Bần Huyết Tập

Lượt đọc: 71 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Phần 1
)

❊ ❊ ❊

Bất cứ ai đến nơi đây—Nông trường Thụ Hoa—họ chắc chắn sẽ cảm thấy rằng trên thế giới này chẳng hề có chiến tranh, cũng như chẳng có sự oanh tạc, tàn sát và cái chết do chiến tranh mang lại. Chỉ xét riêng về phong cảnh, nơi đây thực sự xứng đáng được gọi là chốn đào nguyên giữa thời loạn thế. Phía trước là dòng sông vừa chảy qua một hẻm núi nhỏ, nước sông vào mùa đông và mùa xuân luôn trong xanh đến mức khiến người ta muốn nhảy xuống. Sau lưng là một dải núi thấp. Trên núi chẳng có gì, ngoài những bụi trúc xanh và cây bụi, ở những khoảng trống giữa trúc và cây thường lộ ra những mảng đất màu đỏ nâu, trông như thể được họa sĩ chấm phá lên vậy.

Lưng chừng núi, ở mảng xanh tươi đó, thấp thoáng sau lớp tường trắng và vài mái nhà, chính là Nông trường Thụ Hoa. Bến đò nhỏ trên sông cách nông trường khoảng nửa dặm, khách đi thuyền, dù là người đi hướng ngược lại, cũng thường quay đầu lại nhìn ngắm nơi xinh đẹp này. Nếu họ bước lên con đường dốc ấy, chắc chắn sẽ chỉ trỏ về phía nông trường, bởi những quả quýt vàng nhạt hay những trái táo đã đỏ trên cây luôn khiến người ta chú ý và muốn cất lời khen ngợi. Đến khi xuân về hoa nở, hoặc vào những ngày mọi người được nghỉ phép, các tiểu thư công tử trong thành phố đôi khi cũng lấy việc dạo chơi Nông trường Thụ Hoa làm một thú vui tao nhã, và vẻ đẹp của nông trường này e là còn tồn tại đôi chút trong vài bài văn ngắn và thơ ngắn nữa đấy.

Lập ra một nông trường chắc chắn không phải để chơi cho vui: vậy nên, chúng ta không thể chỉ chăm chăm ca tụng phong cảnh mà bỏ qua những chuyện thực tế hơn. Về mặt thực tế, vấn đề nước dùng của Nông trường Thụ Hoa không thành vấn đề, bởi dòng sông nằm ngay dưới chân nó. Việc vận chuyển sản phẩm cũng không thành vấn đề. Nó chỉ cách thành phố Trùng Khánh hơn ba mươi dặm, trên sông có thể đi thuyền, ven sông cũng có đường nhỏ. Thiết bị của nó khá quy mô: có ao vịt ngỗng, lồng thỏ, luống hoa, vườn rau, chuồng bò cừu, vườn cây ăn quả. Trứng vịt, hoa tươi, rau xanh, trái cây, sữa bò sữa cừu... đều là những thứ thiết yếu cho các đô thị như Trùng Khánh. Hơn nữa, việc sáng lập nó diễn ra đúng vào năm kháng chiến: dân số Trùng Khánh sau kháng chiến ngày một đông; nên những thứ cần thiết, như rau xanh và những nông sản khác mà Nông trường Thụ Hoa tạo ra, tự nhiên cũng ngày một nhiều hơn. Việc kiếm tiền không thành vấn đề.

Từ đường dốc ở bến đò đi về bên trái một quãng ngắn, có vài tảng đá đỏ chưa hoàn toàn phong hóa, bên cạnh có mấy bụi trúc nhỏ. Đến bụi trúc, là tới con đường lát đá hẹp và sạch sẽ của nông trường. Cách bụi trúc không xa, đối diện nhau có hai cây thông xanh, trên thân thông treo hai tấm biển gỗ đã bào phẳng, sơn trắng dòng chữ "Nông trường Thụ Hoa". Bên đường lát đá, phía giáp sông, toàn là hoa; khiến người ta có thể từ đủ loại màu sắc của hoa, chậm rãi chuyển ánh nhìn lên mặt nước xanh biếc. Phía giáp núi là rất nhiều giàn nho hình cánh quạt dựng đứng, phía sau giàn là đủ loại cây ăn quả. Đi hết con đường đá là một giàn hoa tử đằng không cao lắm nhưng khá rộng, đây chính là cổng chính của nông trường, trên tấm biển ngang khắc hai chữ lệ "Thụ Hoa". Bước qua cổng, trên thảm cỏ xanh hay trên con đường rải sỏi xen hoa, thường có thể thấy vài sợi lông vịt ngỗng mềm nhẹ, bởi ao vịt ngỗng nằm ngay phía bên tay trái. Vịt ở đây trắng muốt và béo mẫm, đúng chuẩn vịt quay Bắc Bình. Đối diện với ao vịt là một khoảng sân bằng phẳng, trồng đầy hoa cỏ và rau củ. Ở cuối sân, bị trúc và cây che khuất, là tòa nhà văn phòng. Đây là một tòa nhà hai tầng khá kiên cố và rất tao nhã, hương hoa quả luôn tràn ngập khắp mọi ngóc ngách trong tòa nhà. Chuồng bò cừu và lán của công nhân nằm phía sau tòa nhà, thi thoảng lại nghe tiếng cừu non kêu thảm thiết.

Số thiết bị này khiến nông trường ít nhất phải dùng đến hai mươi mấy công nhân. Thế nhưng, với năng lực sản xuất và đầu ra thuận lợi của nó, sau khi trừ mọi chi phí, nó vẫn đáng lẽ phải kiếm ra tiền. Dù là người trong nghề hay người ngoài nghề, chỉ cần xem qua nông trường này, có lẽ sẽ không bao giờ nghĩ đây là một sự nghiệp thua lỗ.

Tuy nhiên, Nông trường Thụ Hoa lại thua lỗ.

Lúc mới sáng lập, tất nhiên phải bỏ thêm tiền "vào" trong. Nhưng, gà vịt, rau xanh, hoa tươi, sữa bò cừu, đều không cần thời gian quá lâu là đã có thể có những con số lợi nhuận. Theo cách tính của người trong nghề, giả sử năm thứ hai chưa được suôn sẻ lắm, thì muộn nhất là đầu năm thứ ba chắc chắn có thể nhìn thấy lãi.

Thế nhưng, sự thua lỗ của Nông trường Thụ Hoa lại rơi vào năm thứ ba sau khi sáng lập. Trong cuộc họp cổ đông lần đầu tiên của năm thứ ba, giám đốc nông trường và các cổ đông đều ngẩn người nhìn sổ sách một lúc lâu.

Thua lỗ một chút, giám đốc hoàn toàn không bận tâm, ông ta chỉ là một trong những cổ đông lớn, được mọi người tiến cử làm giám đốc thôi. Ông ta còn nhiều sự nghiệp lớn hơn nông trường này nhiều. Nhưng, dù ông ta có không bận tâm đến chuyện lãi lỗ của cái sự nghiệp nhỏ bé này, dù mỗi lần bước vào sân, nhìn những bông hoa cỏ tươi đẹp kia là quên sạch chuyện thua lỗ, thì bây giờ—trong cuộc họp cổ đông—ông ta thực sự cảm thấy hơi khó xử. Ông ta tự tin mình là một tay lão luyện, đi đâu cũng kiếm ra tiền, ông ta là nhà tư bản mà mọi người sùng bái. Nông trường thua lỗ? Điều này làm tổn thương lòng tự trọng của ông ta. Ông ta thua lỗ một chút, các cổ đông thua lỗ một chút, chẳng vấn đề gì: chỉ là, không xuống được đài! Điều này còn quan trọng hơn bất cứ thứ gì! Còn các cổ đông, đa số đều có thể khoác vai bá cổ, gọi anh xưng em với giám đốc. Danh vọng, vốn liếng, năng lực của họ có lẽ đều không bằng giám đốc, nhưng nếu nói đến chuyện thua lỗ vài vạn hay vài ngàn đồng, thì nếu giám đốc có thể bình tĩnh, họ cũng chẳng tiện lên tiếng. Chỉ có rất ít cổ đông là thực sự muốn đầu tư, kiếm chút tiền, nhưng họ không tiện mở lời chất vấn trước, vì cổ phần của họ ít, địa vị cũng thấp, nếu cứ gân cổ đỏ mặt mà phát biểu, có khi lại đắc tội với giám đốc và các cổ đông lớn—điều này, e là còn tai hại hơn cả việc thua lỗ.

