Ban đêm, chẳng hiểu vì sao lại đổ một trận mưa rào kèm sấm sét. Sáng sớm khi đi làm, mọi người nhìn thấy những viên đá nhỏ trên công trường đã được rửa sạch bong, bãi cát cũng được đầm phẳng phiu. Nước trong mương dưới đập đã dâng thêm hai lóng tay, mặt nước ánh lên màu xanh thẫm phản chiếu những đám mây đen sót lại trên bầu trời. Thời tiết dường như lạnh đi ngay lập tức, gió thu luồn qua vòm cầu, hòa lẫn với tiếng xào xạc từ ruộng đay rộng lớn như biển, khiến người ta cảm thấy cái lạnh thấu từ trong tim thấu ra. Lão thợ rèn mặc chiếc áo bông trông giống như giáp sáng của ông, cúc áo đã rụng sạch, đành phải đè chéo hai vạt áo lại với nhau, buộc ngang lưng bằng một đoạn dây điện bọc cao su màu đỏ. Đứa trẻ đen vẫn chỉ mặc một chiếc quần đùi lớn, trần lưng chân đất, nhưng cũng không thấy nó có chút co ro nào. Đoạn vải mà nó dùng để buộc lưng trước đây không biết đã vứt đi hay cất đi, mà lưng nó giờ đây cũng thắt một đoạn dây điện cao su đỏ. Tóc của nó mấy ngày nay mọc như phát điên, đã dài đến hai thốn, từng sợi tóc dựng ngược lên như lông nhím. Những lao động chân tay nhìn thấy nó bước chân trần giẫm lên vũng nước mưa đọng trên đá để đi qua công trường, trên mặt đều lộ ra vẻ thương hại cộng thêm kính nể.
- Lạnh không? - Lão thợ rèn thấp giọng hỏi.
Đứa trẻ đen ngơ ngác nhìn lão thợ rèn, dường như hoàn toàn không hiểu ý nghĩa câu hỏi của ông.
- Tao hỏi mày đấy! Lạnh không? - Lão thợ rèn nâng cao giọng.
Vẻ hoang mang biến mất khỏi đôi mắt cậu bé, nó cúi đầu xuống, bắt đầu nhóm lửa. Tay trái nó nhẹ nhàng kéo ống bễ, tay phải cầm xẻng xúc than, mắt nhìn đống rạ lúa mì đang cháy. Lão thợ rèn cầm một chiếc áo khoác dính đầy mỡ từ ổ rơm lên cho đứa trẻ đen mặc vào. Đứa trẻ đen vặn vẹo cơ thể, lộ ra vẻ vô cùng khó chịu. Lão thợ rèn vừa đi khỏi, nó liền cởi chiếc áo khoác ra, đặt trả lại lên ổ rơm. Lão thợ rèn lắc đầu, ngồi xổm xuống hút thuốc.
- Đứa trẻ đen, bảo sao mày chết sống không chịu rời lò rèn, hóa ra là vì tính chuyện sưởi lửa cho ấm, mẹ kiếp, thằng nhóc này lắm mưu mẹo thật. - Thợ rèn trẻ ngáp một cái đầy vẻ chán chường, nói.
Trên công trường vang lên tiếng còi, phó chủ nhiệm Lưu nói, tất cả tập hợp. Mọi người tập trung lại ở nơi đón nắng trước đập, đàn ông khoanh tay, phụ nữ cúi đầu vá giày. Đứa trẻ đen lén liếc nhìn khe đá ở trụ cầu thứ bảy, lòng thấp thỏm không yên. Phó chủ nhiệm Lưu nói, trời sắp lạnh rồi, thế nên bắt buộc phải tăng ca làm gấp, phấn đấu đổ xong phần đáy bê tông trước khi đóng băng. Từ hôm nay trở đi, mỗi tối từ bảy giờ đến mười giờ là thời gian tăng ca, mỗi người phát nửa cân lương thực, hai hào tiền. Chẳng ai có ý kiến gì. Trên hơn hai trăm khuôn mặt đều mang những biểu hiện khác nhau. Đứa trẻ đen nhìn thấy khuôn mặt trắng của thợ rèn nhỏ chuyển sang đỏ rồi tím, khuôn mặt đỏ của cô gái chuyển sang xám rồi trắng.
