Kỹ năng và dịch vụ
Khi đã biết được phong cách nhà hàng – bao gồm kiểu phục vụ, kiểu ẩm thực và không khí – bạn đã sẵn sàng tìm kiếm các nhân viên để biến ý tưởng của mình thành hiện thực. Ngành nhà hàng chính là khối ngành tư nhân tuyển dụng nhiều nhân viên nhất cả nước, với hơn 13,[1] triệu nhân viên, chiếm hơn 10% lực lượng lao động ở Mỹ. Đây là con số rất hay để nhắc bạn rằng nhân viên có tầm quan trọng lớn thế nào với thành công của nhà hàng. Khối dịch vụ là khối phát triển nhanh nhất trong nền kinh tế. Hiện có trên 300 trường dạy nấu ăn với hơn 55.000 học viên. Làm việc trong nhà hàng từng bị coi là một công việc đi vào ngõ cụt. Thời thế đã thay đổi, đầu bếp, quản lý và nhân viên phục vụ bàn hưởng lương rất cao. Một số đầu bếp thậm chí còn trở thành người nổi tiếng.
NHÂN VIÊN BẾP
Như đã thảo luận ở Chương 4, nấu các món ăn ngon và ổn định là yếu tố quan trọng để tăng khả năng thành công của bạn. Vậy nên ngay từ khi xây dựng phong cách nhà hàng, bạn rất cần hiểu rõ các kỹ năng cần thiết mà bạn cần tìm kiếm ở nhân viên bếp.
Thực đơn, kiểu ẩm thực và phong cách nấu ăn sẽ quyết định các kỹ năng và mức kinh nghiệm cần thiết ở nhân viên bếp. Ví dụ, nếu định mở một nhà hàng sushi, có thể bạn sẽ phải thuê một đầu bếp sushi biết lựa chọn loại cá tốt nhất, kỹ năng và kỹ thuật cần thiết để cắt và chuẩn bị món ăn, cũng như khả năng nấu cơm sushi thật chuẩn. Tương tự, nếu định mở một nhà hàng sang trọng bốn sao với những món phức tạp trong thực đơn, phần lớn các khu chế biến trong bếp – ví dụ như khu đồ lạnh, salad và làm nước sốt – bạn sẽ phải tìm kiếm các nhân viên được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm sử dụng các kỹ thuật chế biến cao cấp. Mặt khác, nếu bạn định mở một nhà hàng burger hoặc hotdog ở địa phương, nhân viên không cần có nhiều kỹ năng như vậy. Điều quan trọng là đảm bảo nhân viên có đủ kinh nghiệm cần thiết để phục vụ các món ăn phù hợp với phong cách nhà hàng, kỳ vọng của khách hàng mục tiêu về chất lượng, khẩu vị và hình thức.
Tôi thường được hỏi một nhà hàng cần có bao nhiêu đầu bếp và nhân viên. Không có câu trả lời cụ thể nào. Tất cả phụ thuộc vào quy mô nhà hàng, phong cách ẩm thực, lượng suất ăn vào giờ cao điểm, số lượng và độ phức tạp của các món trong thực đơn, phương pháp nấu, kiến thức và kỹ năng của nhân viên, lựa chọn và bài trí thiết bị. Thông thường, các món càng phức tạp và số lượng càng nhiều thì càng đòi hỏi nhiều nhân viên. Ví dụ, không hiếm các nhà hàng sang trọng có vài người làm việc trong cùng một khu dể đảm bảo nấu và trình bày món một cách hoàn hảo. Nhưng, như chúng tôi đã thảo luận ở Chương 10, một nhân viên được đào tạo làm việc trong một căn bếp nhỏ gọn được thiết kế và bài trí tốt có thể đem lại kết quả đáng kinh ngạc. Một yếu tố quan trọng trong nhiều trường hợp là số lượng và chất lượng chế biến có thể thực hiện từ trước. Nếu có đủ thời gian chuẩn bị, một đội ngũ nhân viên bếp ít người nhưng được đào tạo tốt có thể dễ dàng nấu nướng và trình bày các món phức tạp.
BẾP TRƯỞNG
Việc bạn có cần bếp trưởng hay không tùy thuộc vào phong cách nhà hàng. Ví dụ, nếu định làm burger, pizza hoặc sandwich, mở một nhà hàng bình dân với các món đơn giản, bạn có thể không cần đến một bếp trưởng toàn thời gian. Thực ra, nhiều người mới vào nghề khi mở các loại nhà hàng này bắt đầu bằng công thức chế biến của gia đình, học hỏi cách vận hành bếp thông qua va vấp thực tế. Tuy vậy, ngay cả khi có công thức tuyệt vời, bạn vẫn tiết kiệm được thời gian, tiền bạc, công sức và tránh được nhiều vấn đề đau đầu nếu thuê một bếp trưởng có kinh nghiệm hoặc một nhà tư vấn để tránh mắc phải sai lầm. Một nhà tư vấn chuyên nghiệp có thể giúp đỡ bạn: thiết kế và bài trí bếp, lựa chọn loại thiết bị phù hợp với phong cách nhà hàng, thuê và đào tạo nhân viên bếp. Khi mở nhà hàng Wrapsody, dù tôi là một đầu bếp khá giỏi và biết mình cần gì, tôi đã thuê một bếp trưởng để tư vấn viết các công thức chuẩn cho thực đơn của mình và đào tạo nhân viên bếp chế biến đúng cách. Tôi cũng định kỳ thuê ông ta để lên thực đơn thay thế các món bán không chạy. Điều này cho phép tôi có thời gian tập trung vào khía cạnh “kinh doanh” ví dụ như đặt giá thực đơn, tính chi phí thức ăn, nhân công, lựa chọn nhà cung cấp và thuê nhân viên.
Nếu định mở một nhà hàng trung cao cấp, đặc biệt là ở thành phố có môi trường cạnh tranh khốc liệt, việc thuê một đầu bếp giỏi có thể đem lại lợi thế cho bạn. Thực khách ngày càng quan tâm hơn tới ẩm thực, vì thế họ sẽ đòi hỏi thức ăn chất lượng cao hơn, thưởng thức nhiều loại hương vị và kết cấu món ăn hơn. Một số chuỗi nhà hàng trên khắp đất nước đã sử dụng những phong cách nấu ăn dựa vào bếp trưởng để quảng bá, thậm chí cho cả thị trường ẩm thực bình dân.
Làm thế nào để tìm được bếp trưởng phù hợp? Trước tiên, bạn phải hiểu rõ phong cách ẩm thực của mình. Với hiểu biết này, bạn nên tới ăn ở các nhà hàng có thực đơn giống với phong cách dự kiến của bạn mà bạn thấy ngon. Khi ở đó, hãy hỏi tên bếp trưởng và bếp phó để sau đó có thể liên lạc với họ. Đôi khi tên họ được viết trên thực đơn, và bạn sẽ không phải hỏi xin thông tin. Thường thì, các bếp phó tài năng cũng muốn được nổi danh và sẵn lòng làm việc với bạn. Ngay cả khi không muốn làm việc, họ vẫn có thể giới thiệu đồng nghiệp của mình cho bạn. Bạn có thể cũng sẽ muốn gọi cho các nhà phê bình ẩm thực nói về phong cách nhà hàng của bạn và xin lời khuyên từ họ. Bạn có thể chạy quảng cáo trên báo địa phương hoặc Craigslist. Ngoài ra, một số trường dạy nấu ăn, ví dụ như Viện nấu ăn Mỹ (Culinary Institute of America – CIA) và Johnson and Wales, sẽ cho phép bạn đăng quảng cáo tìm người trên trang web của họ.
