"Trong sách ắt có nhan như ngọc, trong sách ắt có nhà vàng ròng... Nam nhi nếu toại chí bình sinh, siêng năng đọc Ngũ Kinh bên cửa sổ."

Đây là bài Khuyến học thi của Chân Tông, đây là phương châm của kẻ sĩ, là nguồn cổ vũ lớn lao cho những năm tháng dùi mài kinh sử.

Đọc sách để làm gì?

Ngàn đời nay đáp án nào cũng có, nhiều cái cao siêu lắm... ví dụ như đọc sách để minh lý, đọc sách để kế thừa tuyệt học của thánh hiền xưa...

Trong vô số lý do ấy, chỉ cần ngẫm nghĩ một chút, tận xương tủy vẫn là lý do muốn làm rạng danh, nổi bật hơn người là nhiều nhất.

Đọc sách mới có thể đi thi, thi cử mới có thể làm quan, làm quan mới có thể làm rạng danh...

Đây mới chính là lý do mọi người đọc sách.

Nhân tính vốn vị kỷ, không có lợi lộc thì ai muốn khổ công đọc sách?

Tất nhiên, không thể nói là không có những người thuần túy thích đọc sách, nhưng rất ít.

Trong đại hoàn cảnh này, kẻ sĩ đều muốn xuất sĩ làm quan.

"Học sinh không muốn!"

Thái độ đột ngột của Dương Ngạn khiến người ta kinh ngạc.

Người này thế mà lại không muốn?

Trần Trung Hành cảm thấy sợ rằng mình đã nghe nhầm.

"Cái này... Thẩm An."

Chưa đợi Thẩm An lên tiếng, Trần Bản ở bên cạnh nói: "Chẳng lẽ là vui mừng quá mức rồi sao?"

Chuyện Phạm Tiến trúng cử vốn không hiếm lạ gì, một người trẻ tuổi đột nhiên nhận được quan thân chính bát phẩm, lại được Quan gia đích thân ban chức thực thụ, phần vinh hiển này, đại khái có thể khiến người thường vui mừng khôn xiết, rồi đâm ra ngơ ngẩn.

Dương Ngạn nghiêm túc nói: "Đa tạ Quan gia hậu ân, chỉ là học sinh chỉ nguyện ở trong thư viện nghiên cứu tạp học..."

Gò má Vương Bàng khẽ giật một cái, hận không thể lao tới bóp chết Dương Ngạn.

Đây là cơ hội tốt biết bao!

Chỉ cần Dương Ngạn đồng ý, sau đó danh tiếng tạp học sẽ truyền khắp thiên hạ, vô số kẻ sĩ muốn làm quan mà lo không đỗ tiến sĩ sẽ ùn ùn kéo đến, dẫm nát ngưỡng cửa thư viện.

Hắn liếc nhìn Thẩm An, biết tên này chắc chắn sẽ tán đồng lựa chọn của Dương Ngạn.

"Bất luận các ngươi đưa ra lựa chọn gì, ta đều sẽ vui mừng."

Đây là lời của Thẩm An.

Cho nên hắn mỉm cười nói: "Như vậy... Trần Đô tri, phiền ngài về bẩm báo lại với Quan gia."

Trần Trung Hành gượng cười một cái, rồi trong ánh mắt nhìn Dương Ngạn thêm vài phần lạnh lẽo: "Ngươi không hối hận?"

Quan gia đích thân ban quan chức mà ngươi dám từ chối, ngươi tưởng mình là đại tài sao?

Vương An Thạch và Bao Chửng đều từng từ chối quan chức, đặc biệt là Vương An Thạch, thấy không phù hợp với mình liền từ chối, hoàn toàn không nể mặt Quan gia.

Còn Bao Chửng thì lại là người con hiếu thuận với mẹ, không nỡ rời xa cha mẹ, cho đến khi cha mẹ qua đời mới ra ngoài làm quan.

Nhưng ngươi, Dương Ngạn, sao có thể so với bọn họ?

"Học sinh không hối hận!" Dương Ngạn nói: "Trước kia học sinh cũng từng mơ tưởng nỗ lực đọc sách, sau đó thi đỗ tiến sĩ, làm quan làm tể tướng..."