Đêm hôm đó, trên công trường đập giữ nước thắp sáng ba ngọn đèn măng-xông. Đèn măng-xông phát ra ánh sáng trắng chói lóa, một ngọn chiếu rọi xưởng làm việc của những người thợ đá, một ngọn chiếu vào nơi phụ nữ đập đá. Phụ nữ hầu hết đều có con cái và việc gia đình, nửa cân lương thực với hai hào tiền đành chịu không kiếm nổi. Dưới ánh đèn chỉ vây quanh hơn chục cô gái. Họ đều ở xa thôn, lấy hết can đảm chen chúc ngủ trong một vòm cầu, hai đầu vòm cầu đều bị chặn bởi các tấm cửa đập, chỉ chừa lại một lỗ ở phía trước để chui ra chui vào. Cô Cúc Thôn đôi khi chui vòm cầu, đôi khi về thôn ngủ (trong thôn có một người chị họ con dì, chồng làm công nhân tạm thời ở huyện, thỉnh thoảng buổi tối không về nhà ngủ, người chị họ lại rủ cô sang ở cùng cho có bạn). Ngọn đèn măng-xông thứ ba được đặt trong vòm cầu của lò rèn, chiếu rọi người già, thanh niên và thiếu niên. Tại công trường thợ đá, tiếng búa đinh đang vang lên, mũi khoan thép cắn vào đá, chốc chốc lại bắn ra những tia lửa đỏ rực. Thợ đá làm việc khá hăng hái, thợ rèn nhỏ cởi áo khoác gió, chiếc áo nồng cốt đỏ rực cháy bùng lên như ngọn đuốc. Các cô gái ngồi vây quanh ánh đèn, nảy sinh biết bao liên tưởng tuyệt vời. Có lúc cười ha hả, có lúc thì thầm to nhỏ, tiếng đập đá thưa thớt dần. Khoảng trống giữa các loại âm thanh do họ phát ra được lấp đầy bởi tiếng nước chảy trên sông. Cúc Thôn đặt búa xuống, lặng lẽ đứng dậy, bước về phía bờ sông. Ánh đèn kéo dài cái bóng của cô in hằn trên bãi cát.
- Cẩn thận kẻo bị mấy tên cô gia quả nhân bắt mất đấy. - Một cô gái nói sau lưng Cúc Thôn.
Cúc Thôn nhanh chóng bước ra khỏi vòng tròn ánh đèn. Lúc này, ánh đèn trong mắt cô trông giống như mấy quả cầu gai nhỏ trắng sáng, những cái gai cầu vươn đến trước mặt cô rồi dừng lại, đầu gai có màu đỏ và mềm mại. Sau đó cô lại đi ngược về phía ánh đèn. Cô chợt muốn đi xem đứa trẻ đen đang làm gì, bèn tránh ánh đèn, nấp vào bóng tối của trụ cầu thứ nhất.
Cô nhìn thấy đứa trẻ đen hoạt động như một yêu tinh nhỏ, ánh đèn sáng chói chiếu lên cơ thể trần trụi của cậu bé như được quét một lớp men màu. Cứ như thể làn da ấy được chà lớp cao su gốm màu đồng, vừa có độ đàn hồi vừa có độ dẻo dai, xé không rách mà đâm cũng không thủng. Đứa trẻ đen dường như béo lên một chút, khoảng cách giữa xương sườn và da có vẻ xa ra một chút. Cũng phải thôi, trưa nào cô cũng mang đồ ăn ngon từ nhà ăn cho cậu. Đứa trẻ đen rất ít khi về nhà ăn cơm, chỉ buổi tối mới về nhà ngủ, có đôi khi thậm chí còn không về nhà – hôm nọ có cô gái buổi sáng phát hiện cậu chui ra từ vòm cầu, trên tóc còn vương rạ lúa mì. Đứa trẻ đen dùng cả hai tay kéo ống bễ, động tác mềm mại thong thả, trông giống như không phải cậu đang kéo ống bễ mà là ống bễ đang kéo cậu. Cơ thể cậu ngả về trước ngả ra sau, cái đầu trông như quả dưa hấu đang trôi bồng bềnh trong dòng nước hiền hòa, trong đôi mắt đen láy có hai đốm sáng nhấp nhô lên xuống, uyển chuyển bay lượn như đom đóm.
Thợ rèn nhỏ đứng cạnh đe sắt với tư thế quen thuộc của mình, hai tay chống cán búa, đầu nghiêng sang một bên, mắt trừng trừng, trông giống như một chú gà trống tơ đang trầm ngâm suy nghĩ.
Lão thợ rèn kẹp một mũi khoan thép lớn đã nung chín từ trong lò ra, đứa trẻ đen nhét một mũi khoan hỏng khác vào vị trí mà mũi khoan lớn vừa để trống. Mũi khoan thép cháy đỏ thấu có màu trắng pha lẫn sắc xanh. Lão thợ rèn đặt mũi khoan thép lớn lên đe, dùng chiếc búa nhỏ gõ gõ vào mép đe, thợ rèn nhỏ uể oải vớ lấy chiếc búa tạ, vung lên như vung cán đay, chiếc búa tạ nhẹ bẫng nện xuống mũi khoan thép, những bông hoa thép lập tức rực rỡ bay tung tóe về mọi hướng. Hoa thép chạm vào vách đá, vỡ vụn thành nhiều hoa thép nhỏ hơn rơi xuống đất, hoa thép chạm vào phần bụng hơi nhô lên của đứa trẻ đen thì mềm mại nảy ngược lại, vẽ trên không trung từng vòng cung bán nguyệt đẹp mắt rồi rơi xuống. Khi hoa thép va chạm với bụng đứa trẻ đen và phản lực bay trên không trung, ma sát không khí tạo ra nhiệt và phát ra âm thanh. Sau cú búa đầu tiên, thợ rèn nhỏ như bừng tỉnh khỏi giấc mơ, căng cứng cơ bắp, động tác của cậu ngày càng nhanh, các cô gái nhìn thấy một cái bóng quái dị đang nhảy nhót trên vách đá, bên tai vang lên âm thanh kim loại "keng keng keng keng". Kỹ thuật tạo hình sắt của thợ rèn nhỏ đã đạt đến mức vô cùng cao siêu, chiếc búa nhỏ trên tay phải của lão thợ rèn chỉ còn mỗi việc gõ khan vào mép đe. Còn về việc nên đánh vào phần nào của mũi khoan thép, thợ rèn nhỏ nắm rõ trong lòng bàn tay. Lão thợ rèn lật giở mũi khoan thép, mắt và ý niệm vừa chuyển đến một bộ phận nào đó cần rèn của mũi khoan thép thì chiếc búa nặng của thợ rèn nhỏ đã nện xuống rồi, thậm chí còn nhanh hơn cả suy nghĩ của ông.
