Khi Scrooge thức giấc, trời tối đến nỗi nhìn ra khỏi giường, lão hầu như không thể phân biệt được cái cửa sổ trong suốt với những bức tường mờ đục trong phòng mình. Lão đang cố gắng dùng đôi mắt cú vọ nhìn xuyên qua bóng tối, thì tiếng chuông nhà thờ gần đó điểm bốn hồi. Lão bèn lắng tai nghe xem bây giờ là mấy giờ.

Thật kinh ngạc làm sao, tiếng chuông trầm đục ấy điểm từ sáu lên bảy, rồi từ bảy lên tám, cứ thế đều đặn cho đến tận mười hai tiếng; rồi dứt hẳn. Mười hai! Lão đi ngủ lúc mới hơn hai giờ sáng. Chiếc đồng hồ hỏng rồi chăng. Chắc là có mảnh băng nào lọt vào bộ máy rồi. Mười hai!

Lão chạm tay vào lò xo chiếc đồng hồ quả lắc của mình để chỉnh lại cái đồng hồ vô lý hết sức này. Tiếng tích tắc nhỏ, dồn dập của nó điểm mười hai nhịp rồi ngừng bặt.

“Chẳng lẽ lại có chuyện này,” Scrooge lầm bầm, “mình lại có thể ngủ suốt cả một ngày rồi tới tận đêm hôm sau ư. Chẳng lẽ mặt trời đã xảy ra chuyện gì, và đây là mười hai giờ trưa!”

Ý nghĩ ấy nghe chừng thật đáng báo động, lão vội vàng bò ra khỏi giường và lần mò ra phía cửa sổ. Lão phải dùng ống tay áo ngủ lau lớp băng giá đi mới nhìn thấy gì đó; mà rồi cũng chẳng thấy được bao nhiêu. Tất cả những gì lão nhận ra là trời vẫn còn đầy sương mù và lạnh buốt, và chẳng hề có tiếng người chạy đôn chạy đáo, ồn ào náo nhiệt như chắc chắn phải có nếu đêm tối đã đánh bại ngày sáng rực rỡ để chiếm lĩnh thế gian. Điều này khiến lão nhẹ nhõm hẳn, vì nếu không còn ngày để tính toán thì cái tờ “ba ngày sau khi nhận tờ Hối phiếu này, hãy trả cho ông Ebenezer Scrooge hoặc theo lệnh của ông,” và những thứ tương tự, sẽ chẳng khác nào một loại chứng khoán vô giá trị của Hoa Kỳ vậy.

Scrooge lên giường nằm lại, suy nghĩ, suy nghĩ, và nghiền ngẫm đi nghiền ngẫm lại, nhưng chẳng thể hiểu nổi đầu đuôi ra sao. Càng nghĩ, lão càng rối trí; và càng cố không nghĩ ngợi thì lão lại càng nghĩ nhiều hơn.

Con Ma của Marley làm lão phiền lòng hết sức. Mỗi khi lão tự trấn an mình sau khi đã suy tính kỹ càng rằng tất cả chỉ là một giấc mơ, thì tâm trí lão lại nảy ngược trở lại, như một chiếc lò xo mạnh bị buông ra, về vị trí ban đầu và lại đặt ra cùng một vấn đề cần phải giải quyết: “Đó là mơ hay là thực?”

Scrooge nằm trong trạng thái đó cho đến khi chuông điểm thêm ba hồi nữa, thì bất chợt lão nhớ ra con Ma đã báo trước sẽ đến thăm lão khi chuông điểm một tiếng. Lão quyết định sẽ thức cho đến khi qua giờ đó; và nghĩ rằng lão chẳng thể ngủ được cũng như không thể lên Thiên đàng, thì đây có lẽ là quyết định khôn ngoan nhất mà lão có thể làm.

Mười lăm phút sao mà dài dằng dặc, đến nỗi không dưới một lần lão tin chắc rằng mình đã thiếp đi mà không hay biết và lỡ mất tiếng chuông. Cuối cùng, âm thanh ấy cũng lọt vào đôi tai đang chăm chú lắng nghe của lão.

“Đinh, đong!”

“Mười lăm phút qua rồi,” Scrooge vừa đếm vừa nói.

“Đinh, đong!”

“Nửa giờ rồi!” Scrooge nói.

“Đinh, đong!”

“Còn mười lăm phút nữa thôi,” Scrooge nói.

“Đinh, đong!”

“Đúng giờ rồi,” Scrooge đắc thắng nói, “chẳng sai một ly!”

Lão nói dứt lời thì tiếng chuông báo giờ vang lên, một tiếng Một trầm, đục, rỗng tuếch và đầy vẻ u buồn. Ánh sáng bừng lên trong phòng ngay tức khắc, và những tấm rèm giường của lão bị kéo ra.

Những tấm rèm giường đã bị kéo ra, tôi nói cho bạn biết, bởi một bàn tay. Không phải rèm ở phía chân giường, cũng không phải rèm phía sau lưng lão, mà là những tấm rèm ngay trước mặt lão. Những tấm rèm giường đã bị kéo ra; và Scrooge, bật dậy ở tư thế nửa nằm nửa ngồi, thấy mình đối mặt với vị khách siêu nhiên đã kéo chúng ra: gần đến mức tôi đang đứng ngay bên cạnh khuỷu tay bạn đây, trong hình hài linh hồn.

Đó là một hình hài kỳ lạ—giống như một đứa trẻ: nhưng không hẳn giống trẻ con mà lại giống một ông lão, được nhìn qua một lăng kính siêu nhiên nào đó, khiến nó có vẻ như đã lùi xa khỏi tầm mắt và bị thu nhỏ lại theo tỷ lệ của một đứa trẻ. Mái tóc của nó, buông xõa quanh cổ và chảy dài xuống lưng, trắng như thể đã già nua; thế nhưng khuôn mặt lại không một nếp nhăn, và trên da vẫn còn nét hồng hào tươi trẻ nhất. Cánh tay nó rất dài và vạm vỡ; bàn tay cũng vậy, như thể lực nắm của nó mạnh mẽ khác thường. Đôi chân và bàn chân, được tạo hình vô cùng tinh tế, cũng trần trụi giống như đôi tay. Nó mặc một chiếc áo dài trắng muốt; và quanh thắt lưng buộc một chiếc đai sáng bóng, vẻ óng ánh của nó thật tuyệt đẹp. Nó cầm một cành nhựa ruồi xanh tươi trên tay; và trái ngược một cách lạ lùng với biểu tượng mùa đông ấy, trang phục của nó lại được điểm xuyết những bông hoa mùa hè. Nhưng điều lạ lùng nhất ở nó là từ đỉnh đầu tỏa ra một tia sáng rực rỡ, trong trẻo, nhờ đó mà ta có thể nhìn thấy tất cả những điều này; và đó chắc hẳn là lý do khiến nó phải dùng một chiếc mũ dập tắt nến khổng lồ, thứ mà lúc này nó đang kẹp dưới nách, mỗi khi nó muốn che bớt ánh sáng ấy đi.

