"Một giọt lệ ngọc trai vĩnh cửu", không có sự ví von nào đặc biệt và hình ảnh hơn thế nữa. Bước qua hành lang nước ngập tràn hoa, tôi tiến đến trước Taj Mahal, bước lên từng bậc thềm. Tôi khẽ mơn man khối đế bằng cẩm thạch tinh tế và nhẵn nhụi, suýt chút nữa không kìm được mà quỳ xuống chiêm bái nó. Dù tôi không phải tín đồ đạo giáo, nhưng ngay cả khi bắt buộc phải đi một bước lạy một lạy để vào trong lăng, tôi cũng hoàn toàn nguyện ý, vì vẻ đẹp mê hoặc vượt ngoài sức tưởng tượng ấy.

Sáng sớm hôm sau, chúng tôi đến Taj Mahal nổi tiếng thế giới.

Đối với giới trẻ Trung Quốc hiện đại, những vị hoàng đế Ấn Độ quen thuộc nhất không gì ngoài A Dục Vương và Shah Jahan. Vị trước là nhờ bộ phim bom tấn Bollywood, vị sau chính là nhờ Taj Mahal – hay nói cách khác, là nhờ "sức mạnh của tình yêu".

Shah Jahan là vị vua đời thứ năm của vương triều Mogul. Khi ngài chỉ mới là một hoàng tử 15 tuổi, ngài đã cưới Mumtaz Mahal làm phi tử. Ngài vô cùng sủng ái nàng, sau khi đăng cơ liền phong nàng làm hoàng hậu, gọi nàng là "nơi kiệt xuất trong cung". Hậu cung giai lệ ba nghìn, nhưng theo sử sách hoàng gia ghi lại, Shah Jahan dùng hầu hết mọi đêm để bầu bạn với hoàng hậu, đây quả thực là một tình yêu nồng cháy vượt ngoài sức tưởng tượng của người Ấn Độ. Cả đời ngài chinh chiến không ngừng, nhưng trong những khoảng nghỉ giữa các cuộc chiến, ngài sẽ lập tức trở về bên hoàng hậu, cùng nàng uống rượu, hút thuốc phiện, thưởng thức ca múa, tận hưởng đời sống hôn nhân xa hoa và lười nhác nhất. Dường như chỉ khi ở bên Mumtaz, ngài mới cảm thấy thực sự được nghỉ ngơi, mới thực sự cảm thấy tự hào về thành tựu chinh chiến của mình.

Trang sức, nước hoa, quà tặng từ khắp nơi trên thế giới được lưu giữ trong cung điện của Mumtaz đủ để mua đắp đổi cả một hòn đảo. Mà thứ nàng báo đáp phu quân, chính là sự si tình vô tận và việc sinh nở không oán thán – nàng lần lượt sinh cho ngài mười ba người con, và qua đời vì khó sinh trong lần sinh nở thứ mười bốn.

Ngày hôm đó là ngày 7 tháng 6 năm 1631, đây là một ngày trọng đại và bi thương giống như thần Shiva rơi lệ. Shah Jahan vào ngày này đau đớn tâm can, cảm giác một phần sinh mệnh cũng đã rời xa cùng vị hoàng hậu yêu dấu. Trong thời gian để tang, ngài hạ lệnh trong cung không được đeo trang sức, không được dùng nước hoa, nỗi bi thương khiến ngài nhanh chóng già đi. Sau khi kết thúc hai tháng để tang, ngài đưa ra một quyết định: Phải xây dựng một ngôi lăng mộ đẹp nhất thế giới để chôn cất Mumtaz, dùng kiến trúc vĩnh cửu để tế bái tình yêu vĩnh cửu. Sau đó, ngài dốc cạn tâm sức, vật lực và quốc lực, trực tiếp thiết kế chủ trì, mất trọn 22 năm, cuối cùng đã xây dựng nên hoàng lăng vĩ đại có một không hai này, trở thành kỳ tích trong lịch sử kiến trúc thế giới.

Toàn bộ tường thành được xây bằng đá cẩm thạch và sa thạch đỏ, trước khi vào phải bị kiểm tra người, không được mang túi, không được mang pin, điện thoại phải tắt nguồn, có thể mang máy ảnh nhưng không được mang máy quay phim, phải cởi giày hoặc bọc vỏ giày.

Lúc thay vỏ giày, tôi nhìn thấy trước tòa cổng chào vĩ đại đan xen sắc đỏ và trắng ấy, có một vị phù thủy ngồi khoắt chân đang thổi sáo, mặc áo sơ mi vàng, quần trắng, đội khăn quấn đầu màu đỏ.

Tôi đếm thử, nhạc cụ trên mặt đất tổng cộng có 9 chiếc, hình dáng tương tự nhưng kích thước không đồng đều, hai đầu dài ở giữa tròn, hơi giống củ bầu nước ở tỉnh Vân Nam nước ta. Trong chiếc giỏ tre trước mặt ông ta, có một con rắn đang bẹp đầu vươn lên, uốn tới lượn lui theo tiếng nhạc. Khi đầu rắn quay về phía tôi, tôi lạnh lùng nhìn thẳng vào nó, nhưng lại không thể phân biệt rốt cuộc nó có chú ý đến tôi hay không.

Ánh mắt của loài rắn độc ác và trống rỗng, nhìn lâu sẽ khiến người ta nổi da gà. Lần này tôi nhanh tay hơn Tân Ha, ném một tờ tiền giấy lên tấm thảm của vị phù thủy, nhưng chỉ vội vã chụp một bức ảnh rồi rời đi, bởi vì không rõ số lượng bao nhiêu là phù hợp, sợ ông ta sẽ tiếp tục đuổi theo đòi – có một con rắn làm tòng phạm, đòi bao nhiêu tiền típ cũng đều rất đường hoàng chính đáng phải không?

Thiết kế thị giác của Taj Mahal là một hình mẫu trong lịch sử kiến trúc, nhìn từ ngoài cổng tường rào ra xa Taj Mahal, sẽ thấy rất tráng lệ và hùng vĩ; nhưng càng đi đến gần cổng, nhìn về phía Taj Mahal sẽ càng trở nên nhỏ nhắn, được khảm nạm đoan trang ở chính giữa cổng; thế nhưng vừa bước một bước qua cửa, đập vào mắt là Taj Mahal đẹp đẽ thoát tục tựa ánh trăng đứng sừng sững từ đằng xa ở phía bên kia hồ nước, lại vừa tinh xảo vừa tráng lệ.