Các cô gái há hốc mồm thưởng thức thủ đoạn cừ khôi của thợ rèn nhỏ, đồng thời cũng không quên nhìn đứa trẻ đen và lão thợ rèn. Khoảnh khắc đánh đấm đặc sắc nhất lại chính là lúc đứa trẻ đen tê dại nhất (cậu nhắm cả mắt lại, nhịp thở đồng điệu với ống bễ), cũng là lúc lão thợ rèn bi ai nhất, tựa hồ như thợ rèn nhỏ không phải đang đập mũi khoan thép mà đang đập vào tôn nghiêm của ông.
Mũi khoan thép đã được rèn thành hình, lão thợ rèn quay lưng đi tôi luyện, ông thâm trầm liếc nhìn thợ rèn nhỏ một cái, hai khóe miệng khinh bỉ trề xuống. Thợ rèn nhỏ trân trân nhìn động tác của sư phụ. Các cô gái nhìn thấy lão thợ rèn vươn tay thử nước trong thùng, nhấc mũi khoan lên nhìn ngắm, sau đó cơ thể cong lại như con tôm sú, mắt chăm chăm nhìn làn nước trong thùng, dùng mũi khoan chạm nhẹ nhàng, thăm dò vào mặt nước, nước trong thùng kêu "xèo xèo", một làn hơi nước rất mảnh bay vụt lên, bao trùm lấy chiếc mũi đỏ của lão thợ rèn. Chốc lát sau, lão thợ rèn nhấc mũi khoan thép lên đưa ngang tầm mắt, nheo mắt ngắm nghía mũi khoan như xỏ kim luồn chỉ, tựa như trên đó có bức tranh tuyệt mỹ nào vậy, khuôn mặt ông lão rạng rỡ, trong từng nếp nhăn đều tràn ngập sự hân hoan. Ông gật đầu như đã tìm ra được đáp án hài lòng, dìm hẳn mũi khoan xuống nước, hơi nước bùng nổ bốc lên, trong vòm cầu hình thành một đám mây nấm khói nhỏ. Ánh đèn măng-xông trở nên đỏ rực, mọi thứ đều mờ ảo dao động. Sương mù tan đi, vòm cầu trở lại tĩnh lặng, vẫn là đứa trẻ đen kéo ống bễ như trong mộng ảo, vẫn là thợ rèn nhỏ trầm tư suy nghĩ như gà trống, vẫn là lão thợ rèn có khuôn mặt như quả táo tàu, đôi mắt như hắc ín và những vết sẹo trên cánh tay trông như con bọ hung.
Lão thợ rèn lại lôi ra một mũi khoan thép được nung chín, bên dưới lại lặp lại tất cả những gì vừa rồi, cho đến khi lão thợ rèn chuẩn bị tôi thép, tình hình mới xảy ra một số thay đổi. Lão thợ rèn vươn tay thử nhiệt độ nước. Thêm nước lạnh. Vẻ mặt hài lòng. Đúng lúc lão thợ rèn chuẩn bị tôi thép cho mũi khoan trong tay, thợ rèn nhỏ nhún người nhảy phốc đến bên thùng nước, cực kỳ nhanh chóng thọc tay phải vào thùng nước. Lão thợ rèn thậm chí còn chưa kịp nghĩ ngợi, liền đâm thẳng mũi khoan thép vào cẳng tay phải của chàng trai trẻ. Một mùi tanh khét của da thịt cháy xém từ trong vòm cầu bay ra, lọt vào mũi các cô gái.
Thợ rèn nhỏ "oai" lên một tiếng kêu thảm thiết, cậu ta đứng thẳng người dậy, cười cay độc nhìn lão thợ rèn, lớn tiếng hét lên:
- Sư phụ, ba năm rồi đấy!
Lão thợ rèn ném mũi khoan thép vào trong thùng, nước trong thùng cuồn cuộn những đợt sóng nhiệt, hơi nước lại một lần nữa bao trùm vòm cầu. Các cô gái nhìn không rõ nét mặt của họ, chỉ nghe thấy lão thợ rèn nói trong sương mù:
- Hãy nhớ kỹ lấy!