Thực tế mà nói, nếu mọi người chịu mở cửa nói lời sáng tỏ, họ có thể đồng thanh, khẳng định chắc chắn, chỉ ra ngay nguyên nhân thua lỗ. Nguyên nhân rất đơn giản, họ đã dùng nhầm người. Giám đốc, dù là giám đốc, cũng không thể, không muốn, không biết, và chẳng buồn đến nông trường để giám sát chỉ đạo mọi việc. Các cổ đông cũng chẳng chạy đi chạy lại xem xét đến chục lần—họ chỉ muốn nhân lúc họp hành mà làm một chuyến dã ngoại, vừa có thể thưởng ngoạn phong cảnh vùng quê, vừa có thể uống vài chén rượu với bạn cũ, lại nhân tiện phô trương thân phận cổ đông. Trừ vài cổ đông nhỏ, đa số mọi người khi nhận được thông báo họp, cứ như thể đang tìm kiếm quần áo nên mặc theo mùa trong rương, tình cờ tìm thấy một xấp tiền không nhớ nổi mình đã vứt ở đâu—"Ồ, ở đây còn có thứ này cơ đấy!"

Người thực sự chịu trách nhiệm tại nông trường là Đinh Vụ Nguyên, Chủ nhiệm Đinh.

Đinh Vụ Nguyên, Chủ nhiệm Đinh, đã quản lý nông trường này được nửa năm. Nông trường thua lỗ chính là trong nửa năm này.

Cả giám đốc lẫn các cổ đông đều biết rõ, nếu họ thốt ra sự thật, thì chắc chắn khi nói câu "Nguyên nhân thua lỗ là tại...", ngón tay họ sẽ chỉ thẳng vào Đinh Vụ Nguyên! Đinh Vụ Nguyên đang ngồi ngay bên cạnh đây. Thế nhưng, miệng chẳng ai nhúc nhích, ngón tay tự nhiên cũng chẳng thể chỉ ra.

Họ, từ giám đốc đến cổ đông, ai mà chưa từng ăn vịt quay Bắc Bình, gà mái béo giống Ý, trứng bắc thảo lòng hổ phách, và những quả trứng vịt, trứng gà to khiến trẻ con phải nhảy cẫng lên của nông trường? Trong bình hoa nhà ai mà chưa từng cắm những cành hoa quế, lạp mai, hoa mai đỏ trắng, và những bông thược dược, mẫu đơn, trà hoa to cánh kép của nông trường? Trên đĩa nhà ai mà chưa từng bày những cây cải thảo Sơn Đông, những cây cải dầu xanh như ngọc bích và đậu hà lan non mướt khiến cả khách nam lẫn nữ đều phải trầm trồ?

Những thứ này là do ai đưa cho họ? Đinh Vụ Nguyên!

Chưa kể, nhà ai có việc hiếu hỉ, chẳng phải Chủ nhiệm Đinh của người ta là người đầu tiên chạy đến giúp đỡ sao? Nhà ai gặp phải sự cố không vui, chẳng phải Chủ nhiệm Đinh của người ta tựa như vị thần hỷ lạc giáng trần, biến chuyện lớn thành nhỏ, chuyện nhỏ thành không sao hay sao?

Đúng vậy, Chủ nhiệm Đinh đang ngồi ngay đây. Nhưng ai nỡ giơ ngón tay ra mà chỉ trích ông ta chứ?

Vấn đề trách nhiệm gì, phương pháp khắc phục gì, cuộc họp cổ đông đều không bàn tới. Đợi đến khi tiệc rượu do Chủ nhiệm Đinh chuẩn bị tàn cuộc, mọi người chỉ có thể vỗ vai ông ta, nói một tiếng "bế mạc mỹ mãn" là xong.

Đinh Vụ Nguyên là người ở đâu? Chẳng ai biết. Ông ta là đồng hương của tất cả mọi người—không phân biệt trong hay ngoài nước. Ngôn ngữ của ông ta cũng rất xứng với quê quán của mình, ông ta có thể kết hợp những từ ngữ đơn giản nhất ở những nơi mình từng đặt chân đến, ví dụ như từ "cái chi" và "được rồi" của Tứ Xuyên, từ "không gì" của Thượng Hải, từ "mẹ kiếp" của Bắc Bình... thành một thứ "Quốc ngữ" độc bản tuyệt vời; đôi khi còn thêm vào một hai từ "good" (tốt) hay "yes" (vâng) để tăng thêm chút hương vị ngoại quốc.

Ngoài bốn mươi tuổi, dáng người trung bình, mặt hơi béo, nhưng thịt thì bóng bẩy, Đinh Vụ Nguyên không phải người tuấn tú, nhưng lại khiến người ta yêu mến. Những cơ thịt bóng bẩy trên mặt ông ta, chỉ cần nhìn thôi đã thấy vui mắt, cộng thêm đôi mắt đầy thần sắc, xoay chuyển linh hoạt, và biểu cảm thay đổi theo tình huống, không chỉ khiến người ta yêu mến, mà còn khiến người ta tin tưởng ông ta. Điều biểu hiện rõ nhất tài năng của ông ta và khiến người ta trầm trồ không ngớt chính là trang phục. Áo dài của ông ta, dù là lụa hay vải, dù là áo đơn hay áo bông, lúc nào cũng nửa mới nửa cũ, khiến người nhìn vào thấy thoải mái; lúc nào cũng rộng hơn dáng người ông ta một chút, thế nên dù là buông tay, đút tay vào tay áo, hay chắp tay sau lưng, ông ta luôn có một khí độ ung dung tự tại. Cổ áo và cổ tay áo lót của ông ta lúc nào cũng trắng như tuyết; vì thế, dù áo ngoài có một vết dầu nhỏ, hay vạt áo có hơi nhăn nhúm một chút, thì cổ áo và tay áo trắng tinh bên trong cũng khiến người ta tin rằng ông ta là người ưa sạch sẽ nhất. Ông ta luôn đi giày vải đế trắng, hơn nữa ống quần còn buộc dải lụa; lúc đi nhanh, đế giày trắng và dải buộc chân lay động trông thật thanh thoát, nhẹ nhàng; lúc đi chậm, lại toát ra vẻ ung dung, đài các. Áo dài, giày vải đế cứng, dải lụa buộc ống quần hợp lại với nhau thì hơi lỗi thời, nên ông ta cắm thêm một chiếc bút Parker và một chiếc bút chì trắng sáng dưới cổ áo để điều hòa lại. Ông ta luôn miệng nói chuyện, nhưng chẳng nói gì cả. "Phải đấy", "Được rồi mà", "Tốt", những từ nhỏ nhặt này được ông ta chèn vào lời người khác một cách khéo léo, nghe như thể ông ta đã nói rất nhiều điều vậy. Khi cần thiết, ông ta cũng cất những từ ngữ nhỏ nhặt ấy đi, chỉ đảo mắt, hoặc khẽ cắn môi, hoặc phủi sạch một hạt bụi trên áo người ta. Những hành động nhỏ này biểu hiện sự quan tâm, cảm thông, tận tâm, hiệu quả hơn lời nói rất nhiều. Gặp chuyện lớn, ông ta luôn đưa ra kết luận chắc như đinh đóng cột—không thành vấn đề, tuyệt đối không! Nói xong câu này, ông ta liền bỏ vấn đề sang một bên, rồi tán gẫu chuyện khác, khiến đối phương quên ngay sự lo lắng và quan tâm. Đến khi đối phương hài lòng ra về, ông ta sẽ lăn ra ngủ, ngủ ba bốn tiếng; tỉnh dậy, ông ta quên sạch chuyện "tuyệt đối không có vấn đề" kia. Cho đến khi người đó lại tìm đến, ông ta mới nhớ ra là từng có chuyện như thế, rồi lại tiễn khách một cách nhiệt tình. Sự việc, theo lệ cũ lại bị đẩy sang một bên. Cho đến khi người đó sắp nổi cáu với ông ta, ông ta sẽ dùng sản phẩm của nông trường để bạn bè vẫn làm hòa với mình. Chuyện thiên hạ tuyệt đối không thành vấn đề, vì ông ta căn bản không đi giải quyết.