Khi đã thu hẹp được danh sách các ứng viên tiềm năng, bạn nên làm những bước sau:
Nếm thức ăn của họ bằng cách hoặc tới nơi họ đang làm việc hoặc mời họ tới nấu một bữa cho bạn từ đầu tới cuối Yêu cầu nộp hồ sơ để kiểm tra kinh nghiệm làm việc trước đó Gọi điện cho các quản lý hiện tại và trước đó để xác minh công việc và trách nhiệm, kể cả trách nhiệm đối với chi phí thực phẩm và nhân công Khi kiểm tra người giới thiệu, hãy hỏi về khả năng quản lý, hòa nhập, tôn trọng và khích lệ nhân viên của bếp trưởng. Sự sáng tạo và kỹ thuật rất quan trọng, nhưng chúng sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu thiếu kỹ năng con người. Các bếp trưởng hay ngược đãi nhân viên có thể khiến bạn lụn bại. Nhân viên sẽ không ở lại lâu, chi phí nhân công tăng lên do phải liên tục đào tạo người mới, chất lượng và độ ổn định của món ăn đi xuống. Một lần nữa, tôi đã phải học điều này thông qua kinh nghiệm của chính mình. Tôi từng thuê một bếp trưởng cho nhà hàng Zuni mặc cho người từng thuê ông ta làm việc trước đó đã cảnh báo với tôi rằng dù bếp trưởng này rất sáng tạo và tài năng, nhưng khó hòa nhập và thường nóng nảy với nhân viên. Trong buổi phỏng vấn, tôi đã nói với ông bếp trưởng rằng tôi biết vấn đề của ông ta và không yên tâm. Ông ấy khẳng định rất biết ơn cơ hội tôi đã dành cho mình và sẽ thay đổi. Món ăn của bếp trưởng này rất ngon, nhưng chỉ sau khi thuê ông ta về làm được một tháng, nhiều nhân viên từng làm cho tôi nhiều năm quyết định nghỉ việc. Sau khi nói chuyện với họ, tôi nhận ra ông ta không chỉ là một người hướng dẫn tồi mà còn rất hay quát mắng người khác. Chúng tôi phải sa thải ông ta và bắt đầu lại. Hãy tìm một bếp trưởng không chỉ muốn nấu ăn mà còn đầy nhiệt huyết với nhà hàng và món ăn.
Để bếp trưởng tham gia vào hoạt động của nhà hàng vào thời điểm nào tùy thuộc vào phong cách ẩm thực, độ phức tạp của các món trong thực đơn và ngân quỹ của bạn. Một sai lầm thường gặp với phần lớn các chủ nhà hàng mới vào nghề là trì hoãn việc thuê bếp trưởng và cho phép người đó tham gia công việc tới khi nhà hàng sắp khai trương; họ làm thế một phần vì cho rằng có thể tiết kiệm một vài tháng lương. Đây chưa chắc đã là cách tiếp cận phù hợp, và có thể phản tác dụng khiến tiêu tốn nhiều tiền hơn. Ví dụ, tôi không thể kể hết số lần mình đã nghe những câu chuyện về các bếp trưởng được tuyển chỉ cách ngày khai trương một hoặc hai tuần, để rồi nhận ra căn bếp được thiết kế rất tồi, các thiết bị hoặc không phù hợp với phong cách ẩm thực hoặc bị sắp xếp lộn xộn.
Ngược lại, hãy để một bếp trưởng có kinh nghiệm tham gia việc thiết kế và bài trí căn bếp để tạo nên không gian làm việc hiệu quả, và tới lượt nó, điều này sẽ giúp tiết kiệm chi phí nhân công và thực phẩm về lâu dài. Quan trọng hơn, nếu bạn định mở nhà hàng ở nơi có tiền thuê cao, bếp trưởng có thể giúp thiết kế một căn bếp được sắp xếp hợp lý, gọn gàng, giúp tăng thêm không gian đặt chỗ ngồi, nhờ thế tăng lợi nhuận. Ví dụ, một bếp trưởng có thể giúp bạn chọn các thiết bị có chức năng sau:
Phục vụ nhiều mục đích khác nhau Phù hợp nhất để chế biến các món trong thực đơn Ít hao mòn, độ bền cao Nấu nhanh Cho phép điều chỉnh linh hoạt với các thay đổi trên thị trường và vì thế tác động đến việc thay đổi thực đơn Hãy nhớ rằng các bếp trưởng, đầu bếp và nhân viên bếp không chỉ bước vào bếp và bắt đầu nấu ngay. Bếp trưởng sẽ cần thời gian để phát triển và kiểm tra công thức, không chỉ về mặt hương vị mà còn cả chi phí thức ăn và nhân viên cùng thời gian chuẩn bị, kể cả việc liệu phong cách ẩm thực và mục tiêu chi phí thực phẩm cũng như nhân viên của bạn có đạt được không, thời gian chuẩn bị và chế biến từng món.
Khía cạnh kinh doanh của việc thuê một bếp trưởng phù hợp rất quan trọng đối với thành công của bạn và đây là một yếu tố không nên bỏ qua. Hãy đối mặt với nó: nấu ăn ngon chẳng có ý nghĩa gì nếu bạn không thể kiếm lãi. Khi tôi còn làm kế toán, chúng tôi được mời đến xem xét một nhà hàng cao cấp lúc nào cũng đông khách vì được các nhà phê bình tán dương, nhưng luôn thua lỗ. Khi điều tra, chúng tôi phát hiện ra tổng chi phí thực phẩm, đồ uống và nhân công lên đến 80% , ngốn hết biên lợi nhuận.
NHÂN VIÊN PHỤC VỤ BÀN
Giờ hãy nói về những người đầu tiên tiếp xúc và kết nối với khách hàng: nhân viên phục vụ hoặc nhân viên quầy, và nếu có thể là cả một trưởng nhóm phục vụ. Nhân viên phục vụ là những người đảm bảo bạn cung cấp dịch vụ tuyệt vời cho thực khách, hay ít nhất đó là việc họ phải làm. Chìa khóa ở đây là thuê những người phù hợp với công việc.
Dù công việc là gặp trực tiếp, qua điện thoại, nhận đặt bàn, giao hàng hoặc mang đi, hay đơn giản là trả lời câu hỏi về nhà hàng của bạn, tiếp xúc đầu tiên với khách hàng cực kỳ quan trọng. Đây là cơ hội để tạo nền móng cho toàn bộ trải nghiệm của thực khách với nhà hàng. Hãy đào tạo nhân viên để họ không làm hỏng bước này, vì như họ nói: “Bạn không bao giờ có cơ hội thứ hai để tạo ấn tượng đầu tiên.”