Khói còn chưa tan hết cô đã chạy đi, cô che chặt miệng lại, có một vị đắng ngắt đang cuộn trào trong dạ dày. Ngồi trước đống đá, một cô gái ở bên cạnh tinh nghịch hỏi cô:
- Cúc Thôn, đi một lúc lâu mới về thế, có phải lại cùng thanh niên lớn chui vào ruộng đay rồi không?
Cô không đáp lại, mặc kệ cho cô gái đó châm chọc. Cô dùng hai ngón tay bóp lấy cổ họng, cố gắng không để bản thân phát ra tiếng động.
Tiếng còi tan làm vang lên. Suốt ba tiếng đồng hồ, các cô gái ngẩn ngơ như trong mộng ảo.
- Nhớ đàn ông rồi à? Cúc Thôn?
- Đi thôi, Cúc Thôn. - Mọi người gọi với theo cô.
Cô ngồi im không động đậy, nhìn những cái bóng chập chờn dưới ánh đèn.
- Cúc Thôn, - thợ rèn nhỏ đứng ngay ngắn sau lưng cô nói, - chị họ em nhờ anh nhắn lại với em, bảo tối nay em sang ở cùng đấy, chúng mình đi cùng nhau nhé?
- Đi không? Anh hỏi ai thế?
- Em bị sao thế? Hay là bị lạnh ốm rồi?
- Anh nói ai bị lạnh ốm cơ?
- Nói em chứ ai!
- Đừng nói em.
- Đi không?
- Đi.
Dưới cầu đá tiếng nước chảy róc rách rõ mồn một, cô dừng chân lại. Thợ rèn nhỏ cách cô chỉ một bước chân. Cô quay đầu lại, nhìn thấy vòm cầu đầu tiên phía tây đập giữ nước vẫn sáng trưng ánh đèn, hai ngọn đèn măng-xông kia đã tắt. Cô bước về phía công trường đập giữ nước.
- Tìm đứa trẻ đen à?
- Xem nó thế nào thôi.
- Chúng ta cùng đi đi, thằng ranh con này, đừng để mơ màng ngã xuống cầu.
Cúc Thôn cảm thấy thợ rèn nhỏ đã đến rất gần mình, dường như có thể nghe thấy tiếng tim đập "thình thịch" của cậu ta. Cứ thế đi mãi, đi mãi. Đầu cô hơi nghiêng sang một bên, lập tức chạm phải bờ vai rắn chắc của thợ rèn nhỏ, cô lại ngả người ra sau một cái, một cánh tay vạm vỡ liền ôm lấy cô. Thợ rèn nhỏ úp bàn tay to lớn của mình lên bầu ngực tròn vo như cái bánh bao của cô, nhẹ nhàng xoa bóp, trái tim cô dưới bầu ngực đập loạn nhịp như một chú chim bồ câu. Chân không ngừng bước về phía dưới đập, trước khi bước vào vòng sáng, cô gạt tay cậu ta ra khỏi ngực mình. Cậu ta rất hiểu ý buông cô ra.
- Đứa trẻ đen! - Cô gọi.
- Đứa trẻ đen! - Cậu ta cũng gọi.
Thợ rèn nhỏ trừng trừng nhìn cô và cậu bằng con mắt còn lại, cơ má giật giật. Lão thợ rèn ngồi trên ổ rơm của mình, hai tay nâng chiếc tẩu thuốc, giống như đang nâng một khẩu súng lục xì-lín. Ông đánh giá Cúc Thôn đang đỏ bừng và thợ rèn nhỏ đang có màu vàng nhạt, mệt mỏi mà bao dung nói:
- Ngồi xuống đợi đi, lát nữa nó đến ngay thôi.
...Đứa trẻ đen xách một xô nước rỗng, trèo lên dọc theo bờ kè sông. Sau khi tan làm, thợ rèn nhỏ vươn vai nói:
- Đói chết mất thôi. Đứa trẻ đen, xách xô lên, ra phía bắc bới ít khoai lang, nhổ mấy củ cải về đây, chúng ta mở tiệc đêm.
Đứa trẻ đen ngái ngủ nhìn lão thợ rèn. Lão thợ rèn ngồi trên ổ rơm, giống như một con gà trống thua trận lông lá xơ xác.
- Nhìn cái gì? Thằng chó con, bố bảo mày đi thì mày cứ đi. - Thợ rèn nhỏ ngực ưỡn thẳng tưng, cổ rướn lên từng nhịp nói. Cậu ta liếc mắt nhìn ông sư phụ đang bất lực ngồi liệt trên ổ rơm. Vết bỏng trên cánh tay tuy rất đau, nhưng cảm giác thoải mái trong tay hoàn toàn át đi nỗi đau thương trên cánh tay, nhiệt độ đó quả thực là tuyệt đối thoải mái tuyệt đối tuyệt vời.
