngay lập tức.

Và trong lúc đang ngẩn ngơ suy ngẫm, phân đoạn kinh thánh đó cũng giáng xuống linh hồn tôi với sức mạnh vô cùng to lớn: "Chẳng phải bởi những việc công bình chúng ta đã làm, nhưng chiếu theo lòng thương xót Ngài mà Ngài đã cứu chúng ta, v.v." (II Ti-mô-thê i. 9; Tít iii. 5). Lúc bấy giờ, tôi được cất lên cao, thấy mình nằm trong vòng tay của ơn điển và lòng thương xót; và dẫu trước kia từng sợ hãi khi nghĩ đến giờ phút lâm, thì giờ đây tôi lại kêu lên: "Hãy để tôi chết!" Giờ đây, cái chết trở nên đáng yêu và tốt đẹp trong mắt tôi, bởi tôi thấy chúng ta chẳng bao giờ thực sự sống cho đến khi bước sang thế giới bên kia. Ôi, tôi thầm nghĩ, cuộc sống này chỉ là một giấc ngủ so với thế giới vinh hiển bên trên. Cũng vào thời điểm đó, tôi thấu hiểu sâu sắc hơn bao giờ hết những từ này trong Rô-ma viii. 17 – "Những người thừa kế của Thiên Chúa" – hơn bất kỳ khả năng diễn tả nào khi còn sống trong thế gian này: Những người thừa kế của Thiên Chúa! Chính Thiên Chúa là phần sản nghiệp của các thánh đồ. Tôi nhìn thấy điều đó và kinh ngạc, nhưng chẳng thể kể cho bạn nghe những gì mình đã thấy.

Lại có lần khác, khi đang ốm đau yếu đuối nặng, kẻ cám dỗ lại kịch liệt bủa vây tôi (vì tôi nhận thấy hắn rất thích tấn công linh hồn khi nó bắt đầu tiến gần đến ngôi mộ, đó là cơ hội của hắn): Hắn tìm cách che khuất khỏi tôi những trải nghiệm trước kia về lòng tốt của Thiên Chúa; đồng thời bày ra trước mắt sự kinh hoàng của cái chết cùng sự phán xét của Thiên Chúa, đến mức vào thời điểm đó – qua nỗi sợ hãi sẽ lỡ bước vĩnh viễn (nếu bây giờ chết) – tôi hệt như một thây ma trước khi cái chết kịp đến, cảm nhận rõ bản thân đang lao xuống vực sâu. Tôi thầm nghĩ: "Chẳng có con đường nào khác, chắc chắn phải xuống hỏa ngục rồi." Nhưng kìa, ngay giữa những nỗi sợ hãi đó, hình ảnh các thiên sứ cõng La-xa-rơ vào lòng Áp-ra-ham bỗng chốc phi thân vào tôi – hệt như muốn nói: Số phận ngươi khi rời khỏi thế gian này cũng sẽ y như thế. Điều này làm tinh thần tôi hồi sinh ngọt ngào, giúp tôi hy vọng nơi Thiên Chúa. Sau khi ngẫm nghĩ chuyện đó trong sự an ủi một lúc, câu nói này giáng xuống tâm trí với sức nặng ngàn cân: "Hỡi sự chết, cái nọc của ngươi ở đâu? Hỡi âm phủ, sự đắc thắng của ngươi ở cả đâu?" (I Cô-rinh-tô xv. 55). Ngay lập tức, cả thể xác lẫn tâm trí tôi đều trở nên khỏe mạnh trở lại, bệnh tật tan biến ngay lập tức, và tôi lại bước đi một cách thoải mái trong công việc của Thiên Chúa.

Lại có lần khác, dẫu vừa mới trước đó tinh thần hãy còn ngon ngọt và tươi tắn, bỗng nhiên một đám mây đen kịt giáng xuống người tôi, che khuất hoàn toàn những điều thuộc về Thiên Chúa và Đấng Christ đến mức tôi ngỡ như mình chưa từng thấy hay biết gì về chúng trong đời. Tâm hồn tôi bị cuốn phăng đi bởi một thái độ vô cảm, trơ lì đến mức tôi không thể cảm nhận linh hồn mình nhúc nhích hay hướng về ơn điển và sự sống bởi Đấng Christ; tôi hệt như bị gãy xương hông, hoặc đôi tay đôi chân bị trói chặt bởi xiềng xích. Cùng lúc đó, thể xác tôi cũng bắt đầu yếu đuối, làm cho nỗi thống khổ càng thêm nặng nề và khó chịu.

Sau khi chìm trong tình trạng đó chừng ba bốn ngày, trong lúc đang ngồi bên lò sưởi, tôi đột ngột cảm thấy câu này vang lên trong tim: "Ta phải đến với Đấng Christ." Ngay lập tức, bóng tối và chủ nghĩa vô thần trước kia bay biến, những điều phước hạnh trên thiên đàng hiện ra trước mắt. Bị bất ngờ bởi cú sốc này, tôi thốt lên với vợ: "Này mình, có câu kinh thánh nào thế này không – 'Ta phải đến với Đấng Christ'?" Nàng đáp không biết; thế nên tôi tiếp tục ngồi ngẫm nghĩ xem mình có nhớ nổi một phân đoạn nào như thế không. Chưa ngồi quá hai ba phút thì câu này bỗng vọt vào: "Và đến cùng muôn vàn thiên sứ"; đồng thời chương 12 sách Hê-bơ-rơ, bàn về núi Si-on, hiện ra trước mắt (Hê-bơ-rơ xii. 22–24).

Rồi tôi vui mừng kể cho vợ nghe: "Ôi, bây giờ tôi biết rồi, tôi biết rồi!" Đêm hôm đó thực sự là một đêm tuyệt vời đối với tôi, chẳng có mấy đêm tuyệt bằng. Tôi khao khát bầu bạn với dân sự Thiên Chúa để có thể chia sẻ những gì Ngài vừa bày tỏ cho mình. Đấng Christ trở thành một Đấng vô cùng quý giá đối với linh hồn tôi đêm hôm đó; tôi khó lòng nằm yên trên giường vì niềm vui, sự bình an và sự khải hoàn thông qua Đấng Christ. Sự vinh hiển lớn lao này không kéo dài cho đến sáng, nhưng chương 12 sách Hê-bơ-rơ (Hê-bơ-rơ xii. 22, 23) vẫn tiếp tục là một phân đoạn phước hạnh cho tôi suốt nhiều ngày liền sau đó.

Những lời ấy như sau: "Nhưng các ngươi đã đến núi Si-on, đến thành của Thiên Chúa hằng sống, tức Giê-ru-sa-lem trên trời, đến cùng muôn vàn thiên sứ, đến hội chung và hội thánh của những con cái đầu lòng đã được ghi tên trên trời, đến cùng Thiên Chúa – Đấng phán xét của mọi người, đến cùng linh hồn của những người công bình đã được trọn vẹn, và đến cùng Đấng Trung Bảo của giao ước mới – tức Giê-xu, cùng huyết rưới vốn nói những điều tốt đẹp hơn máu của A-bên." Thông qua câu kinh thánh phước hạnh này, Chúa đã dẫn dắt tôi đi qua đi lại: Từ từ này sang từ khác, và cho thấy sự vinh hiển tuyệt vời trong từng từ một. Những từ ấy cũng thường xuyên trở thành nguồn giải khát lớn lao cho tâm linh tôi kể từ thời điểm đó. Chúc tụng Thiên Chúa vì đã thương xót tôi.