Đây là giấc mộng chung của chín phần mười kẻ sĩ, bị Dương Ngạn nói ra lúc này, không ít người đều mỉm cười, hiển nhiên là đã bị khơi dậy sự đồng cảm.

Dương Ngạn nhìn Thẩm An một cái: "Thế nhưng khi học sinh nghiêm túc theo Đãi chiếu học tập tạp học rồi, mới phát hiện thế gian này..."

Cậu ta dùng thái độ vô cùng nghiêm túc nói: "Thế gian này chúng ta đều không hiểu..."

Hả!

Trần Trung Hành không khỏi nhìn sang Vương Bàng.

Thằng nhóc này nổi danh là kiêu ngạo và mắt cao hơn đầu, không biết hắn sẽ có phản ứng gì?

Vương Bàng mang vẻ mặt đương nhiên.

"Những hạt cát chúng ta nhìn thấy ngày thường được cấu tạo từ gì? Lương thực chúng ta ăn ngày thường tại sao lại trồng ra được? Hơi thở chúng ta không hề nhận ra là đã thở ra cái gì, hít vào cái gì... vô số bí ẩn chúng ta đều không hiểu, không, là vô tri."

Cậu ta đầy ngưỡng mộ nói: "Càng học học sinh càng cảm thấy mình vô tri, những diệu ảo kia không ngừng được thực nghiệm kiểm chứng, học sinh dần cảm thấy mình chỉ là một hạt cát giữa biển khơi, không, chỉ là một hạt bụi không đáng kể. Học sinh thích dùng thân phận hạt bụi để khám phá vạn vật thế gian... điều này so với làm quan làm tể tướng càng khiến học sinh có cảm giác thành tựu hơn... thật xin lỗi."

Cậu ta trịnh trọng cúi người, khi ngẩng đầu lên, trong mắt đã tràn đầy lệ nóng: "Những thứ đó đều do Đãi chiếu đề xuất ra, học sinh mới nghĩ tới hóa ra mọi việc còn có thể làm như vậy. Trong quá trình đó học sinh đã gặp vô số vấn đề, Đãi chiếu rõ ràng biết cách làm, nhưng ngài ấy lại không nói cho học sinh đáp án, mà là cho phương hướng, để học sinh tự mình nghiên cứu... qua từng lần nghiên cứu, học sinh đã biết cách học tạp học, khoảnh khắc đó, học sinh cảm thấy mình đã học được thứ tốt nhất trên thế gian này."

Khi bạn nắm vững được phương pháp học tập và nghiên cứu rồi, niềm vui đó thực sự không thể diễn tả bằng lời.

Dương Ngạn lùi lại vài bước, đứng sau lưng Thẩm An, nói: "Học sinh không hối hận."

Trần Trung Hành gật đầu với cậu ta, cơn giận trong lòng dần tan biến.

Đây là một kẻ si, Quan gia từng nói kẻ si là trung thành nhất, đã là người trung thành thì thôi vậy.

Hắn thản nhiên nói: "Cứ làm cho tốt, sau này làm ra được thứ gì tốt nữa, Quan gia sẽ không tiếc công ban thưởng."

"Tuân lệnh."

Thái độ của Dương Ngạn có chút tùy ý, Trần Trung Hành lắc đầu, lên ngựa rời đi.

Mọi người nhìn Dương Ngạn một cái, có người nói: "Đó là kẻ ngốc!"

"Nhưng tạp học thực sự lợi hại nha!"

"Làm tốt còn có thể được phong quan..."

"Quan trọng là pháp 'Biển đề' là do Đãi chiếu nghĩ ra, cho dù là một nửa chương trình học Nho học, cũng mạnh hơn bên ngoài rồi!"

"Đúng đúng đúng, lần trước những thí sinh đó đều dùng pháp 'Biển đề', thế mà Thái học vẫn độc chiếm ngôi đầu, rõ ràng là Đãi chiếu vẫn còn thủ đoạn chưa tung ra, mau mau đi báo danh thôi!"

"Á! Họ tranh trước rồi!"

Kẻ nói nhiều chưa bao giờ là người thông minh, kẻ thực sự thông minh đã sớm nhân cơ hội đi báo danh rồi.

Báo danh xong, còn có thể ung dung đi thỉnh giáo nội dung thi cử.

