Khi Thẩm An mới quen biết Triệu Trọng Trâm, hắn vẫn còn là một đứa trẻ nghịch ngợm, dẫn theo Dương Mạt chạy khắp thế gian.
Theo sự thay đổi của thế cục trong ngoài cung, đứa trẻ này cũng dần hiểu chuyện, dần trưởng thành hơn.
Triệu Doãn Nhượng tuổi già sức yếu, Triệu Tông Thực tinh thần suy sụp, trong phủ Quận vương rộng lớn, Triệu Trọng Trâm buộc phải đứng ra, chia sẻ nỗi lo cho người tổ phụ yêu thương mình.
Triệu Trinh đang quan sát cậu, khẽ gật đầu.
Đế vương, loại tồn tại này, rất nhiều lúc không phải nhìn ngươi có năng lực lớn bao nhiêu, mà phần lớn phải xem thái độ của ngươi.
Thái độ quyết định tất cả!
Thái độ của Triệu Trọng Trâm rất nghiêm túc, cậu chăm chú nói lên suy nghĩ của mình, không dùng từ ngữ hoa mỹ, chỉ dùng hai chữ "sống" đơn giản nhất để hình dung cuộc sống của tầng lớp bách tính dưới đáy xã hội.
Không hoa mỹ, nhưng lại khiến cho đế vương và các vị tể phụ phải chấn động.
Họ đang nhìn thiếu niên tông thất này, nhìn cậu nghiêm sắc mặt nói ra những phát hiện của mình.
"Ngươi..." Triệu Trinh cảm thấy như nhìn thấy một chút bóng dáng của bản thân năm xưa.
Thế nhưng năm xưa ông làm gì có được sự tự do như vậy, có thể tùy ý rời cung đi ngao du.
Ông thậm chí còn có chút ghen tị, "Bách tính vì sao khổ?"
Nếu như nói lúc trước chỉ là món khai vị, thì bây giờ chính là đại tiệc đã lên bàn. Các vị tể phụ lập tức chỉnh đốn tinh thần.
Triệu Trọng Trâm không chút do dự, nói: "Bách tính khổ, là ở tại sưu thuế."
Sưu thuế là một đề tài nhạy cảm, Triệu Tông Giáng đã né tránh đề tài này, còn Triệu Trọng Trâm lại chọn cách đối mặt với nó.
Trong mắt Phú Bật lộ rõ vẻ tò mò, ông muốn biết Triệu Trọng Trâm là kẻ không biết nên không sợ, hay là... đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Triệu Trinh cũng rất tò mò, nên hỏi: "Có thể giải quyết không? Giải quyết thế nào?"
Đề tài này quá lớn, đừng nói là Triệu Trọng Trâm, ngay cả các vị tể phụ cũng chỉ đành bó tay.
Phú Bật khẽ mỉm cười, cảm thấy câu hỏi này của Quan gia có chút quá đáng. Nhưng ông cũng muốn xem phản ứng của Triệu Trọng Trâm.
Không trả lời được, hay là hoảng loạn mơ hồ... đây chính là lúc khảo nghiệm khí độ.
Mà đế vương, những thứ khác không cần cũng được, nhưng khí độ thì không thể thiếu.
Triệu Trọng Trâm suy nghĩ một chút, nói: "Sưu thuế nằm ở chừng mực, chừng mực sưu thuế của Đại Tống, thần cho rằng vẫn nên lấy việc bách tính có thể... có thể sống sót làm chuẩn."
Lời này nhìn qua thì như đang cảm thông cho đám quân thần này, nhưng lại giống như một cái tát, đánh cho mặt họ đau rát.
Bách tính chỉ cần sống là được. Còn các người thì sao?
Phú Bật đang nhìn Triệu Trọng Trâm, muốn nhìn ra xem cậu có phải cố ý mỉa mai hay không.
Chỉ cần sống thôi sao! Yêu cầu này cao lắm ư?
Triệu Trinh cảm thấy mặt hơi nóng lên, "Ngoài sưu thuế ra thì sao?"