Ông ta ăn ngon, mặc thoải mái, ngủ ngon giấc, không bao giờ phải lo âu. Ông ta tuyệt đối không có lý tưởng nào cả, nên có muốn lo âu cũng không biết bắt đầu từ đâu. Ông ta không thấy việc qua loa lấy lệ có gì sai trái. Ông ta chỉ biết rằng qua loa có thể giải quyết mọi việc, ít nhất có thể khiến mình vô ưu vô lo, mặt béo và bóng. Phàm là thủ đoạn nào có thể khiến sự việc trôi qua, đều là thủ đoạn tuyệt vời. Khi vừa mới nhận chức chủ nhiệm nông trường, ông ta liền bị cô dì chú bác, cùng với ông cậu của chú bác vây quanh, ông ta lập tức trở thành vị cứu tinh của nhóm người này. Không còn cách nào khác, đành phải qua loa đối phó. Thế là một bộ phận nhân viên và công nhân có kinh nghiệm lập tức bị ông ta "tiễn đi", còn ông cậu và ông cậu của chú bác đều trở thành những thiên thần hộ pháp, chiếm cứ địa đàng trên mặt đất.

Những nhân viên và người làm vườn không bị sa thải vốn đều muốn từ chức. Nhưng, Chủ nhiệm Đinh không cho họ cơ hội mở miệng. Họ gửi thông báo từ chức bằng văn bản, ông ta thậm chí chẳng thèm liếc nhìn. Thế là, mọi người định bỏ đi không từ biệt. Nhưng, đến khi thực sự sắp bước chân ra khỏi nông trường, ý kiến của mọi người đã không còn thống nhất nữa. Sau khi chủ nhiệm mới nhậm chức, chẳng hỏi han gì, mà chỉ trong hai ngày đã nhớ tên mọi người vanh vách, hơn nữa còn biết rõ quê quán của họ. "Lão Trương!" đôi mắt đầy tình cảm của Chủ nhiệm Đinh như có hai tia cực tím chiếu thẳng vào tâm can lão Trương, "Anh là người Quảng Nguyên à? Đồng hương! Đúng là được!" Chủ nhiệm Đinh đã tước vũ khí của lão Trương.

"Lão Tạ!" bàn tay đầy đặn và nóng hổi của Chủ nhiệm Đinh vỗ vỗ vai lão Tạ, "Ồ, Ân Thi? Chỗ tốt! Đồng hương! Được đấy!" Thế là, lão Tạ cũng buông súng.

Đa số những người cũ cứ như vậy mà bị cảm động, xem quyết định "bỏ đi không từ biệt" là một sự bốc đồng nhất thời, không hợp lý cho lắm. Mấy người kiên quyết hơn, thấy bạn bè đa số đều rút lui, cũng không tiện nói thêm gì nữa, mặc dù trong lòng vẫn thấy hơi khó chịu. Đến khi bàn tay mập mạp của Chủ nhiệm Đinh vỗ vào vai họ, họ lại thấy rằng chỉ có phục vụ ông ta mới có thể chuộc lại tội lỗi hành động nông nổi, mạo muội của mình. "Chủ nhiệm Đinh là một người bạn!" Câu nói này dù không tiện nói ra thành lời, nhưng cũng thường bay qua bay lại trong lòng mọi người, như chú chim nhỏ ra khỏi lồng, luyến tiếc không muốn rời xa. Sự tin tưởng của mọi người đối với Chủ nhiệm Đinh ngày càng tăng. Dù chuyện lớn hay nhỏ, chỉ cần mở lời với Chủ nhiệm Đinh, ông ta sẽ không bao giờ chớp mắt hay ngẩn người ra rồi mới đáp ứng. Lời nhờ vả của họ còn chưa nói xong, Chủ nhiệm Đinh đã nói năm câu "Được". Việc Đinh Chủ nhiệm nhận lời người khác, thực tế mà nói, là chuyện dễ như trở bàn tay. Ví dụ như, ông ta muốn vào thành—ông ta thường xuyên vào thành—có người nhờ ông ta mang vài bánh xà phòng. Trong suy nghĩ của người nhờ, Chủ nhiệm Đinh là người tinh tường, chắc chắn mua được hàng cực tốt với giá cực rẻ. Còn Đinh Chủ nhiệm, khi vào thành, tiện chân bước vào cửa hiệu lớn nhất, tùy tay lấy vài bánh xà phòng đắt tiền nhất. Mang về, nói giá tiền, khiến người bạn giật mình. "Hàng chuẩn đấy," Chủ nhiệm Đinh cần phải nói rõ ràng, "Anh biết mà! Thêm ít tiền, vào cửa hiệu lớn mua, không chịu thiệt đâu! Anh không lấy thì tôi lại giữ dùng thôi! Anh thế nào?" Sao có thể không lấy chứ, người bạn đành phải nhận lấy món đồ, liên tục nói cảm ơn.

Mọi người vẫn cứ tin tưởng ông ta. Khi họ âm thầm suy ngẫm, họ sẽ tự hỏi: Nhờ người ta mang đồ, mang về chưa? Mang về rồi. Vậy là người ta không thất tín. Đồ đắt, nhưng mà tốt. Vào cửa hiệu lớn bán giá niêm yết mua đồ, ai mà chẳng làm được, cần gì phải nhờ ông ta? Nhưng, đã nhờ ông ta rồi, thì ông ta—một Chủ nhiệm Đinh đường đường chính chính—chẳng lẽ là kẻ đi chen chúc ở mấy gánh hàng rong để mặc cả tiền nong? Chuyện này chỉ có thể trách mình, không thể trách Chủ nhiệm Đinh.