Đứa trẻ đen xách một cái xô nước rỗng, lững thững bước ra ngoài. Ra khỏi vòm cầu, tựa như "hụp" một tiếng rơi xuống giếng, xung quanh tối mịt khiến trong mắt cậu chốc chốc lại lóe lên những tia sáng ảo như chớp giật, cậu sợ sệt ngồi xổm xuống, nhắm mắt lại một lúc, khi mở mắt ra, trời đã nhạt dần, ánh sao trên bầu trời sưởi ấm chiếu xuống cậu, và cũng chiếu rọi cả mặt đất màu xám tro...
Những cành cây hoa hòe tím trên bờ kè đan xen vào nhau vươn ra, cậu dùng một tay vạch cành cây, nghiêng vai bước lên trên. Bàn tay cậu mơn man những cành cây ướt sũng và chùm hạt cây chắc mẩy ở đầu cành, mùi hòe hơi hăng hắc xộc thẳng vào mặt cậu. Chân cậu bỗng chạm phải một thứ mềm mềm ấm ấm, dưới chân vang lên tiếng "chíp chíp", chưa kịp nghĩ đây là một con gà gô mặt hoa, con gà gô mặt hoa ấy đã hoảng hốt bay vụt lên, rơi tõm xuống ruộng đay ngoài bờ kè như một hòn đá đen. Cậu tiếc nuối dùng chân sờ soạng nơi con gà gô mặt hoa vừa đậu, chỗ đó rất khô ráo, có một nhúm cỏ khô, trên cỏ vẫn còn lưu lại hơi ấm của loài chim. Đứng trên bờ kè, cậu nghe thấy tiếng cô gái và thợ rèn nhỏ gọi mình. Cậu vỗ nhẹ vào chiếc xô sắt, cô gái và thợ rèn nhỏ liền không gọi nữa. Lúc này cậu nghe thấy dòng nước phía trước đang chảy sáng lấp lánh về phía trước, không biết trong cái cây nào ở thôn có con cú mèo kêu lên một tiếng thê thiết. Mẹ kế sợ nhất là trời sấm sét, nhì là cú mèo kêu. Cậu mong ngày nào trời cũng có sấm sét, đêm nào cũng có cú mèo kêu thê lương ngoài cửa sổ của mẹ kế. Sương mù trên cành hòe làm ướt sũng cánh tay cậu, cậu lấy tay áo lau nước trên cánh tay. Băng qua con đường trên bờ kè rồi đi xuống bờ. Lúc này mắt cậu đã quen với bóng tối, nhìn vạn vật vô cùng rõ ràng, thậm chí còn có thể phân biệt được sự khác biệt tinh vi về sắc thái giữa đất màu cà phê và lá khoai lang màu tím. Cậu ngồi xổm xuống ruộng, dùng tay vạch luống khoai ra, bẻ khoai lang, "lách cách" ném vào trong xô. Bới một lúc, trên ngón tay cậu có thứ gì đó rơi xuống, đánh vào lá khoai lang phát ra tiếng kêu xào xạc. Cậu dùng tay phải sờ tay trái, mới biết cái móng tay vừa bị dập đã bong ra hoàn toàn. Xô nước đã rất nặng, cậu xách xô nước đi về phía bắc. Trong ruộng củ cải, cậu lần lượt nhổ sáu củ cải, vặn ngọn ném xuống đất, củ cải được bỏ vào xô...
- Mày đưa đứa trẻ đen đi đâu thế? - Thợ rèn nhỏ lo lắng hỏi thợ rèn lớn.
- Mày vội cái gì? Có phải con mày đâu! - Thợ rèn nhỏ nói.
- Đứa trẻ đen đâu? - Cô gái trừng trừng nhìn con mắt độc của thợ rèn nhỏ hỏi.
- Đợi tí, nó đi bới khoai lang rồi. Em đừng đi, ở lại đợi ăn khoai lang nướng đi. - Thợ rèn nhỏ ôn tồn nói.
- Mày bảo nó đi ăn trộm á?
- Thế nào gọi là ăn trộm? Chỉ cần không mang về nhà thì không tính là ăn trộm! - Thợ rèn nhỏ ra điều ta đây rất có lý nói.
- Sao mày không đi bới?
- Tao là sư phụ nó.
- Chó má!
- Chó má thì chó má! - Mắt thợ rèn nhỏ sáng lên, chửi với ra ngoài vòm cầu, - Đứa trẻ đen, mày mẹ kiếp đi bới khoai lang ở đâu thế? Có phải đến An-ba-ni rồi không?
Đứa trẻ đen lệch vai, hai tay xách quai xô, xiêu vẹo bước vào vòm cầu, toàn thân cậu dính đầy bùn đất, trông như vừa lăn lộn dưới ruộng lên.
- Ôi chao, con trai tôi ơi, ra tay ác liệt thật đấy, bảo mày đi bới mấy củ, mày bới hẳn một xô! - Thợ rèn nhỏ lớn tiếng trách mắng đứa trẻ đen, nói, - Đi đi, mang củ cải ra ao rửa sạch bùn đi.
- Thôi đi, anh đừng sai bảo nó nữa. - Cô gái nói, - Anh nhóm lửa nướng khoai đi, để em đi rửa củ cải cho.