Chi tiêu của Đại Tống quá lớn, lớn đến mức Triệu Trinh không dám cắt giảm sưu thuế. Mỗi lần tế Giao ông đều nói muốn giảm thuế, nhưng sau đó, các vị tể phụ chỉ cần bảo ông rằng, một khi đã giảm thuế thì Đại Tống sẽ không sống nổi, mọi sự nhân từ của ông đều chỉ đành bất lực tan biến.
Cho nên ông đã vô số lần nói muốn giảm thuế, nhưng cuối cùng đều chỉ có thể dừng lại trên đầu môi, Đại Tống này vẫn y như cũ.
Triệu Trọng Trâm có chút thất vọng, cậu nhớ tới lời của Thẩm An.
Từ từ thôi, chúng ta còn trẻ, không vội. Cách tân chưa bao giờ là chuyện đơn giản, vọng tưởng một sớm một chiều có hiệu quả, thì không phải là ngây thơ thì chính là có ý đồ khác.
Cậu nén nỗi tiếc nuối trong lòng, nói: "Còn nữa chính là quan lại địa phương, lần này thần đi xuống mới biết, hóa ra ngoài sưu thuế ra, sự tham lam của quan lại địa phương càng là đổ thêm dầu vào lửa..."
"Còn gì nữa?" Triệu Trinh dần dần vui mừng hơn.
Thiếu niên này lại có được kiến thức bực này sao? Nhưng ông lại lo lắng đây là sự dạy bảo của Thẩm An, hoặc là của người khác, cho nên không nhịn được mà hỏi tiếp.
Phú Bật cảm thấy thế là đủ rồi, Triệu Trọng Trâm có thể nói ra được những điều này đã là rất hiếm có. Nhưng ông cũng đang nhìn Thẩm An.
Việc này là do ngươi giật dây sau lưng phải không?
"Còn nữa chính là... bách tính rất khổ, quan lại rất xảo quyệt, Quan gia... Quan gia anh minh."
Phụt! Khi mọi người đang nghiêm túc, thì tiếng cười như tiếng đánh rắm này đã phá vỡ bầu không khí đó.
Trần Trung Hành bịt miệng mình lại, nhìn những ánh mắt kia, không khỏi cảm thấy chỗ trĩ lại đau nhói.
Ánh mắt Triệu Trinh không mấy thiện cảm, chậm rãi dời khỏi người Trần Trung Hành.
Tên này tuy có chút nịnh hót, nhưng làm việc biết chừng mực, hơn nữa... hơn nữa trẫm là người hoài cựu a!
Triệu Trinh quyết định tha cho hắn một lần, nhưng vừa quay mặt đi, đã nhìn thấy các vị tể phụ đang nhịn cười.
Vừa nãy còn nặng nề, mọi người đều cảm thấy Triệu Trọng Trâm là một thiếu niên tốt biết lo cho nước cho dân, vậy mà cậu đột nhiên lại nịnh nọt một câu, nói cái gì mà Quan gia anh minh.
Cú ngoặt này quá nhanh, khiến người ta không nhịn được cười.
Triệu Trinh cũng cười, nói: "Ngàn năm qua bách tính đều khổ, người làm chính sự chỉ cần nghĩ cách làm cho cuộc sống khổ cực của họ dễ thở hơn một chút là được rồi, nếu như ai ai cũng có cuộc sống tốt đẹp, thì phải cần bao nhiêu tiền lương?"
Phú Bật tán thưởng: "Tài phú trong thiên hạ phần lớn có định số, bách tính nhiều lên, thì trong triều đình sẽ ít đi, cho nên cần phải tiết lưu..."
Ông bắt đầu trình bày lý luận kinh tế của mình, Triệu Trọng Trâm không khỏi ngơ ngác: "Phú tướng, tài phú thiên hạ sao có thể có định số được?"
Phú Bật cau mày nói: "Vật chất trong thiên hạ chỉ có ngần ấy, sao lại không phải là có định số?"
Triệu Trọng Trâm lắc đầu nói: "Không đúng, điều này không đúng. Dám hỏi Phú tướng, tài phú đến từ đâu?"
