Sự chừng mực, hay việc giữ gìn một con đường trung dung, từ lâu đã được ca ngợi hết lời trong luân lý học, nhưng lại ít được chú ý trong các vấn đề khoa học, dẫu rằng nó ở đây cũng thiết thực và phù hợp chẳng kém; trong khi đó, ở lĩnh vực chính trị, thái độ này lại bị hoài nghi và cần phải được vận dụng một cách khôn ngoan. Người xưa đã diễn tả sự chừng mực trong cung cách ứng xử qua hành trình được định sẵn cho Icarus; và trong các vấn đề của trí tuệ qua việc điều khiển con thuyền đi giữa Scylla và Charybdis, bởi những khó khăn cùng hiểm nguy vô vàn khi vượt qua các eo biển ấy.

Icarus, khi chuẩn bị bay băng qua biển, đã được cha dặn dò không được bay quá cao cũng như không được là đà sát mặt nước; bởi vì đôi cánh của chàng được gắn kết bằng sáp, nên nếu bay quá cao, sáp có thể bị sức nóng của mặt trời làm cho tan chảy, còn nếu bay quá thấp sát hơi nước biển, sáp sẽ mất đi độ kết dính. Thế nhưng, với sự tự tin của tuổi trẻ, chàng đã bay vút lên tận tầng cao để rồi lao cắm đầu xuống biển.

Giải thích.—Câu chuyện ngụ ngôn này vốn quen thuộc và rất dễ lý giải; bởi con đường của đức hạnh nằm ngay thẳng giữa sự thái quá ở một bên và sự bất cập ở bên kia. Và cũng chẳng có gì lạ khi sự thái quá lại trở thành hiểm họa của Icarus, kẻ đang hân hoan trong sức mạnh và sự tráng kiện của tuổi trẻ; vì thái quá là thói tật tự nhiên của tuổi trẻ, cũng như sự bất cập là thói tật của tuổi già; và giả sử con người buộc phải diệt vong vì một trong hai điều đó, thì Icarus đã chọn được điều ít tệ hơn trong hai con đường; bởi mọi sự bất cập đều đương nhiên bị coi là đồi bại hơn sự thái quá. Vẫn có chút cao thượng nào đó trong sự thái quá, khi nó tựa như loài chim, nhận có họ hàng với trời cao; nhưng sự bất cập lại chỉ là loài bò sát, hèn m hạ bò sát trên mặt đất. Heraclitus từng đưa ra một nhận xét tuyệt vời rằng: "Một ánh sáng khô ráo tạo nên tâm hồn ưu việt nhất;" bởi nếu tâm hồn thấm đẫm hơi ẩm từ mặt đất, nó sẽ hoàn toàn suy đồi và chìm đắm. Mặt khác, sự điều độ vẫn phải được tuân thủ để ngăn không cho thứ ánh sáng tinh anh này bị thiêu đốt bởi tính quá ư tinh tế và khô cạn của nó. Dẫu vậy, những quan sát này đã quá đỗi thông thường.

Trong các vấn đề của trí tuệ, người ta cần phải có tài nghệ cao cường cùng một thứ duyên may đặc biệt thì mới có thể lèo lái con thuyền tránh xa Scylla và Charybdis. Nếu con thuyền đâm phải Scylla, nó sẽ vỡ tan thành từng mảnh trước những ghềnh đá; nếu sa vào Charybdis, nó sẽ bị nuốt chửng hoàn toàn. Ngụ ngôn này hàm chứa vô vàn ý nghĩa thâm sâu; nhưng chúng ta chỉ xin lưu ý rằng trọng tâm của nó nằm ở chỗ: phải luôn giữ được sự trung dung trong mọi học thuyết, khoa học, cũng như trong các quy tắc và định đề của chúng, giữa những mỏm đá của sự phân biệt vụn vặt và những xoáy nước của tính khái quát chung chung; bởi chính hai hiểm họa này là cơn ác mộng và là nỗi oan nghiệt làm đắm thuyền của biết bao bậc thiên tài cùng nghệ thuật.