Tôi không kìm được phát ra tiếng "òa", gần như nín thở. Dưới ánh nắng ban mai rực rỡ, ngôi lăng mộ hình bán nguyệt ở bờ bên kia tỏa ra ánh sáng dịu dàng của vỏ ngọc trai, đẹp đến mức chấn động lòng người. Trang nghiêm, tĩnh mịch, thánh thiện, ưu thương, mẫu nghi thiên hạ...

Ngôn ngữ đứng trước vẻ đẹp tuyệt mỹ nhường này sẽ trở nên bất lực. Hoặc là, duy chỉ có bài thơ "Món quà của người tình" của nhà thơ Ấn Độ Tagore, mới có thể miêu tả được phần vạn:

"Shah Jahan, ngài mặc cho hoàng quyền tiêu biến, lại hy vọng khiến một giọt nước mắt ngọc trai trở thành vĩnh cửu. Năm tháng vô tình, nó hoàn toàn không thương xót tâm hồn con người, nó chế giễu tâm hồn vì không chịu quên đi mà giãy giụa trong vô vọng.

Shah Jahan, ngài dùng cái đẹp để chống lại, đội lên đầu vị thần chết vô hình chiếc vương miện không bao giờ tàn úa. Đêm tĩnh mịch không tiếng động, những lời thì thầm to nhỏ mà ngài thổ lộ bên tai người tình đã được khắc ghi trên phiến đá trắng chìm trong sự im lặng vĩnh hằng. Cho dù hoàng quyền đế quốc đã hóa thành tro bụi, lịch sử đã chìm vào quên lãng, mà khối đá cẩm thạch trắng ấy vẫn hướng về muôn ngàn tinh tú trên bầu trời thở dài rằng: 'Ta nhớ rõ!'

'Ta nhớ rõ!' —— Thế nhưng sinh mệnh lại quên mất. Sinh mệnh buộc phải lao đi theo tiếng gọi của thần chết, lên đường nhẹ tênh, để lại toàn bộ ký ức trong biểu tượng của cái đẹp cô độc thê lương."

"Một giọt lệ ngọc trai vĩnh cửu", không có sự ví von nào đặc biệt và hình ảnh hơn thế nữa.

Bước qua hành lang nước ngập tràn hoa, tôi tiến đến trước Taj Mahal, bước lên từng bậc thềm. Tôi khẽ mơn man khối đế bằng cẩm thạch tinh tế và nhẵn nhụi, suýt chút nữa không kìm được mà quỳ xuống chiêm bái nó. Dù tôi không phải tín đồ đạo giáo, nhưng ngay cả khi bắt buộc phải đi một bước lạy một lạy để vào trong lăng, tôi cũng hoàn toàn nguyện ý, vì vẻ đẹp mê hoặc vượt ngoài sức tưởng tượng ấy.

Toàn bộ ngôi lăng được xây bằng đá cẩm thạch trắng tinh khiết của cao nguyên Deccan, được khảm nạm châu báu và bán bảo ngọc. Ngồi trên đài nền của lăng mộ, ngón tay khẽ vẽ theo những đường hoa văn tinh tế, rõ ràng biết rằng đá cẩm thạch là thứ cứng rắn nhất, nhưng độ bóng của nó lại ôn nhu nhường ấy, tựa như má trẻ thơ, đầu ngón tay chạm vào mang theo một thứ cảm giác mát lạnh làm rung động lòng người, tràn ngập sự tiếc nuối và xót xa.

Tựa lan can phóng tầm mắt nhìn Taj Mahal phản chiếu dưới mặt nước hồ, cùng với bốn tòa cổng chào và thánh đường Hồi giáo tinh xảo đối xứng hoàn toàn ở xung quanh. Tưởng tượng trong suốt 22 năm, Shah Jahan đã tự mình giám sát từng rìu từng đục để Taj Mahal dần thành hình với nỗi bùi ngùi và sự khuây khỏa, còn có giọt nước mắt vui mừng nghẹn ngào vào ngày lăng mộ hoàn thành, tôi không nhịn được cũng muốn rơi lệ – ngài đã xứng đáng với Taj, xứng đáng với mười bốn đứa con mà Taj đã sinh ra cho ngài.

Thế nhưng con trai ngài lại phụ lòng ngài.

Aurangzeb là người con trai thứ ba của Shah Jahan, vì muốn làm hoàng đế, lại vì bất mãn việc phụ hoàng vì xây dựng Taj Mahal mà vắt kiệt quốc lực, sợ rằng đến lúc mình kế vị thì chẳng còn lại gì nữa, bèn sát hại hai người anh trai, giam cầm phụ hoàng, vậy mà lại cướp lấy vương vị để nối ngôi.

Câu chuyện huynh đệ tương tàn tranh giành đích tử không hề hiếm thấy trong lịch sử Trung Quốc, từ thời Đường Thái Tông Lý Thế Bйд đã từng diễn ra những vở kịch náo loạn tương tự. Lại có bạo chúa một đời Tần Thủy Hoàng, thuở ấy vì xây dựng Vạn Lý Trường Chường không biết đã làm mệt chết bao nhiêu người, mới có truyền thuyết thê lương Mạnh Khương Nữ khóc đổ trường thành. Thế nhưng ngày nay, vật đổi sao dời, Mạnh Khương Nữ ở đâu? Tần Thủy Hoàng ở đâu? Vạn Lý Trường Thành thế mà vẫn trường tồn mãi mãi. Công lẫn tội của Tần Doanh Chính cũng giống như Shah Jahan vậy, vì lao dân tốn của mà bị người đời mắng chửi, lại vì công trình bất hủ mà lưu danh sử sách.

Trên đời không có gì có thể vĩ đại hơn tình yêu, cũng không có gì vĩnh cửu hơn kiến trúc. Thế nên, khi tình yêu và kiến trúc kết hợp lại với nhau, nó đã sớm định sẵn trở thành thần thoại truyền kỳ thu hút muôn ngạn ánh nhìn trên thế giới.

Thứ mà Shah Jahan dâng hiến cho Taj quả thực là tình yêu vĩnh cửu. Tình yêu như thế vào thời nay đã không thể tồn tại được nữa. Tình yêu ngày nay, chuộng kim cương và hoa hồng. Thế nhưng dẫu kim cương có lớn đến đâu, sao có thể so sánh với Taj Mahal đẫm lệ này?

