Ngay cả khi không vì tìm kiếm đáp án trong giấc mơ, phong tình Ấn Độ đối với tôi cũng có một sức hấp dẫn thần bí và yêu kiều: Sari rực rỡ, thành trì đá cổ kính, tinh dầu và thuật kích tình, "Kamasutra", yoga, cùng với cà ri đậm đà... Tôi vốn thích những thứ hoa lệ, đồng thời mê mẩn văn hóa cổ xưa. Mà khi hai điều này kết hợp lại với nhau, thì quả thực chính là tín ngưỡng của tôi.
Máy bay cất cánh từ Thượng Hải. Sau khi thắt dây an toàn, tôi liền giật cuốn "Kamasutra" (Sách Tình Yêu) của Vatsyayana ra bắt đầu đọc.
Mỗi lần gặp nhiễu động trong chuyến bay đều khiến tôi không kìm được mà nghĩ: Cứ kết thúc như vậy sao, cuộc đời ngắn ngủi chưa thực sự bắt đầu nhưng đã đầy rẫy chông gai của tôi? Sau khi tôi chết, mọi người sẽ tìm thấy di thư của tất cả các nạn nhân trong hộp đen. Lúc đó ai sẽ là người đọc di ngôn của tôi? Ai sẽ quan tâm đến sự sống chết của tôi, và rơi nước mắt vì tôi?
Không dám nghĩ sâu, nghĩ sâu sẽ cảm thấy tuyệt vọng. Thế nên mỗi lần đi máy bay tôi đều mang theo một cuốn sách, từ khoảnh khắc cất cánh là tự tách mình khỏi thế giới này, để linh hồn bay lượn trong bầu trời chữ nghĩa, không có thời gian bận tâm đến sống chết.
Lần này, thứ tôi mang theo là cuốn "Kamasutra" của Ấn Độ, một cuốn sách giáo khoa về tính tình dục viết cho phụ nữ bởi một đạo sư yoga hơn hai ngàn năm trước. Sách nói rằng, một thục nữ muốn nhận được sự tôn trọng của xã hội, có 64 loại nghệ thuật và khoa học quan trọng mà cô ấy bắt buộc phải học, bao gồm: Ca hát, múa, vẽ tranh trên tường, lá cọ và đá nhẵn, cắt lá bạch dương thành hình lá thư để viết thư tình, chạm trổ hoa văn trên hoa và hạt gạo, trang trí tường và sàn nhà bằng hoa, gảy khúc nhạc trên những chiếc ly đầy nước, pha chế thuốc kích tình và thảo dược thần hiệu, pha nước trái cây ướp lạnh, rượu trái cây và cocktail, may vá và thêu thùa, quen thuộc với vần điệu của thơ ca, trích dẫn thích hợp sử thi và kịch, làm vườn và dược liệu thực vật, tung xúc xắc và chơi cờ... Đương nhiên, còn có yoga và thể dục, bí quyết bảo dưỡng vùng kín, và cách chọn một bạn đời tốt.
Tôi không nhịn được mà bật cười — giáo dục của người Ấn Độ cổ đối với phụ nữ, hình như còn khắc nghiệt hơn cả việc tu luyện của thần linh. Một giai nhân tuyệt sắc được tôi luyện qua bao thử thách như vậy, chỉ để gả cho một người đàn ông tầm thường làm một trong số rất nhiều người vợ của anh ta, đúng là phí hoài của trời.
Đời sống tình ái của phụ nữ Ấn Độ luôn khiến người ta cảm thấy thần bí, có lẽ là vì mối quan hệ của thuật yoga, những tư thế khó tin đó khiến cho những nhân viên văn phòng hiện đại với cơ thể cứng nhắc phải chào thua, cứ như thể bất cứ lúc nào cũng có thể gập cơ thể thành hình thái tùy ý, làm hài lòng người đàn ông cô ấy yêu. Trong tình yêu của phụ nữ cần sự sùng bái, cô ấy mới chịu "uỷ khuất" bản thân cúi đầu hầu hạ, miễn là người đàn ông của cô ấy vui vẻ. Bất quá, điều này có lẽ là vì Ấn Độ cổ đại thực hiện chế độ đa thê, mới khiến cho những người phụ nữ đó buộc phải tinh ích cầu tinh để độc chiếm sự sủng ái chăng?
Người ngồi cạnh thò đầu qua, hỏi tôi đang đọc sách gì. Tôi cho anh ta xem bìa sách, rồi hỏi anh ta đang đọc gì. Anh ta nói: "Đại Đường Tây Vực ký".
Tôi ngẩn người ra một chút, lúc này mới chú ý tới chuỗi tràng hạt trên cổ tay anh ta. Bàn về "Kamasutra" với một người yêu thích Phật học e là bất kính, thế nên nửa chặng đường sau chúng tôi không trò chuyện thêm câu nào nữa.
Lúc sau tôi nghĩ điều đó có lẽ là một ám thị, từ khoảnh khắc tôi mở sách ra sau khi lên máy bay, chuyến đi Ấn Độ của tôi đã định sẵn một trải nghiệm nào đó. "Kamasutra" và "Đại Đường Tây Vực ký", thông tin đến từ cõi u minh, từ lâu đã bao hàm trong hai cái tên sách này.
Bất cứ chuyện gì trên thế giới này cũng không phải là ngẫu nhiên tuyệt đối. Khi thượng đế giáng lâm một vận mệnh nào đó, tổng hội trước tiên đưa ra một vài ám thị. Cho dù chúng ta đọc ra được những ám thị đó, thì thường cũng không thể đưa ra phán quyết, thế nên đành giao ngược lại cho thượng đế lựa chọn, gọi là "phó mặc cho trời".
Lâu dần, loài người liền mất đi trí tuệ tiên đoán và năng lực lựa chọn, những gì còn lại, duy chỉ có gánh chịu.
Cơn buồn ngủ ập đến, trong mơ màng nghe thấy có người gọi bên tai: "Na Lan. Na Lan."
Tôi trằn trọc trở mình trong giấc mơ, hơn nữa rất rõ ràng là mình đang mơ. Bởi vì tôi vô cùng khao khát muốn nghe rõ âm thanh đó. Âm thanh đó quen thuộc làm sao, tựa như đã gọi tôi một nghìn vạn lần như thế. Thế nhưng, tôi lại không thể phân biệt được âm thanh đó thuộc về ai.
Đây không phải là lần đầu tiên, từ rất nhỏ, tôi đã từng nghe thấy âm thanh này. Anh ấy có lúc ở rất gần tôi, có lúc ở rất xa tôi, có lúc thê lương, có lúc dịu dàng, tựa như muôn vàn lời muốn nói, muốn thổ lộ lại thôi, cuối cùng đành chỉ có hai chữ đó: Na Lan.
Trong mơ, tôi luôn tìm kiếm, non sông cách trở, vũ trụ hồng hoang, tôi hình như từ thuở hỗn mang sơ khai đã tiến hành cuộc tìm kiếm này, nhưng lại không biết bản thân đang tìm kiếm cái gì. Trong mơ có lúc mưa phùn lất phất, có lúc tuyết hạt như cát, thỉnh thoảng sẽ có mặt trăng, u ám kéo dài cái bóng của tôi. Cái bóng còn cô độc, mông lung hơn cả tôi. Có gió mát mang theo âm nhạc dịu dàng truyền đến từ bờ bên kia vũ trụ, nhưng khó mà phân biệt.
Đến những năm gần đây, tôi trong giấc mơ dần nhìn rõ những hang đá bia vỡ, dòng sông cát mịn, điều kỳ lạ là, nước sông chảy từ nam lên bắc, tựa như dòng vàng chảy. Ngay từ thời trung học chúng ta đã học qua, con sông duy nhất trên thế giới chảy từ nam lên bắc chính là sông Nile, thế nên tôi đã nhân kỳ nghỉ hè làm một chuyến đến Ai Cập, nhưng lại chẳng thu được gì cả; sau đó tôi tra cứu, sông Hằng của Ấn Độ mặc dù giống như tất cả các dòng sông khác, vốn dĩ cũng chảy từ bắc xuống nam, thế nhưng đến Varanasi, lại đột ngột rẽ một vòng, đổi thành chảy từ nam lên bắc. Mà lúc này tôi cũng dần làm sáng tỏ, âm nhạc trong mơ, vốn dĩ là nhạc Phạn của Ấn Độ.
Mặc dù tôi không biết nhạc Phạn cổ của Ấn Độ và nước sông Hằng tại sao lại xuất hiện trong giấc mơ của tôi, thế nhưng tôi nghĩ, nếu tôi đến Ấn Độ, có lẽ sẽ tìm được đáp án. Cho dù chạy một chuyến công cốc cũng không sao, đằng nào tôi cũng thích văn hóa cổ xưa đến vậy. Là một giáo viên tiếng Anh trung học, đi vạn dặm đường tuyệt đối hơn hẳn đọc vạn cuốn sách, cũng sẽ khiến việc giảng dạy của tôi trở nên có uy quyền hơn.