Dẫu vậy, khi Scrooge nhìn kỹ hơn, thì đó vẫn chưa phải là đặc điểm lạ lùng nhất. Vì chiếc đai của nó lúc thì lấp lánh ở chỗ này, lúc lại ở chỗ kia, và những gì là ánh sáng trong khoảnh khắc này, thì khoảnh khắc khác lại tối tăm, nên bản thân hình hài ấy cũng thay đổi liên tục: lúc thì là một sinh vật với một cánh tay, lúc thì một chân, lúc lại hai mươi cái chân, lúc là một đôi chân không đầu, lúc lại một cái đầu không thân: mà trong những phần cơ thể tan biến đó, không một đường nét nào có thể nhìn thấy được trong màn đêm dày đặc nơi chúng tan biến. Và ngay trong sự kinh ngạc tột độ này, nó lại trở về nguyên trạng; rõ ràng và sắc nét như trước.

“Ngài có phải là Linh hồn mà sự xuất hiện đã được báo trước với tôi không?” Scrooge hỏi.

“Ta đây!”

Giọng nói mềm mại và dịu dàng. Thấp một cách kỳ lạ, như thể nó không đứng ngay cạnh lão, mà là từ một khoảng cách xa xôi nào đó.

“Ngài là ai, và là cái gì?” Scrooge chất vấn.

“Ta là Hồn ma của Giáng sinh Quá khứ.”

“Đã qua lâu rồi sao?” Scrooge dò hỏi: chú ý đến tầm vóc thấp bé của nó.

“Không. Quá khứ của ngươi.”

Có lẽ Scrooge cũng chẳng thể giải thích cho ai hiểu tại sao, nếu có ai đó hỏi lão; nhưng lão có một mong muốn đặc biệt là nhìn thấy Linh hồn đội chiếc mũ kia; và nài nỉ nó hãy che đầu lại.

“Cái gì!” Hồn ma kêu lên, “ngươi lại muốn dùng bàn tay phàm trần mà dập tắt ánh sáng ta ban cho sao? Chẳng lẽ chưa đủ sao khi ngươi là một trong số những kẻ mà những đam mê của chúng đã tạo ra chiếc mũ này, và ép buộc ta phải đội thấp xuống tận trán trong suốt bao năm dài!”

Scrooge cung kính phủ nhận mọi ý định xúc phạm hay bất kỳ sự hiểu biết nào về việc cố ý “ụp mũ” lên đầu Linh hồn vào bất kỳ giai đoạn nào trong đời mình. Sau đó, lão đánh bạo hỏi xem chuyện gì đã đưa nó đến đây.

“Sự an lành của ngươi!” Hồn ma nói.

Scrooge bày tỏ lòng biết ơn, nhưng không khỏi nghĩ rằng một đêm ngủ ngon giấc trọn vẹn sẽ có lợi hơn cho việc đó. Linh hồn chắc hẳn đã nghe thấy những suy nghĩ của lão, vì nó đáp ngay lập tức:

“Sự phục thiện của ngươi, vậy nhé. Hãy chú ý!”

Nó đưa bàn tay mạnh mẽ ra khi nói và nhẹ nhàng nắm lấy cánh tay lão.

“Đứng lên! Và đi cùng ta!”

Scrooge có nài nỉ rằng thời tiết và giờ giấc không thích hợp để đi bộ; rằng giường thì ấm áp, nhiệt kế thì ở dưới mức đóng băng rất sâu; rằng lão chỉ mặc mỗi đôi dép, áo choàng tắm và mũ ngủ mỏng manh; và rằng lão đang bị cảm vào lúc này, thì cũng vô ích thôi. Cái nắm tay đó, dù nhẹ nhàng như bàn tay phụ nữ, nhưng không thể cưỡng lại được. Lão đứng dậy: nhưng thấy Linh hồn hướng về phía cửa sổ, lão bèn túm chặt lấy áo choàng của nó để cầu khẩn.

“Tôi là người trần mắt thịt,” Scrooge phân trần, “dễ vấp ngã lắm.”

“Chỉ cần chạm vào tay ta ở đó thôi,” Linh hồn nói, đặt bàn tay lên tim lão, “và ngươi sẽ được nâng đỡ nhiều hơn thế này nữa!”

Lời vừa dứt, họ đã xuyên qua bức tường và đứng trên một con đường nông thôn thoáng đãng, với những cánh đồng trải dài hai bên. Thành phố đã biến mất hoàn toàn. Không còn dấu vết nào để lại. Bóng tối và sương mù cũng tan biến theo, vì đó là một ngày mùa đông trong trẻo, lạnh giá, với tuyết phủ trên mặt đất.

“Ôi Trời!” Scrooge nói, chắp hai tay lại khi nhìn xung quanh. “Ta lớn lên ở nơi này. Ta đã từng là một cậu bé ở đây!”

Linh hồn nhìn lão một cách hiền từ. Cái chạm nhẹ nhàng của nó, dẫu chỉ khẽ khàng và thoáng qua, dường như vẫn còn in đậm trong cảm nhận của ông lão. Lão cảm nhận được hàng ngàn mùi hương đang bay bổng trong không trung, mỗi mùi hương đều gợi nhớ đến hàng ngàn ý nghĩ, hy vọng, niềm vui và nỗi lo âu đã lâu, lâu lắm rồi, bị lãng quên!

“Môi ngươi đang run rẩy kìa,” Hồn ma nói. “Và cái gì trên má ngươi thế?”

Scrooge lầm bầm, giọng nghẹn lại một cách khác thường, rằng đó chỉ là một cái mụn; rồi khẩn khoản xin Hồn ma dẫn lão đi bất cứ đâu nó muốn.

“Ngươi còn nhớ đường chứ?” Linh hồn hỏi.

“Nhớ chứ!” Scrooge hăng hái kêu lên; “Tôi có thể đi mà bị bịt mắt cũng được.”

“Lạ thật, vậy mà quên bẵng nó bao nhiêu năm!” Hồn ma nhận xét. “Chúng ta đi thôi.”