Thợ rèn nhỏ xếp khoai lang thành vòng tròn bên lò lửa, thong thả kéo bễ. Cúc Thôn xách củ cải về, đặt lên một hòn đá sạch. Một củ cải nhỏ lăn xuống, dính đầy mạt sắt dừng lại ngay trước chân thợ rèn nhỏ, cậu ta cúi người nhặt nó lên.
- Đưa đây, để em mang đi rửa lại.
- Thôi, chỉ năm củ cải lớn kia thôi là đủ ăn lắm rồi. - Thợ rèn nhỏ nói, rồi tiện tay đặt củ cải nhỏ đó lên đe sắt.
Đứa trẻ đen bước đến trước ống bễ, nhận lấy cần bễ từ tay thợ rèn nhỏ. Thợ rèn nhỏ liếc nhìn cô gái một cái, nói với đứa trẻ đen:
- Cho mày nghỉ ngơi đấy, đồ chó chết. Ngứa tay à? Được thôi, cho mày đấy, thế này thì đừng có trách tao nhé, kéo chậm thôi, càng chậm càng tốt, không thì cháy khét mất.
Thợ rèn nhỏ và Cúc Thôn ngồi sát bên nhau trước vách đá phía tây vòm cầu. Thợ rèn nhỏ ngồi sau lưng đứa trẻ đen. Lão thợ rèn quay mặt về phía nam ngồi trên ổ rơm phía bắc, tẩu thuốc trong nong đã cháy hết từ lâu, nhưng ông vẫn hai tay ôm tẩu thuốc, hai khuỷu tay chống lên đầu gối.
Đêm đã khuya lắm rồi, đứa trẻ đen dịu dàng kéo ống bễ, gió thổi từ ống bễ ra chẳng khác nào tiếng ngáy của trẻ sơ sinh. Tiếng nước từ sông truyền tới càng lúc càng rõ ràng hơn, dường như nó vừa có hình dáng lại vừa có màu sắc, không những có thể nghe thấy, mà còn có thể nhìn thấy. Bãi sông mờ ảo, như có những con thú nhỏ đang rượt đuổi, móng chân nhọn hoắt giẫm lên cát mịn, âm thanh nhỏ nhẹ như lông tơ hiện rõ mồn một, có những sợi tơ bạc vừa mảnh vừa dài, đâm xuyên qua âm nhạc sáng ngời của dòng sông mà xuyên tới. Ở ruộng đay phía bắc đập, một tiếng "bốp" vang lên, những cây đay va vào nhau, lắc lư mãi lâu sau mới bình tĩnh lại. Trên toàn công trường chỉ còn lại ngọn đèn măng-xông này, những con côn trùng bay ban đầu tìm kiếm ánh sáng xung quanh hai ngọn đèn măng-xông kia, sau một hồi ngẩn ngơ ngắn ngủi, liền cùng nhau tụm lại bên lò rèn, vì theo đuổi ánh sáng mà đâm vào lồng kính của đèn măng-xông kêu "lách tách" liên hồi. Thợ rèn nhỏ bước đến trước đèn măng-xông, bóp cần bơm, "phì phì" bơm khí. Lồng kính đèn măng-xông bị thủng một lỗ, một con dế chuũi lao vụt vào, lồng lưới mi-ca sáng rực bị đâm rơi mất, trong vòm cầu một một khoảng tối đen. Đợi một lúc lâu, mới có thể nhìn rõ mặt mũi của nhau. Ống bễ của đứa trẻ đen thổi lửa lò cháy bừng bừng như mấy dải lụa đỏ mềm mại đang rung rẩy, trong vòm cầu tràn ngập hương thơm của khoai lang chín. Thợ rèn nhỏ dùng kìm sắt lật từng củ khoai lang một. Hương thơm càng lúc càng nồng, cuối cùng, họ cầm khoai lang và củ cải đỏ trên tay ăn ngấu nghiến. Khoai lang bóc vỏ bốc khơi nghi ngút, họ người một miếng lạnh, người một miếng nóng, ăn vội ăn vàng, nhai rôm rốp, húp xùm xụp, đầu mũi ăn toát cả mồ hôi. Thợ rèn nhỏ ăn nhiều hơn người khác một củ cải và hai củ khoai. Lão thợ rèn không ăn chút nào, ngồi đó cứ như tượng đá.
- Đứa trẻ đen, có về nhà không? - Cô gái hỏi.
- Đứa trẻ đen thè lưỡi, liếm sạch vụn khoai lang vương lại trên môi, cái bụng nhỏ của cậu phình ra căng tròn.
- Mẹ kế mày có chừa cửa cho mày không? - Thợ rèn nhỏ nói, - Chui ổ rạ à?
Đứa trẻ đen ho hắng một tiếng. Ném một vỏ khoai lang vào lò lửa, kéo vài nhịp bễ, vỏ khoai lang cuộn tròn lại, cháy rụi, trong vòm cầu thoang thoảng mùi khét.