Thuê người
Tìm người phù hợp với công việc rất quan trọng vì mỗi lần thuê ai đó, bạn đang mở rộng đội ngũ marketing của mình. Một phần thương hiệu và hình ảnh nhà hàng sẽ được phản ánh qua nhân viên, không chỉ ở vẻ bề ngoài và cách cư xử, mà còn cả thái độ của họ. Thuê nhân viên phục vụ với thái độ và tính cách phù hợp là một trong những bước đầu tiên để cung cấp dịch vụ hiệu quả và tránh gặp phải vấn đề thường xuyên với khách hàng.
Trước khi thuê và đào tạo nhân viên mới, hãy để họ theo dõi (quan sát giờ làm việc thông thường) một nhân viên phục vụ có kinh nghiệm trong vài ngày hoặc vài tuần, tùy vào mức độ dịch vụ họ cần cung cấp. Hãy hỏi các nhân viên huấn luyện người mới để biết ý kiến của họ về việc nên thuê học viên đó không. Bạn cần phải cho họ biết đôi điều về cách lựa chọn đồng nghiệp. Các tính cách bạn muốn người huấn luyện tìm kiếm trong quá trình đào tạo là khả năng làm việc dưới áp lực, chịu được căng thẳng và bực bội. Một nhà hàng đông khách có thể vô cùng nhộn nhịp, và như chúng ta đều biết, làm việc với mọi người trong môi trường bận rộn có thể rất khó khăn. Hãy cùng đối mặt với nó, tất cả chúng ta đều có lúc tâm trạng không tốt, và lúc đó có khi phải có sự kiên nhẫn của Chúa trời thì mới nở được nụ cười.
Khi phải đưa ra quyết định sau cùng, hãy luôn ưu tiên đặt thái độ lên trên kỹ năng. Dạy một ai đó cách xếp bàn hoặc nghi thức phục vụ không khó, nhưng hướng dẫn họ cư xử phải phép và có thái độ phù hợp lại không hề dễ dàng. Hãy tìm kiếm sự thân thiện, nhiệt tình, kiên nhẫn và lòng trắc ẩn ở nhân viên. Sau nhiều năm, tôi thấy rằng thực khách thường dễ chấp nhận lỗi lầm của những nhân viên phục vụ kiên nhẫn và lịch sự. Một cách tốt để đánh giá hiệu quả của một nhân viên phục vụ là nhìn vào lượng tiền boa mà người đó nhận được từ nhiều kiểu khách hàng khác nhau. Thường thì dịch vụ tốt sẽ đi kèm với tiền boa cao.
Hãy nhớ rằng không phải tất cả các phàn nàn liên quan tới dịch vụ đều bắt nguồn từ nhân viên thô lỗ hoặc bất lịch sự. Nhiều trong số đó còn liên quan tới các yếu tố khác như:
Chờ phục vụ quá lâu Không nhận được đúng món yêu cầu Phải chờ thức ăn và đồ uống quá lâu Không được xếp chỗ thoải mái và nhanh chóng Chờ quá lâu khi lấy hóa đơn thanh toán Vấn đề liên quan hóa đơn Nhân viên phục vụ thiếu kiến thức về món ăn và đồ uống Nhân viên không đáp ứng các yêu cầu đặc biệt Những vấn đề dịch vụ kiểu này có thể nảy sinh do chưa được đào tạo đầy đủ hoặc nhà hàng thiếu nhân viên. Nhưng như thế không có nghĩa là bạn nên thuê quá nhiều nhân viên, vì việc đó có thể khiến dịch vụ bị xáo trộn. Ngoài ra, nhân viên phục vụ sẽ không nhận được đủ tiền boa, phần chính trong thu nhập của họ, và vì thế sẽ không gắn bó lâu dài với bạn.
Số lượng bàn trên mỗi nhân viên phục vụ và hỗ trợ, ví dụ như bưng bê và chạy việc, sẽ phụ thuộc vào loại nhà hàng, mức độ dịch vụ kỳ vọng và lượng công việc vào giờ cao điểm. Với các nhà hàng phục vụ tại bàn kiểu bình dân, tôi khuyên bạn không nên để một nhân viên phục vụ quá bốn hoặc năm bàn cùng lúc. Một lần nữa, cách tốt nhất để biết được lượng nhân viên cần thuê là hỏi các chủ nhà hàng có phong cách và quy mô giống bạn. Hãy đến các nhà hàng đó quan sát, đếm số người phục vụ mỗi bàn và hỏi về số nhân viên mà họ thuê.
Đào tạo
Thuê người phù hợp mới chỉ là điểm bắt đầu; bạn còn phải đào tạo họ đúng cách. Để giúp nhà hàng của mình thành công trong việc cung cấp dịch vụ chuẩn, trước tiên bạn phải định nghĩa thế nào là dịch vụ tốt trong nhà hàng với đối tượng khách hàng mục tiêu. Nếu không thể định nghĩa và lập ra các hướng dẫn về dịch vụ chuẩn, sẽ rất khó để đào tạo nhân viên chứ chưa nói tới chuyện buộc họ phải làm theo tiêu chuẩn nào.
Các câu hỏi mà những khách hàng mới hoặc thường xuyên hay đặt ra là: Món nào ngon nhất trên thực đơn? Ở đây có món gì ngon? Theo bạn, tôi nên chọn món nào? Ở các nhà hàng cao cấp, khách thường nhờ nhân viên tư vấn chọn rượu vang để ăn cùng với món trong thực đơn hoặc chọn món cho phù hợp. Một câu hỏi thường gặp nữa trong thế giới ngày càng để ý tới lượng calo và chất béo ngày nay là: bạn có thể tư vấn cho tôi món gì ngon mà nhẹ bụng được không? Tôi cũng từng gặp khách hàng nhờ tôi mô tả hương vị của một số nguyên liệu hiếm hoặc lạ. Đôi khi, các câu hỏi đó được đưa ra để khởi động cuộc nói chuyện giữa khách hàng và nhân viên bàn, nhưng thường thì nó là yêu cầu thực sự. Các câu trả lời kiểu như “tất cả” hay “món này đắt hàng” có thể khiến khách hàng hiểu sai. Điều này được phản ánh từ một phàn nàn về dịch vụ thường gặp là nhân viên không hiểu biết về món ăn và đồ uống của nhà hàng.
Nhân viên phục vụ sẽ không thể hiểu biết hoặc nhiệt tình, chứ chưa nói đến phục vụ các món ăn và đồ uống trong thực đơn, nếu chỉ biết những gì được bếp trưởng, quản lý hoặc chuyên gia về rượu (nếu có) cung cấp. Một người bạn của tôi đang làm phục vụ ở một nhà hàng Pháp cao cấp mới đây phàn nàn rằng người quản lý mảng rượu vang luôn ép cô và toàn bộ nhân viên phải bán các loại rượu vang họ chưa từng nếm qua.