Họ bước đi dọc con đường, Scrooge nhận ra từng cái cổng, từng cột mốc, từng cái cây; cho đến khi một thị trấn nhỏ hiện ra phía xa, với cây cầu, nhà thờ và con sông uốn lượn. Vài con ngựa lùn bờm xờm đang phi nước kiệu về phía họ, trên lưng là mấy cậu bé gọi với sang những cậu bé khác đang ngồi trên các cỗ xe của nông dân. Tất cả đám con trai này đều đang rất phấn khởi, hò hét với nhau, khiến những cánh đồng rộng lớn ngập tràn âm nhạc vui tươi, đến nỗi không khí giòn tan cũng phải cười vang khi nghe thấy!

“Đây chỉ là những bóng hình của những chuyện đã qua,” Hồn ma nói. “Chúng không biết đến sự hiện diện của chúng ta đâu.”

Những lữ khách vui vẻ đi tới; và khi họ đi qua, Scrooge nhận ra và gọi tên từng người một. Tại sao lão lại vui sướng khôn cùng khi thấy họ! Tại sao đôi mắt lạnh lùng của lão lại long lanh, và trái tim lão lại nhảy nhót khi họ đi ngang qua! Tại sao lão lại tràn ngập vui sướng khi nghe họ chúc nhau Giáng sinh Vui vẻ lúc chia tay ở các ngã ba, ngã tư đường để về nhà! Giáng sinh vui vẻ là cái quái gì với Scrooge chứ? Thôi dẹp cái Giáng sinh vui vẻ đi! Nó từng mang lại lợi lộc gì cho lão nào?

“Ngôi trường vẫn chưa hoàn toàn vắng vẻ đâu,” Hồn ma nói. “Một đứa trẻ cô độc, bị bạn bè bỏ quên, vẫn còn ở lại đó.”

Scrooge nói lão biết điều đó. Và lão thổn thức.

Họ rời đường cái, đi theo một con ngõ quen thuộc, và chẳng mấy chốc đã đến gần một dinh thự xây bằng gạch đỏ xỉn màu, trên mái có một cái chòi nhỏ với hướng gió, và một chiếc chuông treo trong đó. Đó là một ngôi nhà lớn, nhưng là của những gia đình sa sút; vì những văn phòng rộng rãi chẳng mấy khi được sử dụng, tường ẩm thấp và đầy rêu, cửa sổ vỡ nát, cổng ngõ thì mục nát. Lũ gà cục tác và đi lại nghênh ngang trong chuồng ngựa; còn các nhà xe và nhà kho thì cỏ dại mọc đầy. Bên trong cũng chẳng còn lưu giữ được vẻ uy nghiêm xưa cũ; bước vào cái sảnh ảm đạm, nhìn qua những cánh cửa mở toang của nhiều căn phòng, họ thấy chúng được trang bị nghèo nàn, lạnh lẽo và mênh mông. Có một mùi ẩm mốc trong không khí, một sự trống trải lạnh lẽo bao trùm nơi đây, gợi liên tưởng đến cảnh phải thức dậy sớm dưới ánh nến và chẳng có gì nhiều để ăn.

Hồn ma và Scrooge băng qua sảnh, tới một cánh cửa ở phía sau nhà. Nó mở ra trước mắt họ, để lộ một căn phòng dài, trống trải, ảm đạm, càng trơ trọi hơn bởi những hàng bàn ghế gỗ thông đơn sơ. Tại một trong số đó, một cậu bé cô đơn đang đọc sách gần đống lửa tàn; và Scrooge ngồi xuống một băng ghế, òa khóc khi nhìn thấy bản thân mình tội nghiệp, bị lãng quên ngày trước.

Không một tiếng vọng xa xăm nào trong nhà, không một tiếng chít chít và sột soạt của lũ chuột sau tấm vách, không một giọt nước nhỏ xuống từ ống máng tan băng dở dang trong sân sau ảm đạm, không một tiếng thở dài trong những cành cây trụi lá của một cây dương buồn bã, không một tiếng kêu cọt kẹt vô nghĩa của cánh cửa nhà kho trống rỗng, không, không cả một tiếng lách tách của đống lửa, mà lại không rơi vào lòng Scrooge với một sự tác động làm mềm lòng, và mở lối cho những giọt nước mắt của lão tuôn rơi.

Linh hồn chạm vào cánh tay lão, và chỉ vào chính mình hồi trẻ đang chăm chú đọc sách. Đột nhiên, một người đàn ông mặc y phục ngoại quốc: trông vô cùng thực và rõ ràng: đứng ngoài cửa sổ, thắt lưng cắm một chiếc rìu, và dắt theo con lừa chở đầy củi.

“Ôi, đó là Ali Baba!” Scrooge reo lên đầy phấn khích. “Là Ali Baba trung hậu đáng mến đây mà! Phải, phải, ta biết! Một dịp Giáng sinh nọ, khi đứa trẻ cô độc đằng kia bị bỏ lại đây một mình, hắn đã đến, lần đầu tiên, y hệt như thế. Thằng bé tội nghiệp! Và Valentine nữa,” Scrooge nói, “cùng gã anh trai hoang dã Orson của nó; kìa chúng đang đi! Còn cái tên là gì ấy nhỉ, kẻ bị tống vào ngăn kéo, đang ngủ, ở Cổng Damascus; anh không thấy hắn sao! Và gã tùy tùng của Quốc vương bị bọn Thần đèn lộn ngược đầu xuống; kìa hắn đang chúi đầu xuống đất kìa! Đáng đời hắn lắm. Ta rất khoái chí. Ai bảo hắn lấy Công chúa làm gì!”

Nhìn thấy Scrooge dốc hết tâm can vào những chuyện như vậy, với một giọng điệu vô cùng lạ lùng giữa cười và khóc; và nhìn thấy gương mặt bừng sáng đầy phấn khích của lão; hẳn các đối tác kinh doanh trong thành phố sẽ ngạc nhiên lắm đây.

“Kìa con Vẹt!” Scrooge hét lên. “Thân xanh đuôi vàng, với cái gì đó như lá xà lách mọc trên đỉnh đầu; kìa nó đây rồi! Robin Crusoe tội nghiệp, hắn gọi nó vậy đấy, khi hắn trở về nhà sau chuyến đi vòng quanh đảo. ‘Robin Crusoe tội nghiệp, ngươi đã ở đâu, Robin Crusoe?’ Người đàn ông đó tưởng mình đang mơ, nhưng không phải. Là con Vẹt đó chứ. Kìa Friday đang chạy bán sống bán chết ra con lạch nhỏ! Halloa! Hoop! Halloo!”

