“Đúng vậy, hết tiền rồi.” Chu Chiêm Cơ mặt đầy vẻ đau khổ: “Nơi cần tiêu tiền thì quá nhiều, tốc độ kiếm tiền lại quá chậm, hai trăm đĩnh Bảo sao kia có thể chống đỡ được nửa tháng đã là chuyện tốt rồi.”
Dương Thiếu Phong sờ cằm trầm tư một hồi lâu, bỗng nhiên ngẩng đầu nhìn chằm chằm Chu Chiêm Cơ nói: “Thế còn nhà đó thì sao? Nhà đó đã bị dọn sạch gần hết rồi, chẳng lẽ không vơ vét được chút đồ tốt nào ư?”
“Có! Hơn nữa còn rất nhiều.” Chu Chiêm Cơ nói: “Nhưng đồ của nhà đó căn bản không liên quan gì tới chúng ta cả, Hạ Lão Khấu ngày nào cũng kêu ca quốc khố trống rỗng, sớm đã đem số tiền này sung công hết cả rồi, ngươi muốn moi tiền từ trong tay lão ta ra thì gần như là không có hy vọng.”
“Ngoài ra, ngươi cũng đừng mơ tưởng đến đám sĩ phu khác nữa, toàn bộ Sơn Đông hiện giờ trừ sĩ phu địa chủ ở Tế Nam Phủ chưa gặp xui xẻo ra, những kẻ còn lại sớm đã bị Đường Tái Nhi làm thịt sạch sẽ rồi, bây giờ ngươi muốn tìm một con cừu béo để giết cũng không có mà giết.”
Nghe thấy con đường cuối cùng cũng bị bịt kín, Dương Thiếu Phong nhất thời cũng thấy đau khổ không thôi.
Học giả nổi tiếng ông La Vu đã từng nói, có tiền thì năm tháng dễ qua, không có tiền thì khó mà vượt ải.
“Chủng Hoa Gia” đời sau có thể hạ thủy tàu ngư chính như đang làm sủi cảo, các loại “nhị thế pháo” (pháo hoa) kiểu như vậy ba bữa nửa ngày lại ném lên trời, vô số vệ tinh Bắc Đẩu chiếm lĩnh tần số liên lạc, chen chúc đến mức hệ thống Galileo của Âu La Ba sắp không còn kênh để dùng, tóm lại vẫn là hai chữ: có tiền rồi, nắm đấm cứng rồi.
Đổi lại lúc “Trưởng giả” mới khởi đầu năm đó, thực lực nghiên cứu khoa học của toàn bộ Chủng Hoa Gia là bao nhiêu? Trong quốc khố lại có được mấy đồng tiền lẻ? Con thỏ nghèo đến mức phát điên ấy đến cả pháo cũng dám bán cho đám trọc phú…
Sau đó Trưởng giả nhẫn nhục chịu đựng mấy năm liền, dù bị bắt nạt cũng đành ngậm đắng nuốt cay, cưỡng lệnh quân sự phải nhường đường cho kinh tế, chẳng phải đều là vì muốn dành dụm được mấy đồng tiền lẻ sao?
Mặc dù có đủ kiểu điều không như ý, nhưng chung quy lại vẫn là kỹ thuật không bằng người, thực lực không bằng người, hoặc là nhẫn nhịn, hoặc là tiếp tục nhẫn nhịn.
Rõ ràng, Trưởng giả thực sự đã nhẫn nhịn, nhẫn đến mức ngay cả những chú thỏ nhỏ của Chủng Hoa Gia cũng không nhìn nổi mà phải lên tiếng chỉ trích, cuối cùng đã tích lũy được cơ ngơi to lớn cho sự trỗi dậy của Chủng Hoa Gia.
Còn về bây giờ…
Sửa đường, xây trường học, thu mua trứng vịt, thu mua hải sản, đóng tàu, những việc tạp nham này không có việc nào là tiết kiệm tiền cả, đừng nói là thuế thu của huyện Tức Mặc vốn dĩ chẳng được bao nhiêu vào năm Vĩnh Lạc thứ mười tám, cho dù có cộng thêm cả số thuế mùa thu chưa thu lên thì vẫn không đủ nhìn.
Huống hồ Dương Thiếu Phong còn định kiếm thêm nhiều “lao công” về nữa.