Ồ! Triệu Trinh không khỏi bật cười, Hàn Kỳ và Tăng Công Lượng cũng cười theo.
Phú Bật lão luyện đến mức nào, ngươi vậy mà lại muốn tranh biện với ông ấy...
Triệu Trinh ra hiệu cho Thẩm An, ý bảo hắn ngăn Triệu Trọng Trâm lại.
Thiếu niên này vẫn rất khá, ít nhất không hề qua loa lấy lệ, mà là tự mình đi hoàn thành nhiệm vụ trải nghiệm dân tình.
Người của Hoàng Thành Ty vẫn luôn báo cáo từng cử động của Triệu Trọng Trâm ở ngoài thành, rất chi tiết.
Thiếu niên kia rất nghiêm túc.
Triệu Trinh lại thích thiếu niên nghiêm túc, điều này sẽ khiến ông quên đi tình cảnh hằng ngày phải ở cùng một đám cáo già.
Cho nên ông mới có thể dung túng cho những lời mô tả như du ký của Triệu Trọng Trâm lúc trước.
Chính vì sự dung túng trước đó, mới đổi lại được niềm vui lúc này.
Thiếu niên này rất khá, chỉ là có chút ép người quá đáng, tính cách này không biết giống ai.
Ông lại liếc nhìn Thẩm An một cái, nhớ tới ‘chiến tích’ của tên này trong triều, không khỏi thầm than khổ.
Nếu như học được thói ghét cái ác như kẻ thù của Thẩm An, thì Triệu Trọng Trâm sau này sợ là chẳng có ngày lành đâu!
Phú Bật cũng thấy buồn cười, bèn nói: "Tài phú đến từ ruộng đồng, đến từ mỏ quặng, những thứ này đại khái đều có con số, thay đổi tới lui cũng chỉ có ngần ấy, chẳng lẽ ngươi còn có thể biến ra tài phú sao?"
Đây là lý luận tài phú đang thịnh hành nhất lúc bấy giờ, Tư Mã Quang sùng bái nhất, và lấy đó làm căn cứ, đẩy mạnh lý luận "tài phú thiên hạ có định số" của mình.
Cái quái gì thế này, đây là đem vấn đề kinh tế triết học hóa rồi!
Thẩm An ôm trán, kết quả động tác hơi mạnh, vỗ ra tiếng động, thu hút sự chú ý của quân thần.
Triệu Trinh ho khan một tiếng, nói: "Ngươi có lời muốn nói?"
Đề tài này quá lớn, Triệu Trinh cảm thấy Triệu Trọng Trâm sẽ không trả lời được, thiếu niên khó tránh khỏi sẽ ngượng ngùng, nên chuẩn bị lôi Thẩm An ra làm lá chắn.
Đây là một loại vinh dự, trẫm tin tưởng ngươi mới để ngươi ra đỡ đạn.
Thẩm An ngứa ngáy muốn nhảy ra phun một tràng, nhưng cuối cùng lại chỉ đành nuối tiếc dập tắt ý nghĩ này.
Triệu Trọng Trâm có thể ứng phó được việc này.
Hắn không ra, Triệu Trinh và các vị tể phụ liền cho rằng hắn cảm thấy không tranh biện lại Phú Bật, nên dứt khoát giả ngu.
Nhân phẩm kẻ này không được rồi! Chẳng phải là thân với Triệu Trọng Trâm tới mức mặc chung một cái quần sao? Sao bây giờ lại thụt lùi rồi?
Kẻ này... thật là cặn bã mà!
Các vị tể phụ khẽ lắc đầu, Tiêu Thanh lại có chút kích động, thấp giọng nói: "Nghĩa khí của ngươi đâu rồi?"
Thẩm An mỉm cười, nụ cười này trong mắt Tiêu Thanh chính là chột dạ, thế là hắn liền đắc ý.
"Bệ hạ, tài phú thiên hạ xưa nay chưa bao giờ là định số."