Sau đó, với một sự chuyển biến tâm trạng nhanh chóng vốn rất xa lạ với tính cách thường ngày của mình, lão nói, đầy thương cảm cho bản thân khi xưa, “Thằng bé tội nghiệp!” rồi lại khóc.

“Ước gì,” Scrooge lầm bầm, thọc tay vào túi và nhìn quanh, sau khi lau mắt bằng cổ tay áo: “nhưng giờ thì quá muộn rồi.”

“Chuyện gì vậy?” Hồn ma hỏi.

“Không có gì,” Scrooge nói. “Không có gì cả. Đêm qua có một cậu bé hát thánh ca Giáng sinh trước cửa nhà tôi. Tôi ước mình đã cho thằng bé chút gì đó: chỉ vậy thôi.”

Hồn ma mỉm cười đầy suy tư, và vẫy tay: vừa vẫy vừa nói, “Hãy xem một dịp Giáng sinh khác nào!”

Bản thân Scrooge ngày trước lớn hơn một chút khi nghe những lời này, và căn phòng trở nên tối hơn và bẩn hơn một chút. Những tấm vách gỗ co lại, cửa sổ nứt nẻ; những mảnh vữa rơi xuống từ trần nhà, để lộ ra những thanh lách trần trụi; nhưng làm thế nào mà tất cả những điều này xảy ra, Scrooge cũng chẳng biết hơn bạn đâu. Lão chỉ biết rằng điều đó hoàn toàn chính xác; rằng mọi thứ đã diễn ra như thế; rằng ở đó lão lại cô đơn, khi tất cả những đứa trẻ khác đã về nhà đón kỳ nghỉ lễ vui vẻ.

Lúc này cậu bé không còn đọc sách nữa, mà đang đi đi lại lại đầy vẻ tuyệt vọng. Scrooge nhìn Hồn ma, và lắc đầu đầy buồn bã, lo âu liếc về phía cửa.

Cửa mở; và một bé gái, nhỏ hơn cậu bé nhiều, lao vào, quàng tay lên cổ cậu, hôn cậu tới tấp, rồi gọi cậu là “Anh trai yêu dấu, yêu dấu của em.”

“Em đến để đón anh về nhà, anh trai yêu dấu!” cô bé nói, vỗ đôi bàn tay nhỏ xíu, và cúi xuống cười. “Đón anh về nhà, về nhà, về nhà!”

“Về nhà sao, Fan nhỏ?” cậu bé đáp lại.

“Vâng!” cô bé nói, tràn đầy niềm vui. “Về nhà, mãi mãi. Về nhà, đời đời kiếp kiếp. Cha giờ hiền hơn trước nhiều, nhà mình cứ như Thiên đàng ấy! Một đêm nọ, khi em sắp đi ngủ, cha đã nói với em rất dịu dàng, đến nỗi em không còn sợ khi xin cha một lần nữa cho anh về nhà; và cha đã nói Vâng, anh được về; và phái em đi xe ngựa đến đón anh đây. Và anh sắp trở thành một người đàn ông rồi!” cô bé nói, mở to đôi mắt, “và sẽ không bao giờ phải quay lại đây nữa; nhưng trước hết, chúng ta sẽ được ở bên nhau suốt cả mùa Giáng sinh, và có khoảng thời gian vui vẻ nhất trên đời.”

“Em đúng là người lớn rồi đấy, Fan nhỏ ạ!” cậu bé thốt lên.

Cô bé vỗ tay cười, và cố với tới đầu anh; nhưng vì quá nhỏ, lại cười tiếp, rồi nhón chân lên ôm lấy cậu. Sau đó, với sự nôn nóng trẻ thơ, cô bé bắt đầu kéo cậu về phía cửa; và cậu, chẳng chút chần chừ, đi theo em.

Một giọng nói khủng khiếp ở sảnh vang lên, “Mang rương của cậu chủ Scrooge xuống đây!” và trong sảnh xuất hiện chính ông hiệu trưởng, nhìn cậu chủ Scrooge với vẻ bề trên hung dữ, và làm cậu hoảng sợ tột độ bằng cách bắt tay cậu. Sau đó, ông ta đưa cậu và em gái vào cái phòng khách tồi tàn, lạnh lẽo nhất từng thấy, nơi những tấm bản đồ trên tường, và những quả địa cầu thiên văn, địa lý bên cửa sổ, đều phủ một lớp bụi sáp vì lạnh. Tại đây, ông ta mang ra một bình rượu vang nhạt màu một cách lạ lùng, và một miếng bánh ngọt nặng nề một cách lạ lùng, rồi chia cho hai đứa trẻ: đồng thời, sai một tên người hầu gầy gò mang ly “rượu gì đó” ra mời người đánh xe, kẻ trả lời rằng hắn cảm ơn ông chủ, nhưng nếu vẫn là cái loại rượu như hắn đã nếm trước đó, thì hắn xin kiếu. Khi cái rương của cậu chủ Scrooge đã được buộc chặt trên nóc xe ngựa, hai đứa trẻ vẫy chào tạm biệt ông hiệu trưởng một cách đầy thiện chí; và bước lên xe, vui vẻ phi nước đại xuống con đường vườn: những bánh xe nhanh nhẹn hất văng sương giá và tuyết ra khỏi những chiếc lá sẫm màu của các bụi cây xanh, tựa như làn nước bắn tung.

“Luôn là một sinh vật mỏng manh, một hơi thở cũng có thể làm héo tàn,” Hồn ma nói. “Nhưng cô bé có một trái tim bao dung!”

“Đúng vậy,” Scrooge thốt lên. “Ngài nói đúng. Tôi sẽ không phủ nhận đâu, Linh hồn. Chúa cấm tôi làm thế!”

“Cô ấy mất khi đã trưởng thành,” Hồn ma nói, “và, tôi nghĩ là, đã có con.”

“Một đứa con,” Scrooge đáp lại.

“Đúng,” Hồn ma nói. “Cháu trai của ngươi!”

Scrooge có vẻ không yên lòng; và trả lời ngắn gọn, “Vâng.”

Mặc dù họ chỉ vừa mới rời khỏi ngôi trường đó, nhưng giờ họ đã ở giữa những con phố đông đúc của một thành phố, nơi những bóng người qua lại; nơi những cỗ xe ngựa và xe chở hàng bóng mờ đang chen lấn giành đường, và tất cả sự tranh giành, ồn ào của một thành phố thực sự đang diễn ra. Rõ ràng qua cách trang trí các cửa hiệu rằng ở đây cũng lại là mùa Giáng sinh; nhưng đã là buổi tối, và các đường phố đều lên đèn.