Cách tốt nhất để chuẩn bị cho nhân viên trả lời các câu hỏi của khách hàng một cách tự tin và nhiệt tình, đồng thời bán được các món trong thực đơn, là phải giúp họ quen với mùi, vị và kết cấu món ăn cũng như đồ uống. Ở Zuni, để khuyến khích nhân viên bàn không chỉ gọi đồ ăn theo thực đơn mà còn hiểu rõ và quen thuộc với các món này, chúng tôi cho phép họ ăn salad, khai vị hoặc sandwich miễn phí nếu giá của món đó trong thực đơn tối đa là 8 đô-la, hoặc giảm giá một nửa bất kỳ món chính nào có giá dưới 17 đô-la. Chúng tôi cũng thường xuyên tổ chức các buổi nếm rượu với nhà cung cấp chính sẵn sàng cung cấp miễn phí dịch vụ này, vì họ biết nhân viên của chúng tôi càng hiểu rõ về rượu của họ thì họ càng bán được nhiều.
Một người bạn của tôi từng thưởng cho nhân viên những thẻ giảm giá 50 đô-la để họ tới nhà hàng ăn cùng bạn bè. Điều này giúp họ có những đánh giá rất hay về món ăn và cách phục vụ của những người mới được tuyển.
Một số người cho rằng việc làm đó quá tốn kém, nhưng khi bạn tính đến sự khác biệt về thức ăn và công sức bỏ ra khi chuẩn bị một bữa ăn cho nhân viên (thường là phần thừa của các món đặc biệt hôm trước) so với chi phí thực tế của các món trong thực đơn, lợi ích của chính sách khuyến mại này lớn hơn nhiều so với chi phí. Ví dụ, hãy xem xét chi phí thực tế của một món trong thực đơn có giá 10 đô-la nếu chi phí thức ăn là 25% ; con số này là 2,50 đô-la. Tôi không thể nghĩ ra một chương trình đào tạo về món ăn và đồ uống nào rẻ hơn thế! Ngoài ra, đó là một phần thưởng nhỏ rất tuyệt vời dành cho với nhân viên.
Tai nạn và sai lầm chắc chắn sẽ có lúc xảy ra, vậy nên một phần rất quan trọng của việc cung cấp dịch vụ tốt là đào tạo nhân viên cách xử lý các tai nạn và sai lầm ngay lập tức. Vì thế, chương trình đào tạo của bạn nên tập trung đánh giá trải nghiệm của khách hàng trước, trong và sau khi ăn tại nhà hàng. Để thực hiện việc giảng dạy, bạn sẽ phải: hiểu rõ về kỳ vọng của khách hàng mục tiêu; thiết kế hệ thống dịch vụ cung cấp trải nghiệm bằng hoặc vượt trên kỳ vọng của họ; theo dõi hệ thống đó thật cẩn thận; nhận diện các dấu hiệu xấu hoặc lỗi dịch vụ tiềm tàng; để toàn bộ nhân viên tham gia tìm kiếm các dấu hiệu đó; và xử lý tất cả các điểm chưa đạt kỳ vọng của khách hàng. Bằng cách đó, bạn có thể giảm thiểu thiệt hại và tăng khả năng giữ chân khách trung thành và hài lòng với nhà hàng. Dù bạn rất cần huấn luyện nhân viên bàn giải quyết các vấn đề của khách ngay lập tức, nhưng kinh nghiệm của tôi cho thấy phần lớn khách hàng muốn quản lý hoặc chủ nhà hàng trực tiếp đến giải quyết vấn đề. Nghe ai đó ở vị trí cao khiến khách hàng yên tâm rằng đội ngũ quản lý quan tâm đến vấn đề của mình. Nhiều người thậm chí không muốn được thưởng thêm; họ chỉ muốn được ghi nhận. Ví dụ, ngay trước khi tôi rời New York chuyển đến California, một nhân viên cũ của tôi, Gamini, đưa tôi tới ăn trưa tại quán Isabella’s ở mạn Thượng Tây Manhattan. Trong lúc chúng tôi ăn, đáy cốc của Gamini đột nhiên bị vỡ làm nước chảy hết vào đùi anh ấy. Cho tới lúc đó, dịch vụ của nhà hàng vẫn rất tốt, nghĩa là nhiệt tình phục vụ nhưng không can thiệp sâu quá. Chỉ sau vài giây, người phục vụ tới bàn xin lỗi và lau sạch hết nước đổ ra, và trong vòng một phút, người quản lý xuất hiện để đánh giá vấn đề và kiểm soát nó. Cô ấy xin lỗi và đưa ra đề xuất salad cùng món tráng miệng của chúng tôi sẽ được miễn phí. Chuyện lẽ ra có thể rất khó chịu lại hóa thành một điểm cộng lớn cho nhà hàng. Món ăn ngon nhưng không quá đặc biệt, tuy nhiên Gamini nói rằng dựa trên phản ứng của nhân viên và quản lý, lần sau khi có bạn tới thăm chắc chắn anh ta sẽ đưa họ tới nhà hàng Isabella’s. Trong khi vụ việc này chỉ là một cốc nước bị đổ, chính sách tương tự nên được áp dụng cho bất kỳ chuyện gì có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách hàng.
Xác lập chính sách và quy trình
Dù quy mô và phong cách nhà hàng của bạn là gì, bạn nên có một văn bản viết ghi rõ các chính sách và quy trình. Làm như vậy có thể tránh được tình trạng nhân viên mơ hồ về trách nhiệm của mình hay chỉ biết về nó qua lời nói suông. Tài liệu này không cần phải là cả một cuốn sách hướng dẫn; nó có thể chỉ đơn giản là hai trang giấy A4. Nếu muốn có một cuốn sổ tay chuẩn chỉnh hơn và không muốn thuê luật sư soạn thảo từ đầu, bạn có thể lên trang wwwrestaurantownercom và tải các mẫu về, sau đó bạn có thể điều chỉnh để phù hợp với trường hợp của mình. Các mẫu này tương đối rẻ, nhưng có thể bạn sẽ muốn đưa luật sư xem trước để rà soát độ chuẩn xác và khả năng áp dụng.