- Mày đốt cái gì đấy? Đồ tạp chủng, - thợ rèn nhỏ nói, - Đừng về nhà nữa, tao nhận mày làm con nuôi nhé, vừa là con nuôi vừa là đồ đệ, theo tao bôn tẩu giang hồ, bảo đảm cho mày ăn ngon mặc đẹp.
Thợ rèn nhỏ vừa dứt lời, trong vòm cầu vang lên tiếng hát thê thiết hừng hực khí thế. Thợ rèn nhỏ toàn thân lập tức nổi một lớp da gà hạnh phúc, lời ca này hoặc trích đoạn tuồng này hôm nọ cậu ta vừa nghe được đoạn mở đầu.
Nương tử đây đao mã tinh thông, thông hiểu thi thư, tuổi trẻ anh vũ, theo chàng bôn tẩu giang hồ, gió sương màn trời chiếu đất, chịu đựng muôn vàn đắng cay trên đời——
Ông lão dựa lưng vào ván đập, ngọn gió từ khe ván thổi vào từ ruộng đay lướt qua đỉnh đầu ông, mấy sợi tóc hoa râm trên đỉnh đầu ông khẽ rung rẩy theo ngọn lửa than nhảy nhót không ngừng trong lò. Gương mặt ông đầy vẻ cảm khái, hai cơ cắn rất mảnh trên má động đậy như hai con giun, đôi mắt trông hệt như hai hòn than đang cháy.
...Chàng hoàn toàn chẳng mến tiếc ba năm chung gối, như mây như mưa, một ơn nghĩa sâu nặng, coi như phân thổ. Thiếp vì chàng quạt mát đêm hè, sưởi ấm chân đêm đông, dưa thơm trong ngực, lò lửa trong bụng... Chàng ngựa chiến quan cao, vạn khoảnh ruộng tốt, vứt bỏ thiếp thân đi ở rể nhà tể tướng, ta ta ta ta là người thiếp số khổ mà...
Trái tim cô gái treo lơ lửng trên cao, miệng há hốc, lông mi cũng không chớp lấy một cái đăm đăm nhìn gương mặt ngẩng lên một cách vi tế và vô cùng phong phú biểu cảm của lão thợ rèn cùng với chiếc cổ thon dài và cục yết hầu di chuyển linh hoạt lên xuống như hạt thủy ngân. Giai điệu thê lương ai oán giống như mưa thu quất quất vào mảnh ruộng trong lòng cô, cô sắp khóc đến nơi rồi thì giai điệu ấy lại trở nên hào hùng tráng lệ mênh mông vô bờ, trái tim cô bồng bềnh như chiếc liễu trong gió, đồng thời, có một cảm giác tê tê từ cột sống xộc thẳng lên đỉnh đầu, thế là cơ thể cô rất tự nhiên ngả vào vai thợ rèn nhỏ, hai tay mân mê bàn tay to dày đầy vết chai sừng của thợ rèn nhỏ, trong mắt đọng đầy ngấn lệ, thân tâm đắm chìm trong tiếng hát và ý cảnh của lão thợ rèn. Gương mặt gầy gò của lão thợ rèn bừng sáng chói lọi, cô dường như phát hiện ra tương lai rực rỡ như tiếng hát của chính mình từ nơi đó...
Thợ rèn nhỏ âu yếm vòng tay ôm lấy cô gái, bàn tay to lớn ấy lại nhẹ nhàng ấn lên bầu ngực cứng ngắc của cô gái. Thợ rèn nhỏ ngồi sau lưng đứa trẻ đen, nhưng rất nhanh cậu ta đã ngồi không yên nữa, cậu ta nghe thấy lão thợ rèn gào thét như một con lừa già, âm thanh chói tai, khó nghe. Chẳng mấy chốc, cậu ta đến tiếng lừa kêu cũng không nghe thấy nữa. Cậu ta nửa ngồi xổm dậy, nghiêng đầu, con mắt bên trái suýt thì dựng ngược lên, ánh mắt sắc như móng vuốt, xé rách, cào cấu trên khuôn mặt cô gái. Khi thợ rèn nhỏ ôn tồn đặt tay lên ngực cô gái, ngọn lửa trong bụng thợ rèn nhỏ liền bùng cháy, ngọn lửa xộc thẳng lên cổ họng, lại phun ra từ lỗ mũi, từ miệng. Cậu ta cảm thấy mình đang ngồi xổm trên một chiếc lò xo bị nén lại, chỉ cần lơ là một chút là sẽ bị bắn tung lên không trung, va vào mặt cầu bê tông cốt thép dày nửa mét của đập giữ nước, cậu ta nhẫn nhịn, nghiến chặt răng.