Hồn ma dừng lại ở trước cửa một nhà kho, và hỏi Scrooge xem lão có biết nơi này không.

“Biết chứ!” Scrooge nói. “Chẳng phải tôi từng học việc ở đây sao!”

Họ bước vào. Khi nhìn thấy một ông già đội bộ tóc giả kiểu Welsh, ngồi sau cái bàn làm việc cao đến mức nếu ông ta cao thêm hai inch nữa chắc chắn đã đụng đầu vào trần nhà, Scrooge kêu lên đầy phấn khích:

“Ôi, là cụ Fezziwig đấy! Cầu Chúa ban phước cho cụ; chính là Fezziwig sống lại rồi!”

Cụ Fezziwig đặt bút xuống, nhìn lên chiếc đồng hồ đang chỉ bảy giờ. Cụ xoa hai tay vào nhau; chỉnh lại chiếc áo ghi-lê rộng thùng thình; cười rạng rỡ từ đầu xuống chân; rồi gọi bằng một giọng ấm áp, ngọt ngào, đầy đặn, béo ngậy, vui vẻ:

“Yo ho, đó! Ebenezer! Dick!”

Bản thân Scrooge ngày trước, giờ đã là một chàng trai trẻ, nhanh nhẹn bước vào, cùng với người bạn học việc của mình.

“Dick Wilkins, đích thị là nó rồi!” Scrooge nói với Hồn ma. “Lạy Chúa, đúng rồi. Nó đây rồi. Dick rất quý tôi. Thằng Dick tội nghiệp! Ôi, ôi!”

“Yo ho, các chàng trai của ta!” Fezziwig nói. “Đêm nay không làm việc nữa. Đêm Giáng sinh rồi, Dick. Giáng sinh rồi, Ebenezer! Hãy đóng cửa chớp lại nào,” cụ Fezziwig vừa nói vừa vỗ tay cái chát, “trước khi một người kịp nói Jack Robinson!”

Bạn sẽ không tin hai gã này làm việc nhanh đến thế nào đâu! Họ lao ra phố với những tấm cửa chớp—một, hai, ba—đã lắp xong vào vị trí—bốn, năm, sáu—chốt lại và gài lại—bảy, tám, chín—rồi quay lại trước khi bạn kịp đếm đến mười hai, thở hồng hộc như những con ngựa đua vậy.

“Hilli-ho!” cụ Fezziwig reo lên, nhảy xuống khỏi chiếc bàn làm việc cao với sự nhanh nhẹn đáng kinh ngạc. “Dọn dẹp đi nào, các chàng trai, và cho ta nhiều chỗ trống vào đây! Hilli-ho, Dick! Chirrup, Ebenezer!”

Dọn dẹp đi! Chẳng có thứ gì mà họ không dọn hoặc không thể dọn, với sự giám sát của cụ Fezziwig cả. Mọi việc xong xuôi trong một phút. Mọi vật dụng có thể di chuyển đều được khuân đi, như thể bị đuổi khỏi cuộc đời vĩnh viễn; sàn nhà được quét dọn và tưới nước, đèn được tỉa bấc, củi được chất đầy trong lò sưởi; và nhà kho đã trở thành một phòng khiêu vũ ấm cúng, khô ráo và sáng sủa mà bạn có thể mong đợi trong một đêm mùa đông.

Một nghệ sĩ vĩ cầm cầm theo cuốn nhạc vào, đi đến chiếc bàn làm việc cao, biến nó thành một dàn nhạc, và bắt đầu chỉnh dây như thể đang bị năm mươi cơn đau dạ dày vậy. Bà Fezziwig bước vào, một nụ cười bao la và đôn hậu. Ba cô con gái nhà Fezziwig bước vào, rạng rỡ và đáng yêu. Sáu chàng trai trẻ đang theo đuổi họ bước vào. Tất cả những thanh niên nam nữ làm việc ở đây đều bước vào. Cô hầu gái bước vào, cùng với người anh họ, anh thợ làm bánh. Cô đầu bếp bước vào, cùng với người bạn thân của anh trai mình, anh giao sữa. Cậu bé từ nhà đối diện bước vào, người bị nghi là không được chủ nhà cho ăn đủ no; cố gắng nấp sau lưng cô gái từ nhà cách hai căn, người mà sau đó bị vạch trần là đã từng bị bà chủ véo tai. Tất cả bọn họ đều bước vào, người này nối tiếp người kia; kẻ e thẹn, kẻ bạo dạn, kẻ duyên dáng, kẻ vụng về, kẻ chen lấn, kẻ lôi kéo; tất cả đều ùa vào, bằng mọi cách. Thế rồi họ bắt đầu nhảy, hai mươi cặp cùng một lúc; tay nắm tay vòng qua rồi lại quay về; đi dọc xuống rồi quay ngược lên; xoay vòng vòng trong nhiều kiểu kết nhóm tình tứ; cặp đôi trên cùng già nua thì lúc nào cũng xoay ra sai chỗ; cặp đôi mới thì vừa đến nơi đã bắt đầu xuất phát lại; cuối cùng thì tất cả đều là cặp đôi trên cùng, chẳng còn ai ở cuối để hỗ trợ cả! Khi kết quả này đạt được, cụ Fezziwig vỗ tay dừng điệu nhảy và kêu lên, “Làm tốt lắm!” và nghệ sĩ vĩ cầm cắm phập khuôn mặt nóng bừng vào một vại bia đen, thứ được chuẩn bị đặc biệt cho mục đích đó. Nhưng không thèm nghỉ ngơi, khi xuất hiện trở lại, anh ta lập tức bắt đầu tiếp, mặc dù chưa có ai nhảy, như thể nghệ sĩ vĩ cầm kia đã bị khiêng về nhà trong tình trạng kiệt sức trên một tấm ván cửa, còn anh ta là một người hoàn toàn mới, quyết tâm đánh bại đối thủ hoặc là chết.