Thần sắc Triệu Trọng Trâm nghiêm túc, cậu biết mỗi một câu nói lúc này của mình đều sẽ quyết định vận mệnh tương lai của phủ Quận vương.
Cậu muốn thận trọng, nhưng sâu thẳm trong lòng lại có một tiếng nói đang gào thét.
Chơi họ đi! Cho họ bẽ mặt đi!
Đây là một sự hưng phấn!
Sắc mặt Triệu Trọng Trâm bắt đầu đỏ lên.
Triệu Trinh đã thấy. Các vị tể phụ đã thấy. Tiêu Thanh cũng đã thấy.
Họ đều cho rằng đây là đỏ mặt vì quẫn bách.
Chỉ có Thẩm An biết, thiếu niên do mình dạy dỗ sắp sửa nổi điên rồi.
Hắn khẽ mỉm cười, sau khi liếc nhìn Triệu Trinh một cái, liền nhắm mắt lại, chỉ muốn dùng tai để lắng nghe thế giới này.
"Phú tướng, tài phú đến từ đất đai, đến từ sông ngòi, đến từ biển cả, nhưng tài phú cuối cùng lại đến từ con người."
Giọng của Triệu Trọng Trâm nghe có chút kích động, dường như là một đứa trẻ vừa phát hiện ra tài phú.
"Tài phú đến từ con người?" Phú Bật muốn cười, nhưng lại nén lại, ông phải giữ phong thái của Tướng quốc. Ngay sau đó một luồng uất khí dâng lên, khiến sắc mặt ông dần dần lạnh đi.
Ông lạnh nhạt nói: "Tài phú đến từ đất đai..."
Triệu Trọng Trâm không chút khách khí ngắt lời ông: "Nhưng tài phú lại là do con người tạo ra, cứ nói đến ruộng đất, không cày cấy thì làm gì có tài phú. Lại nói một mẫu đất lúc trước có thể sản xuất được bao nhiêu?"
Giọng cậu càng lúc càng cao vút, Thẩm An nheo mắt, mang theo nụ cười.
Cái gì gọi là tài phú có định số? Cái thứ chết tiệt này thuần túy chỉ là một mệnh đề triết học, mà các người không phải triết gia đúng không?
Một đám người nắm quyền cao nhất Đại Tống, vậy mà lại ôm một mệnh đề triết học mà đắc ý.
Lũ ngu xuẩn!
Thiếu niên ta dạy dỗ giống như một thanh lợi kiếm, sẽ đâm thủng trái tim già nua của các người.
Tay Triệu Trinh đặt trên đùi, chằm chằm nhìn Triệu Trọng Trâm, trong lòng luôn có một cảm giác chẳng lành.
Giống như cảm giác khi có người muốn quậy phá vậy. Cho nên ông liếc nhìn Thẩm An, thấy hắn nhếch môi cười, không khỏi giật thót trong lòng.
Tên này bình thản như vậy, rõ ràng chính là... muốn quậy phá a!
Mà khóe miệng Phú Bật cũng mang theo ý cười, thái độ rất nhẹ nhàng. Chẳng qua là ngụy biện mà thôi, lát nữa lão phu sẽ dạy dỗ tên nhóc này một chút, chỉ là chừng mực phải nắm chắc, không thể đả áp quá mức, tránh làm cho phía Triệu Tông Giáng khí thế tăng cao.
Đây chính là cân bằng, bài học bắt buộc của tể phụ. Khó thay! Ông đang thở dài.
"Khi tiên dân còn đao canh hỏa chủng, một mẫu đất có thể sản xuất được bao nhiêu?" Triệu Trọng Trâm ánh mắt sáng rực nói: "Khi đó có tơ lụa không? Có vải vóc không? Có thịnh cảnh như ngày nay không?"
Tăng Công Lượng chớp chớp mắt, cảm thấy đề tài này đã không thể trả lời được nữa.
Nhưng Phú Bật lại thong dong nói: "Tài phú có định số, ý nói là số lượng ruộng đất và mỏ quặng đều có định số."