Hoặc là, những điều này đều là tôi đang tìm một cái cớ cho việc đi lang thang khắp nơi của mình. Bằng không, kỳ nghỉ dài đằng đẵng, tết nguyên đán sum vầy, tôi còn có thể đi đâu?
Bảy tiếng sau, máy bay hạ cánh xuống New Delhi. Tôi xoa đôi mắt mỏi nhừ và đôi chân cũng mỏi nhừ không kém, đi theo dòng người bước xuống cầu thang máy bay. Không có hành lý ký gửi, sau khi điền tờ khai nhập cảnh, là có thể xuất cảnh rồi. Sảnh đến lúc sáng sớm lạnh lẽo và giản dị, cửa đón khách chỉ có lưa thưa vài người, phóng tầm mắt nhìn sang, không thấy tấm bảng viết tên tôi, cũng không cảm thấy số quyết định trước tiên ra quầy ngân hàng đổi tiền.
Tỷ giá hối đoái trong ngày giữa đồng rupee Ấn Độ và đô la Mỹ là 1:43.3, tôi đổi 1000 đô la Mỹ, nhưng chỉ nhận được 35000 rupee, bảo là đã khấu trừ thuế. Tôi nhanh chóng nhẩm tính một lượt, có chút không hài lòng hỏi: "Có phải tính nhầm rồi không? Xin hỏi tỷ giá hối đoái là bao nhiêu?" Thế nhưng đối phương còn không hài lòng hơn: "Gần đúng rồi." Vừa nói vừa đẩy lại cho tôi một trăm rupee, lại nói lần nữa: "Gần đúng rồi."
Trước đó đã nghe nói tôn chỉ làm việc của người Ấn Độ là "gần đúng", nhưng ngay cả quầy đổi tiền chính thống nhất của sân bay cũng xuề xòa như vậy, vẫn khiến tôi bất ngờ. Bất quá, đằng nào cũng gần đúng rồi, tôi đành cất tiền vào túi xách. Bỗng nhiên vai bị ai đó vỗ một cái, quay đầu lại, là một thiếu niên da đen chân dài tay dài, cậu ấy có một đôi mắt biết cười và hàng lông mi rất dài và cong, khẽ nói: "Scarlet?"
Tôi vội vàng đáp lời, hỏi: "Em là Sinha?" Cậu ấy gật đầu, đôi mắt đen trắng rõ ràng chan chứa tình cảm, có chút giống... Tôi còn chưa kịp nghĩ kỹ rốt cuộc giống cái gì, cậu ấy đã vươn cánh tay dài ra, đeo một chuỗi vòng hoa nhài thơm ngát màu vàng lên cổ tôi, mỉm cười nói: "Chị ở ngoài đời còn đẹp hơn trong ảnh." Không đợi tôi nói cảm ơn, lại như làm phép thuật lấy ra một chiếc nhẫn bạc khảm hoa sen đeo lên ngón tay tôi.
Tôi hoảng hốt, khoa trương ôm hai tay trước ngực, làm dáng vẻ thẹn thùng: "Cầu hôn nhanh vậy sao? Nhưng chúng ta chỉ vừa mới quen thôi mà!"
Tiểu Sinha cười ha hả, lúc này mới nhẹ nhàng ôm lấy tôi, bằng tiếng Ấn Độ nói "hoàn nghênh", tiếp theo bằng tiếng Trung nói: "Chúc mừng năm mới. Chị đáng yêu hơn em tưởng tượng đấy."
Lần này tôi thực sự có chút thẹn thùng rồi, thật không ngờ, đàn ông Ấn Độ mà nịnh nọt phụ nữ, còn sến sẩm hơn cả đàn ông Pháp.
Sinha là bạn trên mạng của tôi, chính cậu ấy đã mời tôi đến Ấn Độ du lịch trên MSN. Cậu ấy nói bản thân có kỳ nghỉ hai tháng, có thể dẫn tôi đi chơi khắp nơi. Kế hoạch của chúng tôi là, tôi đến Ấn Độ đón Tết, do cậu ấy sắp xếp lịch trình; một tháng sau, cậu ấy đi cùng tôi về Trung Quốc nghỉ dưỡng, do tôi phụ trách tiếp đón.
Kiểu du lịch trao đổi này rất thịnh hành trên mạng, thế là chúng tôi ăn nhịp với nhau ngay.
Ngay cả khi không vì tìm kiếm đáp án trong giấc mơ, phong tình Ấn Độ đối với tôi cũng có một sức hấp dẫn thần bí và yêu kiều: Sari rực rỡ, thành trì đá cổ kính, tinh dầu và thuật kích tình, "Kamasutra", yoga, cùng với cà ri đậm đà... Tôi vốn thích những thứ hoa lệ, đồng thời mê mẩn văn hóa cổ xưa. Mà khi hai điều này kết hợp lại với nhau, thì quả thực chính là tín ngưỡng của tôi.
Tôi khoa trương hít sâu một hơi, cười nói: "Hình như chẳng có gì khác biệt, tôi cứ tưởng vừa xuống máy bay, sẽ ngửi thấy mùi cà ri nồng nặc chứ."
"Nơi nào có nhà cửa thì nơi đó mới có cà ri. Đây là sân bay, ít người qua lại nhưng xe cộ lại nhiều, đương nhiên chỉ có mùi xăng thôi."
Xe của Tiểu Sinha lái rất tốt, điều này khiến tôi trong trạng thái mơ màng sau chuyến bay thâu đêm, hầu như không cảm nhận được mình đã đến Ấn Độ. Cậu ấy huyên thuyên kể cho tôi nghe, cậu ấy hiện đang học năm ba khoa tiếng Trung Đại học Jawaharlal Nehru, thành tích đứng thứ ba toàn lớp, còn một năm nữa là tốt nghiệp, nếu thành tích tốt, chính phủ sẽ cử cậu ấy sang Đại học Bắc Kinh Trung Quốc du học. Nhưng cậu ấy đợi không nổi, muốn trước đó sang Trung Quốc xem thử trước, cậu ấy quá thích Trung Quốc rồi.
Thực ra những lời này, cậu ấy đã sớm nói với tôi trên MSN rồi, nhưng khi nghe trực tiếp cậu ấy dùng tiếng Trung trôi chảy nhưng phát âm không chuẩn nói ra một lần, cảm giác lại khác. Tiếng Trung của cậu ấy rất khá, nhưng thường xuyên nói ngược nghĩa của tính từ, ví dụ như: "Chị vừa xuống máy bay, chắc là rất no nhỉ? Đến nhà, là có thể ăn món Trung rồi." Hoặc là: "Hôm nay thời tiết rất mát, lát nữa lúc ra ngoài, đừng mặc nhiều quần áo quá, chỉ mặc một chiếc áo sơ mi là đủ rồi."
Tôi hỏi cậu ấy: "Nhà các em cũng ăn món Trung à? Tôi lại rất muốn thử cà ri Ấn Độ đấy."
Cậu ấy kinh ngạc nói: "Đương nhiên là có cà ri rồi, cà ri lá chuối mẹ em nấu rất ngọt mà. Ai mà chẳng ăn món Trung chứ? Người Trung Quốc chẳng phải thế sao?"
"Người Trung Quốc đương nhiên là ăn món Trung rồi. Nhưng tôi tưởng người Ấn Độ..." Tôi đột nhiên hiểu ra một chút, "Ý em là——'bữa trưa' phải không?"
"Chính là cơm buổi trưa mà, chẳng lẽ không nên gọi là món Trung sao? Bữa sáng, món Trung, bữa tối. Tụi em lên lớp đều học như vậy mà, sai à?"
Tôi nhịn cười không được: "Không sai, không sai, chỉ là tôi cứ tưởng rằng... Thôi đi, em vừa nãy nói thời tiết rất mát, ý là 'COOL' ấy hả?"
"Đương nhiên không phải, ý của 'COOL' là lạnh, ý em nói là mát, chính là không lạnh, mặc áo sơ mi là được rồi. Tiếng Trung chẳng phải gọi là mát mẻ sao?"
Tôi không kìm được bật cười.
Xe chạy vào khu nội thành, đường xá rộng rãi sạch sẽ, hai bên những tòa nhà cao tầng san sát nhau, cây xanh ven đường tươi tốt, quán bar, quán nét, ngân hàng, cửa hàng quần áo mọc lên san sát hết quán này đến quán khác, giống y như bất kỳ thành phố nào của Trung Quốc.
Tôi hạ cửa sổ xe xuống, hít một hơi thật sâu mùi của thành phố Ấn Độ, sau đó nín thở một lát rồi mới từ từ thở ra. Phong tình Ấn Độ xa xôi lướt một vòng trong dạ dày tôi, liền mang theo hương vị thân thiết.
Tiểu Sinha kỳ lạ nhìn tôi, hỏi: "Chị đang tập yoga à?"
Tôi cười: "Tôi nào biết yoga. Chỉ là... em biết thành ngữ 'hồi trường đãng khí' không?"
