Quan sai ở Tức Mặc không giống quan sai ở phủ Thuận Thiên, biết gõ cửa này nọ, đập cửa đạp cổng mới là cách gọi cửa mà đám người này thích dùng nhất.
Nhậm Ngũ trơ mắt nhìn cổng lớn nhà mình bị nha dịch huyện Tức Mặc đạp một cước méo xệch, bản thân lại phải nịnh nọt cười lấy lòng: "Quan gia?"
Ban đầu nha dịch huyện Tức Mặc hừ một tiếng từ trong mũi, ngẩng đầu nói: "Huyện thái gia đã nói, tất cả thanh tráng đinh ở Tức Mặc, phàm là người trên mười sáu tuổi, đều phải đi phu dịch để xây đường, dựng học đường, bây giờ mau mang theo hộ tịch đi theo ta."
Nhậm Ngũ khom người nịnh nọt: "Quan gia vào uống chén nước đã, tiểu nhân thu xếp chậm, vừa khéo ngài nghỉ ngơi một lát, tiểu nhân bảo vợ đi thông báo cho bà con lối xóm một tiếng?"
"Thông báo cái cứt!" Thái độ của ban đầu càng thêm tệ hại: "Có gì mà chậm? Mang theo hộ tịch đi theo ta là được, những thứ còn lại không cần mang gì cả, ăn uống cũng không được mang, mau lên!"
Nhậm Ngũ lúc này trong lòng càng thêm bất an, hắn lục lọi trên người lôi ra mấy đồng tiền, sau đó biến một đồng tiền thành trò ảo thuật biến mất trong tay ban đầu, rồi mới cẩn trọng hỏi: "Quan gia?"
Sắc mặt ban đầu rõ ràng đã khá hơn một chút: "Đừng hỏi, hỏi ta cũng vô dụng thôi, đây là phân phó của Thái gia."
Nhậm Ngũ lần này không dám hỏi thêm điều gì khác, bất đắc dĩ chỉ đành thu xếp quần áo và hộ tịch, rồi như nàng dâu nhỏ chịu ủy khuất, ngoan ngoãn đi theo sau ban đầu, tiến về phía nhà hàng xóm.
Chờ đến khi thực sự tập hợp đủ người, theo ban đầu đến nơi gọi là công trường, Nhậm Ngũ cả người càng thêm ngơ ngác.
Hình như, toàn bộ thanh tráng đinh của Tức Mặc đều bị... Huyện thái gia bắt đi lính tráng rồi?
Chuyện tiếp theo, càng làm Nhậm Ngũ không thể hiểu nổi.
Mấy người ăn mặc như thư sinh dưới sự dẫn dắt của Huyện thừa lão gia đi tới, sau đó tách nhóm người của mình ra rồi sắp xếp cho mấy gã thư sinh kia, mỗi thư sinh đại khái dẫn theo mấy chục thanh tráng đinh?
Một cảm giác quen thuộc cực kỳ quái dị khiến Nhậm Ngũ nhớ lại cảnh tượng chọn gà con vịt con những năm trước.
Nhóm người mình chính là lũ gà con nhỏ bé sao?
Ngay khi Nhậm Ngũ đang ngẩn người, thư sinh dẫn đầu nhóm Nhậm Ngũ mở lời: "Lát nữa các ngươi theo ta ra công trường, nhiệm vụ của chúng ta là làm móng, từ đây cứ men theo vạch trắng này mà đào tới, lúc nào không nhìn thấy vạch trắng nữa, lúc đó nhiệm vụ của chúng ta coi như hoàn thành."
Nhậm Ngũ lặng lẽ quan sát một cái, vạch trắng kia căn bản không nhìn thấy điểm tận cùng.
"Tất cả chú ý," thư sinh lại hô tiếp: "Những điều nói sau đây liên quan trực tiếp tới bản thân các ngươi, đều phải vểnh tai lên nghe cho kỹ! Ai không hiểu thì giơ tay hô 'báo cáo', được ta cho phép mới được hỏi!