Có thêm nhiều điệu nhảy nữa, những trò chơi phạt, và nhiều điệu nhảy nữa, rồi có bánh ngọt, rượu negus, một đĩa Lợn Quay Nguội lớn, một đĩa Thịt Luộc Nguội lớn, bánh nhân thịt băm, và bia thì nhiều vô kể. Nhưng điểm nhấn tuyệt vời nhất của buổi tối đến sau món Quay và Luộc, khi người nghệ sĩ vĩ cầm (một gã cáo già, hãy nhớ nhé! Cái loại người hiểu công việc của mình rõ hơn cả bạn hay tôi có thể chỉ bảo cho hắn!) bắt đầu chơi bản “Sir Roger de Coverley.” Thế rồi cụ Fezziwig bước ra nhảy cùng bà Fezziwig. Lại là cặp đôi trên cùng; với một công việc khá nặng nề dành cho họ; hai mươi ba, hai mươi bốn cặp bạn nhảy; những người không phải hạng xoàng; những người biết nhảy, và chẳng hề có ý định đi bộ.

Nhưng nếu có gấp đôi số đó—à, gấp bốn lần—thì cụ Fezziwig vẫn là đối thủ xứng tầm của họ, và bà Fezziwig cũng vậy. Về phần bà, bà xứng đáng là bạn nhảy của cụ về mọi mặt. Nếu đó không phải là lời khen ngợi cao quý nhất, hãy chỉ cho tôi một lời khen nào cao hơn, và tôi sẽ dùng nó. Một thứ ánh sáng thực sự dường như tỏa ra từ bắp chân của cụ Fezziwig. Chúng tỏa sáng trong từng phần của điệu nhảy như những mặt trăng. Bạn không thể đoán trước được, tại bất kỳ thời điểm nào, chuyện gì sẽ xảy ra với chúng tiếp theo. Và khi cụ Fezziwig và bà Fezziwig đã hoàn thành điệu nhảy; tiến lên rồi lùi lại, hai tay nắm lấy bạn nhảy, cúi chào, vặn mình như nút chai, luồn kim, rồi quay trở về chỗ cũ; Fezziwig “cắt bước”—cắt một cách điệu nghệ đến nỗi cụ trông như đang nháy mắt bằng đôi chân của mình, rồi đáp xuống mặt đất mà không hề loạng choạng.

Khi đồng hồ điểm mười một giờ, buổi khiêu vũ gia đình này tan cuộc. Cụ và bà Fezziwig đứng mỗi người một bên cửa, bắt tay từng người một khi họ đi ra, và chúc họ một Giáng sinh Vui vẻ. Khi tất cả mọi người đã ra về chỉ còn lại hai cậu học việc, cụ bà cũng làm như vậy với họ; và thế là những giọng nói vui vẻ lịm dần, và các chàng trai được để lại với chỗ ngủ của mình; nơi đó nằm dưới một chiếc quầy ở cửa hàng phía sau.

Trong suốt khoảng thời gian này, Scrooge đã hành xử như một kẻ mất trí. Tâm hồn lão hoàn toàn hòa nhập vào cảnh tượng đó, và ở cùng bản thân mình ngày trước. Lão chứng thực mọi thứ, nhớ lại mọi thứ, tận hưởng mọi thứ, và trải qua sự xúc động kỳ lạ nhất. Mãi đến lúc này, khi khuôn mặt rạng rỡ của bản thân lão ngày trước và Dick quay đi, lão mới nhớ ra Hồn ma, và nhận thức được rằng nó đang nhìn thẳng vào lão, trong khi ánh sáng trên đầu nó cháy rất sáng.

“Một việc nhỏ bé,” Hồn ma nói, “mà lại khiến những kẻ ngốc nghếch này tràn ngập lòng biết ơn.”

“Nhỏ bé!” Scrooge lặp lại.

Linh hồn ra hiệu cho lão lắng nghe hai cậu học việc, những người đang trút hết nỗi lòng để ca ngợi Fezziwig: và khi lão làm xong, nó nói,

“Sao! Chẳng phải sao? Hắn chỉ tiêu tốn vài bảng tiền phàm trần của ngươi thôi: ba hoặc bốn bảng có lẽ. Chẳng lẽ số tiền đó lớn đến mức hắn xứng đáng với lời khen này sao?”

“Không phải ở chỗ đó,” Scrooge nói, bị kích động bởi lời nhận xét, và vô thức nói bằng chính con người của mình ngày trước, chứ không phải con người của hiện tại. “Không phải ở chỗ đó, Linh hồn ạ. Ông ấy có khả năng làm cho chúng ta hạnh phúc hoặc bất hạnh; làm cho công việc của chúng ta nhẹ nhàng hoặc nặng nề; một niềm vui hoặc một nỗi nhọc nhằn. Hãy nói rằng quyền năng của ông ấy nằm ở lời nói và ánh mắt; ở những thứ nhỏ nhặt và tầm thường đến mức không thể cộng và đếm chúng lại được: thì đã sao nào? Hạnh phúc mà ông ấy mang lại, cũng lớn lao chẳng kém gì nếu nó tiêu tốn cả một gia tài.”

Lão cảm thấy cái nhìn của Linh hồn, và dừng lại.

“Chuyện gì vậy?” Hồn ma hỏi.

“Không có gì đặc biệt,” Scrooge nói.

“Có gì đó, tôi nghĩ vậy?” Hồn ma khẳng định.

“Không,” Scrooge nói, “Không. Tôi chỉ muốn có thể nói một vài lời với thư ký của mình ngay lúc này. Chỉ có vậy thôi.”

Bản thân Scrooge ngày trước vặn nhỏ đèn xuống khi lão thốt ra điều ước ấy; và Scrooge cùng Hồn ma lại đứng cạnh nhau giữa không trung.

“Thời gian của ta sắp hết rồi,” Linh hồn nhận xét. “Nhanh lên!”

Câu này không phải nói với Scrooge, hay bất kỳ ai lão có thể nhìn thấy, nhưng nó tạo ra hiệu quả ngay lập tức. Vì một lần nữa Scrooge lại thấy chính mình. Lúc này lão đã già hơn; một người đàn ông ở độ tuổi sung sức. Khuôn mặt lão chưa có những nếp nhăn khắc nghiệt và cứng nhắc của những năm sau này; nhưng nó đã bắt đầu mang những dấu hiệu của sự lo âu và tham lam. Có một ánh nhìn khao khát, tham lam, bồn chồn trong đôi mắt, cho thấy niềm đam mê đã bén rễ, và cái bóng của cái cây đang lớn dần ấy sẽ đổ về đâu.

Lão không ở một mình, mà ngồi cạnh một cô gái trẻ xinh đẹp trong bộ trang phục tang: trong mắt cô có những giọt nước mắt, lấp lánh dưới ánh sáng tỏa ra từ Hồn ma Giáng sinh Quá khứ.