Bỗng nhiên, trong đám đông nổi lên một đợt xôn xao, tựa như nghe thấy tiếng gọi vô hình, mọi người đồng lòng hướng về một nơi mà chạy, sau đó đồng loạt quỳ xuống bắt đầu cầu nguyện.

Tôi từng đến một số quốc gia Ả Rập, biết rằng thời gian cầu nguyện của người theo đạo Hồi đã đến. Họ làm lễ năm lần một ngày, lúc bình minh, chính ngọ, buổi chiều, lúc hoàng hôn, ban đêm, mỗi lần kéo dài từ hai đến năm phút không cố định. Bất kể lúc đó đang làm gì, chỉ cần thời gian đến là bắt đầu cầu nguyện, mặc cho mưa gió.

Điều này nhắc nhở chúng tôi, cũng đến thời gian ăn trưa rồi. Thế nên rời khỏi Taj Mahal, dùng bữa ăn đơn giản ở một quán nhỏ bên đường, lại uống một cốc trà sữa Masala để giúp tiêu hóa, rồi tiếp tục lái xe hướng về pháo đài Agra – cung điện huy hoàng nhất của vương triều Mogul.

Vương triều Mogul bắt đầu từ thế kỷ XVI, trải qua hơn 300 năm, và phát triển đến thời kỳ đỉnh cao dưới thời Akbar, lãnh thổ phía bắc từ Kashmir đến thượng nguồn sông Godavari, phía tây từ Cachar đến sông Brahmaputra. Dân số Ấn Độ lúc bấy giờ đạt tới một trăm triệu người, chính trị, kinh tế, văn hóa đều đạt đến trình độ cực cao, trang sức châu báu thời kỳ Mogul cho đến nay vẫn là bộ sưu tập được khảm nạm tinh xảo nhất và có giá trị đắt đỏ nhất.

Nhưng công lao quan trọng nhất của đại đế Akbar không nằm ở việc mở rộng lãnh thổ, mà nằm ở việc ông dốc cả đời mình vào công cuộc thống nhất tôn giáo. Ông là hậu duệ của Timur người Mông Cổ, mang dòng máu của Thành Cát Tư Hãn, lần lượt cưới những người phụ nữ theo đạo Hindu, Phật giáo và Cơ Đốc giáo làm vợ,Dĩ thử để biểu thị sự dung hợp tôn giáo. Mà bên trong pháo đài Agra, phần kiến trúc do ông chủ trì xây dựng cũng đồng thời biểu thị cho tâm nguyện này: Trên cổng thành có ba ngôi sao, đây là biểu tượng của đạo Hồi; đỉnh cổng là kiến trúc hình vòm, đây là khuôn mẫu của đạo Cơ Đốc; mà trang trí hoa sen tượng trưng cho đạo Hindu, càng là có thể bắt gặp ở khắp mọi nơi.

Đây là phẩm hạnh đáng kính trọng nhất của các vị hoàng đế Mogul – họ gầm thét từ thảo nguyên Mông Cổ lao tới, chuyển từ lưng ngựa sang lưng voi, mang đến đại bác, cũng mang đến đạo Hồi. Nhưng họ dùng vũ lực chinh phục Ấn Độ, lại không ép buộc người Ấn Độ cải đạo sang tôn giáo của họ – thống trị về mặt chính trị, nhưng lại không ép buộc áp chế tinh thần, đây mới là tấm lòng khoáng đạt thực sự của đế vương.

Chúng tôi thong thả dạo bước trong cung điện, đi qua từng căn phòng triển lãm này đến căn phòng triển lãm khác, thưởng thức những trang phục hoa lệ, nhạc cụ, pháp khí, vũ khí, vật dụng sinh hoạt và thủ công mỹ nghệ vân vân. Khách du lịch rất đông, nhưng những trưng bày đoan trang trầm mặc ấy rất dễ khiến tâm can con người ta lắng đọng xuống. Phong tình Ấn Độ cứ thế từng chút một không một tiếng động mà bước đến gần.

Phần mái hiên đục khoét hoa văn, những hàng cột kết hợp âm dương, những cánh cửa bốn mùa với hình thái khác nhau, cùng với mỗi một đường hoa văn trên cửa, đều khiến tôi hoa mắt say lòng, từ tận đáy lòng thán phục. Vẻ đẹp được điêu khắc tỉ mỉ nhường này, khiến người ta không đành lòng cưỡi ngựa xem hoa, thậm chí không đành lòng nhìn nhiều, mà cảm thấy chỉ nên tìm một góc yên tĩnh để trầm tư, phản tỉnh, rồi nhắm mắt lại, dùng tâm nhãn để khiến phong cảnh tuyệt mỹ của nó tái hiện.

Tần Ha cười nhạo tôi: "Sao thế, bị con khỉ của nước các người điểm thuật định thân rồi à?"

"‘Con khỉ của nước chúng tôi’ đó có tên đấy, gọi là Tôn Ngộ Không, là Tề Thiên Đại Thánh." Tôi hoàn hồn, chỉ vào con khỉ đang nhảy nhót giữa các ô cửa trổ làm mặt quỷ với anh ta, "Các người chẳng phải cũng gọi khỉ là thần khỉ đấy sao? Chúng có phép thuật không?"

“Thần khỉ của chúng tôi cũng có tên, gọi là Hanuman.” Tân Ha không chịu thua kém mà nói, “Tôi biết 《Tây Du Ký》, cũng biết Đường Tăng, ông ấy mang một con khỉ đến Ấn Độ học kinh Phật — nhưng mà, tôi nghĩ con khỉ đó hẳn là được ông ấy mang đi từ Ấn Độ chứ nhỉ?”

“Trong câu chuyện của chúng tôi, là nói Tôn Ngộ Không bảo vệ Đường Tăng đến Tây Thiên thỉnh kinh.” Tôi cũng có chút hoài nghi, nền tảng ý tưởng của 《Tây Du Ký》 vốn được xây dựng trên 《Đại Đường Tây Vực Ký》, vậy thì, cảm hứng về Tôn Ngộ Không liệu có đến từ truyền thuyết Ấn Độ không?

Câu chuyện về thần khỉ Hanuman được tìm thấy trong sử thi Ấn Độ 《Ramayana》, đại khái là nói một con khỉ ngỗ nghịch được thần linh cảm hóa, trở thành quân sư của vương tử Rama, lập được công lao to lớn trong chiến tranh – quả thực rất giống câu chuyện của Tôn Ngộ Không.