Đất dưới chân chỉ có ngần ấy, khoáng sản cũng chỉ có ngần ấy, hiện tại xem ra đều gần như đầy rồi, không còn dư địa để nâng cao nữa, đây không phải định số thì là gì?
Triệu Trinh khẽ gật đầu, ông cũng muốn làm cho Đại Tống giàu có hơn, nhưng đế quốc khổng lồ này lún sâu vào bùn lầy, mỗi bước đi đều rất gian nan, thậm chí phải trả giá rất lớn.
Ông đã từng thử nỗ lực, nhưng Phạm Trọng Yêm và những người khác đều thất bại. Không còn cách nào khác a!
Ông nhìn về phía Triệu Trọng Trâm. "Thế lương thực tăng thu thì sao? Trước kia lương thực một mẫu đất thu hoạch được bao nhiêu? Bây giờ là bao nhiêu?"
Triệu Trọng Trâm hỏi: "Còn những mỏ quặng ẩn giấu thì sao? Còn những chiếc tàu biển có thể đánh bắt nhiều cá hơn thì sao?"
Phú Bật lắc đầu nói: "Nhưng đất đai chỉ có ngần ấy, cá cũng chỉ có ngần ấy... đều khám phá hết rồi, đều cày cấy hết rồi, còn có cái gì nữa?"
Ông ta đây là ngụy biện, ngay cả Triệu Trinh cũng cảm thấy có chút ức hiếp người.
Nhưng Thẩm An lại biết đây chỉ là vấn đề tầm nhìn. Tầm nhìn của những quân thần này chỉ có bấy nhiêu, giống như ếch ngồi đáy giếng, cho rằng thế giới chỉ có ngần ấy, tài nguyên và tài phú cũng chỉ có ngần ấy.
Điều mấu chốt nhất là họ đã lờ đi vai trò của con người với tư cách là người tạo ra tài phú.
Triệu Trọng Trâm cười: "Vậy thì đi đoạt lấy đất đai mới."
Ầm ầm! Trong điện phảng phất như giữa đất bằng nổi lên phong lôi. Mọi người đều ngây dại! Triệu Trinh cũng ngây dại.
Luận điểm chống đỡ cho tài phú định số chính là đất đai có định số, mà Trung Nguyên từ xưa đều là quốc gia nông nghiệp, hiện tại cũng không thể nhìn thấy hy vọng tăng sản lượng.
Nông nghiệp không thể tăng trưởng, trong mắt quân thần chính là tài phú không thể tăng trưởng.
Cho nên Phú Bật mới cảm thấy Triệu Trọng Trâm đang hồ đồ.
Nhưng sau đó Triệu Trọng Trâm lại dùng việc mỗi một hạng mục tài phú đều có thể tăng trưởng để phản kích, hơn nữa còn có luận cứ chống đỡ.
Phú Bật không thể phản bác, liền xảo quyệt dùng việc đất đai có định số để trả lời.
Ngươi xem, đất đai của Đại Tống chỉ có ngần ấy, tài phú làm sao có thể tăng trưởng được nữa?
Ông tự thấy mình có chút vô sỉ, nhưng câu trả lời của Triệu Trọng Trâm lại khiến ông ngơ ngác.
Vậy thì đi đoạt lấy đất đai mới!
Trong nháy mắt, nhiệt độ trong điện phảng phất như giảm xuống ngay lập tức. Phú Bật run lên một cái. Sắc mặt Trần Trung Hành có chút tái nhợt. Tăng Công Lượng đang ngẩn người. Hơi thở của Hàn Kỳ có chút dồn dập.
Họ cảm thấy một thanh lợi kiếm lướt qua đỉnh đầu mình, toàn thân phát lạnh.
Họ nhìn về phía Triệu Trọng Trâm. Thiếu niên đứng thẳng tắp, ánh mắt sắc bén.
Khoảnh khắc này trong điện phảng phất như thật sự có một thanh lợi kiếm...
...... Chương thứ ba đã đăng, ngày mai bốn chương, chúc mọi người ngủ ngon. Có phiếu tháng hay gì đó, khẩn cầu bỏ cho Đại trượng phu của chúng ta, cảm ơn!