Dưới đây là danh sách đơn giản các chính sách và quy định mà chúng tôi sử dụng ở Zuni:
Trang phục
Bắt buộc mặc áo sơ mi xanh, nên mặc kiểu Oxford dài tay có cổ và khuy. Không được mặc áo có họa tiết. Bắt buộc mặc quần dài. Không được dùng quần nhiều màu hoặc có họa tiết. Chấp nhận quần bò xanh hoặc đen. Đi giày loại Oxford, giày tiệc, giày thể thao đen hoặc các loại giày phù hợp khác. Không được đội mũ. Luôn đeo tạp dề trong ca làm việc. Luôn duy trì vẻ ngoài sạch, sẽ gọn gàng trong ca làm việc. Quy trình bày biện – Phòng ăn
Đảm bảo tất cả các bàn đều được bày đồ thủy tinh, dao dĩa, khăn ăn, nến, lọ muối và hạt tiêu. Lấy tạp dề và khăn lau ở chỗ quản lý. Đảm bảo quầy phục vụ phải có đủ dao dĩa, đồ thủy tinh, bánh mì và bơ. Chuẩn bị máy pha cà phê, ấm nước và thùng đá. Nhận đồ đặc biệt trong ngày từ bếp trưởng. Quy trình bày biện – Quầy bar
Kiểm tra mặt quầy bar để đảm bảo sự sạch sẽ và có bày khăn giấy, nến, ống hút, tăm,… Kiểm tra khay hoa quả để đảm bảo chúng có đủ chanh, olive, cherry,… Đếm tiền trong máy trước sự có mặt của quản lý để đảm bảo có đủ tiền mặt và tiền lẻ. Đảm bảo thùng đá được đổ đầy. Chuẩn bị đầy đủ hoa quả, ống hút,… ở quầy phục vụ Kiểm tra máy làm margarita để đảm bảo có đủ hỗn hợp. Làm thêm nếu cần thiết. Kiểm tra kho rượu và báo với quản lý nếu thiếu. Lấy tạp dề và khăn lau ở chỗ quản lý. Kiểm tra tủ dao dĩa để đảm bảo đủ số lượng. Nhận đồ đặc biệt trong ngày từ bếp trưởng. Trong khi phòng ăn mở cửa
Trong khi phong cách phục vụ đang trở nên bớt trang trọng hơn, không được vì thế mà tỏ ra không quan tâm tới khách hàng. Chào khách một cách nồng nhiệt bằng câu “Xin mời vào” để tạo ấn tượng ban đầu. Trả lời tất cả các cuộc điện thoại bằng câu “Xin chào!” Nếu quản lýtrưởng nhóm không có mặt, hãy chào tất cả khách hàng, hỏi xem họ đã đặt bàn chưa rồi đưa họ đến thẳng bàn nếu có. Rót nước vào cốc và hỏi khách hàng vào thời điểm phù hợp sau khi đã đưa thực đơn rằng liệu khách có muốn uống gì từ quầy bar không. Không được để khách ngồi không ở bàn và trở nên sốt ruột. Trở lại bàn nhanh nhất có thể để phục vụ đồ đặc biệt trong ngày và nhận gọi đồ. Kiểm tra bàn ít nhất hai lần trong khi khách dùng bữa để đáp ứng bất kỳ yêu cầu đặc biệt nào hoặc tiếp thêm đồ uống. Nếu vì lý do nào đó đồ ăn lên chậm, hãy phục vụ khách đồ uống miễn phí và báo ngay cho quản lý. Đoán trước khách hàng; nghĩa là ngay khi thấy cốc trống, hãy mời thêm nước hoặc đồ uống khác. Xin lỗi bất kỳ sai lầm hoặc tai nạn nào ngay lập tức rồi báo trực tiếp cho quản lý. Không đôi co tranh cãi với khách hàng thô lỗ hoặc khó tính. Báo thái độ của khách với quản lý ngay lập tức. Xin phép lấy cốc và đĩa trống ngay khi thấy khách hàng dùng xong món ăn hoặc đồ uống. Luôn hỏi liệu khách hàng muốn ăn tráng miệng vàhoặc dùng cà phê trước khi khách yêu cầu tính tiền hay không. Luôn đưa hóa đơn và tiền lẻ trên khay tiền boa. Cảm ơn khách hàng khi họ ra về. Trong khi quầy bar mở cửa
Chào tất cả khách hàng sau khi họ được xếp chỗ. Không để quầy bar trống hoặc khách hàng không có ai phục vụ. Duy trì lượng đá, bia, rượu vang, rượu mạnh và đồ uống pha chế. Từ chối phục vụ các khách hàng mà bạn nghi đã say rượu và báo với quản lý. Yêu cầu trả tiền đồ uống ngay lập tức trừ khi đó là khách quen, người tới ăn tối hoặc chờ xếp bàn, hoặc muốn mua nhiều đồ rồi trả một lượt và dùng thẻ tín dụng hợp lệ. Quy trình đóng cửa – Phòng ăn
Dọn tất cả các bàn, đặt úp ghế lên bàn, lau sạch và lấy đủ đồ bù cho các quầy phục vụ. Đổ đầy các lọ muối, tiêu, đường và chai tương cà chua. Tắt, rửa máy pha cà phê và espresso. Nhờ quản lý đóng hệ thống quản lý bán hàng, trình tất cả séc, tiền mặt và hóa đơn thẻ tín dụng để kiểm tra. Để lại tạp dề và khăn lau đã qua sử dụng vào đúng chỗ quy định. Hoàn thiện bảng chấm công hằng ngày. Quy trình đóng cửa – Quầy bar
Làm chảy hoặc đốt tất cả đá trong thùng đá và rửa thùng sạch sẽ. Trình quản lý danh sách rượu mạnh, bia và rượu cần cung cấp thêm cho quầy bar. Lau rửa và vệ sinh mặt quầy bar, quầy phục vụ, máy làm margarita, khay rượu, chai, súng soda,... Mang tất cả thìa quầy bar, dao gọt hoa quả, cốc trộn và các thiết bị quầy bar có thể rửa được vào bếp để rửa trong máy rửa bát. Xếp đầy và đặt khay hoa quả vào tủ lạnh. Úp ghế quầy bar lên mặt quầy. Mang túi rác tới chỗ tập kết. Nhờ quản lý đóng máy thu tiền và xóa số dư. Quy định chung
Không được uống rượu và hút thuốc trong giờ làm việc. Nhân viên chỉ được uống rượu của nhà hàng sau giờ đóng cửa nếu được quản lý cho phép. Không được uống rượu dành cho khách, rượu ngăn cao hoặc loại cao cấp. Không được để điện thoại di động đổ chuông trong phòng ăn hoặc ở quầy bar. Bữa ăn của nhân viên không được vượt quá 8 đô-la. Các món đặc biệt có thể được dùng với giá khuyến mại, nhưng chỉ khi được quản lý cho phép. Nhân viên có nhiệm vụ sắp xếp người làm thay vào các ngày xin nghỉ. Nhân viên không được ngồi ở phòng ăn trong giờ làm việc. Nhân viên được phép đến nhà hàng dùng bữa với giá khuyến mại 50% . Giá này không áp dụng với khách của nhân viên. DỊCH VỤ
Đầu bếp sẽ là người lãnh đạo căn bếp, nhưng nhân viên phục vụ và chạy bàn sẽ tạo nên sự khác biệt lớn nhất giữa việc khách hàng có muốn quay lại nhà hàng hay không.
Đã từ lâu, cộng đồng nhà hàng đã tranh cãi xem điều gì là quan trọng nhất, đồ ăn ngon hay dịch vụ tốt. Trên số ngày 22 tháng 3 năm 2005 của tờ Forum, một chương trình tọa đàm trên radio tại vùng vịnh San Francisco, câu hỏi này đã được đưa ra cho ba nhà phê bình ẩm thực hàng đầu tại địa phương. Hai người cho rằng đồ ăn là yếu tố quan trọng hơn, trong khi người thứ ba lại thấy dịch vụ cũng quan trọng ngang hàng, nếu không muốn nói là quan trọng hơn.