Thứ nhất, lát nữa tất cả xếp hàng ngay ngắn, cầm hộ tịch đến chỗ ta đăng ký tên tuổi và thông tin hộ tịch, việc này là để mở tài khoản ngân hàng cho các ngươi, không được phép cẩu thả!
Thứ hai, mọi người tới làm phu dịch không phải làm không công, mỗi người mỗi ngày nhận được mười lăm văn tiền công, tiền công này sẽ được gửi vào tài khoản ngân hàng của các ngươi, đợi đến lúc phát lương, các ngươi có thể ra ngân hàng rút ra!
Thứ ba, lát nữa sẽ có người phát cho các ngươi hai bộ quần áo cùng khẩu trang, khi làm việc không được mặc đồ của mình, bắt buộc phải đeo khẩu trang làm việc, nếu không sẽ bị trừ tiền!
Thứ tư, Huyện thái gia đã nói, chỉ cần các ngươi làm việc tử tế, đợi sau này công trường hoàn công, sẽ lấy ra một phần quan điền cùng với những mảnh ruộng vô chủ trong nha môn chia cho các ngươi!
Thứ năm, trên công trường bao ăn ba bữa, một bữa sáng, một bữa trưa, buổi chiều tan tầm còn một bữa nữa, sau này buổi sáng trước khi từ nhà tới không được ăn, để dành khẩu phần lương thực đó cho gia đình!
Bây giờ, lời ta nói đã xong, có chỗ nào không rõ thì mau hỏi!"
Nhậm Ngũ nhớ đến phân phó của thư sinh, lấy hết can đảm giơ tay hô: "Báo cáo!"
Thư sinh ném ánh mắt về phía Nhậm Ngũ, hỏi: "Ngươi có gì không rõ?"
Đối mặt với thư sinh, thắt lưng Nhậm Ngũ bất giác chùng xuống: "Quan gia, bọn ta còn có tiền công? Vậy tại sao không trực tiếp phát tiền công cho bọn ta?"
Thư sinh nhìn Nhậm Ngũ nói: "Có tiền công! Sở dĩ không phát trực tiếp cho các ngươi là vì sợ các ngươi tiêu xài hoang phí! Huyện thái gia đã nói, tiền này gửi trong ngân hàng cho các ngươi, lúc nào muốn chi dùng thì ra ngân hàng rút.
Còn nữa, sổ tiết kiệm làm cho các ngươi phải giữ gìn cẩn thận, lúc ra ngân hàng rút tiền phải mang theo cả hộ tịch và sổ tiết kiệm mới rút được tiền, làm mất là không có chỗ cấp lại đâu!"
Nhậm Ngũ cẩn trọng hỏi: "Vậy chuyện chia ruộng?"
"Ngươi làm xong việc rồi à?" Thư sinh trừng mắt nhìn Nhậm Ngũ một cái, nói: "Đợi đến khi công trình trên công trường hoàn công hoàn toàn mới phát ruộng, trước lúc đó, ai cũng đừng hòng!
Còn nữa, ta khuyên các ngươi tốt nhất đừng có giở mấy trò lén lút chiếm trước để cày cấy, cẩn thận kẻo làm không công cho người khác đấy! Còn vấn đề gì nữa không?"
Nhìn sắc mặt ngày càng đen của thư sinh cùng thái độ ngày càng không khách sáo, Nhậm Ngũ đầy bụng thắc mắc cuối cùng vẫn nghẹn lại, không dám hỏi ra nữa.
Thư sinh lúc này mới hài lòng gật đầu, hô lớn với mọi người: "Bây giờ, lập tức, ngay lập tức, xếp hàng ngay ngắn, lấy hộ tịch ra, bắt đầu đăng ký tên tuổi của các ngươi!"