Ấn Độ chỉ có lịch sử truyền khẩu mà thiếu ghi chép bằng văn bản, điều này đã hình thành nên hai đặc điểm lớn của văn hóa Ấn Độ: Một là thích dùng truyền thuyết thần thoại để giải thích lịch sử; hai là cho dù là cùng một sự việc, vì địa phương khác nhau, phiên bản lưu truyền cũng không giống nhau. Điều này mang lại khó khăn cực lớn cho việc khảo cứu của các nhà sử học, cuối cùng đành chỉ có thể đưa ra kết luận "tạm ổn rồi đấy".

Mỗi khi tôi đưa ra một thắc mắc, Tân Ha thường sẽ không trực tiếp đưa ra câu trả lời đơn giản rõ ràng, mà thay vào đó sẽ kể cho tôi nghe một câu chuyện thần thoại làm câu trả lời; mà khi tôi đặt câu hỏi về chính câu chuyện thần thoại đó, anh ta sẽ lại kể một câu chuyện thần thoại khác để giải thích. Dường như mọi sự vật trên đời đều tương ứng với một hoặc nhiều câu chuyện thần thoại, mà chân lý của Ấn Độ lại được giấu trong những truyền thuyết thần thoại nhiều như cát sông Hằng ấy, thấp thoáng có thể thấy lại vừa mờ ảo uyển chuyển.

Tôi hỏi Tân Ha: "Những pháo đài này, lại là do vị thần tiên nào xây dựng nên vậy?"

“Là đại đế Akbar và con cháu của ông ấy xây dựng.” Hiếm khi Tân Ha lại nói như vậy, “Toàn bộ cung điện này được chia làm ba phần, lần lượt do đại đế Akbar và con trai ông là Jahangir, cháu trai là Shah Jahan ba đời nối tiếp xây dựng nên, từ đó hình thành nên ba phong cách khác biệt rõ rệt.”

Tân Ha quả thực là một hướng dẫn viên có tâm, giới thiệu với tôi vô cùng rành mạch. Phần pháo đài thuộc về đại đế Akbar, hoàn toàn được xây dựng bằng sa thạch đỏ, xen kẽ với hoa văn màu trắng, đặc điểm nổi bật nhất và đáng chú ý nhất của nó chính là nỗ lực thể hiện sự dung hợp ba tôn giáo, mang khuynh hướng chính trị rõ rệt. Toàn bộ cung điện hùng vĩ tráng lệ, họa tiết tinh xảo quy tắc, thể hiện đầy đủ tình cảm hào sảng chinh phục thiên hạ của Akbar.

Mà cách một cánh cửa, liền bước vào phong cách Shah Jahan điển hình, đá cẩm thạch trắng nhìn một cái là thấy ngay, đây là loại đá được Shah Jahan yêu thích nhất, giống hệt ngọc Hán Bạch Ngọc của Trung Quốc, nhìn sang trắng muốt không một tì vết. Ngươi ta đồn rằng cô con gái nhỏ của ngài sợ lạnh, không thích phòng đá cẩm thạch, làm mình làm mẩy đòi dùng sa thạch đỏ để xây tẩm cung của mình, Shah Jahan không muốn từ chối cô con gái nhỏ yêu quý, lại không nợ muốn phá vỡ sự hài hòa của toàn bộ cung điện màu trắng, thế là nghĩ ra một cách – dùng sa thạch đỏ để làm nhà, mà dùng một loại sơn có pha bột xương lạc đà để sơn thành màu trắng, khiến nó hài hòa với đá cẩm thạch. Quả là một phương pháp dung hòa hoàn hảo.

Nơi giếng trời dưới lầu có một cái đình, lầu son gác tía, là nơi vui chơi giải trí của hoàng thượng và phi tử. Ngồi ở giếng trời nhìn lên, pháo đài có ba tầng, những hành lang khúc khuỷu u tối nối liền từng tòa cung điện, còn có cả lầu đình. Khi màn đêm buông xuống, những vị phi tử xinh đẹp ấy sẽ mặc những bộ Sari sặc sỡ ngồi trong đình cầm nến, tiếp nhận sự giá lâm của hoàng thượng – cái này còn đặc sắc và diễm lệ hơn cả chuyện "lật thẻ bài" trong cung đình Trung Quốc nhiều.

Tôi nhìn từng tòa từng tòa lầu các nhỏ nhắn ấy, tưởng tượng gương mặt hoa dâm bụt áo trăm hoa của các phi tử dưới ánh nến lung linh rực rỡ, hoặc ngồi đoan trang, hoặc tựa người đứng, hoặc che nửa dung nhan, hoặc cười duyên nghịch lọn tóc – đó là một bức tranh tranh tài khoe sắc kỳ lạ và yêu kiều nhường nào! Mà đại đế Shah Jahan lại có thể phớt lờ những cảnh sắc xuân hoa thu nguyệt này, chỉ một lòng một dạ xuyên qua tất cả lụa là hương phấn, đi thẳng về phía hoàng hậu của mình, Mumtaz Mahal.

Sở dĩ tình yêu của đế vương quý giá hơn người bình thường, là bởi vì ngài sở hữu quá nhiều lựa chọn, nhưng lại tự nguyện trung thành gắn bó với một người. Thánh điện bằng đá cẩm thạch trắng đẹp đẽ này, đã ghi lại quãng thời gian hạnh phúc nhất trong cuộc đời của Shah Jahan và ái phi Taj. Thế nhưng sau đó, lại trở thành chốn đau lòng của Shah Jahan – ngay tại pháo đài màu trắng này, có một thiên điện bị bao quanh bởi lan can, đó chính là nhà ngục mà hoàng tử thứ ba Aurangzeb giam cầm phụ hoàng.

Đó là nơi trong toàn bộ pháo đài khiến tôi dừng bước lâu nhất, đứng ở một góc cung ngục, từ xa có thể nhìn thấy sông Yamuna tang thương, còn có Taj Mahal ở bờ bên kia con sông. Nó lặng lẽ đứng sừng sững dưới ánh tà dương xiên chiếu, tĩnh lặng và ưu thương nhường ấy.

Shah Jahan đáng thương, thuở trước từng nuôi ý định xây dựng một ngôi lăng mộ bằng đá cẩm thạch đen giống hệt Taj Mahal ở bờ bên kia con sông cho chính mình, thế nhưng tâm nguyện này mãi mãi không còn cơ hội thực hiện nữa. Trọn vẹn bảy năm, ngài bị giam cầm trong pháo đài Agra, mỗi ngày trông ngóng Taj Mahal ở bờ bên kia sông Yamuna, lặng lẽ rơi lệ, cho đến tận lúc chết.