Dần dần, những người trong nông trường lại nghe được tin: Chủ nhiệm Đinh làm việc cho giám đốc và các cổ đông cũng y như vậy. Dù là làm lễ "ba ngày" hay "đầy tháng", Chủ nhiệm Đinh chắc chắn sẽ nghe tin mà đến, ông ta đến rồi, việc gì cũng phải do ông ta quán xuyến. Thuốc lá, mua được "Pháo Đài" thì mua "Pháo Đài", mua được "Tam Ngũ" thì là "Tam Ngũ". Rượu, dù không tìm được "Mậu Đài" và "Quý Phi", thì ít nhất cũng là rượu Miên Trúc Đại Khúc. Cơm canh, ồ, khoan hãy nói đến cơm canh, ngay cả bánh kẹo cũng nhất định phải là của Quán Sinh Viên, chủ nhà không thể bắt bẻ vào đâu được. Không sai, thủ đoạn của Chủ nhiệm Đinh đúng là quá tay; nhưng, ông ta đã làm nở mày nở mặt cho chủ nhà rồi. Chủ nhà không nói được gì, hơn nữa không thể không thán phục Chủ nhiệm Đinh là người từng trải. Đôi khi, các bà chủ vì Chủ nhiệm Đinh quá phô trương mà muốn tỏ thái độ bất mãn, nhưng món quà Chủ nhiệm Đinh gửi đến, cùng sự ân cần đối với họ, khiến họ cũng chẳng biết mở lời thế nào. Họ không lên tiếng, các ông chồng liền cảm thấy mọi việc đều được giải quyết hợp lý, và xem Chủ nhiệm Đinh là nhân vật không tầm thường. Như vậy, Chủ nhiệm Đinh vừa có thân phận trong mắt giám đốc và cổ đông, những người trong nông trường lại không dám chỉ trích gì thêm; dù có chịu thiệt thòi vì ông ta, dường như cũng là chuyện đương nhiên.

Đến khi Chủ nhiệm Đinh làm chủ nhiệm được hai tháng, mọi người không những không muốn từ chức, mà còn rất sợ bị sa thải. Họ thà vứt bỏ thể diện để nịnh nọt lấy lòng ông ta, cũng không muốn mất đi địa vị. Những người do Đinh Chủ nhiệm mang đến, vì không biết làm việc, nên căn bản chẳng làm gì cả. Công nhân và nhân viên cũ tuy không dám công khai đình công như vậy, nhưng cũng không tiện làm việc thực chất 8 tiếng mỗi ngày như trước nữa. Họ tự động đổi từ 8 tiếng xuống 7 tiếng, rồi dần dần xuống 6 tiếng, 5 tiếng. Đến lúc chủ nhiệm vào thành, họ cứ thế nghỉ cả ngày. Nghỉ nhiều lại thấy chán, thế là mạt chược và bài cửu xuất hiện; bò cừu đói kêu la inh ỏi, cũng không át được tiếng cười và tiếng bài bạc của mọi người. Có một lần, mọi người đang đánh bạc vui vẻ, bỗng ngẩng đầu lên, không biết Đinh Chủ nhiệm đã đứng sau lưng lão Trương từ lúc nào, không một tiếng động! Mọi người đều ngẩn người!

"Tiếp tục đi, không sao đâu!" Biểu cảm và giọng điệu của Đinh Chủ nhiệm lập tức khiến mắt mọi người hơi ướt. "Làm việc là làm việc, chơi là chơi! Lão Trương, quân Bát Vạn đó đánh hay lắm, được!"

Tinh thần của mọi người, như thể vừa ù ván bài lớn, chấn hưng ngay lập tức. Có người bị cảm động đến mức ngón tay run rẩy.

Mọi người mời chủ nhiệm tham gia. Chủ nhiệm bằng mọi giá không chịu phá vỡ ván bài hiện tại. Cho đến khi xong bốn vòng, ông ta mới bị mọi người kéo lại, tổ chức lại ván mới. "Trên sòng bạc không phân lớn nhỏ, thắng thì cầm tiền, thua thì chấp nhận, đừng nói tôi là chủ nhiệm, ai là người làm vườn!" Chủ nhiệm xắn tay áo trắng tinh, mỉm cười nói. Mọi người không có ý kiến. "Vẫn đánh lớn như thế này, nhưng thêm 10 đồng tiền cược, tự mò đôi?" Mọi người lại không có ý kiến. Ván mới bắt đầu. Chủ nhiệm đánh bài rất giỏi. Không chỉ giỏi, mà còn có tư cách, đánh bài không nói một tiếng nào, đến "được" cũng không nói nữa. Ông ta tự ù, nhẹ nhàng như thể xin lỗi mà đẩy bài ra. Người khác ù, ông ta mỉm cười, gần như cung kính mà đẩy phỉnh sang. Mười ván, ông ta có tám ván thắng tiền, nhưng càng thắng càng được mọi người kính yêu; mọi người dường như thà thua tiền cho chủ nhiệm, còn hơn là thắng người khác vài đồng. Thua tiền cho Đinh Vụ Nguyên dường như là một vinh dự.

Tuy nhiên, xét về mặt thực tế, vinh dự không hữu dụng như tiền. Tiền đã thua sạch, thì phải nghĩ cách kiếm tiền khác. Thu nhập có được từ công việc bình thường, ai cũng biết, là có con số cố định. Dựa vào tiền lương hàng tháng để quyết thắng thua với Chủ nhiệm Đinh là chuyện không khả thi. Mặc dù không thành lập ủy ban thiết kế nào, nhưng mọi người đều đang bày mưu tính kế, tính kế nông trường. Mưu thì dễ bày, nhưng dũng khí thực hiện lại không dễ gì có được. Nhưng, cảm ơn Chủ nhiệm Đinh, ông ta ám chỉ cho mọi người rằng sản phẩm của nông trường có thể tự do xử lý. Chẳng phải thấy đó sao, sản phẩm của nông trường, Chủ nhiệm Đinh đều tùy tiện hưởng thụ, đều tùy tiện mang đi biếu tặng. Chủ nhiệm Đinh như vậy, "thân binh" do Chủ nhiệm Đinh mang đến cũng như vậy, thì người khác tại sao phải khách sáo thái quá làm gì?

Thế là, ngỗng béo vịt to và gà dầu của Nông trường Thụ Hoa bỗng nhiên đều bãi công, không đẻ trứng nữa, điều này có lẽ gần như vu khống cho đám động vật có lương tâm này, nhưng sổ sách của nông trường thì xác thực không nhìn thấy khoản thu nhập từ trứng đó nữa. Bên ngoài tự nhiên vẫn nhìn thấy trứng vịt nổi tiếng của Thụ Hoa—để ấp vịt con—nhưng giá cao gấp ba lần. Những người tìm giống vịt tốt đều ghé tai nhau thì thầm: "Trứng vịt quay của Thụ Hoa phải nhờ quan hệ mới mua được đấy." Trong câu nói này, lão Trương, lão Tạ, lão Lý đều trở thành những nhân vật quan trọng được nhờ vả.

Sau nạn khan hiếm trứng, tiếp theo đó là chuồng gà vịt được xây dựng theo phương pháp khoa học đều mất đi công dụng khoa học của nó. Nông trường Thụ Hoa đại náo chồn vàng, mỗi đêm đều mất một hai con gà to hay vịt béo. Đôi khi, chồn vàng còn ra ngoài làm càn vào ban ngày, và vào thời điểm chúng hoành hành nhất, ngay cả bê con và cừu non cũng bị cướp đi; chồn vàng gì mà to thế nhỉ!

Sản lượng hoa tươi, rau xanh, trái cây không hề giảm, vì công nhân biết hoàn toàn không làm việc là tự tìm đường chết. Sau khi đánh bạc thua, ngủ đẫy giấc, họ tự động nỗ lực làm việc, không phải vì công, mà là vì chính mình. Tuy nhiên, sản lượng dù không giảm bao nhiêu, thu nhập của nông trường lại kém hơn trước rất nhiều. Trái cây, rau xanh, nghe nói đều bị sâu bệnh. Trái cây thì cần phải chọn lọc một lượt rồi mới gửi đi, để tránh làm tổn hại danh tiếng của nông trường. Không biết tại sao những trái cây bị loại lại có vẻ to hơn và đẹp hơn, mà lại được vận chuyển đi trước. Không ai nói ra được lý do, nhưng mọi người đều thích làm như vậy. Rau củ thì, lấy cải thảo to nổi tiếng đó mà nói, đợi đến lúc lên thuyền, loại ba cân lại biến thành một cân hoặc hơn một cân một chút; những lá bắp to bên ngoài—nghe nói là bị sâu cắn—đều bị bóc ra, rửa sạch, buộc thành từng bó vận chuyển đi, bán như "rau lợn". Loại rau lợn này có giá rất cao trên thị trường.