Nhưng đợi một chút; hẳn bạn sẽ nói đó mới chỉ là ý kiến của ba nhà phê bình ở San Francisco mà thôi; chúng ta cần phải nghe ý kiến những người khác nữa. Vì thế, hãy nghe phát biểu của William Grimes, người trước đây từng là nhà phê bình ẩm thực của tờ New York Times, khi ông nói về các nhân viên bồi bàn và dịch vụ kiểu Italia: “Họ hiểu rằng mục tiêu chính của nhà hàng là khiến khách vui lòng. Nếu họ làm tốt, những điều kỳ lạ có thể xảy ra. Thực khách luôn cảm thấy một bữa ăn lẽ ra chỉ ở mức khá hóa ra lại thật tuyệt vời.”
Nhiều người cho rằng tất cả chỉ là những lời nói suông. Nhưng các số liệu nghiên cứu đã củng cố cho kết luận này. Một nghiên cứu vào năm 2003 của trường Đại học Cornell ở New York cho thấy dịch vụ là yếu tố quan trọng nhất. Trong nghiên cứu, khi một nhóm thực khách được yêu cầu mô tả lại những trải nghiệm không vừa ý khiến họ phàn nàn, những vấn đề về trải nghiệm dịch vụ nhiều hơn so với chất lượng món ăn với tỷ lệ là hai trên một. Kết luận quan trọng nhất của nghiên cứu đó là trải nghiệm dịch vụ kém thường khiến khách hàng không bao giờ muốn quay lại nhà hàng nữa. Tương tự, trong một khảo sát vào năm 2002 của MasterCard, người ta thấy 23% số người được hỏi nói rằng họ sẽ không bao giờ quay lại một nhà hàng nào đó nếu không hài lòng về dịch vụ. Rõ ràng, đây không phải là một nghiên cứu học thuật, nhưng nếu nhìn vào việc những người sở hữu thẻ MasterCard tiêu nhiều tiền để đi ăn nhà hàng hơn bất kỳ hạng mục giải trí nào khác, đây là một phát hiện khá quan trọng.
Trong phần lớn các trường hợp, phục vụ món ăn ngon một cách ổn định sẽ khiến khách hàng tới nhà hàng và sau đó quay lại, nhưng dịch vụ tốt cũng có thể tạo ra sự trung thành của khách hàng, khiến họ đến nhà hàng của bạn hết lần này đến lần khác. Nhưng lần cuối cùng, bạn nghe chuyện khách đổ xô đến một nhà hàng thuộc bất kỳ loại nào – cao cấp, bình dân hoặc đồ mang về – vì một nhà phê bình khen ngợi hết lời dịch vụ ở đó? Khi chúng tôi nâng cấp món ăn và cách bài trí tại Zuni, lượt khách hàng mới thật sự lớn và liên tục quay trở lại nhiều tháng sau khi chúng tôi được tán dương trên tờ New York Times. Bài đánh giá dịch vụ không đáng nói lắm. Tuy thế, tôi cũng biết chúng tôi đã có một nhóm khách hàng trung thành sẵn sàng quay lại đây nhiều năm nữa ngay cả khi độ cạnh tranh tăng lên vì chúng tôi chú trọng ghi nhận và đối xử tốt với khách hàng thay vì đánh mất nhiều khách hàng vì dịch vụ kém.
Dịch vụ tốt không chỉ đóng vai trò quan trọng trong thành công của một nhà hàng, mà còn có thể đem lại cho nhà hàng mới của bạn lợi thế trong môi trường cạnh tranh hiện nay. Thực tế, là nhiều nghiên cứu đều chỉ ra dịch vụ nhà hàng đang quá tệ, vì thế bằng cách tập trung vào dịch vụ, bạn có thể tạo nên một lợi điểm bán hàng độc nhất, điều khách hàng sẽ nhận ra và trân trọng. Để đo đếm sự không hài lòng của khách hàng với dịch vụ, hãy xem bình luận vào năm 2002 của Tim Zagat trên Zagat Survey of Restaurant: “Theo khảo sát của chúng tôi, 70% khách hàng phàn nàn về dịch vụ. Món ăn, cách trang trí, giá cả, tiếng ồn, hút thuốc, chỗ đỗ xe – tất cả những cái đó gộp lại chiếm gần 30% . Đây quả là những con số đáng kinh ngạc.” Chưa hết, khảo sát năm 2002 của MasterCard cho thấy 80% các phàn nàn về nhà hàng đều liên quan đến dịch vụ kém. Ngoài ra, chẳng phải thật hay nếu biết rằng bạn có thể tạo nên lợi thế cạnh tranh đơn giản bằng cách tập trung vào các khách hàng đang ngồi tại bàn hoặc quầy bar thay vì dốc tiền để cố giành khách hàng từ đối thủ bên kia đường hoặc cuối phố?
Dịch vụ – nên và không nên
Matthew Kanter, chuyên gia tư vấn nhà hàng
Sau 31 năm làm việc trong lĩnh vực nhà hàng, tôi cho là mình có đủ kinh nghiệm. Từ dịch vụ tốt đến dịch vụ kém và thứ cảm giác như chẳng phải là dịch vụ tí nào! Dưới đây là những điều tôi cho là nên và không nên làm, và những đúc kết từ kinh nghiệm của tôi với tư cách người chủ, quản lý, người phục vụ (mặc dù khi tôi còn làm nhân viên phục vụ, người ta gọi tôi là bồi bàn), đầu bếp, phụ bếp, người pha chế, nhân viên bưng bê, và dĩ nhiên là cả khách hàng nữa.
Đừng bao giờ để phòng ăn không có ai phục vụ trừ trường hợp bất khả kháng, và nếu có thì cũng chỉ trong thời gian cực ngắn. Không được để khách hàng nghe nhân viên phàn nàn hoặc tranh cãi với nhau hoặc với khách hàng khác dù chỉ là lời nói đùa. Nhân viên không được ngồi cùng bàn với khách hàng khi đang làm việc. Nếu được mời, hãy lịch sự giải thích việc đó là hành động trái quy định của nhà hàng. Nhân viên không được đặt tay lên người khách hàng, dù đó là hành động thân mật. Dĩ nhiên, bắt tay và thỉnh thoảng ôm hoặc hôn là không thể tránh khỏi, nhưng chỉ khi khách hàng bắt đầu trước tiên. Không được dọn ly cốc thủy tinh đã qua sử dụng bằng cách cho ngón tay vào bên trong, ngay cả khi bàn đó trống. Ly có chân luôn phải được cầm ở phần chân khi đầy, và ly brandy phải được cầm trong lòng bàn tay. Nên phục vụ Cognac, Armagnacs ấm và rượu bổ khi được yêu cầu. Sẽ thật bất lịch sự nếu dọn bàn trước khi khách hàng dùng xong bữa ăn. Khi đọc tên các món đặc biệt, nhân viên phục vụ phải nói: “Hôm nay chúng tôi có...” hoặc “Hôm nay bếp trưởng đã chuẩn bị...” – không bao giờ nói “Hôm nay tôi có...” Nhân viên phục vụ và phục vụ trưởng phải bán hoặc nâng cấp đơn hàng các món trong thực đơn, nhưng không bao giờ được thúc ép khách hàng hoặc khiến họ vì ngượng mà gọi thêm món mình không thích. Tuy thế, tầm quan trọng của việc bán thêm salad, khai vị, tráng miệng, rượu vang vô cùng lớn. Nhân viên phục vụ hoặc quản lý phải luôn có mặt tại bàn trong vòng một hoặc hai phút sau khi món tráng miệng hoặc món chính được phục vụ để đảm bảo sự hài lòng của thực khách. Mở chai rượu vang đúng cách cần kỹ năng. Nhân viên phải được huấn luyện và tập làm để hoàn thiện kỹ năng này. Nếu đội ngũ quản lý không có thời gian đào tạo từng nhân viên (điều thường gặp với các nhà hàng nhỏ), mỗi nhóm nên để một nhân viên trở thành người huấn luyện. Hãy đảm bảo những người này có kỹ năng tốt và trả thêm tiền cho họ. Ngay cả khi đã có nhiều kinh nghiệm, một nhân viên phục vụ mới có thể sẽ cần được đào tạo trong ba ca, và nếu họ có ít kinh nghiệm thì có khi phải mất đến tám hoặc mười ca.