"Biết, nhưng mà... hồi trường đãng khí dùng như thế này à?"
Tôi lại bật cười lớn.
Trước mặt người lạ, tôi rất dễ trở nên hoạt bát, nói năng lưu loát. Ở chung với Tiểu Sinha nửa tiếng, số từ nói ra còn nhiều hơn cả tổng số cuộc đối thoại giữa tôi và đồng nghiệp suốt cả học kỳ.
Có lẽ nghề giáo đã quyết định rằng lúc lên lớp buộc phải nói không ngừng nghỉ, nên trong cuộc sống tôi đành kiệm lời như vàng. Một là cảm thấy tất cả lời nói đều đã ứng trước ở trên lớp rồi, hai là cũng sợ họa từ miệng mà ra, nói nhiều sai nhiều.
Hồi nhỏ thường xuyên nghe thấy nhất là sự quở trách: "Nói ít thôi, không ai coi em là câm đâu!" Thế nên tôi dần trở nên trầm mặc ít nói. Nếu như không thể chắc chắn lời mình nói có người lắng nghe hay không, thì tuyệt đối không lãng phí hơi sức.
Thế nhưng, Tiểu Sinha lại vô cùng đơn thuần, nhiệt tình, lại còn nói năng có duyên, khiến người ta cảm thấy trò chuyện là một việc vô cùng thú vị, rất khó mà giữ được vẻ điềm tĩnh.
Nhà của Tiểu Sinha nằm gần công viên trung tâm New Delhi, dưới lầu là cửa hàng, trên lầu là nhà ở. Gia đình Tiểu Sinha kinh doanh buôn bán gia vị, mặt tiền tuy nhỏ, nhưng lại rực rỡ muôn màu, đầy sức quyến rũ, mùi hương và màu sắc cũng phong phú nồng đượm không kém. Hoa khô, quế, tinh dầu, nến thơm, gia vị thực phẩm, đều yên tĩnh mà ồn ào, chen chúc mà ngăn nắp nằm cuộn mình trong những cái lọ cái bình của riêng chúng, thò đầu ngó ngoáy thăm dò sự đến đây của tôi - một kẻ tha hương.
Đi xuyên qua cửa hàng, phía sau rèm có một chiếc cầu thang hẹp, thông lên lầu hai. Không gian rộng rãi, trang trí hoàn toàn mới, nếu không có bức tượng thần Ganesha treo trên cửa cùng tấm thảm dệt tay rực rỡ sắc màu trong phòng khách, thì trông cũng giống như bất kỳ một gia đình trung lưu bình thường nào ở Bắc Kinh.
Mẹ Sinha không mặc Sari, mà mặc áo sơ mi dài và quần Sarong, giống như những bà cụ sành điệu tập Thái Cực Quyền trên đường phố Bắc Kinh vậy. Bà không biết tiếng Trung, tiếng Anh cũng tàm tạm, cuộc trò chuyện với tôi hoàn toàn phải dựa vào Tiểu Sinha làm phiên dịch, nhưng điều này vẫn không ảnh hưởng đến hứng trò chuyện của bà, nói rất nhiều và rất nhanh, lại đi kèm với những động tác tay vô cùng khoa trương. Vừa gặp mặt đã cho tôi một cái ôm thật chặt, đợi tôi đặt quà xuống, bà khoa trương phát ra tiếng kêu kinh ngạc đầy vui mừng, và để biểu lộ lòng biết ơn, lại cho tôi một cái ôm gấu còn nghẹt thở hơn.
Toàn bộ thời gian ăn bữa cơm sau đó, tai tôi đồng thời phải tiếp nhận hai ngôn ngữ đan xen phát ra từ mẹ Sinha và Tiểu Sinha, vì phản ứng không kịp, sau màn xã giao ban đầu, tôi liền chỉ còn lại cái gật đầu như giã tỏi để biểu thị đã nghe lọt tai: Có thật không, vô cùng cảm ơn, cà ri ngon thật... các loại ý nghĩa.
Mẹ Sinha nói: "Cháu đúng là một cô gái xinh đẹp. Bao nhiêu tuổi rồi? 25? Lớn hơn Tiểu Sinha nhà chú tận 3 tuổi, mà đã là giáo viên rồi á? Hoàn toàn không nhìn ra luôn đấy. Con gái Trung Quốc nhìn trẻ thật đấy."
Tôi gật đầu, ý là cảm ơn đã khen ngợi.
Mẹ Sinha lại nói: "Cà ri có ngon không? Kỳ thực người New Delhi cũng không phải bữa nào cũng ăn cà ri đâu, hơn nữa cũng dùng đĩa rồi, không dùng lá chuối nữa. Nhưng Tiểu Sinha nói cháu đại khái muốn ăn cà ri Ấn Độ chính gốc, nên đặc biệt mua lá chuối tươi về đấy. Cháu có thích không?"
Tôi gật đầu, ý là rất ngon miệng.
Mẹ Sinha nói: "Cháu vẫn luôn muốn có một cô con gái. Con gái thích thật đấy, xinh đẹp, ngoan ngoãn, lại biết quấn quýt với mẹ. Nhưng chú chỉ có hai đứa con trai. Con trai lớn còn đi tu làm tỳ khưu..."
Lần này thì tôi không gật đầu nữa, ngậm một miếng cà ri ngẩng đầu lên, trừng to mắt kinh ngạc. Sau đó, tôi dùng sức nuốt miếng cơm đó xuống, hỏi Tiểu Sinha: "Nhà các em không phải thờ thần Shiva sao? Sao lại xuất hiện một đệ tử cửa Phật thế?"
Tiểu Sinha rất thận trọng đáp: "Nhà em là gia đình đẳng cấp Kshatriya, đương nhiên là theo đạo Hindu rồi. Nhưng mà anh cả em... không biết tại sao bỗng nhiên mê mẩn Phật giáo, đại học cũng học học viện Phật giáo, anh ấy lén đổi ngành học, không cho người trong nhà biết. Sau khi tốt nghiệp thì làm tỳ khưu, đi khắp nơi vân du, từ tiếng Trung gọi là 'vân du' phải không nhỉ, thực sự rất hình tượng, giống như một đám mây, phiêu du đây đó, tụi em cũng không biết bây giờ anh ấy ở đâu."
Trước đó tôi đã làm bài tập, biết rằng ở Ấn Độ có trên tám mươi phần trăm người theo đạo Hindu. Đạo Hindu là một tôn giáo đa thần sùng bái, ba vị thần có năng lực mạnh mẽ nhất là: Thần sáng tạo Brahma, thần bảo hộ Vishnu và thần hủy diệt Shiva.
Truyền thuyết kể rằng đấng sáng tạo Brahma tỉnh dậy trên mặt nước, nhìn thấy bản thân cô độc một mình, không kìm được đau khổ khóc lớn lên, không khí, đất đai, thực vật sinh ra từ nước mắt của ông, hỗn mang mở ra, trời đất bắt đầu sinh thành.
Sau khi tạo ra chư thần, tư tưởng, thời gian v.v... những khái niệm thực và ảo, Brahma quyết định tạo ra loài người giống thần nhất nhưng không phải thần, thế nên mới có bốn tầng lớp đẳng cấp: Sinh ra từ đầu óc của ông chính là Brahmin, sẽ trở thành nhà thơ hoặc tăng lữ, đời đời kiếp kiếp làm nghề cao quý phụng sự thần linh; sinh ra từ bả vai của ông là Kshatriya, là vương tộc hoặc võ sĩ tôn quý; được tạo ra bằng đôi bàn tay của ông là Vaishya, trở thành thương nhân và thợ thủ công có tiền có năng lực; mà sinh ra dưới bàn chân của ông chính là Shudra, là những người nông dân, mục dân và nô lệ chịu thương chịu khó nhất, số mệnh đã định phải bị giẫm đạp bởi ba tầng lớp đẳng cấp cao quý hơn kia.
Ngoài bốn tầng lớp đẳng cấp này ra, trong lịch sử Ấn Độ còn có một tầng lớp tiện dân được gọi là "người không thể chạm tới", huyết thống của họ đến từ những đứa trẻ sinh ra do sự lai giống giữa các đẳng cấp. Do có nguyên nhân từ tầng lớp đạo đức, địa vị của họ càng thêm thấp kém, hơn nữa là "không sạch sẽ".
Ở Ấn Độ ngày nay, mặc dù chế độ đẳng cấp từ lâu đã tồn tại trên danh nghĩa chứ không còn thực tế, hôn nhân giữa các đẳng cấp đã trở thành một việc bình thường. Thế nhưng Brahmin hoặc Kshatriya thực sự vẫn sẽ vì đẳng cấp của bản thân mà kiêu hãnh, chứ chẳng có mấy ai chủ động thừa nhận mình đến từ gia đình Shudra, còn "người không thể chạm tới" thì càng giống như một giai cấp chưa từng tồn tại, hoàn toàn biến mất khỏi từ điển New Delhi, mọi người tránh nhắc đến đề tài này giống như tránh scandal vậy.