“Chẳng quan trọng gì đâu,” cô nói, dịu dàng. “Với anh, rất ít thôi. Một thần tượng khác đã thay thế em; và nếu nó có thể cổ vũ và an ủi anh trong thời gian sắp tới, như em đã cố gắng làm, thì em chẳng có lý do chính đáng nào để đau buồn cả.”

“Thần tượng nào đã thay thế em?” lão đáp lại.

“Một thần tượng bằng vàng.”

“Đây là cách hành xử công bằng của thế gian!” lão nói. “Chẳng có gì mà nó khắc nghiệt bằng nghèo đói; và cũng chẳng có gì mà nó ra vẻ lên án gay gắt bằng việc theo đuổi sự giàu sang!”

“Anh sợ thế gian quá đấy,” cô nhẹ nhàng đáp. “Tất cả những hy vọng khác của anh đều hòa vào hy vọng được đứng ngoài sự sỉ nhục bẩn thỉu của nó. Em đã thấy những khát vọng cao đẹp hơn của anh rơi rụng từng cái một, cho đến khi niềm đam mê chủ đạo, Lợi lộc, chiếm trọn tâm trí anh. Chẳng phải sao?”

“Thì đã sao?” lão vặn lại. “Ngay cả khi ta trở nên khôn ngoan hơn nhiều, thì đã sao? Ta không thay đổi đối với em.”

Cô lắc đầu.

“Ta có thay đổi không?”

“Giao ước của chúng ta là một giao ước cũ. Nó được lập khi cả hai chúng ta đều nghèo và bằng lòng với điều đó, cho đến khi, vào thời điểm thích hợp, chúng ta có thể cải thiện vận mệnh của mình bằng sự cần cù nhẫn nại. Anh đã thay đổi. Khi giao ước đó được lập, anh là một con người khác.”

“Ta là một cậu bé,” lão nói một cách thiếu kiên nhẫn.

“Chính cảm nhận của anh cho anh biết rằng anh không phải là con người của bây giờ,” cô đáp lại. “Còn em thì có. Những gì hứa hẹn hạnh phúc khi chúng ta đồng tâm hiệp lực, giờ đây lại mang đầy đau khổ khi chúng ta là hai người. Em đã nghĩ về điều này bao nhiêu lần và sâu sắc đến mức nào, em sẽ không nói. Chỉ cần biết rằng em đã nghĩ về nó, và có thể giải thoát cho anh.”

“Ta đã bao giờ tìm cách giải thoát chưa?”

“Bằng lời nói ư. Chưa. Chưa bao giờ.”

“Vậy thì bằng cái gì?”

“Bằng một bản tính đã thay đổi; bằng một tinh thần đã khác; trong một bầu không khí sống khác; một Hy vọng khác làm mục đích lớn lao. Trong tất cả những gì làm cho tình yêu của em có bất kỳ giá trị nào trong mắt anh. Nếu điều này chưa bao giờ xảy ra giữa chúng ta,” cô gái nói, nhìn lão một cách hiền từ, nhưng kiên định; “hãy nói cho em biết, liệu bây giờ anh có tìm kiếm em và cố gắng giành lấy em không? À, không!”

Lão dường như khuất phục trước tính công bằng của giả định này, bất chấp ý muốn của mình. Nhưng lão nói với một chút khó khăn, “Em nghĩ là không sao.”

“Em rất muốn nghĩ khác nếu có thể,” cô đáp, “Thiên đường biết đấy! Khi em đã học được một Sự thật như thế này, em biết nó phải mạnh mẽ và không thể cưỡng lại đến mức nào. Nhưng nếu hôm nay, ngày mai, ngày hôm qua anh được tự do, liệu ngay cả em có thể tin rằng anh sẽ chọn một cô gái không có của hồi môn—anh, người ngay cả trong sự tin tưởng với cô ấy, vẫn cân đo đong đếm mọi thứ bằng Lợi lộc: hay, chọn cô ấy, nếu trong một khoảnh khắc anh đủ giả dối với nguyên tắc chỉ đạo duy nhất của mình để làm điều đó, em có biết rằng sự hối hận và tiếc nuối của anh chắc chắn sẽ theo sau không? Em biết; và em giải thoát cho anh. Với trọn vẹn trái tim, vì tình yêu dành cho con người mà anh đã từng là.”

Lão định nói; nhưng với cái đầu quay đi khỏi lão, cô tiếp tục.

“Anh có thể—ký ức về những chuyện đã qua làm em hy vọng một nửa là anh sẽ—cảm thấy đau đớn về điều này. Chỉ một khoảng thời gian rất, rất ngắn thôi, và anh sẽ vui vẻ gạt bỏ ký ức ấy đi, như một giấc mơ vô bổ, một giấc mơ mà thật may mắn khi anh đã tỉnh dậy. Chúc anh hạnh phúc với cuộc đời mà anh đã chọn!”

Cô rời bỏ lão, và họ chia tay.

“Linh hồn!” Scrooge nói, “đừng cho tôi thấy nữa! Hãy đưa tôi về nhà. Tại sao ngài lại thích hành hạ tôi thế?”

“Thêm một bóng hình nữa thôi!” Hồn ma kêu lên.

“Không thêm nữa!” Scrooge hét lên. “Không thêm nữa. Tôi không muốn nhìn thấy nó. Đừng cho tôi thấy gì nữa!”

Nhưng Hồn ma không khoan nhượng đã kẹp chặt lão trong cả hai cánh tay, và ép lão phải quan sát những gì xảy ra tiếp theo.