Điều khiến Dương Thiếu Phong đau đầu hơn chính là, ban đầu Dương Thiếu Phong âm thầm chỉ đạo Đường Tái Nhi khuấy đảo toàn bộ Sơn Đông thành một đống hỗn loạn, vô số địa chủ trở thành vong hồn dưới đao, dẫn đến việc hiện giờ muốn đi giết vài con cừu béo, lại đối mặt với tình cảnh không có cừu để giết.
Dĩ nhiên, Dương Thiếu Phong không phải là chưa từng nghĩ đến các cách chơi như công trái, hơn nữa khác với việc đời sau có năm đại thương nhân buôn bán vũ khí lưu động, hiện nay trên toàn thế giới chỉ có Đại Minh là xứng danh kẻ lưu manh lớn, cũng không lo có ai chơi các thủ đoạn tài chính gì.
Chỉ là, lúc nào thì có cách chơi của lúc đó.
Chủng Hoa Gia chơi công trái là vì có uy tín quốc gia của Chủng Hoa Gia bảo chứng, hơn nữa những chú thỏ nhỏ của Chủng Hoa Gia sẵn lòng tin tưởng vào uy tín của chính phủ Chủng Hoa Gia.
Nhưng Đại Minh… căn bản không tồn tại vấn đề uy tín hay không, bởi vì căn bản chẳng có ai tin vào uy tín của quan phủ cả, hơn nữa bách tính Sơn Đông vốn dĩ nghèo khó, cho dù muốn ủng hộ Dương Thiếu Phong chơi công trái, đám bách tính làm nông nghèo rớt mồng tơi tám đời này cũng không đủ thực lực để chống đỡ.
Trầm tư một hồi lâu, Dương Thiếu Phong mới sờ cằm nói: “Ngân hàng không phải có tiền sao? Chi nhánh Tức Mặc tuy không lớn, nhưng khoảng thời gian này các công xưởng lớn nhỏ, cùng với tiền lương của bách tính, chẳng phải đều ở trong ngân hàng sao?”
“Ngươi muốn làm gì?”
Chu Chiêm Cơ do dự nói: “Hạ Lão Khấu đồng ý cho ngươi cắt lại thuế năm năm đã là không dễ dàng gì rồi, lão ta không thể nào đồng ý cho ngươi động vào tiền của ngân hàng đâu.”
Dương Thiếu Phong liếc mắt nhìn Chu Chiêm Cơ, nói: “Ta tìm ngân hàng vay tiền không được sao? Phòng giao dịch Tức Mặc cũng tốt, chi nhánh Thanh Châu và Tế Nam cũng được, cho dù tính cả chi nhánh Sơn Đông vào, tiền của bọn họ có ai vay không? Bách tính gửi tiền nhiều, bọn họ không đem tiền cho vay ra, chẳng lẽ muốn giữ lại để đẻ lãi à?”
“Vay tiền? Ngân hàng đúng là có cách nói cho vay, nhưng ngươi muốn vay với tư cách gì? Với tư cách thương nhân? Vậy thì nhà ngươi vốn đã có gia sản triệu bạc, tự mình đầu tư vào chẳng phải là được rồi sao?”
Chu Chiêm Cơ có chút không hiểu được tư duy của Dương Thiếu Phong: “Nếu là vay với tư cách huyện Tức Mặc, vậy số tiền này cuối cùng phải trả thế nào? Hơn nữa ngươi có thể làm thế này, vậy các châu khác tự nhiên cũng có thể làm thế này?”
Dương Thiếu Phong nói: “Đương nhiên là vay với tư cách huyện Tức Mặc.”
“Nếu đem tiền nhà ta đầu tư vào, ta có phải chiếm phần vốn không? Sau này phát tài, số tiền này đều chảy vào nhà ta cả, bách tính Tức Mặc còn lại được bao nhiêu?”
“Nếu vay với tư cách huyện Tức Mặc, sau khi trả hết nợ, số tiền còn lại có thể chia cho bách tính Tức Mặc, người hưởng lợi cũng chính là bách tính Tức Mặc.”
“Không đúng,” Chu Chiêm Cơ nghi thần nghi quỷ nhìn Dương Thiếu Phong nói: “Việc này không giống phong cách của ngươi, việc rõ ràng là có lợi, ngươi lại không định nhúng tay vào?”
“Đó cũng phải xem là việc gì!”
Dương Thiếu Phong trợn mắt, nói: “Ví dụ như đánh Oa quốc, hố lũ man di, những việc này đừng nói là có lợi, cho dù không có lợi, ta cũng sẵn sàng nhúng tay vào.”