Những việc này, Chủ nhiệm Đinh dường như biết, nhưng không có biểu hiện gì, khi đêm đến chồn vàng náo loạn, dù ông ta đang thức, nghe rõ mồn một, ông ta cũng không mất tư cách mà ra xem. Đến sáng hôm sau có người đến báo cáo, ông ta sẽ thuận miệng đáp lời: "Tôi cũng nghe thấy, tôi ngủ thính nhất mà!" Nếu ông ta vui, ông ta sẽ kể tiếp rất nhiều câu chuyện về chồn vàng và cách ông ta cảnh giác vào ban đêm, khi gà vịt bị chồn vàng tha đi biến thành gà vịt om hoặc hầm được bày trước mặt, ông ta tuyệt đối không nhắc đến chồn vàng nữa, mà chỉ bàn về vấn đề và kinh nghiệm nấu nướng, vừa nói vừa gắp miếng vịt béo nhất đưa cho người khác: "Vịt béo thế này, không quay lò lửa thì không đủ vị; hầm thì không hợp, nhưng nước dùng còn tạm được!" Ông ta cực kỳ hào phóng nếm thử hai ngụm nước dùng. Nếu công nhân biếu tiền ông ta—ví dụ như tiền bán rau lợn—ông ta tuyệt đối không nhận. "Chỗ chúng ta không có cấp bậc, toàn là bạn bè; nhưng chủ nhiệm dù sao cũng là chủ nhiệm, không thể ăn tiền rau lợn! Tối đánh vài vòng bài đi! Được không?" Ông ta tự mình nhiệt tình đáp lại, "Được!", kéo dài chữ "được" rất dài. Sau vài vòng mạt chược, tiền rau lợn của mọi người ít nhất có tám phần mười, danh chính ngôn thuận vào túi chủ nhiệm. Khi đếm từng đồng tiền, ông ta còn khiêm tốn tuyên bố: "Bài của chúng ta cũng xấp xỉ nhau, không ai dám nói là cao minh. Đệ của tôi là Tôn Hoành Anh, một tháng chỉ đánh một lần là đủ ăn nửa năm. Người ta mới gọi là biết đánh bài! Không tin, anh cho ông ấy chức tư lệnh, ông ấy cũng không làm, một tháng đánh ván bài nhỏ là đủ rồi!"

Tần Diệu Trai từ năm mười lăm tuổi đã tự xưng là tài tử số một Ninh Hạ. Đến ngoài hai mươi tuổi, thấy từ "tài tử" không còn thịnh hành lắm, liền đổi xưng là nghệ sĩ số một cả nước. Theo lời ông ta, ông ta biết điêu khắc, biết vẽ tranh, biết đánh đàn cổ và dương cầm, biết làm thơ, viết tiểu thuyết và kịch: nghệ sĩ toàn năng. Nhưng, chẳng ai nhìn thấy ông ta điêu khắc, vẽ tranh, đánh đàn và viết văn cả.

Bình thường, ông ta tự coi mình là nghệ sĩ, người khác cũng thuận miệng gọi ông ta là nghệ sĩ, cũng chẳng có gì. Đến thời kỳ kháng chiến, đúng là lúc gọi là quốc loạn hiển trung thần, nghệ sĩ hay khoa học gia đều phải đem bản lĩnh thực sự ra báo quốc, mà Tần Diệu Trai tiên sinh chẳng lấy ra được gì. Điều này cũng không tính là gì. Giả sử ông ta chịu khiêm tốn đi học, nói không chừng ông ta cũng có chút thiên tài, có thể học vẽ hai nét, hoặc làm mấy văn bản đơn giản phổ thông để tuyên truyền kháng chiến, hoặc dứt khoát từ bỏ giấc mơ thiên tài, chân thành đi làm giáo viên tiểu học trung học, hoặc đến cơ quan làm việc, thì cũng không mất tư cách là tận lực. Nhưng ông ta không chịu đi học, không chịu khổ, mà chỉ muốn phiêu diêu làm một nghệ sĩ hữu danh vô thực.

Đúng vậy, bố của Tần Diệu Trai là nhà giàu. Nhưng ông ta không chịu thoải mái cấp tiền cho con trai tiêu. Điều này khiến Tần Diệu Trai thường xuyên cảm thấy đau khổ. Nếu không bị người ta hỏi gấp, ông ta không dễ dàng nhắc đến "bố". Dù tình cờ nhắc đến, ông ta gần như muốn thêm cái từ mang tính hình dung mạnh nhất—không thanh cao—vào người bố của mình!

Theo ý của lão Tần, Diệu Trai nên lấy một người vợ biết tam tòng tứ đức, sau đó toàn tâm toàn ý ở nhà canh giữ tài sản. Nếu Diệu Trai có thể làm như vậy, dù là hút vài hơi thuốc phiện thì cũng có thể khiến mặt ông lão giãn ra bao nhiêu nếp nhăn. Nhưng, người cha có tiền và đứa con thiên tài dường như bẩm sinh là đối thủ. Diệu Trai không nghe theo sự điều động. Ông ta muốn làm thơ, vẽ tranh, hơn nữa—điều khiến người cha đau lòng nhất—ông ta không muốn ngồi lỳ ở nhà. Ông lão không còn cách nào khác, đành cố gắng thắt chặt tiền bạc. Mặc dù thư thường, thư nhanh, điện báo của Diệu Trai tới tấp đòi tiền, ông lão vẫn không hề động lòng mà đợi đến cuối tháng mới gửi cho con trai "tiền quà vặt". Số tiền này, đến tay Diệu Trai còn chẳng đủ trả nợ. Nhà thơ của chúng ta, đang cảm nhận sự áp bức nặng nề. Đi kiếm tiền ư, vừa không thấy thú vị, vừa chẳng có bản lĩnh gì; không kiếm tiền ư, người cha không thanh cao kia lại keo kiệt như vậy! Về mặt tiền bạc đã chịu áp bức, ông ta muốn hoạt động trong giới nghệ thuật để an ủi tinh thần. Mà giới nghệ thuật lại lạnh nhạt với ông ta như vậy! Ông ta vô cùng chán nản. Đôi khi, ông ta khá muốn mô phỏng Khuất Nguyên, đem thiên tài và thân thể cùng ném xuống sông. Ném mình xuống sông là việc tương đối khó thực hiện. Thế là, ông ta chuyển hướng, định làm một Đào Uyên Minh trẻ tuổi. "Tốt nhất là lui về ẩn dật! Tốt nhất!" ông ta tự nhủ. "Người đời đều đục một mình ta trong! Chỉ có lui về ẩn dật, không còn cách nào khác!"

Dáng người cao lớn, mặt dài, tóc như bờm ngựa cứng thô, dài ngoằng, rối bù, xõa trên cổ. Tuy vóc người cao, nhưng dường như bên trong không có nhiều xương, đi đứng cứ như con tôm hùm lớn, vẹo trái vẹo phải. Mắt không có thần, hơn nữa thích nhắm lại một lúc vào lúc cần chú ý nhất, như thể lúc nào cũng đang nằm mơ.