7 năm, hơn 2000 ngày đêm, trái tim của vị vua tràn ngập nỗi nhung nhớ và sự nhục nhã nhường nào!

Nhà thơ ví Taj Mahal như giọt lệ ngọc trai, đó là bởi vì nó thực sự đã thấm đượm quá nhiều nỗi nhớ nhung và nước mắt của Shah Jahan.

Tôi cùng Tân Ha đứng bên tháp canh của pháo đài Agra phóng tầm mắt nhìn xa xăm về phía Taj Mahal, đầy rẫy những cảm thán trong lòng. Quốc huy của Ấn Độ là sư tử, mà vị đế vương một đời Shah Jahan bị giam cầm trong cổ bảo, há chẳng phải chính là con sư tử trong lồng sao?

Điều may mắn là, khi mối tình truyền đời của Shah Jahan và Taj cùng với ân oán tình thù cha con của Aurangzeb đều theo gió bay đi, Taj Mahal vẫn sừng sững ở đó. Đây, chính là văn bia kiên cố hơn bất kỳ lời thề non hẹn biển hay vương vị đế vương nào.

Tôi thở dài: "Chớ hướng tà dương nhớ chuyện cũ, khói mây hóa thành đống tro tàn."

"Cái này lại là gì? Thơ Đường Trung Quốc?"

Tôi mỉm cười: "Tân Ha, Đường là một triều đại của Trung Quốc, thơ là thành tựu văn hóa cao nhất của triều đại này. Sau này cậu cứ nói thơ Đường là được, đừng thêm hai chữ 'Trung Quốc' ở đằng trước nữa."

Lúc đi xuống vương bảo, Tân Ha nhận một cuộc điện thoại, có vẻ hơi bất an. Tôi hỏi cậu ấy: "Trong nhà có chuyện gì à?"

Tân Ha nghĩ ngợi, bỗng nhiên hỏi: "Một tin tốt, một tin xấu, cậu muốn nghe tin nào trước?"

Tôi phì cười, nhanh thế đã biết học tập vận dụng rồi đấy. Biết đùa giỡn, hẳn là không phải chuyện xấu. "Vậy nghe tin tốt trước đi."

“Tin tốt là, mẹ nói trong tiệm có một nhóm khách hàng lớn người Trung Quốc, một hơi đã đặt đơn hàng mấy chục vạn của chúng ta; tin xấu là trong tiệm không có ai hiểu tiếng Trung, cho nên mẹ hy vọng tôi có thể về trực tiếp tiếp đãi.”

Tôi ngẩn người, đành nói: "Đương nhiên là việc buôn bán quan trọng hơn, vậy cậu mau về đi, đoạn đường còn lại tôi tự đi là được."

“Cái đó thì không vội, bây giờ đã muộn rồi, sáng mai hẵng đi cũng không muộn.”

Tân Ha trầm mặc một lúc, bỗng nhiên thở dài sâu một hơi, nói: "Tôi không phải coi trọng việc buôn bán đâu. Cậu biết đấy, nhà tôi mở cửa hàng gia vị, vừa phiền phức vừa vụn vặt, sau khi bố mất, chỉ dựa vào một mình mẹ chống đỡ. Mẹ đưa anh cả sang Pháp học thiết kế trang sức, chính là hy vọng anh ấy sau khi tốt nghiệp có thể mở ra một con đường sống mới, ai ngờ anh ấy lại giữa đường đổi sang học viện Phật giáo, xuất gia làm Tỳ-kheo. Có thể tưởng tượng lúc đó mẹ tôi thất vọng đến nhường nào."

Tôi có chút bất ngờ, bởi vì hiếm khi nghe Tân Ha chủ động nhắc đến chuyện gia đình của mình, vội vàng an ủi: "Cho nên, cậu càng không thể làm mẹ thất vọng, nhất định phải làm một người con hiếu thảo. Tôi hiểu mà. Người Trung Quốc cũng giống như vậy, coi trọng đạo hiếu lên hàng đầu."

Thực ra việc buôn bán quan trọng cũng được, đạo hiếu lên hàng đầu cũng được, tóm lại tôi đều sẽ vô cùng thấu hiểu. Thật không hiểu sao Tân Ha lại để tâm đến thế, cứ giải thích hoài.

Tiếp theo chúng tôi tham quan tòa nhà Nhân Dân và quảng trường đài phun nước. Tân Ha cứ mãi buồn rười rượi, tỏ ra phiền muộn lo âu, không còn giới thiệu các điểm tham quan cho tôi nữa, mà cứ mở miệng là dặn dò đủ loại chuyện cần chú ý, ở đâu bắt xe lửa, ở đâu đi máy bay, không được ăn đồ bẩn, lúc đến sông Hằng thì chú ý muỗi cắn, còn nữa, tốt nhất không nên ra ngoài vào ban đêm, thời tiết Ấn Độ thất thường, phải nhớ mang theo ô bất cứ lúc nào... Chúng tôi dạo chơi bao lâu, cậu ấy liền lải nhải bấy lâu, chốc thì tiếng Trung, chốc thì tiếng Anh, ở giữa thậm chí còn xen lẫn mấy từ tiếng Hindi.

Tôi chế nhạo cậu ấy: "Tôi trò chuyện với cậu trên mạng mấy lần, liền quyết định một mình đến Ấn Độ, mẹ tôi còn chưa lo lắng cho tôi, sao cậu lại còn cằn nhằn hơn cả mẹ tôi thế?"

Thế nhưng Tân Ha vẫn không thể nguôi ngoai, mang tâm sự nặng nề nói: "Tôi đã hứa là sẽ đi cùng suốt chặng đường, nhưng bây giờ lại thất hứa. Nếu cậu xảy ra chuyện gì ở Ấn Độ, tôi thực sự sẽ không tha thứ cho bản thân đâu."

“Làm gì có chuyện nghiêm trọng thế? Tôi đâu phải lần đầu làm khách du lịch ba lô. Tôi một mình đi qua hơn nửa Trung Quốc, bao gồm cả những vùng núi hiểm trở mà đường sắt không thể đến được, còn đi du lịch ít nhất nửa châu Âu và châu Á, có nhiều kinh nghiệm lắm rồi. Đợi đến lúc cậu cùng tôi về Trung Quốc, sẽ biết tôi là một hướng dẫn viên tuyệt vời thế nào.”