“Giống như tình hình Tức Mặc hiện nay, nếu như ta mà nhúng tay vào, đó chính là bày rõ ra là chiếm lợi của bách tính, loại chuyện này ta có thể nhúng tay sao?”
Chu Chiêm Cơ nói: “Vậy ngươi nói xem, Hạ Lão Khấu có thể đồng ý không? Dù sao ngươi có thể làm thế này, các châu huyện khác chắc chắn cũng có thể làm thế, bắt chước theo, kiếm được tiền thì còn dễ nói, lỗ vốn thì tính sao?”
Dương Thiếu Phong trầm mặc một hồi lâu mới mở miệng nói: “Viết kế hoạch, phân tích trong toàn bộ quy trình vay mượn cần bao nhiêu tiền, sau này có thể kiếm được bao nhiêu tiền, liệu có khả thi không, những việc này là việc ta nên lo.”
“Có nên giải ngân hay không, sau khi giải ngân có xuất hiện tình trạng tham ô hay không, những việc này là việc ngân hàng hoặc Đô Sát Viện hoặc Cẩm Y Vệ nên lo.”
“Rõ ràng, ngươi đứng trên góc độ Hoàng thái tôn, thực sự nên lo những việc vặt vãnh này, dù sao phẩm hạnh của quan lại cũng như tiết hạnh của kỹ nữ vậy, không thể tin được.”
“Nhưng đứng trên góc độ của ta, việc ta phải cân nhắc là vấn đề của huyện Tức Mặc, là làm sao để trong thời gian ngắn nhất giải quyết được việc Tức Mặc thiếu tiền, và thử xem con đường này liệu có khả thi hay không.”
Chu Chiêm Cơ trầm mặc một hồi lâu rồi nói: “Vậy còn lãi suất thì sao? Cho dù là mức lãi suất thấp nhất, tính ra cũng phải mất không ít tiền nhỉ?”
Dương Thiếu Phong hừ một tiếng cười khẽ: “Lãi suất gì? Ta vay tiền bằng bản lĩnh của mình, tại sao ta phải trả lãi?”
“Vậy Hạ Lão Khấu chắc chắn sẽ không cho ngươi vay tiền!”
Chu Chiêm Cơ dùng ánh mắt nhìn kẻ ngốc nhìn Dương Thiếu Phong nói: “Bây giờ nghĩ lại lúc trước chúng ta hố một đám người ở kinh thành, trong đó có Hạ Lão Khấu, ngươi bây giờ tìm lão vay tiền, chẳng phải vừa vặn rơi vào tay lão sao? Không tăng lãi suất cho ngươi đã là tốt lắm rồi, ngươi còn mơ tưởng miễn lãi?”
Dương Thiếu Phong nghiêm túc gật đầu, đáp: “Đúng, chính là miễn lãi.”
Chu Chiêm Cơ nghi hoặc nói: “Ngươi định lừa Hạ Lão Khấu thế nào? Ta thà tin mặt trời mọc ở đằng tây, cũng không tin Hạ Lão Khấu sẽ đồng ý cho ngươi vay tiền miễn lãi.”
Dương Thiếu Phong nói: “Vậy chúng ta không bằng đánh cược một trận, cược là ta tìm Hạ Lão Khấu vay một triệu quan, cuối cùng Hạ Lão Khấu chắc chắn sẽ cho ta vay, hơn nữa là vô lãi. Tiền cược là…”
“Ta không cược với ngươi.” Chưa đợi Dương Thiếu Phong nói xong tiền cược, Chu Chiêm Cơ đã trực tiếp từ chối đề nghị của Dương Thiếu Phong: “Đại Minh cấm cờ bạc, ta không thể biết luật phạm luật. Còn nữa, bản kế hoạch này là do chính ngươi tự viết đấy à?”
---❊ ❖ ❊---
“Lấy thuế thu của một huyện làm bảo đảm? Vay một triệu quan? Trả hết trong mười năm? Còn yêu cầu vô lãi?” Hạ Nguyên Cát tùy tay ném bản kế hoạch vay tiền mà Dương Thiếu Phong phái người gửi tới sang một bên, giận dữ nói: “Bảo hắn cút đi! Quốc khố hiện giờ trống rỗng, lấy đâu ra một triệu lượng!”
Lý Quyện cẩn thận từng li từng tí nói: “Bộ đường nên cân nhắc kỹ?”
Hạ Nguyên Cát nhổ một ngụm nói: “Cân nhắc kỹ cái rắm! Hắn Dương Điên Phong lên cơn điên, ngươi cũng điên theo à? Vay không lãi, một triệu lượng, dù hắn có trả nổi, nhưng một triệu lượng của mười năm sau, với một triệu lượng của bây giờ, đó có phải là một việc không?”