Tần Diệu Trai đang mơ màng vô tình đi đến Nông trường Thụ Hoa. Không biết là vì thưởng ngoạn cảnh đẹp, hay đi bộ mỏi chân, ông ta thở dài trước một cây thông nhỏ, sau đó nhắm mắt lại một lúc.

Cũng tầm một giờ chiều, trên trời có vài dải mây thu, ánh nắng từ khe mây phát ra thứ ánh sáng không mấy rõ ràng, dưới mây, còn sót lại chút sương mù chưa bị gió nhẹ thổi tan. Nước sông nhìn chung vẫn vàng, chỉ có ở nhánh sông đã tĩnh lặng hiện ra màu xanh. Lá nho sắp rụng hết, trà hoa đã nhú ra vài cánh đỏ. Tần Diệu Trai tìm một hòn đá gần ao vịt, lười biếng ngồi xuống. Nhìn núi, sông, hoa, cỏ xung quanh, ông ta cảm thấy một nỗi buồn trào dâng. Bỗng nhiên rất nhớ nhà, lại như muốn làm một hai câu thơ, dường như còn chút chạm cảnh sinh tình... Lúc này, cảm xúc của ông ta cực kỳ phức tạp, phức tạp đến mức như vạn cảm đều đến, mà cũng như mông lung không hiểu mình là gì. Ngồi hồi lâu, ông ta bỗng nhiên tìm thấy một việc có thể dùng lời nói ra trong tâm trạng phức tạp hỗn loạn đó. "Mình nên sống ở đây!" ông ta nói khẽ với mình. Câu nói này dù ngắn ngủi, nhưng bên trong chứa đựng vô hạn cảm khái. Rời nhà, đắc tội với bố, công chưa thành, danh chưa toại... chỉ còn lại ẩn dật một mình ở đất khách, muốn sống ở nơi tĩnh lặng này! Ông ta ngẩn ngơ nhìn những con vịt trắng to lớn trong ao, bộ lông trắng muốt đó, chân vàng óng, cái mỏ dẹt như bôi một lớp sáp, tất cả đều khiến tâm ông ta càng hỗn loạn, trống rỗng và buồn bã hơn. Những con vịt trắng này là vật sống, không sai; nhưng chúng sống để làm gì? Giống như trời sinh ra Tần Diệu Trai ta, có thiên tài, có chí hướng, có lý tưởng, nhưng tất cả đều có tác dụng gì chứ? Nghĩ đến đây, ông ta chợt đứng bật dậy, gần như không tự chủ được. Ông ta hận thế giới này, hận thế giới không cho ông ta nổi danh này! Ngay cả những con vịt trắng to lớn kia cũng đáng ghét! Ông ta vô tình, tiện tay vơ lấy một nắm lá cây, vò nát, ném xuống đất. Ông ta thề, phải viết thật tốt, thật sảng khoái vài bài văn, chửi cho những họa sĩ, nhạc sĩ, văn học gia nổi tiếng kia không đáng một đồng! Đám người không thanh cao kia!

Ông ta đi về phía tòa nhà văn phòng, trong lòng như đang nói: "Ta muốn chửi chúng! Ngay tại đây, ngay tại đây, viết thành bài văn chửi chúng!"

Chủ nhiệm Đinh vừa rửa mặt xong, trên mặt mang theo chút vẻ hân hoan vì đêm qua lại thắng tiền. Ông ta muốn ra sân hít thở chút không khí trong lành. Ung dung, tay đút trong tay áo, như thi nhân hái cúc dưới hàng rào phía đông, ông ta chậm rãi bước ra ngoài.

Ở cửa, ông ta suýt nữa đâm sầm vào Tần Diệu Trai. Tần Diệu Trai, như con tôm hùm, né sang bên cạnh; cứ thế đi vào trong. Ông ta hận thế giới này, đụng phải người cũng giống như đụng phải hòn đá hay cái cây, chỉ có không vui, chẳng cần khách sáo hay xin lỗi gì cả.

Chủ nhiệm Đinh, lão luyện, an tường, mỉm cười nhìn con tôm hùm thanh niên hấp tấp này. "Tìm ai đấy?" ông ta khẽ hỏi.

Tần Diệu Trai hơi ngẩn người, không thèm trả lời ông ta.

Chủ nhiệm Đinh dường như tự nói với mình: "Chắc là một họa sĩ."

Tai của Tần Diệu Trai dường như chỉ dành để nghe những lời này, chợt đứng khựng lại, quay người, gần như hét lên: "Ông nói gì?"

Chủ nhiệm Đinh không biết lời mình nói là đúng hay sai, nhưng không tiện rút lại hay nói lại. Chần chừ một chút, vẫn cười cười: "Tôi nói, anh chắc là một họa sĩ."

"Họa sĩ? Họa sĩ?" Con tôm hùm vừa hỏi vừa tiến tới, đôi mắt đang mơ màng vậy mà tròn xoe.

Tiên sinh Đinh không biết trả lời thế nào cho phải, chỉ à à hai tiếng.

Khóe mắt Diệu Trai ứa ra chút nước mắt nóng hổi, nước bọt nóng trong miệng bắn vào mặt Chủ nhiệm Đinh: "Họa sĩ, tôi là—họa sĩ, sao ông biết?" Nói đến đây, ông ta dường như đã kiệt sức, như sắp ngất đi, lắc lư, lần mò, tìm thấy một chiếc ghế đẩu, ngồi xuống, nhắm mắt lại.

Chủ nhiệm Đinh vẫn cười, nhưng nụ cười không hiểu ra làm sao, tiến thêm hai bước. Chưa đến bên cạnh Diệu Trai, mắt Diệu Trai đã mở ra. "Nói cho ông biết, tôi không chỉ là họa sĩ, mà còn là nghệ sĩ toàn năng! Tôi cái gì cũng biết!" Nói xong, ông ta đứng dậy, đặt tay phải lên vai Chủ nhiệm Đinh. "Ông là tri kỷ của tôi! Ông chỉ cần thường xuyên gọi tôi là nghệ sĩ, tôi liền có sinh mệnh! Người sinh ra tôi là cha mẹ, người biết tôi—ông là ai?" "Tôi?" Chủ nhiệm Đinh cười trả lời. "Người làm vườn nhỏ bé!"

"Người làm vườn?"

"Tôi quản lý nông trường này!" Chủ nhiệm Đinh ngừng cười. "Anh họ gì!" không chút khách khí hỏi.

"Tần Diệu Trai, nghệ sĩ Tần Diệu Trai. Ông nhớ kỹ, nghệ sĩ và Tần Diệu Trai phải luôn gọi cùng nhau; tách rời ra, nghệ sĩ và tôi đều không tồn tại!" "Ồ!" Nụ cười của Chủ nhiệm Đinh lại quay về trên mặt, bước vào đại sảnh, mắt đảo một vòng bốn phía—trên tường treo vài chữ tranh của người thời nay. Những chữ tranh này không cao minh lắm, cũng không quá xấu xí. Trong mắt Chủ nhiệm Đinh, chúng đều có cái ý vị, ít nhất là treo ở đây vẫn tốt hơn là bốn bức tường trống trơn. Nhưng, ông ta cũng có cái thiên vị, ông ta cực yêu tấm tranh môn thần kháng chiến dài hình chữ nhật đó, vì màu sắc tươi sáng, "thực sự" có cái ý vị. Ánh mắt ông ta dừng lại trên mảng màu đó.