Mới đến Ấn Độ, tôi vẫn chưa rõ những điều cấm kỵ về đẳng cấp và tôn giáo, lo lắng việc bàn luận về Phật giáo trong một gia đình sùng bái Shiva có phải là quá lỗ mãng hay không, cho dù trong lòng đầy tò mò, vẫn biết điều cúi đầu xuống, đưa chức năng của cái miệng về trạng thái cơ bản nhất——nhai và nuốt.
Cà ri thực sự rất ngon, lá chuối đựng cà ri cũng rất tươi, lấp lánh ánh dầu màu xanh lục, trên đó từng nhóm từng nhóm được bày riêng biệt thịt cừu, thịt gà, ớt xanh, hành tây, cà rốt, khoai tây, phô mai, trái cây ngâm cắt hạt lựu, sốt ớt ngọt và bánh mì dẹt v.v..., hình thức đó có chút giống khay đựng thức ăn khi ăn cơm hộp ở rất nhiều nhà máy tại nước ta, mặn chay lẫn lộn, nhưng màu sắc phối rất đẹp mắt. Cách ăn là dùng tay bốc trực tiếp, hoặc dùng bánh mì cuộn bọc thức ăn để ăn, thậm chí nâng thẳng lá chuối lên để liếm ăn.
Thói quen ăn uống của người Ấn Độ là ngay cả nước sốt cũng không lãng phí, luôn chừa lại miếng bánh cuối cùng để lau sạch sẽ phần nước sốt bên dưới, thế nhưng lá chuối dùng xong là vứt bỏ, chứ không tái sử dụng. Bởi vì khái niệm của người Ấn Độ đối với "sạch sẽ" và "không sạch sẽ" rất mãnh liệt, ví dụ như tay phải là sạch sẽ, tay trái là không sạch sẽ; bờ phải sông Hằng là thánh thiện, bờ trái là không sạch sẽ, v.v...
Mặc dù tôi không quen dùng tay bốc ăn cho lắm, nhưng Tiểu Sinha nói nghe rất lọt tai: Rửa tay, rửa đũa, đều là để loại bỏ vết bẩn, tại sao đũa lại sạch hơn tay chứ? Hơn nữa dao nĩa ở nhà hàng, còn từng được rất nhiều người không quen biết sử dụng cơ mà. Hơn nữa, dùng tay bốc ăn là sự tôn trọng đối với mẹ, ngón tay cảm nhận nhiệt độ và độ ngon của cơm, độ ngon mới càng thêm chân thực. Khi ngón tay bạn tiếp xúc với cơm canh, tình yêu của mẹ liền truyền qua đầu ngón tay vào trong tim bạn."
Cậu ấy nói đầy cảm tính như vậy, khiến tôi không kìm được cảm thấy việc bốc tay ăn cơm hầu như giống như một nghi thức vậy, vô cùng sùng kính và dịu dàng. Mà lúc tôi bốc bánh mì chấm thịt cừu đưa vào miệng, cũng quả thực cảm nhận được tình mẫu tử bao la dịu dàng của mẹ Sinha——ánh mắt của bà luôn trìu mến bao trùm lấy tôi, và không ngừng nghỉ vừa khoa tay múa chân vừa nói tiếng Ấn Độ. Cho dù sau đó Tiểu Sinha đã không chịu dịch từng câu nữa, mẹ Sinha thì vẫn kiên trì độc thoại cho đến tận khoảnh khắc cuối cùng bữa trưa của chúng tôi.
Nói chuyện quả thực là một việc kỳ diệu. Có người nói trước mỗi câu nói đều phải suy nghĩ chu đáo, có người lời bất hợp ý nửa câu cũng thừa, cũng có một số người, giống như mẹ Sinha vậy, nhiệt tình nói chuyện đến thế, thậm chí không cần lắng nghe, mà chỉ vì bản thân việc thổ lộ mà thôi.
Thế nên tôi đoán bà là một người cô đơn.
Mẹ Sinha rất nhiệt tình, Tiểu Sinha cũng rất rạng rỡ, thế nhưng tôi vẫn ngửi thấy một thứ khí tức đặc biệt——những đứa trẻ lớn lên trong gia đình không trọn vẹn, cho dù có cởi mở đến đâu đi nữa, trên người tổng hội khắc lên một loại dấu ấn, và phát ra thứ khí tức u sầu còn sót lại sau hình phạt nung sắt, vĩnh viễn không tiêu tan.
Tôi đoán rằng căn nhà này vắng bóng không chỉ là một người anh cả, mà còn nên có một người bố. Không biết người bố đó vì nguyên nhân gì mà rời khỏi hai mẹ con Tiểu Sinha. Ở đó chắc chắn có một câu chuyện buồn. Bởi vì tôi ngửi thấy thứ khí tức bi thương đó từ người Tiểu Sinha, biết rằng chúng tôi có trải nghiệm tương tự. Chúng tôi giống như một loài thú nhỏ xuyên qua trong rừng rậm, dựa vào bản năng để phân biệt đồng loại của mình. Có lẽ điều này giải thích tại sao chúng tôi lại dễ dàng trở nên quen thuộc với nhau như vậy.
Ăn cơm xong, Tiểu Sinha hỏi tôi có muốn ngủ một lát không, tôi lắc đầu, nói thật lòng: "Cho đến tận bây giờ tôi vẫn chưa cảm thấy mình thực sự đến Ấn Độ. Cảm giác cứ như đang đến thăm một gia đình Ấn Độ ở Trung Quốc vậy."
"Chị muốn cảm nhận một Ấn Độ chân thực?" Lông mi đen dài và cong của Tiểu Sinha chớp chớp, "Ý chị là, sự nóng bức ẩm ướt, bừa bộn, nghèo đói, lạc hậu của Ấn Độ... là thế này sao?"
Tôi có chút ngượng ngùng, nhưng vẫn cứng đầu hỏi: "Chẳng lẽ không phải thế này sao?"
Tiểu Sinha rũ hàng lông mi, nghiêm túc suy nghĩ một hồi, vậy mà lại rất thành thật đáp: "Đa số là vậy. Được rồi, em chở chị đến Old Delhi, để chị thấy Ấn Độ trong tưởng tượng của chị."
"Tôi không..." Tôi muốn giải thích, nhưng lại sợ càng vẽ càng đen, cuối cùng đành ném ra một nụ cười xin lỗi để từ bỏ việc tự biện minh.
Lúc nói tạm biệt với mẹ Sinha, bà cực kỳ lưu luyến, cho dù Tiểu Sinha liên tục đảm bảo chúng tôi đi rồi về ngay, tối nay tôi phải ở lại đây, riêng việc dọn dẹp phòng ốc thôi cũng đủ để mẹ Sinha bận rộn cả một buổi chiều rồi, mẹ Sinha vẫn cứ liên tục nói: "Hai đứa phải về trong vòng một tiếng đấy, biết chưa? Một tiếng, không được vượt quá."
Để nhấn mạnh, từ "một tiếng" bà nói bằng tiếng Anh, để đảm bảo tôi cũng có thể hiểu được.
Tôi có chút do dự, nhưng Tiểu Sinha đã kéo tôi ra cửa. Tôi lo lắng hỏi: "Một tiếng, sao mà đủ thời gian đi về được?"
Sinha cười nói: "Đương nhiên là không đủ rồi, ai bảo phải về trong vòng một tiếng chứ?"
"Nhưng mà em đã hứa với mẹ..."
"Dạy chị một từ nhé: Giờ Ấn Độ."
"Em đang nói lệch múi giờ á? Chị biết lệch múi giờ giữa Ấn Độ và Bắc Kinh là hai tiếng rưỡi mà."
"Không. Ý của 'Giờ Ấn Độ' là, nói một tiếng, có thể thực tế chỉ hai tiếng, ba tiếng, thậm chí bảy tám tiếng. Một tiếng, chỉ là bảo chị phải nhanh chóng thôi, chứ không phải thực sự là một tiếng đâu. Thế nên, nếu người Ấn Độ hẹn chị hai giờ chiều gặp mặt, chị phải chuẩn bị tinh thần, có lẽ năm giờ anh ta mới đến; mà khi chị đi tàu hỏa, nếu vé xe ba giờ khởi hành, chị bắt buộc phải có mặt ở nhà ga từ một giờ, nhưng có khi sáu giờ rồi vẫn chưa khởi hành."
"Vậy thì thật phải cảm ơn em vì đã đến sân bay đón chị đúng giờ đấy." Tôi nhún vai, may mắn nói: "Nhưng chuyến bay của tôi, ngược lại là hạ cánh đúng giờ đấy chứ."
"Hừ, chuyến bay Thượng Hải của chị mà. Đợi khi chị từ Ấn Độ về Trung Quốc rồi, lại xem thử có đúng giờ cất cánh không nhé."