“Nếu ngươi không hiểu đạo lý trong này, thì đi tra xem giá cả năm Vĩnh Lạc thứ tám, rồi tra lại giá cả bây giờ xem, có phải là một việc không?”
“Giá gạo giữ ngang, đó là đang có Thường Bình Thương và Dự Bị Thương chống đỡ, còn những thứ còn lại, ngươi nhìn xem có món nào là không tăng giá? Điều này có nghĩa là, một triệu lượng của mười năm sau, chỉ có thể tương đương với tám mươi vạn lượng hoặc thậm chí bảy mươi vạn lượng của bây giờ, tính đi tính lại thiệt hại chính là ngân hàng, là quốc khố! Ta nhổ!”
Mắng xong, Hạ Nguyên Cát vừa mới bưng chén trà lên định tiễn khách, nhưng lại đặt chén trà trong tay xuống, nhìn Lý Quyện nói: “Không đúng, ngoài bản kế hoạch này ra, Dương Điên Phong đó không nói gì khác à?”
Lý Quyện bất lực đáp: “Người tới gửi bản kế hoạch là Cẩu Tử nhà Dương Điên Phong, ngoài gửi bản kế hoạch ra, nửa chữ cũng không nói thêm, hạ quan cũng không dò hỏi được tin tức gì nhiều hơn.”
“Cẩu Tử?” Hạ Nguyên Cát nhíu mày nói: “Dương Điên Phong đã phái Cẩu Tử tới, cho thấy hắn quả thực là có ý định tìm ngân hàng vay tiền.”
Lý Quyện “ừm” một tiếng nói: “Bộ đường sáng suốt.”
Hạ Nguyên Cát trầm tư một hồi lâu, dặn dò: “Ngươi đích thân đi Tức Mặc một chuyến.”
Lý Quyện hỏi: “Ý của Bộ đường là?”
“Dương Điên Phong đã thực sự định tìm ngân hàng vay mượn, lão phu cũng không tiện từ chối thể diện của hắn.”
Hạ Nguyên Cát cân nhắc nói: “Ngươi đi một chuyến, dò xét khẩu khí của Dương Điên Phong, xem rốt cuộc hắn có dự tính gì.”
“Lão phu đoán chừng, Dương Điên Phong chắc chắn không ngại cho chút lãi suất, chỉ là vấn đề nhiều hay ít thôi, cuối cùng còn phải xem các ngươi có thể đàm phán tới mức nào.”
Lý Quyện gật đầu đồng ý, nhưng lại hỏi: “Nếu hắn thực sự không định trả lãi suất thì sao?”
Hạ Nguyên Cát bưng chén trà nhấp một ngụm, nói: “Đã là vay tiền, thì đó chính là làm ăn. Đã là làm ăn, thì tự nhiên là hét giá trên trời, trả tiền dưới đất. Dương Thiếu Phong hắn không muốn trả lãi, ngươi cứ hét giá cao lên, rồi hạ xuống từng chút một.”
“Nếu hắn thực sự cứng họng không chịu trả một đồng lãi nào, thì cũng chiều theo hắn, dù sao cũng là một triệu quan trả trong mười năm, đồng ý cũng không sao.”
Bị Hạ Nguyên Cát nói như vậy, Lý Quyện nhất thời ngẩn người: Vừa nãy là ngài ném bản kế hoạch vay tiền bảo người ta cút đi, bây giờ lại đồng ý cách nói cho vay không lãi? Vậy còn bảo ta đi làm gì?
Hạ Nguyên Cát nhìn Lý Quyện nói: “Không hiểu?”
Lý Quyện cúi người nói: “Hạ quan quả thực không hiểu được mấu chốt trong đó, xin Bộ đường chỉ điểm cho?”
Hạ Nguyên Cát “ừm” một tiếng nói: “Bây giờ người ở Biên Thị Thành tìm ngân hàng vay mượn có bao nhiêu? Người ở kinh thành tìm ngân hàng vay mượn có bao nhiêu? Người ở Nam Kinh tìm ngân hàng vay mượn lại có bao nhiêu? Những nơi khác thì sao?”
Lý Quyện cúi người nói: “So sánh ra thì, người tìm ngân hàng vay mượn ở kinh thành là nhiều nhất, Biên Thị Thành đứng thứ hai, mà Nam Kinh lại đứng thứ ba.”