Trên quảng trường giữa cổng Zafar và cổng Delhi, một ngôi lăng mộ thu nhỏ được vây quanh bởi lan can đã thu hút sự chú ý của tôi, quy mô không lớn nhưng rất tinh xảo, quan tài bằng đá, xung quanh được chạm trổ hoa văn tinh tế.

Nếu nói là đế vương, có vẻ không nên nhỏ nhắn như vậy; nếu nói là người bình thường, lại không nên long trọng như thế.

Tôi hỏi Tân Ha: "Đây là mộ của người nào vậy, đặc biệt thế?"

“Một tiểu đội trưởng quân đội Anh.”

Tôi ngẩn người, đó chẳng phải là kẻ xâm lược sao? Đứng từ góc độ của một người Trung Quốc mà nhìn nhận, không khỏi cảm thấy rất khó hiểu khi ngôi lăng mộ này được bảo vệ nguyên vẹn đến vậy. Nếu ở Trung Quốc, không biết nó sẽ bị đập phá bao nhiêu lần, có thể tưởng tượng ra việc dựng một bức tượng của Aurel Stein hay Paul Pelliot ở Đôn Hoàng để người đời chiêm ngưỡng không? Cho dù có, thì chắc cũng phải giống như bức tượng Tần Cối trước lăng Nhạc Phi vậy, bắt hắn quỳ xuống chịu sự phỉ nhổ của muôn người chứ?

Tôi đem sự hoài nghi đặt ra cho Tân Ha, cậu ấy bình tĩnh đáp: "Chúng tôi theo đạo Hindu, giáo lý nói rằng: Có người đánh má trái của cậu, có thể đưa má phải cho hắn. Cho nên, chúng tôi sẽ không mang lòng thù hận."

“Ồ? Tôi còn tưởng 'sự tha thứ' là chủ trương cơ bản của Cơ Đốc giáo, đây là một câu giáo lý Cơ Đốc giáo cơ mà.”

“Vậy sao? Chắc họ học từ chúng tôi đấy chứ?” Tân Ha đáp lại một cách đương nhiên.

Tôi không khỏi mỉm cười. Trong mắt Tân Ha, đại khái tất cả những giáo lý tốt đẹp, tương tự đều đến từ đạo Hindu nhỉ? Tôi không phải tín đồ, không biết câu danh ngôn má trái má phải này rốt cuộc xuất phát từ bộ kinh thư nào, cũng không biết đối mặt với sự lăng nhục rốt cuộc thái độ nào mới là đúng, thuận theo tự nhiên vui với mệnh trời, hay là không quên quốc nhục? Nhưng tôi có chút khâm phục cái tính cách lạc quan tùy hoàn cảnh mà an phận này của người Ấn Độ, tốt hay xấu, chỉ cần là lịch sử đã từng xảy ra, liền đều thản nhiên tiếp nhận, sẽ không giống như dân tộc Trung Hoa chúng ta gánh vác lịch sử nặng nề không thể buông bỏ.

Từng có một khoảng thời gian rất dài, tôi ôm ấp sự oán hận to lớn trên bước đường đi, oán mẹ không nên dễ dàng tái giá như thế, cho dù có muốn gả thì cũng nên chọn một gia đình tốt hơn, oán ánh mắt lạnh lùng xoi mói của cha dượng, những trò gây khó dễ bắt nạt đủ điều của hai người chị khác cha khác mẹ dành cho tôi. Tôi thậm chí thường xuyên nghĩ, nếu có một ngày nhìn thấy họ ngã xuống hố sâu, cho dù tôi ở ngay trong khoảng cách gang tấc, thì cũng tuyệt đối không ra tay cứu giúp. Tôi sẽ khoanh tay đứng nhìn họ cứ thế rơi xuống mãi, báo đáp lại bằng một nụ cười lạnh lùng và ánh mắt khinh miệt, giống như cách mà họ đã đối xử với tôi trước kia.

Nhưng rồi có một ngày tôi bị bạn cùng lớp kéo đi nghe một buổi tọa lạc làm đẹp, nội dung vốn dĩ vô cùng nhàm chán, về cách duy trì một cuộc sống khỏe mạnh có quy luật và mặt nạ tự làm đại loại thế. Chuyên gia thẩm mỹ tuổi chừng bốn mươi, bảo dưỡng cực tốt, trên mặt không có lấy một nếp nhăn, cho nên trông rất uy quyền và có tính thuyết phục. Tôi nghe đến mức buồn ngủ, đang định tìm cơ hội chuồn đi, thì một câu nói của cô ấy đã thu hút sự chú ý của tôi.

Cô ấy nói: Bí quyết hàng đầu của việc làm đẹp chính là duy trì tâm trạng tốt, một người trong lòng chứa đầy sự hận thù, trên mặt sẽ không thể đẹp được.

Tôi đã bị một câu nói ngắn gọn rõ ràng như thế chinh phục.

Thường là thế, những bài giáo huấn dài dòng làm bộ làm tịch chưa chắc đã lọt tai được nửa câu, thế nhưng một câu cảnh tỉnh vô tình lại có thể mang đến cho tôi sự chấn động cực lớn. Nhớ hồi nhỏ đọc 《Jane Eyre》, vận mệnh của nhân vật chính không khiến tôi rủ lòng thương, thế nhưng một câu nói mà người bạn Jenny của Jane nói với cô ấy lại trở thành châm ngôn sống của tôi, cho đến tận ngày nay vẫn nhớ như in – "Nói không thể chịu đựng được đối với những điều cậu buộc phải nhẫn nhịn, là một biểu hiện của sự yếu đuối và vô dụng." Tôi khắc câu nói ấy lên góc bàn, mỗi ngày tự cảnh cáo bản thân phải nhẫn nại, phải kiên cường, nếu tôi không trân trọng bản thân, thì trên đời này sẽ chẳng còn ai quan tâm yêu thương tôi nữa.