Họ đang ở một cảnh tượng và địa điểm khác; một căn phòng, không lớn hay sang trọng lắm, nhưng tràn ngập sự thoải mái. Gần lò sưởi mùa đông ngồi một cô gái trẻ xinh đẹp, giống hệt người lần trước đến nỗi Scrooge tin rằng đó chính là người đó, cho đến khi lão nhìn thấy cô, giờ là một người phụ nữ đôn hậu, đang ngồi đối diện với con gái mình. Tiếng ồn trong căn phòng này hoàn toàn náo nhiệt, vì ở đó có nhiều trẻ con hơn mức Scrooge trong trạng thái tâm trí hoảng loạn có thể đếm được; và, không giống như đàn trẻ nổi tiếng trong bài thơ, chúng không phải là bốn mươi đứa trẻ cư xử như một, mà mỗi đứa trẻ đều tự mình cư xử như bốn mươi đứa. Hậu quả là sự náo loạn đến không thể tin được; nhưng không ai có vẻ bận tâm; ngược lại, người mẹ và cô con gái cười vang sảng khoái, và rất thích thú; và cô con gái nhỏ, chẳng bao lâu sau bắt đầu tham gia vào các trò chơi, bị lũ cướp nhỏ tấn công không thương tiếc. Tôi đã đánh đổi những gì để được là một trong số chúng! Mặc dù tôi không bao giờ có thể thô lỗ như vậy, không, không! Tôi sẽ không vì sự giàu sang của cả thế giới mà làm hỏng mái tóc tết đó, và xé toạc nó ra; và đối với chiếc giày nhỏ quý giá đó, tôi sẽ không lấy nó ra, lạy Chúa tôi! để cứu mạng mình. Còn về việc đo vòng eo của nàng trong trò chơi, như chúng đã làm, lũ trẻ bạo dạn kia, tôi không thể làm được; tôi sẽ mong đợi cánh tay mình mọc quanh nó để làm một hình phạt, và không bao giờ thẳng lại được nữa. Thế mà tôi lại rất muốn, tôi thú nhận, được chạm vào đôi môi nàng; được hỏi nàng, để nàng có thể mở miệng; được nhìn vào hàng mi của đôi mắt cúi xuống của nàng, và không bao giờ làm nàng đỏ mặt; được thả tung những làn tóc, mà mỗi inch của nó sẽ là một món quà kỷ niệm vô giá: tóm lại, tôi muốn, tôi xin thú nhận, được có sự cho phép nhẹ nhàng nhất của một đứa trẻ, và vẫn đủ là một người đàn ông để biết giá trị của nó.

Nhưng bây giờ có tiếng gõ cửa và một sự xô đẩy ngay lập tức xảy ra khiến cô gái với khuôn mặt tươi cười và bộ váy bị cướp bóc được đưa về phía cửa, giữa một nhóm người đỏ mặt và ồn ào, đúng lúc chào đón người cha, người về nhà cùng với một người đàn ông chở đầy đồ chơi và quà tặng Giáng sinh. Thế rồi tiếng la hét và vùng vẫy, và cuộc tấn công vào người khuân vác không có khả năng phòng vệ! Việc trèo lên người ông ấy bằng những chiếc ghế làm thang để lao vào túi, tước đoạt những bưu kiện gói giấy nâu, bám chặt lấy cà vạt, ôm quanh cổ, đấm vào lưng, và đá vào chân ông ấy trong niềm âu yếm không thể kìm nén! Những tiếng reo hò kinh ngạc và vui sướng khi mỗi gói quà được mở ra! Thông báo khủng khiếp rằng đứa bé đã bị bắt quả tang đang nhét cái chảo rán của búp bê vào miệng, và bị nghi ngờ là đã nuốt phải một con gà tây giả, dán trên đĩa gỗ! Sự nhẹ nhõm vô cùng khi phát hiện ra đây là một báo động giả! Niềm vui, lòng biết ơn, và sự ngây ngất! Tất cả đều không thể diễn tả nổi. Chỉ cần biết rằng dần dần lũ trẻ và những cảm xúc của chúng đã ra khỏi phòng khách, và từng bậc thang một, lên tới tầng trên cùng của ngôi nhà; nơi chúng đi ngủ, và mọi thứ lắng xuống.

Và bây giờ Scrooge nhìn vào chăm chú hơn bao giờ hết, khi người chủ gia đình, với cô con gái đang dựa vào ông một cách trìu mến, ngồi xuống cùng cô và người mẹ bên cạnh lò sưởi của mình; và khi lão nghĩ rằng một sinh vật như thế, duyên dáng và đầy hứa hẹn như thế, có lẽ đã gọi lão là cha, và là một mùa xuân trong mùa đông tàn khốc của cuộc đời lão, tầm nhìn của lão trở nên rất mờ nhạt.

“Belle,” người chồng nói, quay sang vợ với một nụ cười, “anh đã gặp một người bạn cũ của em chiều nay.”

“Ai vậy?”

“Đoán xem!”

“Sao em đoán được? Thôi nào, không phải em biết sao?” cô nói ngay trong một hơi thở, cười khi anh cười. “Ông Scrooge.”

“Đúng là ông Scrooge. Anh đi ngang qua cửa sổ văn phòng ông ấy; và vì nó không đóng, và ông ấy có một ngọn nến bên trong, anh hầu như không thể không nhìn thấy ông ấy. Đối tác của ông ấy đang nằm trên giường bệnh, anh nghe nói vậy; và ông ấy cứ ngồi đó một mình. Hoàn toàn cô độc trên thế gian, anh tin là vậy.”

“Linh hồn!” Scrooge nói bằng một giọng run rẩy, “hãy đưa tôi đi khỏi nơi này.”

“Ta đã nói với ngươi đây là những bóng hình của những chuyện đã qua,” Hồn ma nói. “Rằng chúng là những gì chúng là, đừng đổ lỗi cho ta!”

“Hãy đưa tôi đi!” Scrooge kêu lên, “tôi không thể chịu nổi!”

Lão quay sang Hồn ma, và thấy rằng nó đang nhìn lão với một khuôn mặt, mà bằng một cách kỳ lạ nào đó có những mảnh vụn của tất cả những khuôn mặt mà nó đã cho lão xem, lão vật lộn với nó.

“Hãy rời bỏ tôi! Hãy đưa tôi trở lại. Đừng ám ảnh tôi nữa!”

Trong cuộc vật lộn, nếu có thể gọi đó là một cuộc vật lộn trong đó Hồn ma không có sự phản kháng rõ rệt nào về phía mình và không hề bị xao động bởi bất kỳ nỗ lực nào của đối thủ, Scrooge nhận thấy ánh sáng của nó đang cháy cao và sáng rực; và kết nối mơ hồ điều đó với ảnh hưởng của nó đối với lão, lão chộp lấy chiếc mũ dập tắt nến, và bằng một hành động đột ngột ấn mạnh nó xuống đầu nó.

Linh hồn rơi xuống dưới nó, để chiếc mũ dập tắt nến che phủ toàn bộ hình hài của nó; nhưng mặc dù Scrooge ấn mạnh nó xuống bằng tất cả sức lực, lão không thể che giấu ánh sáng: thứ ánh sáng tuôn trào từ bên dưới nó, trong một dòng chảy không ngừng trên mặt đất.

Lão nhận thức được mình đang kiệt sức, và bị chế ngự bởi một cơn buồn ngủ không thể cưỡng lại; và hơn nữa, là đang ở trong phòng ngủ của chính mình. Lão bóp chặt chiếc mũ lần cuối, rồi bàn tay lỏng dần; và vừa kịp loạng choạng lên giường, trước khi lão chìm vào một giấc ngủ sâu.