“Còn những nơi khác, cơ bản không có bách tính nào sẵn lòng tìm ngân hàng vay mượn, đa phần đều là đến ngân hàng làm các nghiệp vụ như đổi bạc lấy Bảo sao, ngay cả người gửi tiền cũng tương đối ít.”
Nói xong, Lý Quyện liền phản ứng lại: “Ý của Bộ đường là, mượn cơ hội của Tức Mặc, dựng Tức Mặc thành một tấm gương, để phổ biến nghiệp vụ vay mượn ra?”
Hạ Nguyên Cát “ừm” một tiếng nói: “Không sai. Nếu chỉ đơn thuần dựa vào việc thu hút bách tính dân gian gửi tiền, thì ngân hàng sớm muộn gì cũng sẽ có ngày không đủ khả năng chi trả lãi suất, đến lúc đó thì phải làm thế nào? Từ chối chi trả sao?”
“Chắc hẳn ngươi cũng có thể nghĩ ra hậu quả của việc từ chối chi trả lãi suất: bách tính vốn đã bắt đầu tin tưởng ngân hàng sẽ trở nên không còn tin tưởng ngân hàng nữa, bách tính vốn dĩ không tin ngân hàng mấy sẽ càng kháng cự ngân hàng hơn.”
“Bây giờ bách tính dám vay tiền ở kinh thành đúng là đã nhiều hơn một chút, trong thời gian ngắn chưa cần lo vấn đề không đủ khả năng chi trả lãi suất, nhưng nếu thời gian lâu dài, vấn đề này sẽ bắt đầu lộ ra.”
Lý Quyện nói: “Ý của Bộ đường là, muốn đẩy mạnh nghiệp vụ vay mượn ra dân gian?”
“Phải, cũng không phải.” Hạ Nguyên Cát nói: “Đột ngột đẩy mạnh toàn diện, khó tránh khỏi việc tiểu lại ngân hàng cấu kết cưỡng ép bách tính dân gian vay tiền, đến lúc đó người cần tiền thì vay, người không cần tiền cũng vay, tiền của ngân hàng ít đi, cũng dễ xảy ra vấn đề.”
“Tuy nhiên hiện giờ nơi mở cửa cho vay chỉ có kinh thành, Biên Thị Thành, Nam Kinh, ba nơi này lượng vay không lớn, lãi suất không nhiều, thu nhập của ngân hàng cũng thấp, đúng là vấn đề bày ra trước mắt.”
“Cho nên, ý của lão phu là thêm một Tức Mặc nữa, tiện thể thêm cả hai huyện Nhân Hòa, Hải Ninh của Chiết Giang vào.”
Vừa nghe Hạ Nguyên Cát nhắc đến hai huyện Hải Ninh và Nhân Hòa, Lý Quyện lập tức hiểu ra ý tưởng của Hạ Lão Khấu.
Tháng chín năm Vĩnh Lạc thứ mười tám, hai huyện Hải Ninh và Nhân Hòa xem như gặp xui xẻo lớn, mưa lớn liên miên cộng thêm thủy triều, phá hủy mấy chỗ đê điều, tình hình bị thiên tai ở địa phương cũng vô cùng nghiêm trọng, mặc dù tình hình không hoàn toàn giống với Sơn Đông, nhưng cũng gần như vậy.
Điều này cũng có nghĩa là, đám sĩ phu hào thương ở Hải Ninh và Nhân Hòa chắc chắn giống như Tức Mặc, cần vay tiền để khôi phục sản xuất — đây chẳng phải là cơ hội của ngân hàng sao?
Nhìn Lý Quyện vẻ mặt bừng tỉnh đại ngộ, Hạ Nguyên Cát lúc này mới cười nói: “Hiểu ra chưa?”
Lý Quyện cúi người nói: “Tạ ơn Bộ đường chỉ điểm! Hạ quan vô cùng cảm kích!”
Hạ Nguyên Cát “ừm” một tiếng, nhưng lại hạ giọng nói: “Chỗ Dương Điên Phong, đàm phán được thì đàm, dù chỉ đàm được một phân lãi suất, thì đó cũng là để ngân hàng có thêm một phân thu nhập, dù sao cũng tốt hơn nhiều so với việc thật sự miễn lãi cho hắn vay một triệu quan, dù sao quốc triều dùng tiền vào việc gì cũng nhiều, hiện giờ quốc khố đã không còn đủ sức chống đỡ.”
Lý Quyện đáp: “Vâng, hạ quan đã nhớ kỹ.”