"Không cần khẩn trương, chỉ là bài văn và một vài câu hỏi, không có thi từ."

Vương Bàng vẫn giữ bộ mặt lạnh tanh, nhưng ngữ khí lại ôn hòa hơn chút.

"Không cần thi thi từ?"

"Phải."

"Thật chứ?"

Mẹ kiếp!

Tính tình Vương Bàng vốn kiêu ngạo, bị chất vấn liên tục như vậy, liền không nhịn được nói: "Vậy thì chỉ thi riêng thi từ cho nhà ngươi thôi."

"Đừng mà! Tiểu nhân đi ngay đây, đi ngay đây!"

Vương Bàng đuổi người này đi, đi đến trước mặt Dương Ngạn, lạnh lùng nói: "Ngươi có biết việc có người xuất sĩ có lợi ích gì với tạp học và thư viện không?"

"Biết ạ." Dương Ngạn cung kính nói: "Nếu có người xuất sĩ, đối với người đến sau chính là một sự khích lệ."

Vương Bàng nhìn cậu ta, ánh mắt thâm trầm: "Ngươi... thôi bỏ đi, ngươi không đi cũng có thể khiến tạp học và thư viện có được danh tiếng tốt."

Chỉ cần sau này Dương Ngạn không biến thành kẻ điên, thì cử chỉ từ quan ngày hôm nay sẽ được cho là thanh cao.

Học tạp học xong, đến quan ta còn chẳng thèm làm, có ngầu không?

Vương Bàng nghĩ đến cảnh tượng đó, vẻ mặt cổ quái nói: "Cha ngươi e là sẽ không tha cho ngươi đâu..."

Dương Địch lần trước từng vì chuyện Dương Ngạn bỏ thi cử mà làm ầm ĩ một lần, đợi đến khi nghe tin con trai thế mà lại từ chối quan chức do Quan gia đích thân ban, không khéo là...

Đêm nay có bão táp rồi!

Vương Bàng hài lòng nhìn thấy sắc mặt Dương Ngạn trắng bệch.

Con người sợ hãi nhất chính là chờ đợi sự trừng phạt chưa biết trước.

Vương Bàng nghĩ lại thấy đối xử với cậu ta như vậy có chút tàn nhẫn, liền nói: "Phía cha ngươi hôm nay sẽ nhận được tin, về đi, giải thích sự việc cho rõ ràng."

Như vậy Dương Ngạn sẽ không phải chịu dày vò nữa.

Dương Ngạn chắp tay, rồi vội vàng chạy về nhà.

Tuyệt đối đừng để tin tức truyền đến nhà rồi mình mới tới!

Cậu ta chạy bộ một mạch về nhà, vừa vặn gặp Dương Địch chuẩn bị ra ngoài, liền cười nói: "Cha, con có tin vui."

"Tin vui?"

Hôm đó con trai được tể phụ khen ngợi, khiến Dương Địch trong lòng đắc ý, thấy cậu chạy mồ hôi nhễ nhại, liền nhíu mày nói: "Gấp cái gì? Tin vui thì cứ từ từ nói là được. Thời tiết này lạnh, đổ mồ hôi rồi nhiễm phong hàn không phải chuyện đùa đâu, mau vào nhà lau mồ hôi đi."

Dương Ngạn lén nhìn cha một cái, thấy trong mắt ông tràn đầy quan tâm, lòng nhẹ nhõm hẳn.

Vào nhà lau mồ hôi xong, trên bàn đã đặt sẵn một chén trà nóng.

Dương Địch giữ vẻ mặt nghiêm nghị nói: "Mau uống khi còn nóng đi."

Sự quan tâm của người cha luôn mang theo chút nghiêm khắc, nhưng lại đặc biệt khiến người ta an tâm.

Dương Ngạn uống nước trà xong, Dương Địch mới hỏi: "Là chuyện tốt gì?"

Cơ thể Dương Ngạn cứng đờ, nói: "Cha, ban nãy Quan gia phái người tới thư viện..."

"Quan gia..." Dương Địch ôm ngực hét lớn: "Người đâu, mang rượu lại đây."

Dương Ngạn vội vàng nói ra kết quả: "Quan gia nói con làm ra cái sàng đó có công, ban thưởng chức Cấp sự lang."