Xuyên qua cửa sổ xe, có thể nhìn thấy từ xa Cổng Ấn Độ hùng vĩ, quảng trường phủ đầy phụ nữ Ấn Độ mặc Sari rực rỡ đang chụp ảnh, theo chiếc xe càng lúc càng lái đến gần, có thể nhìn thấy rõ trẻ con dùng đồ ăn trêu đùa khỉ và sóc nhỏ.
Tiểu Sinha rất tự hào nói: "Có thấy New Delhi giống Bắc Kinh không? Bọn em đang xây tàu điện ngầm, đợi xây xong thì càng giống hơn."
"Nhưng mà, quảng trường ở Bắc Kinh chắc chắn sẽ không có khỉ đâu."
"Ha ha, rất nhiều người nói Ấn Độ giống như một vườn thú tự nhiên: Lạc đà, khỉ, bồ câu, sóc, công, thậm chí cả voi đi đầy đường." Sinha cười nói với tôi, đạo Hindu tôn sùng tự nhiên sùng bái, con người và động vật là mối quan hệ bình đẳng tôn trọng lẫn nhau. Cho nên, con người và động vật không chỉ có thể chung sống hòa bình, cùng nhau sinh sống, thậm chí còn có thể giao phối với nhau nữa. Trên các bức phù điêu đền thờ tình ái Khajuraho, có rất nhiều điêu khắc về việc giao phối giữa người và động vật.
Tôi có chút đỏ mặt, may là lời này của Tiểu Sinha dùng tiếng Anh để nói, bằng không tôi càng không biết tiếp lời thế nào. Ngay lúc này, ngoài cửa sổ đi qua một con bò. Con bò điển hình của Ấn Độ. Sức sống vạm vỡ lưng gù lên, ánh mắt thuần phục, bước đi thong thả. Tôi hưng phấn thét lên: "Bò kìa, nhìn kìa, bò!"
"Bò thì có gì mà phải đại kinh tiểu tiểu quái chứ?" Sinha không cho là đúng, "Trung Quốc không có bò à?"
"Bò ở Trung Quốc sẽ không đi dạo trên đại lộ đâu." Tôi tiếp tục hét lớn, "Đây mới là Ấn Độ chứ! Ấn Độ trong tưởng tượng của tôi chính là thế này, thần bò đi đầy đường, không sợ xe cộ, không né người đi đường, đâu đâu cũng là phân bò, nhiều y như cà ri vậy."
Sinha cau mày lại, tôi đột nhiên nhớ tới bản thân vừa mới ăn cơm xong, thực sự không nên đem cà ri của mẹ Sinha và phân bò ra so sánh với nhau, vội vàng xin lỗi khôn nguôi: "Chị không có ý bảo cà ri giống phân bò đâu, ý chị là... ừm, chị kể cho em nghe một câu chuyện nhé. Có một nam một nữ lưu lạc hoang đảo, vừa lạnh vừa đói, người đàn ông đi tuần tra một vòng xong, quay lại nói với người phụ nữ: 'Có một tin tốt và một tin xấu, em muốn nghe tin nào trước?' Nào, em muốn nghe tin nào trước thế?"
Tiểu Sinha rất nghiêm túc suy nghĩ: "Người Trung Quốc thường nói 'khổ trước sướng sau'. Vậy thì nói tin xấu trước đi."
Tôi nhịn cười, nói: "Tin xấu là: Trên hòn đảo này ngoại trừ phân bò ra, chẳng có thứ gì ăn được cả."
"Hả? Thế còn tin tốt thì sao?"
"Tin tốt là... phân bò nhiều vô kể."
Tiểu Sinha cười lớn, không biết là khen hay chê mà nói: "Chinese girl."
Tôi lập tức thấy hổ thẹn, sợ mang lại ảnh hưởng xấu cho "con gái Trung Quốc", đang định giải thích rằng không phải tất cả con gái Trung Quốc đều giống tôi thế này, chợt nhìn thấy đối diện có mấy cô gái Ấn Độ vừa cười vừa đi tới, mặc áo quần vải Sari mỏng nhẹ rực rỡ, vóc dáng đó quả thực rất uyển chuyển, hoàn toàn không thấy uốn éo vòng eo hay giơ tay nhấc chân thế nào, chỉ là đi thong thả, đã giống như múa. Tôi bất giác câm nợ, con gái Ấn Độ, quả thực có sự dịu dàng uyển chuyển mà con gái Trung Quốc không có.
"Mỹ nhân." Tôi cảm thán, nhìn những dấu ấn cát tường trên trán và vòng mũi bằng kim cương của những người phụ nữ Ấn Độ đó, bỗng nhiên nghĩ thông ánh mắt của Tiểu Sinha giống cái gì rồi. Không chỉ Tiểu Sinha, mà còn cả những mỹ nhân kia nữa, bọn họ đều có một đôi mắt chan chứa tình cảm, vừa to vừa dịu dàng, rõ ràng chính là ánh mắt của loài thần bò hiền lành mà.
Tôi hỏi Tiểu Sinha: "Em có bạn gái chưa?"
"Chưa."
"Nhưng mà ở Ấn Độ, độ tuổi như em, chẳng phải nên có thể kết hôn rồi sao?"
"Nhưng em không muốn ở lại Ấn Độ mãi. Sau khi tốt nghiệp đại học, em là phải đi Bắc Kinh, còn có thể ở lại Trung Quốc, cưới một cô gái Trung Quốc làm vợ. ừm, vợ các chị, có phải gọi là 'lão bà' không? Rất đáng yêu."
Thảo luận vấn đề "lão bà" với một thiếu niên ngoại quốc nửa quen biết khiến tôi có chút thẹn thùng. Lúc này bỗng nhiên nhận ra, sự khác biệt tồn tại giữa chúng tôi không chỉ là tôn giáo, văn hóa, thói quen, khẩu vị những thứ này, mà còn có cả những đề tài nhỏ nhặt nhất không thể định lượng chính xác được. Ví dụ như cậu ấy không thể chấp nhận việc tôi gộp chung "cà ri" và "phân bò", mà tôi thì không thể trò chuyện thoải mái với cậu ấy về "lão bà" và "giao phối giữa người và động vật".
Đi vào Old Delhi, số lượng bò trên đường phố nhiều lên, tranh đường với ô tô, bấm còi ô tô cũng làm như điếc không sợ súng. Nghe nói đây là bởi vì trong truyền thuyết thần thoại, bò là vật cưỡi của thần Shiva, thế nên được tôn kính gọi là "thần bò", địa vị tôn quý.
Nhưng Tiểu Sinha nói với tôi, không phải tất cả những con bò đi lang thang đều gọi là "thần bò". Bò chính là bò, cũng giống như những chú chó hoang, khỉ, lạc đà xuất hiện nhan nhản trên con đường này, chỉ là một loài sinh vật song song cùng tồn tại với con người trên thế giới này mà thôi. Sự tôn trọng của con người đối với bò, là bởi vì bò cung cấp cho con người sữa bò, thịt, phân bò v.v... rất nhiều tài sản, là một trong năm loài động vật được nhân dân Ấn Độ coi là mẹ. Còn về thần bò, thì chỉ đặc biệt chỉ con bò "Nandi" - vật cưỡi của Shiva.
Tôi nhân cơ hội đưa ra thắc mắc đã ấp ủ từ lâu: "Shiva chẳng phải là thần hủy diệt sao? Tại sao tín đồ đạo Hindu lại sùng bái Shiva như vậy, chẳng lẽ là sùng bái sự hủy diệt?"
"Đương nhiên không phải, thần hủy diệt là vị có pháp lực mạnh nhất trong số chư thần, tín đồ cũng nhiều nhất, nhưng ông ấy không phải hủy diệt vạn vật, mà chỉ hủy diệt đi những thứ không tốt, không đúng, như vậy mới có thể tái thiết lập thế giới mới tốt hơn, đúng đắn hơn. Điều này cũng giống như việc Bàn Cổ khai thiên tích địa của các chị vậy, Bàn Cổ đập vỡ sự hỗn mang, mới khai mở ra trời đất."
Tôi suy nghĩ một lúc, nói: "Thực ra, thần sáng tạo Brahma mới càng giống vai trò của Bàn Cổ hơn, việc làm của thần hủy diệt, ngược lại giống như câu nói mà người Trung Quốc hay nói 'phá cũ lập tân', 'không phá không xây'."
Đây quả thực là một vòng tuần hoàn tinh tế, sáng tạo — bảo hộ — hủy diệt — tái sáng tạo — tái bảo hộ — tái hủy diệt, lặp đi lặp lại không ngừng. Có lẽ đây chính là một loại luân hồi và cân bằng chăng? Tôi có chút hiểu tại sao tín đồ đạo Hindu lại sùng bái sự hủy diệt đến vậy, bởi vì nhân cốt lõi của sự hủy diệt, chính là khao khát sự sáng tạo.
Tôi đột nhiên lại nhớ tới chuyện anh cả của Tiểu Sinha đi tu, không kìm được hỏi: "Chị nghe nói Phật giáo bắt nguồn từ đạo Hindu, vậy anh cả của em từ bỏ thần Shiva để chuyển sang tin theo Phật Đà, chẳng phải cũng rất phù hợp với tinh thần của Shiva sao?"