Chu Chiêm Cơ mặt ngơ ngác đứng trên công trường, nhìn đám bách tính đang bị người ta dẫn đi xếp hàng lấy số rồi bắt đầu làm việc, hỏi Dương Thiếu Phong: "Sáng sớm đã lôi ta chạy tới đây để xem bách tính chịu sự dạy dỗ của học trò cậu? Đây chính là chính sự mà cậu nói?"
Dương Thiếu Phong nghiến răng nghiến lợi đáp: "Không sai. Đường đường là Lục Thủ Trạng Nguyên như ta, lại bị bọn họ đồn thành Huyện thái gia Trứng Muối, Thái gia Trứng Muối, ta không cần thể diện sao? Ta nghĩ kỹ rồi, lần này ta muốn biến phụ nữ thành đàn ông mà dùng, biến đàn ông thành súc vật mà dùng, ta muốn làm chết bọn họ!"
Nhìn bộ dạng dữ tợn của Dương Thiếu Phong, lại nhìn những chiếc nồi lớn đã sớm dựng sẵn bên cạnh cùng hai con "Nhị sư huynh" vừa mới được tiễn về cõi tây phương, đang biến thành từng miếng thịt trong tay đám người từ Dương gia trang tới, Chu Chiêm Cơ lập tức cảm thấy mình hơi đau trứng.
Nói lời tàn nhẫn nhất, làm việc thiện lành nhất? Người này có phải bị bệnh gì không?
Ngẩn người nhìn một lúc lâu, Chu Chiêm Cơ mới dời ánh mắt khỏi công trường: "Hình như, cảm thấy không khó lắm? Giống với cái bộ ở Dương gia trang nhỉ?"
Không đợi Dương Thiếu Phong trả lời, Chu Chiêm Cơ lại tự nói tự nghe: "Không đúng. Tức Mặc nơi này có thể làm vậy là vì Tức Mặc và Biên Thị Thành gần giống nhau, Biên Thị Thành có trâu dê, còn Tức Mặc nơi này có hải sản và trứng vịt muối. Còn những nơi khác, chưa chắc đã có thể làm như vậy?"
Dương Thiếu Phong ừ một tiếng: "Cũng gần như vậy. Những nơi khác không có hải sản, không có trứng vịt muối, nhưng sẽ có những thứ khác.
Ví dụ như Tứ Xuyên bên đó có Thực Thiết Thú, những nơi khác đâu có? Ví dụ như vùng duyên hải này có cá tôm cua, nhưng trên thảo nguyên đâu có thứ này? Nói đi nói lại, ý nghĩa của việc tu sửa đường sá không phải ở đây sao, thông thương có qua có lại, để hàng hóa các vùng miền lưu thông, người được lợi là bách tính và quốc khố, chúng ta tự nhiên cũng sẽ được hưởng chút lợi lộc."
Chu Chiêm Cơ bỗng chốc hoàn hồn: "Không đúng, nói đi nói lại, thế này chẳng phải là các người đang chiếm lợi của nhà ta sao? Trong ngoài tính toán vẫn là ta lỗ nhất?"
"Hình như đúng là như vậy?"
Lắc đầu, Dương Thiếu Phong bỗng nhiên bị hỏi khó mới phản ứng lại: "Không đúng, suýt chút nữa bị cậu xoay vòng. Chuyện của chúng ta là quan hệ nhân quả, căn bản không thể đánh đồng.
Nếu chúng ta không lăn lộn, nhà cậu lấy đâu ra những lợi ích này? Là chúng ta lăn lộn trước, nhà cậu mới có lợi ích, chứ không phải nhà cậu có lợi ích chúng ta mới lăn lộn."
Chu Chiêm Cơ ngẩn ngơ nói: "Phải vậy không? Hình như là như vậy. Nhưng ta vẫn cảm thấy chỗ nào đó có chút không đúng."