Câu nói ấy đã đồng hành cùng tôi qua quãng thời gian thiếu nữ cô đơn đằng đẵng, mãi cho đến khi tôi bước chân vào đại học. Mà câu nói của chuyên gia thẩm mỹ lại trở thành châm ngôn hành động cho giai đoạn thứ hai trong cuộc đời tôi, khiến tôi ép bản thân phải cởi mở tâm thái, học cách tha thứ. Dù tôi vẫn không thể miễn cưỡng bản thân bước chân vào ngôi nhà đó để bắt tay giảng hòa với hai người chị khác cha khác mẹ, nhưng ít nhất có thể khiến bản thân không còn ôm hận nữa. Tôi bắt đầu học cách thấu hiểu tâm trạng của họ – khi tôi bị vận mệnh ép buộc phải chấp nhận một người cha dượng, họ cũng đồng thời phải ép buộc chấp nhận một người mẹ kế xa lạ và một đứa em gái thừa thãi, có lẽ họ cũng hoảng loạn, bất lực giống như tôi, cho nên mới tìm mọi cách để sỉ nhục tôi, bài xích tôi, dùng cách đó để củng cố sự tự tin của bản thân nhỉ?

Từ lúc đó tôi bắt đầu hiểu ra, sự tha thứ lớn nhất chưa chắc đã là ôm nhau giảng hòa với kẻ thù hoặc lấy đức báo oán, mà là có thể đứng ở lập trường của đối phương để tìm kiếm lời giải thích cho những tổn thương mà bản thân từng gánh chịu.

Bởi vì Tân Ha vẫn không có hứng thú cao, chúng tôi tham quan xong pháo đài Agra liền đi thẳng về khách sạn, bữa tối cũng ăn ở khách sạn. Sau đó vẫn như cũ ngồi trên ban công uống rượu. Tân Ha ngay trước mặt tôi liên tiếp gọi mấy cuộc điện thoại cho những người bạn ở các thành phố khác nhau của cậu ấy, trọng trách phó thác họ tiếp đãi và chăm sóc tôi. Dù tôi đã nói đi nói lại là không cần, tôi hoàn toàn có thể tự chăm sóc bản thân, nhưng cậu ấy vẫn không yên tâm, lại đặt trước khách sạn ở mấy thành phố điểm tham quan, lúc này mới đưa cho tôi một tờ danh sách, trên đó liệt kê rõ ràng số điện thoại của bạn bè, địa chỉ khách sạn, còn có rất nhiều chuyện cần chú ý.

Tôi lại một lần nữa cảm động, ngược lại không nói nên lời.

Tân Ha lầm lì uống rượu một lúc, mới có chút ấp úng hỏi: "Hôm nay cậu chơi có vui không?"

“Đương nhiên.” Tôi nói cho cậu ấy biết, “Tôi không chắc trong hành trình tiếp theo bản thân có tiếp tục vui vẻ thế này không, thế nhưng, tôi rất vui vì mình đã đến, hơn nữa, tôi rất thích Ấn Độ.”

“Đó là bởi vì cậu biết bản thân không cần phải ở lại đây mãi mãi, cậu biết sau khi chơi chán có thể rời đi bất cứ lúc nào, trở về nơi của mình. Nếu bắt cậu ở lại Ấn Độ suốt quãng đời còn lại, cậu còn thích không?”

Tôi suy nghĩ rất nghiêm túc, rồi nói: "Câu hỏi của cậu quá uyên bác, mà tôi thì không tỉnh táo vào lúc hoàng hôn."

Chúng tôi đối ly, mỉm cười, rồi uống cạn một hơi.

Nụ cười của Tân Ha có chút bất đắc dĩ, một sự tang thương và bi thương không thuộc về độ tuổi của cậu ấy, đăm đăm nhìn lâu vào bức tranh treo tường trên cửa ban công, trên đó là một mỹ nhân mặc Sari cưỡi trên lưng voi, dùng bột vàng vẽ viền của bộ Sari và hoa văn tấm thảm dệt trên lưng voi, trông có vẻ rất có cảm giác lập thể. Tân Ha nhìn bức tranh đó rất lâu, canh cánh trong lòng nói: "Tôi vốn dĩ đã sắp xếp rất nhiều chương trình, giống như là ăn một bữa đại tiệc Ấn Độ ở quán ăn ngon nhất, xem một bộ phim Bollywood, đi đến Thụy Sĩ Kash để thiền định, tôi còn nhờ bạn bè, đặt trước một đêm khách sạn cung điện ở Mysore, chính là khách sạn được cải tạo từ cung điện của phiên vương thực sự đấy, còn muốn cùng cậu cưỡi voi lên cổ bảo... Cậu lại cười cái gì đấy?"

“Nhớ đến một câu chuyện cười.” Tôi thử chuyển chủ đề, “Có một năm một người bạn gái của tôi sinh nhật, một đám chị em chúng tôi mừng sinh nhật cho cô ấy, mọi người hỏi cô ấy có điều ước sinh nhật gì, cô ấy rất nghiêm túc nghĩ nửa ngày, chúng tôi đều tưởng là lý tưởng cao cả thế nào chứ, kết quả cô ấy thế là nói: Muốn đến châu Phi cưỡi voi. Tôi liền nói với cô ấy: Cái đó có gì mà lạ, phải cưỡi voi đến châu Phi mới đúng chứ.”

Tân Ha cuối cùng cũng cười: "Làm thế thì thật là làm khó con voi quá."

Không biết thế quái nào, rõ ràng người lẻ loi là tôi, vậy mà lại do tôi cứ mãi an ninh cậu ấy, còn phải vắt óc tìm trò cười để dỗ cậu ấy vui vẻ.

Tân Ha lại hỏi: "Vậy, điều ước sinh nhật của cậu lại là gì? Rất muốn làm việc gì nhất?"

“Đã làm rồi – đến Ấn Độ du lịch.” Thực ra tôi không nói thật. Điều ước sinh nhật mỗi năm của tôi đều giống nhau, chính là tìm được chủ nhân của giọng nói đó. Ngày nào không tìm thấy, ngày đó không thể được như ý nguyện.

“Cậu tại sao lại thích đi du lịch thế?”