Theo ánh mắt của Chủ nhiệm Đinh, Diệu Trai cũng nhìn thấy những chữ tranh đó, ông ta dừng ánh mắt lại trên bức tranh kháng chiến. Khi những màu sắc đó in đậm vào lòng ông ta, ông ta cảm thấy buồn nôn, như thể đột nhiên sắp bị cảm nắng, toàn bộ lỗ chân lông như kim châm, vã mồ hôi lạnh. Định thần lại, ông ta kéo tiên sinh Đinh, lao vào bức tranh khiến ông ta buồn nôn. Ngón tay run rẩy, như một khẩu súng nhỏ đang chiến đấu, chỉ vào đống màu sắc đó: "Đây gọi là tranh? Đây gọi là tranh? Dùng kháng chiến để lừa dối nghệ thuật, đáng chết! Đáng chết!" Không nói không rằng, ông ta xé bức tranh xuống, xé nát nhanh chóng, ném xuống đất, lấy chân chà xát dữ dội, như thể giẫm tất cả nghệ sĩ kháng chiến toàn quốc xuống bùn đất vậy. Ông ta trút ra một hơi thở sảng khoái.

Không kịp ngăn cản hành động của Diệu Trai, Chủ nhiệm Đinh chỉ nói một tràng "à" với những khẩu khí khác nhau!

Diệu Trai vẫn còn giận dữ, tay chỉ khắp bốn bức tường: "Tất cả đều không được! Đều không được!"

Chủ nhiệm Đinh vội vàng chặn ông ta lại, sợ ông ta lại đi xé nát. Diệu Trai lại cười cao ngạo: "Xé hết cũng không sao, tôi sẽ vẽ cho ông! Tôi vẽ cho ông dòng sông xanh biếc, ngọn núi màu đỏ nâu, trà hoa đỏ rực, vịt trắng tuyết kia! Thế giới có biết bao nhiêu thứ xinh đẹp, tại sao cứ nhất định phải vẽ, phải viết, phải hát về cuộc kháng chiến đẫm máu? Khốn kiếp! Tôi muốn trước tiên viết vài bài văn, chửi rủa, chửi rủa đám người sỉ nhục nghệ thuật kia. Sau đó, tôi muốn tổ chức một đoàn thể nghệ sĩ thực sự, cùng chủ trương—chủ trương—phái Thanh cao, tạm dùng cái tên này vậy, nghệ thuật phái Thanh cao! Tôi nghĩ ông chắc chắn tán đồng?" "Tôi?" Chủ nhiệm Đinh không biết trả lời thế nào.

"Ông đương nhiên đồng ý! Chúng ta đẩy ông làm hội trưởng! Chúng ta cứ ở đây vẽ tranh, làm nhạc, viết văn!"

"Ngay tại đây?" Mặt Chủ nhiệm Đinh có chút không thoải mái, dùng tay xoa xoa. "Ngay tại đây! Hôm nay tôi không đi nữa!" Khóe miệng Diệu Trai bắn thẳng ra bọt nước, "Nghĩ xem, cho thuê đại sảnh này cho tôi, bố tôi có tiền, ông muốn bao nhiêu tôi đưa bấy nhiêu. Sau đó, chúng ta nghệ sĩ thiết kế cho ông, biến nông trường này thành ngôi nhà nghệ thuật đẹp nhất, thiên đường nghệ thuật! Thật tốt! Thật tốt!" Chủ nhiệm Đinh dường như nhận được chút cảm hứng. Miệng tùy tiện dùng "Được", "Không tồi" để qua loa, nhưng trong lòng đã mở bàn tính. Trong cuộc họp cổ đông lần trước, mặc dù các cổ đông không có biểu hiện quyết định gì đối với ông ta, nhưng chính ông ta nhìn rõ mồn một, mọi người ít nhiều không hài lòng về ông ta. Ông ta nên điều chỉnh lại sự việc, để mọi người xem, ông ta không phải là người không có cách. Đúng rồi, đại sảnh ở đây để không cũng vô dụng, trên lầu còn ba gian phòng trống, tại sao không cho thuê, kiếm chút tiền thuê? Hơn nữa số tiền thuê này không cần lên sổ sách; dù các cổ đông có biết, mọi người còn có thể vì chút chuyện nhỏ này mà chất vấn sao? Đúng! Ông ta quyết định thử vị nghệ sĩ này trước. "Tiên sinh Tần, đại sảnh này chúng ta cùng dùng, trên lầu còn ba gian phòng trống, anh muốn thì lấy hết cả, một năm một vạn đồng, trả một lần."

Diệu Trai nhắm mắt, "Được rồi, nhất ngôn cửu đỉnh! Tôi gửi điện báo về cho bố đòi tiền." "Khi nào chuyển vào?" Chủ nhiệm Đinh có chút hối hận. Giao dịch thành công quá dễ dàng, chắc là đòi ít tiền rồi. Nhưng, nghĩ lại, ba gian phòng, hơn nữa là ở nông thôn, một vạn đồng chắc không tính là ít. Mặc kệ nó, trước tiên lấy một vạn đã rồi tính sau! "Khi nào chuyển vào?"

"Bây giờ coi như đã chuyển vào rồi!"

"À?" Chủ nhiệm Đinh có chút hối hận. "Chẳng lẽ anh không đi lấy hành lý gì sao?" "Không có hành lý, tôi chỉ có một thân nghệ thuật!" Diệu Trai đắc ý cười ha ha.

"Tiền thuê thì sao?"

"Cái đó, ông cứ yên tâm: Tôi lập tức đi gửi điện báo!"

Tần Diệu Trai cứ như vậy mà xâm nhập Nông trường Thụ Hoa. Chưa đầy hai ngày, trên lầu đã ở chật cứng bạn bè của ông ta. Những người bạn này, có nam có nữ, có già có trẻ, đều tới tới lui lui, mà tuyệt đối không khách khí. Họ cần giường, thấy giường là vác đi; cần bàn, liền không nói một tiếng lấy luôn trà kỷ hay bàn vuông ở đại sảnh đi. Đối với gà vịt rau quả, tay họ còn tàn nhẫn hơn Chủ nhiệm Đinh, lúc nào cũng lấy ăn như đúng rồi. Muốn hái hoa họ liền nhổ cả cây lên. Công nhân nông trường thậm chí phải canh gác vào ban đêm, mới có thể giành lại được một chút đồ!

Nhưng, Chủ nhiệm Đinh và công nhân đều không ghét nhóm người này. Trước tiên vì trong nhóm người này luôn có phụ nữ, mà những phụ nữ này lại hào phóng tùy tiện như vậy, mọi người ít nhất có thể đùa cợt một câu với họ. Họ dường như mang đến một luồng sinh mệnh mới cho nông trường. Thứ hai, nói đến đánh bài, Tần Diệu Trai có thái độ của nghệ sĩ, thua cũng được, thắng cũng được, đánh tiền cũng được, đánh hạt lạc cũng được, ngồi xuống là ít nhất hai mươi bốn vòng. Chủ nhiệm Đinh vốn không thèm chơi hạt lạc, nhưng nhiệt tình của Diệu Trai làm ông ta cảm động, ông ta không tiện lạnh nhạt từ chối.