Đội ngũ của bạn sẽ chỉ mạnh ngang với mắt xích yếu nhất của nó. Việc thuê và đào tạo nhân viên cực kỳ quan trọng. Tin tôi đi, một nhân viên bưng bê hoặc rửa bát không phù hợp có thể khiến bạn mất rất nhiều tiền vì đổ vỡ. Tương tự, nhân viên đón tiếp hoặc người pha chế có thể khiến khách hàng xa lánh, làm tổn hại công việc kinh doanh của bạn. May thay, điều ngược lại cũng đúng: các nhân viên có kỹ năng, có động lực và hài lòng có thể giúp tăng lợi nhuận đáng kể.
Một nhóm nhà hàng sang trọng sử dụng triết lý tập trung vào dịch vụ khách hàng để tạo nên lợi thế cạnh tranh là Union Square Hospitality Group, nhóm này sở hữu Gramercy Tavern và Union Square Café ở New York. Ngoài phục vụ món ăn ngon, một lý do khiến các nhà hàng này thống trị các vị trí đầu trong những bảng xếp hạng theo khảo sát Zagat qua nhiều năm là sự chú trọng tuyệt đối vào hoạt động cung cấp dịch vụ tuyệt vời.
Nhưng dịch vụ khách hàng tuyệt vời không chỉ để tạo lợi thế cạnh tranh hoặc hình ảnh thương hiệu. Nó cũng giúp việc kinh doanh phát đạt. Bất kỳ nhà bán lẻ dày dạn kinh nghiệm nào cũng sẽ nói với bạn rằng giữ chân các khách hàng hiện có dễ hơn thu hút khách mới. Bạn có biết rằng thu hút khách hàng mới sẽ tốn chi phí gấp 5-[15] lần so với giữ chân khách hàng cũ không?
Khi mới dấn thân vào ngành nhà hàng, tôi gặp vô vàn khó khăn trong việc xử lý các khách hàng khó tính trong giờ cao điểm. Một số người thậm chí còn nói “Món này chưa đủ nóng,” hoặc “Món này không như kỳ vọng của tôi; tôi có thể đổi lại không?” Khi cảm thấy mình đã hết cách, tôi đến hỏi xin lời khuyên từ một người bạn đang quản lý một nhà hàng bình dân cực kỳ phát đạt. Sau khi nghe tôi than vãn kể lể, anh ta hỏi: “Anh sẽ mất bao nhiêu tiền để hâm nóng thức ăn hoặc tặng thêm một món đồ uống, salad hay khai vị cho khách hàng?” Tôi trả lời: “Khoảng 1,5-[2] đô-la.” Anh hỏi tiếp: “Anh chi bao nhiêu tiền vào quảng cáo năm nay để thu hút khách hàng mới?” Tôi trả lời: “Khoảng 6.000 đô-la.” Anh đáp: “Hãy tự tính toán đi, và lần sau nếu gặp phải khách khó tính, hãy tặng cho người đó thứ gì đặc biệt và mỉm cười khi làm điều đó. Ngoài ra, đừng quên phương tiện quảng cáo hữu hiệu nhất là một khách hàng hài lòng lắm lời.”
Để nhìn được tổng thể vấn đề, hãy xem xét các con số sau. Theo Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia, khách hàng quay lại lần lượt chiếm 60% và 80% doanh số nhà hàng sang trọng và bình dân. Giờ hãy cùng giả sử nhà hàng bình dân của bạn phục vụ 36.500 suất ăn mỗi năm trong trung bình 100 ngày, và 80% doanh số, hay 29.200 suất sẽ đến từ khách hàng quay lại. Giờ hãy giả định thêm rằng bạn để mất 10% lượng khách hàng quay lại này vì dịch vụ kém hoặc không đặc sắc. Điều đó nghĩa là bạn sẽ mất 2.920 khách hàng mỗi năm, hay tám khách một ngày. Với ngành nhà hàng, đây là thiệt hại cực lớn, không chỉ về số lượng khách hàng mà còn cả doanh thu tiềm năng, và tùy vào số tiền thu trung bình một khách hàng, nó có thể đem lại sự khác biệt giữa hòa vốn và có lãi. Tất cả những điều này nghĩa là khách hàng chính là nguồn sống mà nếu thiếu nó các nhà hàng không thể tồn tại. Sau đó, hãy tính đến chi phí thu hút khách hàng mới so với giữ chân khách cũ, chẳng phải sẽ là rất đáng để đầu tư thêm một chút thời gian, công sức và tiền bạc vào cải thiện dịch vụ hay sao? Bài học rút ra ở đây là khi nói đến dịch vụ khách hàng, hãy luôn nhớ câu ngạn ngữ cổ “một con chim trong tay còn hơn hai con chim trong bụi.”
Tới giờ, hẳn các bạn đã rõ dịch vụ tốt không chỉ là yếu tố quan trọng để cạnh tranh, mà còn đem lại sự khác biệt về lợi nhuận. Ngoài ra, khi xu hướng ăn nhà hàng ngày càng phát triển, người Mỹ sẽ kỳ vọng trải nghiệm ăn nhà hàng tốt hơn sau mỗi lần tới nhà hàng và bắt đầu tập trung vào dịch vụ nhiều hơn. Tuy thế, tạo ra mức dịch vụ phù hợp cho mỗi loại nhà hàng và dịp ăn uống có thể rất khó khăn.