Đứa trẻ đen hai tay giữ cần ống bễ, ngọn lửa trong lò đã rất yếu rồi, một dải lửa xanh và một dải lửa vàng đang nhảy nhót trên đống than. Thỉnh thoảng, ngọn lửa bị luồng khí nâng bổng lên, rời khỏi mặt lò rất cao, bồng bềnh trong không trung, bóng người dao động, hai ngọn lửa lại sụp xuống. Cậu bé phớt lờ tất cả, cậu cố gắng dùng một mắt dán chặt vào một ngọn lửa, để một mắt vàng một mắt xanh, nhưng mãi mà không làm được, cậu không cách nào tách tầm nhìn của hai mắt ra được. Thế là cậu thất vọng dời ánh mắt khỏi đống lửa, đảo mắt nhìn xung quanh, bỗng khựng lại ở chiếc đe sắt trước lò. Chiếc đe sắt cúi phục xuống, giống như một con dã thú khổng lồ. Miệng cậu lần đầu tiên há hốc ra, phát ra một tiếng cảm thán (tiếng cảm thán bị lọt thỏm vào trong tiếng hát cao vút của lão thợ rèn). Đôi mắt của đứa trẻ đen vốn dĩ to và sáng, lúc này lại càng trở nên giống như nguồn sáng điện. Cậu nhìn thấy một bức tranh kỳ lạ và xinh đẹp: Chiếc đe sắt nhẵn bóng, ánh lên thứ ánh sáng xanh ngắt xanh lơ. Trên chiếc đe sắt ánh lên thứ ánh sáng xanh lơ ấy, có một củ cải đỏ bằng vàng. Hình dáng và kích thước của củ cải đỏ trông giống hệt như một quả lê gai lớn, lại còn lê theo một chiếc đuôi dài, những chiếc rễ tua tủa trên đuôi giống như bộ lông cừu vàng. Củ cải đỏ trong suốt lấp lánh, tinh xảo tuyệt mỹ. Bên trong lớp vỏ vàng trong suốt là chất lỏng màu bạc đầy sống động đang uốn lượn thai nghén. Những đường nét của củ cải đỏ trôi chảy mỹ lệ, từ đường cong đẹp đẽ phát ra một vòng ánh sáng vàng rực. Ánh sáng có dài có ngắn, dài như gai lúa mì, ngắn như lông mi, toàn là màu vàng...
Tiếng hát của lão thợ rèn bị đẩy ra xa tít tắp, tựa như tiếng vo ve của một con ruồi nhỏ. Cậu lướt qua ống bễ như một cái bóng, đứng trước đe sắt, vươn đôi bàn tay nhỏ bé dính đầy bùn đất mạt than, từng trải qua vết thương dập nát và bỏng rát ra, đôi bàn tay run rẩy... Khi tay đứa trẻ đen sắp sửa túm lấy củ cải nhỏ, thợ rèn nhỏ đột ngột chồm dậy, cậu ta đá lật một chiếc xô nước, nước róc rách chảy ra, làm ướt sũng ổ rơm của lão thợ rèn. Cậu ta giật phăng lấy củ cải đó, con mắt độc đỏ ngầu:
- Thằng chó! Chó đực! Chó cái! Mày cũng xứng ăn củ cải á? Bụng bố đang bốc cháy, cổ họng đang bốc khói, đang cần nó để giải khát đây!
Thợ rèn nhỏ nhe bộ răng đen sì ngoạm lấy củ cải đó. Đứa trẻ đen với sự nhanh nhẹn hiếm thấy nhảy chồm lên, hai cánh tay gầy guộc thọc vào khuỷu tay thợ rèn nhỏ, cơ thể treo lơ lửng trên không trung rồi lại trượt tộp xuống, củ cải rơi xuống đất. Thợ rèn nhỏ nhắm ngay mông đứa trẻ đen đá cho một cước, đứa trẻ đen cắm đầu đâm vào ngực cô gái, thợ rèn nhỏ lật ngửa bàn tay to, vững vàng đỡ lấy cậu.
Lão thợ rèn ngừng giọng hát khàn đặc lại, từ từ đứng dậy. Cô gái và thợ rèn nhỏ cũng đứng lên. Sáu con mắt cùng trừng trừng nhìn thợ rèn nhỏ. Đầu đứa trẻ đen choáng váng, mọi thứ trước mắt đều đang quay cuồng. Lắc đầu thật mạnh, cậu nhìn thấy thợ rèn nhỏ lại cầm củ cải nhét vào miệng. Cậu chộp lấy một cục xỉ than ném tới, cục xỉ than sượt qua má thợ rèn nhỏ bay đi, va vào ván đập, rơi xuống ổ rơm của lão thợ rèn.
- Mẹ kiếp nhà mày, xem ông đánh chết mày không! - Thợ rèn nhỏ gầm lên.
Thợ rèn nhỏ bước lên một bước, nói:
- Mày muốn ăn hiếp trẻ con à?
- Trả củ cải lại cho nó! - Cô gái nói.
- Trả cho nó á? Bố cứ không đấy. - Thợ rèn nhỏ lao ra khỏi vòm cầu, vung tay dùng sức hất mạnh một cái, củ cải mang theo tiếng gió rít bay về phía trước, một lúc lâu sau, từ phía sông truyền đến tiếng mặt nước vỡ tung tóe.
Trước mắt đứa trẻ đen xuất hiện một dải cầu vồng dài màu vàng rực, cơ thể cậu mềm nhũn ngã xuống giữa thợ rèn nhỏ và cô gái.