“Đại khái là thích cảm giác ở trên đường đi thôi, hay nói cách khác, là thói quen.” Tôi suy nghĩ một chút rồi nói, “Nơi bố mẹ tôi sinh ra không phải là nơi tôi sinh ra, mà thành phố tôi lớn lên lại khác với nơi sinh. Hồi nhỏ thường xuyên chuyển nhà, sau khi bố mất, chuyển đi không chỉ là ngôi nhà, mà càng là nhổ bật cả gia đình lên tận gốc rễ. Sau đó nữa tôi bắt đầu sống một mình, thuê nhà khắp nơi, đổi ký túc xá, vận may không tốt thì một năm sẽ đổi chỗ ở ba năm lần. Cho nên, tôi vẫn luôn không có khái niệm mấy về ‘nhà’ hay ‘quê hương’, là kẻ lang thang bẩm sinh. Một mặt tôi thích cuộc sống có quy luật, thích bảy giờ đi làm tám giờ lên lớp, mỗi ngày ba tiết học, mỗi tuần năm ngày, mỗi năm có hai kỳ thi lớn vô số kỳ thi nhỏ, khi học sinh tốt nghiệp, tôi vẫn ở lại ngôi trường cũ, giảng dạy cùng một giáo trình. Nhưng mặt khác, tôi lại sợ sự lặp đi lặp lại không có điểm dừng, sợ sự lặp đi lặp lại này không mang lại sự thúc đẩy thực sự có ý nghĩa cho cuộc sống, sợ tất cả mọi người đều đang tiến về phía trước mà tôi lại giậm chân tại chỗ. Cho nên mỗi khi có kỳ nghỉ luôn số sắng trốn chạy, một mình đi du lịch khắp nơi, chỉ khi ở trên đường đi, mới cảm thấy sự chân thật của sinh mệnh.”

“Hóa ra, cậu cũng giống như tôi, không còn bố nữa.” Tân Ha trực tiếp nắm bắt trọng tâm của câu chuyện, “Tôi rất thích nhìn thấy cậu cười, nhưng tôi cảm thấy, có đôi khi cậu cười rất vui vẻ, có đôi khi, cậu cười lại chỉ là để che giấu sự không vui. Trên mạng, mỗi lần trò chuyện, cậu luôn nói Trung Quốc có những thắng cảnh du lịch nào, bạn bè của cậu có những chuyện thú vị gì, thế nhưng rất ít khi nhắc đến bản thân cậu. Naran, có thể nói nhiều hơn một chút về chuyện của cậu cho tôi nghe không?”

Toàn thân tôi run lên, bỗng nhiên hoài nghi không biết Tân Ha có chút thích tôi hay không. Sự thiếu thốn và khao khát cực độ đối với tình yêu từ nhỏ, khiến tôi vô cùng nhạy cảm cảnh giác đối với ánh mắt người khác nhìn mình, tất cả yêu ghét vui buồn đều sẽ phóng đại gấp nhiều lần để tự kiểm điểm. Nếu có ai đối xử tốt với tôi, tôi sẽ phát hiện ra sớm hơn trước khi cậu ấy yêu tôi, nhưng lại không tự tin, cho nên cố ý lạnh nhạt đối phương, để tránh sự lạnh nhạt có thể xảy ra trong tương lai; mà nếu có ai chán ghét tôi, tôi cũng luôn có thể phát hiện ra ngay từ giây phút đầu tiên, và cố gắng rời xa cậu ấy, giống như rời xa một đợt không khí lạnh.

Đối với câu hỏi có phần thân thiết vượt mức bình thường của Tân Ha, tôi vốn định dùng thủ pháp đùa cợt quen thuộc để qua loa cho xong. Thế nhưng, có lẽ là vì hai ngày nay nghe quá nhiều câu chuyện của cậu ấy, tự giác nên có sự thành khẩn để tỏ lòng biết ơn; có lẽ là vì sắp phải chia ly, bầu không khí mang theo nỗi buồn đặc trưng lúc hoàng hôn khiến người ta dễ chìm vào hồi ức; hay càng có lẽ là dưới sự nhìn chăm chú của đôi mắt tĩnh lặng rạch ròi hai màu đen trắng ấy, tôi cảm thấy có khao khát được giãi bày. Tóm lại, bản thân tôi cũng không ngờ tới, bỗng nhiên cứ thế nói không ngừng –

“Bố tôi mất từ khi tôi còn rất nhỏ. Sau đó, mẹ một mình nuôi tôi sống ba năm, Trung Quốc có câu tục ngữ gọi là ‘cửa góa phụ lắm điều phi thị’. Mẹ lúc đó vẫn còn trẻ, lại xinh đẹp. Mẹ nói, mẹ không sợ chịu khổ, cũng không sợ mệt nhọc, thế nhưng mẹ không chịu nổi những ánh mắt trắng dã, sự kỳ thị, sự đối xử bất công trong sự nghiệp, còn có những lời đàm tiếu của hàng xóm đồng nghiệp. Thế là, vào năm thứ tư thủ tiết của mẹ, rốt cuộc mẹ đã chấp nhận lời cầu hôn của một phó cục trưởng đơn vị cấp trên, mang theo tôi tái giá. Trong nhà của cha dượng, đã có hai người chị, nếu tôi là con trai thì có lẽ còn đỡ hơn, đằng này lại là con gái, điều này khiến cho sự tồn tại của tôi trở nên thừa thãi đối với tất cả mọi người. Chỉ cần tôi mở miệng nói chuyện, họ liền bảo tôi ‘câm miệng’. Tôi căm ghét ánh mắt chán ghét của họ khi nhìn tôi, căm ghét giọng điệu khinh miệt khi họ quát tháo ‘câm miệng’ với tôi, cho nên rất ít khi nói chuyện…”

Tôi không biết tại sao bản thân lại nói những điều này với Tân Ha. Tôi tự nhủ với bản thân, chỉ là muốn an ninh Tân Ha, muốn thông qua trải nghiệm của bản thân để nói cho cậu ấy biết, mẹ của cậu ấy thực sự rất vĩ đại, ít nhất bà ấy không mang hai anh em bọn họ tái giá, mà là một mình nuôi nấng bọn họ nên người, hơn nữa còn cho bọn họ sự giáo dục tốt nhất.

Thế nhưng lời vừa thốt ra, lại dần dần mang theo mùi vị tự thương thân trách phận. Trong đôi mắt to thuần hậu như bò của Tân Ha dần dần đong đầy nước mắt, tựa như chỉ cần cất lời là sẽ nước mắt đầm đìa.

Việc xát muối vào vết thương trước mặt người khác vốn không phải thói quen của tôi, tôi có chút hối hận vì sự yếu đuối của mình, kịp thời ngăn chặn trước khi cậu ấy mở miệng nói ra những lời an ủi tôi: "Đây đều là chuyện từ rất lâu rồi. Nói ra, chỉ là muốn nói cho cậu biết, chuyến đi Ấn Độ, còn có sự đồng hành của cậu, thực sự khiến tôi rất vui vẻ, ít nhất, tôi đã nói rất nhiều lời, mà cậu không nói với tôi hai chữ 'câm miệng'!"

Tôi mỉm cười nâng ly. Thế nhưng Tân Ha vẫn rơi nước mắt. Màn đêm bỗng chốc trở nên nặng nề.