"Có chỗ nào không đúng đâu," Dương Thiếu Phong chỉ tay về phía công trường: "Bách tính Tức Mặc giàu lên, quốc khố thu được nhiều thuế hơn, nội tàng của Hoàng gia gia thu được nhiều tiền hơn, hai anh em chúng ta cùng lão Từ và lão Tiết cũng kiếm được tiền, không trộm không cướp, có gì không đúng?"
Chu Chiêm Cơ rất muốn nói một câu là ta chỉ cảm thấy không đúng, nhưng nghĩ lại, cuối cùng vẫn không nói ra, mà lảng sang chuyện khác: "Cậu thực sự định đợi bọn họ sửa xong đường rồi mới chia ruộng?
Đây không phải chuyện mấy chục dặm từ Tức Mặc đến Ngao Sơn Vệ đâu, sửa một con đường đến kinh thành, còn phải sửa thêm một con đường thông tới Tế Nam, cái này sửa xong cũng chẳng phải chuyện một hai năm, bao nhiêu đất đai đó cứ bỏ hoang vậy sao?"
Dương Thiếu Phong lắc đầu: "Sao có thể đợi sửa xong hết? Ta ước chừng nếu thực sự đợi sửa xong hết đường mới chia ruộng, đám người này dám làm thịt ta thật đấy."
Chu Chiêm Cơ lập tức tò mò: "Vậy cậu định làm thế nào?"
"Sửa xong một con trước!" Dương Thiếu Phong nói: "Hiện tại con đường này là thông tới Tế Nam Phủ, ước chừng một hai năm là có thể hoàn công.
Sửa xong con đường này, tiện thể sửa luôn con đường từ huyện thành Tức Mặc đến Ngao Sơn Vệ, rồi chia phần đất đáng lẽ chia cho bách tính cho họ. Còn lại thì cứ từ từ tính, từ Tức Mặc đến kinh thành, hoặc từ Tức Mặc đến Ứng Thiên Phủ, hoặc đơn giản là sửa đường từ Tức Mặc tới các châu phủ xung quanh, dù sao cũng cứ để bọn họ từ từ sửa."
"Chẳng phải ban đầu chỉ kế hoạch sửa ba con đường sao?" Chu Chiêm Cơ có chút không hiểu nổi suy nghĩ của Dương Thiếu Phong: "Sao đột nhiên lại muốn sửa không ngừng nghỉ vậy? Tiền nhiều quá nên đốt à?"
"Thực ra không phải vậy." Dương Thiếu Phong nói: "Bách tính đã quen với việc làm ở công trường, thực sự rất khó để thích nghi lại với cuộc sống cày cấy, nhất là kiếm tiền ở công trường dễ dàng hơn cày cấy. Ngoài ra, chẳng phải trước đây chúng ta đã nói rồi sao, đường sửa càng nhiều, lợi ích cho Đại Minh càng lớn. Dù sao Hạ Lão Khấu cũng cho phép ta giữ lại thuế thu trong năm năm, không lấy ra sửa đường thì làm gì? Để dành cho huyện lệnh đời sau tới tham ô?"
Chu Chiêm Cơ lắc đầu: "Không đúng. Cậu sửa đường là việc tốt không sai, nhưng cậu chỉ là tri huyện Tức Mặc, không phải Sơn Đông Bố chính sứ, thậm chí không phải tri phủ Thanh Châu, cậu còn muốn sửa nhiều đường như vậy?"
"Cậu tưởng ta muốn à?" Dương Thiếu Phong không nhịn được đảo mắt: "Hiện tại ta là tri huyện Tức Mặc, đương nhiên phải cân nhắc mức thu nhập và mức sống của bách tính Tức Mặc.
Vẫn là câu nói đó, đường càng tốt, sự phát triển của Tức Mặc càng nhanh, bách tính sẽ càng giàu có. Bách tính càng giàu, hai anh em chúng ta kiếm được càng nhiều, đây là quan hệ nhân quả. Hơn nữa, không để họ sửa đường, chẳng lẽ còn bắt họ rảnh rỗi ngồi ăn không ngồi rồi?"