Tiểu Sinha lại bắt đầu cau mày, tôi mặc kệ cậu ấy, tiếp tục truy vấn: "Kể cho chị nghe chuyện của anh cả em đi. Sao anh ấy lại nghĩ đến chuyện học Phật vậy?"
"Anh ấy nói bản thân nghe thấy tiếng gọi của Phật."
"Ý gì?"
"Đại lộ Chandni Chowk đến rồi." Tiểu Sinha trả lời lạc đề, "Có muốn xuống xe dạo chơi không?"
Đại lộ Chandni Chowk có thể nói là khu chợ mang đậm đặc sắc Old Delhi nhất của Ấn Độ, mặc dù chỉ cách nhau một con phố, thế nhưng New Delhi và Old Delhi giống như hai quốc gia vậy, một bên ngăn nắp văn minh giống như bất kỳ thành phố mở cửa nào của Trung Quốc, xứng đáng với danh hiệu thủ đô; còn một bên thì hỗn loạn đông đúc, tựa như không gian thời gian thụt lùi năm mươi năm, còn tồi tàn hỗn loạn hơn cả khu chợ trấn nhỏ lạc hậu nhất nước ta. Điều hiếm có là, náo nhiệt, chua ngoa, có hơi thở cuộc sống. Xe lắm, người đông, rác rưởi càng nhiều hơn, mà phương tiện giao thông phổ biến nhất là xe lôi ba bánh, tiếng còi inh ỏi chói tai, nhưng vừa không thể xua đuổi đám đông, cũng không thể xua tan súc vật, chỉ khiến cho trật tự và sự ồn ào vốn dĩ đã hỗn loạn trở nên càng thêm chen chúc. Thế nhưng bò lang thang và chó hoang cùng nhau thản nhiên bới tìm thức ăn trong đống rác, kẻ lang thang thì nằm nghỉ mát ở cách đó không xa, đều không hề dao động chút nào, dường như sớm đã hòa làm một thể với tiếng còi chói tai này, với môi trường tiêu điều xung quanh.
Tôi nói muốn giao thủ với Ấn Độ thực sự, bây giờ đại lộ Chandni Chowk với sự ồn ào và đông đúc của nó đã giáng cho tôi một đòn phủ đầu, cả con đường tràn ngập mùi hôi thối không xua tan được, chính là sự nghèo đói che thế nào cũng không che hết được. Trẻ con chân đất tụ tập thành bầy xông lên xin tiền, lòng bàn tay ngửa lên chìa thẳng đến dưới mí mắt người ta, miệng lèo nhèo kêu: "ONE DOLLAR! ONE DOLLAR!" Có đứa còn không ngừng chỉ vào miệng rồi lại vỗ vào tay sau đó liên tục gật đầu vái lạy, ý là trong miệng không có thức ăn, trên người không có áo mặc, xin đại gia thương xót cho. Toàn bộ động tác liền mạch thành thạo, tự thành một hệ thống. Tiểu Sinha cảnh cáo tôi tuyệt đối không được cho tiền, bằng không sẽ rước thêm nhiều kẻ ăn xin hơn nữa. Nhưng đã không kịp rồi, tôi đã theo bản năng lấy tiền lẻ chia cho mấy đứa trẻ trước mặt.
Cứ như nghe thấy một tiếng khẩu lệnh vô thanh, từ đâu chui ào ra nhiều tiểu khất tử đến thế, xúm lại kéo tay níu áo, hô to hơn nữa "ONE DOLLAR!" Hơn nữa có xu hướng ngày càng nhiều hơn. Tôi liên tục nói "SORRY", cố gắng dùng sức tách những đứa trẻ chắn trước người ra, nhưng bọn chúng cứ bám chặt lấy tay kéo tay níu cánh tay, có đứa thậm chí còn tự mình kéo vạt áo tôi bắt đầu sờ soạng, thậm chí còn có đứa ôm lấy đùi tôi, hơn nữa tôi rõ ràng cảm nhận được cậu bé ôm đùi đó đang khẽ vuốt ve mình, không khỏi vừa ngượng vừa sợ.
May mà Tiểu Sinha lao tới, vừa dùng tiếng Hindi lớn tiếng quát mắng, vừa kéo tôi bước nhanh thêm mấy bước, nhanh chóng đi vào con phố thương mại. Trước cửa các cửa hàng giống như khu vực cấm của những kẻ ăn xin vậy, bọn chúng bám theo đến đầu phố thì theo bản năng dừng bước, giống như nhìn thấy một bức tường vô hình vậy.
Thế nhưng những người bán hàng rong cũng sẽ lớn tiếng kêu "ONE DOLLAR" xúm lại, trên tay cầm một chiếc khăn lụa hoặc một món trang sức.
"Một đô la rẻ vậy sao?" Tôi dừng bước, thực sự định bụng ghé mua sắm đàng hoàng, thì người bán hàng rong đã đổi miệng: "TEN DOLLAR!"
"Nhưng rõ ràng vừa nãy anh nói một đô la mà."
"Chín đô la!" Người bán hàng rong giống như không nghe thấy lời tôi nói, tốt tính giơ chiếc khăn lụa vươn thẳng đến trước mắt tôi, tự ý báo giá: "Tám phẩy năm đô la, tám đô la!"
"Ba đô la! Được thì chốt." Tôi thử trả giá.
"Bảy đô la!"
Tôi quay người liền đi. Người bán hàng rong vội gọi: "OK, OK!" Thế nhưng đợi tôi vừa quay người, anh ta liền lập tức đổi giọng: "Bảy đô la! Sáu phẩy năm đô la!"
"Sáu đô la hai cái." Tôi đứng cách đó xa xa, dáng vẻ không được thì đi.
Chiêu này ở trong nước trăm trận trăm thắng, ở Ấn Độ xem ra cũng có tác dụng. Người bán hàng rong đó rất dứt khoát nói: "OK, OK!" Và liên tục vẫy tay về phía tôi.
Tôi đã vừa đi vừa móc tiền ra rồi, thế nhưng lại nghe người bán hàng rong đó nói rất ngắn gọn: "Sáu đô la một cái, hai cái mười hai đô la!"
Kiểu nhây nhựa và lật lọng như thế này quả thực khiến người ta phát điên, tôi cuối cùng cũng hạ quyết tâm quay người bỏ đi, mặc kệ anh ta ở phía sau lớn tiếng "OK!" thậm chí "ONE DOLLAR!" gọi loạn lên, tuyệt không quay đầu lại.
Tiểu Sinha vẫn cười hì hì đứng ngoài quan sát, lúc này mới đuổi theo nói: "Chị không hiểu giờ Ấn Độ, cũng không quen giá cả Ấn Độ. Trả giá không thể làm thế này, lần sau chị thích cái gì, để em trả giá thay cho. Hơn nữa, nếu không phải thực sự muốn mua, tốt nhất đừng có tò mò đi hỏi giá, sẽ rước rắc rối vào thân đấy. Nhưng hôm nay ngoại lệ, hôm nay là ngày đầu tiên chị ghé thăm, cần phải luyện tập thật nhiều, như vậy sau này mới thông minh lên được. Nhưng ngày mai, ngày kia, ngày kia nữa, em không thể lúc nào cũng giúp chị được. Ở Ấn Độ, người bản xứ có thể mặc kệ kẻ ăn xin, nhưng ngăn cản khách du lịch không cho bố thí thì không đúng rồi."
Lúc này tôi mới hiểu tại sao vừa nãy cậu ấy nhìn thấy đám trẻ con đó quấn lấy tôi mà không giúp đỡ, cho đến khi thấy tôi thực sự chật vật mới xuất hiện cứu viện. Một là vì thân phận không tiện, hai là có lẽ cũng có ý định để tôi chịu chút thiệt thòi nhỏ, nhận chút bài học. Tôi thành tâm thành ý tạ ơn: "Nghe quân một buổi tối, hơn đọc sách mười năm."
Tiểu Sinha lập tức trừng to mắt: "Lời gì? Sách gì? Chị nói chậm lại một chút, dạy em thật kỹ vào."
Tôi không nhịn được lại bật cười.
Trong những chuyến du ngoạn một mình sau đó của tôi, những lời giáo huấn này của Tiểu Sinha đã khiến tôi thụ ích phi thiển. Trả giá ở Ấn Độ quả thực là một việc đau đầu, bởi vì hoàn toàn không biết điểm mớ nằm ở đâu. Ở trong nước mặc dù cũng là hét giá trên trời trả tiền dưới đất, nhưng tổng hội có một giới hạn, là chặt đi một nửa hay một phần ba; Ấn Độ thì khác, váy hét giá một vạn rupee chị có thể trả giá tám trăm, hoàn toàn không cần để ý đến giá báo của người bán hàng rong, mà chỉ cần tuân theo mức giá bản thân chị đưa ra cho hàng hóa trong lòng, hay nói cách khác là mức giá chị sẵn sàng chi trả là được.