Kỳ vọng của khách hàng
Thực khách đến các kiểu nhà hàng khác nhau vì đủ mọi lý do, và mức độ kỳ vọng về dịch vụ sẽ là khác nhau với mỗi dịp. Điều quan trọng cần nhớ khi lập quy định phục vụ là nó không phải giống hệt nhau cho tất cả các trường hợp, và giống như mọi khía cạnh khác của nhà hàng, nó phải phù hợp với chủng loại, phong cách nhà hàng và kỳ vọng của khách hàng mục tiêu. Tuy thế, một điều không thay đổi về dịch vụ là người ta càng có ý định chi nhiều tiền vào một bữa ăn, kỳ vọng về dịch vụ sẽ càng lớn. Điều này không có nghĩa là các nhà hàng bình dân hoặc phục vụ nhanh nên cung cấp dịch vụ vụng về hoặc thô lỗ! Nhưng nó giải thích tại sao khách tới các nhà hàng cao cấp thường kỳ vọng rất cao về dịch vụ. Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của khách hàng về dịch vụ gồm tuổi tác, thu nhập trung bình và số người trong gia đình. Ví dụ, kết quả của một nghiên cứu về độ trung thành của khách hàng với một chuỗi nhà hàng do Restaurants and Institutions thực hiện cho thấy: những người thuộc thế hệ bùng nổ dân số hay phàn nàn về dịch vụ hơn các nhóm người già (60 tuổi trở lên) và người sau thế hệ bùng nổ dân số (từ 18-50 tuổi); và các gia đình có trẻ em hoặc người ăn nhà hàng nhiều hơn bốn lần mỗi tuần có kỳ vọng cao về dịch vụ. Kinh nghiệm của tôi khi quản lý nhà hàng Zuni cũng phù hợp với kết quả nghiên cứu về tuổi tác và dịch vụ. Ví dụ, tôi thấy rằng người thuộc thế hệ bùng nổ dân số hoặc nhiều tuổi hơn nói chung để tâm đến dịch vụ hơn các thế hệ sau. Khi làm việc tại quầy ở nhà hàng đồ mang đi Wrapsody, tôi nhận thấy với các thực khách của loại nhà hàng ăn nhanh và phục vụ nhanh, tốc độ và sự thuận tiện quan trọng hơn dịch vụ thân thiện. Điều này không có nghĩa là nhân viên của bạn có thể thô lỗ hoặc bất lịch sự, nhưng một câu mời vào và cảm ơn là đủ để giao tiếp với 20-30 người đang xếp hàng chờ đến lượt được phục vụ.
Chìa khóa để tạo ra chính sách dịch vụ hiệu quả là hiểu rõ và thực hiện các kỳ vọng của nhóm khách hàng mục tiêu. Càng hiểu rõ bao nhiêu, bạn càng có thể giáo dục và đào tạo nhân viên. Hãy tự hỏi mình liệu thực khách của nhà hàng đến đó chỉ để dùng bữa hoặc họ chỉ cần chút protein trong dạ dày cho qua ngày, hay họ muốn trải nghiệm nhà hàng toàn diện?
Khi dịch vụ là vấn đề
Ai cũng biết dịch vụ rất quan trọng. Tuy thế, dù tôi có thể khiến các bạn khó chịu vì cứ nhắc đi nhắc lại, nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra phần lớn các nhà hàng vẫn luôn gặp vấn đề về dịch vụ. Tại sao thế? Hai lý do chính là: quan niệm của cộng đồng về ngành dịch vụ và quản lý kém.
Ngay cả đội ngũ quản lý cũng có thể có quan niệm sai lầm về ngành dịch vụ. Vì nhân viên phục vụ bàn nhận tiền boa thay vì tiền lương, nên nhiều chủ nhà hàng không coi họ là những người làm việc chuyên nghiệp, vì thế không dành nhiều công sức đào tạo nhân viên phục vụ, hay thậm chí đối xử với họ tử tế, và nhân viên phản ánh thái độ này với khách hàng. Khác với quan niệm thông thường, làm nhân viên phục vụ bàn không là phải công việc không có tương lai. Nhiều chủ nhà hàng và quản lý tại các nhà hàng và chuỗi nhà hàng nổi tiếng nhất nước đã khởi nghiệp từ công việc nhân viên quầy hoặc phục vụ bàn. Ngoài ra, bồi bàn ở phần lớn các nhà hàng tốt nhất ở các thành phố lớn có thu nhập lên đến 50.000 đô-la mỗi năm. Cách đây chưa lâu, người ta còn không coi trọng các bếp trưởng hay đầu bếp nhà hàng. Ngày nay, bếp trưởng là một vị trí rất được trọng vọng. Họ không chỉ nhận tiền lương hậu hĩnh, nhiều người đã trở thành những triệu phú nổi tiếng. Tôi hy vọng rằng khi người Mỹ ngày càng đi ăn nhà hàng nhiều hơn, và khi cơ cấu nền kinh tế tiếp tục chuyển dịch từ sản xuất sang dịch vụ, quan niệm về nghề phục vụ bàn sẽ thay đổi tích cực hơn, giống như ở châu Âu.
Lý do thứ hai dẫn đến dịch vụ kém là do quản lý không tốt, và điều này bắt nguồn từ hai vấn đề: chủ nhà hàng và quản lý thiếu kinh nghiệm, quy trình tuyển dụng yếu kém và đào tạo không hiệu quả. Hãy nhớ rằng ngành kinh doanh nhà hàng thu hút rất nhiều người tham gia vì những lý do sai lầm. Nhiều chủ nhà hàng không được trang bị tốt để xử lý sức ép hằng ngày của việc quản lý cơ sở kinh doanh, chứ chưa nói đến việc tuyển dụng, huấn luyện và quản lý nhân viên. Tôi không thể kể hết những câu chuyện mình được nghe từ những nhân viên phục vụ bàn tốt về việc phải đi làm cho những ông chủ và quản lý yếu kém, thiếu tôn trọng và nóng nảy. Thật khó để trở thành một nhân viên phục vụ tốt khi làm việc trong môi trường kiểu đó. Cung cấp dịch vụ thật tốt phải trở thành triết lý làm việc của chủ nhà hàng và đội ngũ quản lý. “Nói phải đi đôi với làm.”
Ngành dịch vụ liên quan đến con người, biết cách quản lý và đối xử với người khác một cách tôn trọng là một phần thiết yếu để cung cấp dịch vụ tuyệt vời. Thực ra logic của nó rất đơn giản: nhân viên hài lòng sẽ khiến khách hàng hài lòng. Hãy quan tâm đến nhân viên và khen thưởng khi họ làm việc tốt, hoặc bằng phần thưởng, giấy khen, hay bất cứ thứ gì bạn có thể mua được. Đổi lại họ sẽ tôn trọng và đáp lại bạn bằng cách làm việc tốt, lâu dài và trung thành. Ví dụ, sau một ca bận rộn, ngoài việc cảm ơn đội ngũ phục vụ, tôi luôn trở vào bếp cảm ơn tất cả mọi người, từ nhân viên rửa bát cho tới bếp trưởng. Tôi luôn nhìn thấy sự trân trọng trên khuôn mặt họ. Kết quả là tôi có những nhân viên bếp và phục vụ vẫn làm việc tại nhà hàng sau rất nhiều năm.
Một lợi ích quan trọng khác của việc tôn trọng nhân viên là danh tiếng của bạn với tư cách nhà tuyển dụng sẽ giúp việc thuê nhân viên thuận lợi hơn. Trong khu phố quanh nhà hàng Zuni, các chủ nhà hàng khó chịu đã để lại tai tiếng không mấy tốt đẹp, vì thế họ khó có thể thuê và giữ chân nhân viên. Tuy thế, dù tôn trọng và đối xử tốt với nhân viên, bạn cũng phải tỏ ra cứng rắn. Hãy lãnh đạo bằng hành động, và nhớ rằng: “Bạn cho phép điều gì thì cũng cổ súy cho nó.”