"Hả?"

Dương Địch mặt mày rạng rỡ nói: "Đó là Bát phẩm thượng đấy!"

"Đúng vậy cha." Dương Ngạn biết thời khắc quan trọng nhất đã tới.

Dương Địch vỗ đùi cái bốp, hét lớn: "Người đâu."

Một tên bộc dịch bước vào, Dương Địch quát: "Đi Phàn Lâu gọi rượu thịt, loại ngon nhất, hỏi phu nhân muốn ăn gì, bà ấy sinh được đứa con trai thông minh như vậy là có công, muốn ăn gì thì cứ gọi!"

Tên bộc dịch lúc nãy đã nghe thấy ngoài cửa rồi, nên dùng ánh mắt sùng kính nhìn Tiểu lang quân nhà mình, rồi đi ra ngoài.

"Cha..."

Gò má Dương Ngạn khẽ giật một cái, nói: "Sau đó Quan gia..."

"Còn nữa?"

Hơi thở của Dương Địch trở nên dồn dập.

"Quan gia hỏi con có nguyện xuất sĩ không..."

"Nguyện chứ!" Dương Địch vui mừng nói: "Quan gia cho chức vụ thực thụ gì?"

Trong mắt ông, chắc chắn con trai đã đồng ý rồi.

Nhà họ Dương từ nay về sau là gia đình quan lại rồi!

"Liệt tổ liệt tông phù hộ... quay đầu ta phải cúng bái nhiều hơn mới được..."

Ông càng vui mừng thì Dương Ngạn càng hoảng loạn: "Cha, con... con đã từ chối rồi."

"..."

Dương Địch chậm rãi quay đầu lại nhìn cậu, trong ánh mắt toàn là không tin tưởng.

"Cha."

Dương Ngạn cúi đầu.

Thế thì không sai rồi.

Dương Địch ôm ngực, cố sức hít thở vài lần, hét lớn: "Quay lại!"

Tên bộc dịch đi chưa được bao xa, nghe tiếng liền quay lại, thấy Dương Địch mặt mày xanh mét, liền hỏi: "Lang quân có gì phân phó."

"Không cần đi Phàn Lâu nữa."

Hả!

Tên bộc dịch hỏi: "Vậy tối nay ăn gì?"

Dương Địch cười lạnh nói: "Măng xào thịt..."

Hả?

Tên bộc dịch vẫn còn đang ngơ ngác, Dương Địch đã đi vài bước tới góc tường, cầm chổi lên, xoay ngược đầu chổi lại...

"Nghịch tử..."

"Á!"

"Cha, con biết sai rồi!"

Sau một hồi đánh đập, Dương Địch nghiến răng nghiến lợi nói: "Làm việc không bàn bạc với người nhà, tự ý làm bậy, có đáng đánh không?"

Ông ôm ngực nói: "Nhà họ Dương khó khăn lắm mới sắp có quan lại, thế mà ngươi lại... làm cha tức chết rồi! Làm cha tức chết rồi!"

"Cha, con biết sai rồi."

Cha dạy dỗ thì phải quỳ mà chịu, Dương Ngạn quỳ gối đi tới nhận lỗi.

Dương Địch thở dài nói: "Con... thôi bỏ đi, cái tạp học kia cha cũng không hiểu, Đãi chiếu nói thế nào?"

Dương Ngạn chỉ bị đánh vài cái vào người, tuy đau rát nhưng vấn đề không lớn, cậu ngẩng đầu nói: "Đãi chiếu từng nói, chỉ cần là quyết định do chúng con đưa ra, ngài ấy đều ủng hộ."

"Thế mà lại như vậy?"

Dương Địch có chút thắc mắc, cảm thấy Thẩm An như vậy là không có trách nhiệm.

"Mang Sơn thư viện đó! Chẳng lẽ bên trong có quỷ quái gì làm con mê muội tâm trí sao?"

Dương Ngạn nghe vậy liền không vui, phản bác: "Cha, Đãi chiếu từng nói, trên núi Mang Sơn chôn vùi vô số nấm mồ, còn trong Mang Sơn thư viện lại chôn vùi vô số tri thức, chỉ chờ chúng con đi khai quật..."

"Con còn dám cãi lại?"

"Á!"