Lúc đầu không có kinh nghiệm, luôn nơm nớp lo sợ trả một con số, sau đó triển khai chiến dịch kéo co, kì kèo từng năm mươi rupee năm mươi rupee, cho đến khi cuối cùng chốt giao dịch. Sau đó có kinh nghiệm rồi, chỉ đại khái hỏi giá, liền dứt khoát trả một mức giới hạn thấp nhất trong lòng, sau đó cao lắm là nâng lên gấp đôi để giao dịch. Trước khi mua một món đồ, phải tự hỏi bản thân trước: Hy vọng dùng bao nhiêu tiền nhân dân tệ để mua nó? Sau đó nhanh chóng quy đổi thành rupee, rồi đưa ra một nửa giá bắt đầu cuộc chiến lưỡi.
Nhất định phải có sự kiên nhẫn đối với công phu đeo bám của người Ấn Độ, người bán hàng rong ở Trung Quốc có nhiều lời đến đâu, giá báo một nghìn thì đồ vật cũng sẽ hạ xuống từng trăm một, giới hạn thấp nhất cũng là năm mươi. Mà ở Ấn Độ, hàng hóa giá trị hàng vạn bọn họ cũng sẽ lải nhải với chị ba mươi năm mươi, quả thực khiến người ta bốc hỏa. Cho dù chị đã rất quả quyết nói: "Hoặc là hai trăm, hoặc là không mua!" Anh ta vẫn sẽ tốt tính dùng máy tính bấm một số "1850" từ từ kỳ kèo tiếp với chị. Chị tức giận quay người bỏ đi, anh ta kéo chị lại, thẳng thừng nói "No problem" hết sức níu kéo, chị cứ tưởng anh ta đồng ý rồi, quay người lại, anh ta lại giơ chiếc máy tính hiển thị "1800" cười ngây ngô với chị...
Thế nhưng bảo người Ấn Độ tinh khôn chứ, bọn họ lại có vẻ không biết tính toán lắm, mua một chiếc áo sơ mi, trả giá đến sáu trăm vẫn không xuống được. Bốn chiếc hai nghìn, anh ta lại sẽ rất dứt khoát đồng ý. Lúc đầu tôi đi dạo cửa hàng toàn hỏi giá, trả giá từng món một, sau đó học khôn rồi, gom đống món hàng mình chấm nhắm lại với nhau đặt lên quầy, chỉ tay từng món một, "Một, hai, ba, bốn, năm, tổng cộng bao nhiêu?" Giá tính toán ra kiểu này, tổng hội rẻ hơn so với việc mua từng món một rất nhiều.
Cứ vừa đi vừa luyện tập như vậy, mới dạo có nửa con phố, tôi đã vắt ra một thân mồ hôi rồi. Chợ bến hoa mắt rợp trời, thứ gì cần có đều có cả, con hẻm vốn dĩ không tính là hẹp, thế nhưng bởi vì các cửa hàng mọc lên san sát, lại thêm nhà nhà đều bày sạp hàng ra lòng đường, càng đi vào sâu, đám đông càng đông đúc, hầu như gót chân chạm mũi giày. Khoảng cách giữa người với người quá gần luôn khiến tôi không thoải mái, hơn nữa cho dù là "giờ Ấn Độ", vượt quá quy định một tiếng của mẹ Sinha cũng quá nhiều rồi.
Thế nên chúng tôi quyết định thu binh, nhưng bởi vì tôi thực sự tò mò về công lực trả giá của Tiểu Sinha, liền tiện tay chọn một chiếc vòng tay bạc khảm hoa sen đá quý ở một tiệm phụ kiện thủ công, cho hợp với chiếc nhẫn hoa sen bạc mà Tiểu Sinha tặng tôi.
Tiểu Sinha giao lưu với chủ tiệm bằng tiếng địa phương, cũng không thấy cậu ấy tốn mấy hơi sức, liền đạt được giao dịch. Tôi tự biết kém xa nhưng không phục, cười nói: "Không tính, em là người bản xứ, bọn họ báo giá sẽ thành thật hơn nhiều."
"Cũng đúng." Tiểu Sinha không nhận công lao, ngược lại hỏi ngược lại tôi, "Chị cũng thích hoa sen à?"
"Ai mà không thích chứ?" Tôi đổi sang tiếng Trung nói, "Em học tiếng Trung, biết bài 'Ái liên thuyết' của tụi chị không?"
"'Ái liên thuyết'? Là một loại kinh văn à?"
"Không phải, là cổ văn, chuyên miêu tả hoa sen." Tôi khẽ ngâm tụng, "Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn, trong sạch thanh tân mà chẳng yêu kiều; thân giữa rỗng thẳng, không cành không nhánh, hương thơm càng xa càng trong, đứng sừng sững thanh tao, chỉ có thể đứng ngắm từ xa chứ không thể đùa giỡn mạo phạm."
"Chị đọc rất hay, nhưng mà, có ý nghĩa gì thế?"
Tôi mỉm cười, mặc dù tiếng Trung của Sinha rất giỏi, nhưng văn hóa cổ đại nước ta bác đại tinh thâm, há lại là một thiếu niên Ấn Độ học mấy năm trường tiếng Trung là có thể lĩnh hội được. Tôi bèn đổi chủ đề, hỏi cậu ấy: "Vừa nãy em hỏi chị 'cũng thích hoa sen' à? Có phải bản thân em rất thích hoa sen không?"
"Ai mà không thích chứ?" Tiểu Sinha bắt chước ngữ khí của tôi đáp, "Hoa sen chính là biểu tượng của đạo Hindu mà!"
"Ồ, không phải biểu tượng của Phật giáo à?"
"Cùng học với đạo Hindu mà." Tiểu Sinha trả lời ngắn gọn, trong giọng điệu ít nhiều có chút tự đắc, "Siddhartha Gautama sinh ra, cũng là Kshatriya."
Có lẽ đây chính là điểm gần gũi nhất của Phật giáo và Phật tổ.
Chúng ta biết Jesus là con của thượng đế, thế nhưng thượng đế là con của ai? Chúng ta biết Brahma tạo ra loài người, thế nhưng Brahma do ai tạo ra? Còn như Nữ Oa vá trời tạo người của Trung Quốc, Bàn Cổ khai thiên tích địa, thậm chí còn không thể gọi là tín ngưỡng, mà chỉ đơn thuần là truyền thuyết, ngay cả trẻ con cũng biết đó không phải là sự thật.
Nhưng Phật giáo thì khác, Phật tổ Siddhartha Gautama không chỉ có cha có mẹ, mà còn có họ có tên.
Tên thật của ngài là Siddhartha Gautama, sinh ra tại vườn Lumbini vào thế kỷ thứ VI trước Công nguyên, cha là vua Suddhodana tộc Shakya nước Kapilavastu, mẹ là hoàng hậu Maya vương quốc Koliya.
Đó chắc chắn là một mùa xuân nắng ấm hoa thơm ngào ngạt, hoàng hậu Maya sắp lâm bồn theo phong tục về nhà mẹ đẻ chờ sinh, khi đi ngang qua vườn Lumbini, nhìn thấy một cây vô ưu đang nở hoa rực rỡ. Khi bà vươn tay hái đóa hoa đẹp nhất trên đỉnh đầu, vị vương tử đã ra đời từ nách của bà.
Ngài vừa sinh ra đã biết đi, hướng về bốn phương Đông Nam Tây Bắc mỗi hướng đi bảy bước, bước chân nở hoa sen, hào quang vạn trượng. Ngài đứng lại, một tay chỉ trời, một tay chỉ đất, giữa trời và đất, duy ngã độc tôn.
——Đây đương nhiên là truyền thuyết. Sự thật là, cho dù tôn quý là vương tử, đẳng cấp của ngài từ ngày sinh ra đã được định sẵn là Kshatriya, hoàn toàn không thể thay đổi thông qua sự nỗ lực của bản thân. Có lẽ, điều này khi còn nhỏ đã từng gây cho ngài sự khó chịu và trầm tư chăng? Ngài không thể nghi ngờ là đầy trí tuệ từ bi tràn ngập mị lực nhân cách, cũng không thể nghi ngờ là nhận được sự kính trọng của bề tôi và nhân dân, thế nhưng, ngài vẫn phải cúi đầu khép nép trước Brahmin, hành lễ theo nghi thức đẳng cấp thấp kém. Vào thời điểm đó, chẳng lẽ lại không khiến ngài suy nghĩ, khiến ngài hoài nghi, tại sao cùng là loài người, lại sinh ra không bình đẳng?
Đặc biệt là, vào ngày thứ bảy sau khi ngài ra đời, hoàng hậu Maya đã bất hạnh qua đời, mặc dù dì mẫu đã dành cho ngài sự yêu thương đầy đủ, thế nhưng vẫn không thể khiến vương tử cảm thấy thỏa mãn. Ngài luôn hỏi vua cha và các thầy giáo rằng: Tại sao hoa nở rồi lại tàn? Tại sao khoảng thời gian tốt đẹp không thể kéo dài mãi? Tại sao sinh ra làm người lại chia thành bốn tầng lớp đẳng cấp?