Trong lòng Chủ nhiệm Đinh lúc nào cũng treo lơ lửng khoản tiền thuê một vạn đồng. Ông ta thường xuyên điều động tâm tư và ngôn ngữ, trong dịp thích hợp nhất ám chỉ ý đòi tiền. Nhưng Diệu Trai không nhận ám chỉ. Mặc dù vậy, Chủ nhiệm Đinh không nỡ đuổi Diệu Trai và bạn bè ông ta đi. Một là, ông ta nghe ngóng được, bố của Diệu Trai đích thực là nhà giàu; vậy, nếu người giàu một khi chết đi, Diệu Trai chẳng phải là người thừa kế tài sản sao? "Phải nhìn xa một chút!" Chủ nhiệm Đinh thường cảnh báo mình như vậy. Hai là, Diệu Trai và bạn bè của ông ta, vào lúc thực sự không có việc gì làm, lúc nào cũng ngồi ở đại sảnh bàn luận nghệ thuật. Mà bàn luận nghệ thuật của họ dường như chuyên để chửi người. Họ nêu đích danh, chửi rủa từng người một các họa sĩ, nhạc sĩ, văn nghệ sĩ nổi tiếng trong nước, đặc biệt là những người dốc sức cho tuyên truyền kháng chiến. Việc này, khiến Chủ nhiệm Đinh chưa từng nghe thấy bao giờ. Dần dần, ông ta cũng nhớ được tên của một vài nghệ sĩ. Gặp cơ hội, ông ta có thể nói ra vài câu chuyện về họ, như thể ông ta với các nghệ sĩ đều là bạn cũ vậy. Điều này, khiến thương nhân hoặc người rảnh rỗi qua lại với ông ta cảm thấy kinh ngạc, bản thân ông ta cũng có được niềm vui. Còn nữa, khi nhóm Diệu Trai chửi người khác chán rồi, họ sẽ đắc ý đề cập đến vài nhân vật quan trọng trong xã hội, "Đúng, chúng ta phải liên lạc với ông ta, để xây dựng đoàn thể của riêng chúng ta! Cái đó, tôi có thể viết thư cho ông ta; tôi muốn nói rõ với ông ta, chúng ta đều là những nghệ sĩ thanh cao thực sự!"... Nhắc đến những nhân vật quan trọng này, nước bọt trong miệng tất cả bọn họ dường như đều trở nên ngọt ngào, mắt sáng lên. "Hội trưởng!" Sau khi bàn luận về nhân vật quan trọng, họ nhất định gọi Chủ nhiệm Đinh như vậy: "Hội trưởng, ông thấy thế nào?" Bản thân Chủ nhiệm Đinh cảm thấy dáng người mình lại cao thêm một tấc! Ông ta không khỏi thương yêu nhóm người này, vì họ vừa có thể đi liên lạc với nhân vật quan trọng, hơn nữa còn xem bản thân ông ta là một trong số những nhân vật quan trọng! Ông ta không tiện phát biểu ý kiến gì, nhưng thường cùng Diệu Trai vai kề vai đi dạo trong sân. Ông ta dường như hiểu rõ nỗi lòng không gặp thời của Diệu Trai, Diệu Trai thở dài, ông ta cũng đồng cảm gật đầu. Hai người trở thành bạn tâm giao!

Chủ nhiệm Đinh yêu tiền, Tần Diệu Trai yêu danh, tuy cái yêu khác nhau, nhưng trong lòng hai người có điểm cực kỳ giống nhau, đó là không tiếc dùng thủ đoạn hèn hạ để đạt được thứ mình yêu. Vì vậy, Chủ nhiệm Đinh thường phát biểu vài ý kiến hèn hạ nhất khó lọt tai với Diệu Trai, Diệu Trai cũng chăm chú lắng nghe, không cho là đáng xấu hổ.

Chớp mắt một cái, đã đến năm dương lịch.

Đêm giao thừa, mọi người đang đánh bài, hiến binh từ trên lầu bắt đi hai người bạn của Diệu Trai. Chủ nhiệm Đinh miệng thì nói "không sao", trong lòng lại có chút hoảng. Ông ta lăn lộn giang hồ lâu năm, biết cái gì là lợi, đâu là hại. Hiến binh bắt người từ nông trường đi, ít nhất cũng là việc không thể diện, chưa nói đến quan hệ lớn hơn.

Tần Diệu Trai không hề cảm thấy gì cả. Hai người bị bắt kia là ai? Ông ta chỉ biết tên họ của họ, những thứ khác đều không rõ. Ông ta vốn không bao giờ hỏi kỹ người qua lại với mình làm nghề gì. Chỉ cần người ta tôn sùng ông ta, gọi ông ta là nghệ sĩ, ông ta liền giao du với người ta. Vì vậy, ông ta có nhiều người qua lại, mà không có bạn thực sự. Họ bị bắt đi, ông ta tuyệt đối không nghĩ đến chuyện đi nghe ngóng tin tức, chứ đừng nói đến việc cứu giúp. Có người bị bắt đi, cũng không quan trọng bằng việc nông trường mất hai con vịt. Vốn dĩ mà, cuộc kháng chiến thần thánh, chết bao nhiêu người, chảy bao nhiêu máu, ông ta đều dửng dưng, huống chi là bắt đi hai người? Khi Chủ nhiệm Đinh thuận miệng tra hỏi ông ta, ông ta chỉ rất lạnh nhạt nói: "Ai mà biết! Bắn chết cũng chẳng còn cách nào!" Chủ nhiệm Đinh, ngay cả Chủ nhiệm Đinh, cũng cảm thấy có chút không thoải mái. Miệng không nói, trong lòng tính toán làm sao đuổi Diệu Trai đi. "Được rồi, gọi hiến binh đến đây cho ta, không được!" ông ta tự nhủ. Đồng thời, trong biểu cảm, cử chỉ, không kìm được mà lạnh nhạt với Diệu Trai hơn nhiều. Ông ta có chút coi thường Diệu Trai. Ông ta không có trách nhiệm với bất cứ việc gì, nhưng trong lòng vẫn có quan niệm về "bạn bè". Ông ta thấy Diệu Trai là loài máu lạnh.

Diệu Trai không cảm nhận được sự lạnh nhạt này. Ông ta chỉ nhìn bản thân, mặc kệ biểu cảm của người khác thế nào, cử chỉ ra sao. Não của ông ta chỉ lo lập kế hoạch việc của mình, không quan tâm đến việc suy nghĩ bất cứ điều gì dù là nhỏ nhất cho người khác.

Dần dần, Chủ nhiệm Đinh nghe ngóng được: Hai người bị bắt kia có hiềm nghi là Hán gian. Họ đích thực không có giao tình gì với Diệu Trai, nhưng họ cứ miệng này miệng nọ gọi ông ta là nghệ sĩ, thế là ông ta chiêu đãi họ, thậm chí cho phép họ ở lại nông trường. Ngày thường tuy không chịu trách nhiệm, nhưng một khi xảy ra chuyện, Chủ nhiệm Đinh cảm thấy trách nhiệm và thân phận của mình. Ông ta vẫn không chịu nói thẳng với Diệu Trai: "Tôi là chủ nhiệm, có người qua lại, đáng lẽ phải báo trước cho tôi một tiếng." Nhưng, ông ta càng ngày càng lạnh nhạt với Diệu Trai. Ông ta muốn "đóng băng" Diệu Trai để đuổi đi.

Đến giữa tháng Giêng, tình thế lại thay đổi. Có một hôm, đột nhiên có một cổ đông có thế lực, người thân thiết nhất với chủ trang trại, ghé đến. Chủ nhiệm Đinh biết chuyện chẳng lành. Ngay từ khi cổ đông đó bước vào cửa, ông đã hết sức lưu tâm, sắp đặt từng lời nói, nụ cười của mình tựa như xúc tu của ốc sên, vừa thăm dò vừa cảnh giác. Không sai chút nào, cổ đông đó ám chỉ với ông rằng, trang trại làm ăn thua lỗ, lại còn có Hán gian tùy ý ra vào, chủ nhiệm Đinh đương nhiên phải từ chức. Chủ nhiệm Đinh không phủ nhận những sự thật đó, nhưng cũng chẳng hề thừa nhận. Ông vừa nói vừa cười, thái độ vô cùng tự nhiên. Từ đầu đến cuối, ông tuyệt nhiên không hề lộ ra ý định từ chức.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.