Vua Suddhodana để an ủi con trai, đã triệu tập những thợ thủ công khéo léo nhất cả nước xây dựng một cung điện bốn mùa vô cùng xinh đẹp, và chất đầy trân châu bảo vật trong cung, dùng cách này để chống lại sự thay đổi của đất trời. Thế nhưng tất cả những điều này đều không thể khiến vương tử cảm thấy vui vẻ, ngài đã cưới vị công chúa xinh đẹp của nước láng giềng làm vợ, lại còn sinh hạ một vương tôn đáng yêu, thế nhưng chỉ cảm thấy càng thêm hoang mang: Sinh, lão, bệnh, tử, rốt cuộc có ý nghĩa gì? Yêu, ghét, si, hận, làm thế nào mới có thể thực sự giải thoát? Nó có thể khiến cho cung điện hoa lệ này vĩnh viễn bất tử không? Có thể khiến người vợ diễm lệ vĩnh viễn không già, khiến đứa con trai đáng yêu vĩnh viễn không chết không? Càng vui vẻ lúc này, thì lúc sau lại càng đau thương; hôm nay có đẹp đẽ đến đâu, ngày mai cũng khó mà vĩnh hằng; muốn chiến thắng tất cả những điều này, cần phải tu dưỡng thế nào?
Tôn giáo và tri thức hiện có không thể giải đáp thắc mắc của ngài, thế nên ngài quyết định rời nhà khổ tu, và cuối cùng đốn ngộ dưới cội bồ đề, thấu triệt chân lý, đưa ra chủ trương "chúng sinh cõi đất đều có tướng đức trí tuệ như Lai", "bốn họ xuất gia, đều là họ Thích", thành lập Phật giáo.
Chỉ là, Trần Thắng, Ngô Quảng vì dục vọng của bản thân, vì muốn làm vua làm tướng, vinh hoa phú quý, cuối cùng vẫn là tham niệm của người phàm; mà Siddhartha Gautama lại vì muôn dân trăm họ, vì cứu độ muôn dân thoát khỏi bể khổ, vĩnh sinh cực lạc. Thứ ngài muốn chiến thắng, không chỉ có cường quyền và áp bức, mà còn có cả sinh, lão, bệnh, tử, oán tăng hội, ái biệt ly, cầu bất đắc, lòng tham sân si dục tuần hoàn không dứt của cái tôi ích kỷ, thế nên, ngài thành Phật.
Hậu thế tôn xưng bậc trí giả của tộc Thích Ca này là Thích Ca Mâu Ni, gọi đệ tử Phật môn là "Thích tử", người Ấn Độ quen gọi là "Tỳ-kheo", còn người Trung Quốc gọi là "hòa thượng".
Nhưng đại ca của Tiểu Tân là Đại Tân, đã chịu phải sự rung động gì, mà quyết định xuống tóc xuất gia, gia nhập Phật môn làm một Thích tử?
Buổi tối, tôi ngủ trong phòng của đại ca Tân Ha. Nghe nói, kể từ khi Đại căn xuất gia năm năm trước, căn phòng này vẫn luôn để trống nhưng luôn giữ nguyên trạng, bởi vì mẹ Tân tin rằng, có một ngày con trai sẽ hoàn tục trở về.
Đại Tân có gu thẩm mỹ không tầm thường, căn phòng được bài trí nhã nhặn sáng sủa, vừa không có những bức tranh vẽ tỉ mỉ dát vàng thường thấy ở các gia đình Ấn Độ, cũng không có Phật sáu hương án do đệ tử Phật môn phụng thờ, chỉ có những chồng sách Phật giáo trên kệ mới có thể tiết lộ tín ngưỡng của chủ nhân căn phòng. Điều đặc biệt nhất là trong đó còn có rất nhiều sách tiếng Trung, bao gồm "Đại Đường Tây Vưu Ký" do Đường tăng Huyền Trang chủ biên, "Phật giáo tri thức vấn đáp" của Triệu Phác Sơ, cùng với "Lục độ tập kinh", "Đại chính tạng", "Bồ tát bản duyên kinh" song ngữ Trung - Anh, v.v., và mấy cuốn sổ tay.
Tôi tiện tay rút ra, lật mở, phát hiện hóa ra lại là một cuốn sổ tay vẽ tay, từ trang đầu cho đến trang cuối, toàn là hoa sen.
Hóa ra, người thích hoa sen nhất trong cái nhà này lại chính là Đại Tân.
Tôi mê mẩn nhìn những đóa hoa sen ấy, có đóa là màu nước, có đóa chỉ đơn giản là phác thảo, thế nhưng dăm ba nét, đã phỏng họa ra một đóa hoa sen sống động như thật, tựa như chỉ cần thổi một hơi, là có thể uyển chuyển lay động trong gió. Chúng hoặc khoe sắc một cành, hoặc tụ tập thành đôi, hoặc xuôi theo dòng nước, hoặc chỉ cắm trong chậu nước, phớt hồng hay trắng tinh, thậm chí còn có mấy bức vẽ hoa sen xanh, nhưng đóa nào cũng kiều diễm mà không kiêu ngạo, phong cốt thanh tao phơi phới.
Trên một vài trang sách, ngoài hoa sen ra, thỉnh thoảng còn có thêm vài câu đơn giản bằng tiếng Anh, ngữ pháp không thực sự chính xác, nhưng cảm xúc biểu đạt lại vô cùng đặc biệt và nồng đậm, có vẻ như người vẽ không hề định để bất kỳ ai đọc hiểu chúng, mà chỉ tùy ý ghi lại tâm trạng của mình lúc đó —
"Sự đời như dòng nước chìm nổi, hoa sen trôi trên mặt nước, là tư duy không chìm, có lẽ, đây chính là Phật tính chăng."
"Đời người ngắn ngủi, khổ đau như biển rộng vô tận, mạn đà la nở rộ ở bờ bên kia. Hoa sen ở đây, hoa sen không nói, hoa sen là tri kỷ của ai?"
"Phật nói: Vì yêu nên sinh ưu sầu, vì yêu nên sinh sợ hãi. Hoa sen mỉm cười. Hoa sen không ưu cũng không sợ — có phải vì hoa sen không có gốc chăng?"
---❊ ❖ ❊---
Tôi có chút tò mò, một người như thế nào mới có thể vẽ hoa sen có thần thái đến vậy? Rõ ràng anh sinh ra trong một gia đình truyền thống Ấn Độ, từ nhỏ đã chịu sự nhồi sỏ của giáo phái Shiva, bốn bức tường trong nhà treo đầy những bức tranh vẽ dát vàng hình Thần Đầu Voi và các câu chuyện thần thoại Ấn Độ, tại sao, anh lại có thể độc lập lớn lên như thể tách biệt với thế giới, biến bản thân thành một đóa sen trên đài Phật?
Đêm hôm đó, tôi lại mơ, mơ thấy mình đang cô độc bước đi trong cánh đồng hoang mông lung, trời đất quạnh hiu vô tận, từ xa lại có một cây bồ đề cao lớn đứng sừng sững uy nghiêm, tôi bước tới, nhìn thấy một vị hòa thượng khoác áo cà sa, đang đả tọa dưới gốc cây — đó là Phật tổ, hay là Đại Tân?
Sau đó, tôi lại nghe thấy tiếng gọi khẽ: Na Lan.
Giấc mơ tỉnh vào lúc này, trong đêm thanh vắng, tựa như có cơn gió mát mang theo hương hoa thoảng qua, tôi mở mắt ra, nhìn thấy trên tường tự kỳ tích nở rộ một đóa hoa sen trắng khổng lồ, bóng dáng xinh đẹp uyển chuyển, hương thơm ngầm lan tỏa.
Ban ngày tôi đã ngắm kỹ căn phòng này, rõ ràng nhớ rằng trên tường không có bất kỳ vật trang trí nào, sao lại đột nhiên xuất hiện thêm đóa hoa sen trắng tinh khiết này?
Tôi ngờ vực bản thân bị ảo giác, không kìm được mà bước lại gần ngắm nghía kỹ càng, lúc này mới phát hiện trên mặt tường có chỗ hơi gồ lên, xem ra là một loại sơn huỳnh quang đặc biệt nào đó, có thể phát sáng trong bóng tối và có mùi thơm cực kỳ nhẹ. Đóa hoa này, cũng là kiệt tác của Đại Tân sao?
Từ đằng xa, thấp thoáng tiếng chuông vang dài, sâu lắng tĩnh mịch, chạm thẳng vào nội tâm con người.
Tôi không khỏi rung động: Đây là phòng của Đại Tân, phảng phất như năm xưa, anh ấy cũng thường tỉnh giấc giữa đêm, nghe thấy tiếng gọi của tiếng chuông như thế này, cho nên mới rời bỏ gia đình của mình, bước vào Phật môn?