Đại Minh Ưu Tú Thanh Niên

Lượt đọc: 3270 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 235
Hoàng Đế Là Dòng Nước Chảy, Thế Gia Là Cột Sắt Bền

❊ ❊ ❊

Kể từ cuối thời Nguyên, Sơn Đông đã là vùng đất trọng yếu về quân sự mà quân Nguyên và quân Hồng Cân tranh giành qua lại. Đến khi Chu Lão Tứ khởi binh Tĩnh Nan, Sơn Đông lại một lần nữa hứng chịu tai họa binh đao. Hậu quả trực tiếp nhất của các cuộc chiến tranh liên miên chính là mười nhà thì chín nhà trống, ngàn dặm không bóng người.

"Hỏi thăm tổ tiên ta từ đâu tới, gốc hòe già ở Hồng Động, Sơn Tây. Quê hương tổ tiên gọi là gì, tổ quạ dưới gốc hòe già."

Bài ca dao quen thuộc với người dân Sơn Đông này chính là bắt nguồn từ đó.

Bởi vì từ Chu Trọng Bát cho đến Chu Lão Tứ, vẫn luôn không tiếc sức lực di dân từ Sơn Tây sang Sơn Đông.

Thế nhưng, trong chuyện này lại có một vấn đề.

Người chịu thương vong nặng nề nhất trong chiến tranh thường là đám dân chúng bình thường, còn đám sĩ phu có tiền có quyền kia lại rất ít khi bị ảnh hưởng, thậm chí còn có thể nhân cơ hội mở rộng cơ nghiệp.

Cách chơi đơn giản nhất chính là đặt cược hai đầu.

Ví dụ như Độc Cô Tín gả ba người con gái cho ba người sau đây: Bắc Chu Minh Đế Vũ Văn Dục, Đường Quốc công Lý Bính (cha của Đường Cao Tổ Lý Uyên), Tùy Văn Đế Dương Kiên.

Nói gần hơn một chút, còn có một tác phẩm âm nhạc nổi tiếng, "Tống gia vương triều", còn gọi là "Tống thị tam tỷ muội".

Kiểu chơi này, những thế gia đại tộc ở Trung Nguyên vốn dĩ đã chơi cực kỳ lão luyện. Ví dụ như gia tộc họ Gia Cát xuất thân từ Lang Nha, Sơn Đông; Gia Cát Lượng hiệu trung với Lưu Bị, nhưng anh trai của ông là Gia Cát Cẩn lại là trọng thần Đông Ngô, làm quan tới chức Đại tướng quân.

Còn về gia tộc mà Dương Thiếu Phong dự định mượn tay quân phản loạn để trừ khử, thì lại càng là hạng đầu trong những kẻ đứng đầu, là thế gia trong những thế gia.

Đúng như câu nói "Hoàng đế là dòng nước chảy, thế gia là cột sắt bền", trước khi Võ Tắc Thiên ra tay với thế gia, các vương triều Trung Nguyên hầu như đều bị tập đoàn thế gia nắm giữ. Cho dù phong vân biến ảo thế nào, thế gia vẫn là thế gia, thậm chí ngay cả hoàng đế cũng không đặt trong mắt.

Ví dụ như "Ngũ tính thất vọng" trong truyền thuyết, vốn dĩ luôn coi thường Lý nhị bệ hạ xuất thân từ Lũng Hữu, mà khổ nỗi, vị Lý nhị bệ hạ vốn lấy việc giết anh tể đệ làm thú vui kia lại chẳng làm gì được Ngũ tính thất vọng.

Ví dụ như tể tướng thời Thịnh Đường Tiết Nguyên Siêu xuất thân từ "Quan Trung tứ tính", muốn cưới con gái nhà Ngũ tính vẫn không thể được, đến nỗi Tiết Nguyên Siêu phải cảm thán: "Đời này tiếc nuối nhất, chính là không cưới được con gái nhà Ngũ tính!"

Để giảm bớt tầm ảnh hưởng của thế gia, con trai của Lý nhị là Lý Tiểu Cửu còn ra lệnh nghiêm cấm năm họ mười nhà, bao gồm cả Ngũ tính thất vọng, không được tự ý thông hôn với nhau.

Thế nhưng chẳng có tác dụng gì cả, Ngũ tính thất vọng vẫn cứ làm trái, tiếp tục thông hôn với nhau. Những kẻ vốn dĩ chưa từng coi Lý nhị ra gì thì lại càng không coi Lý Tiểu Cửu ra gì.

Cũng chính vì đám thế gia này quá mức khốn nạn, nên bốn đời hoàng đế là Dương nhị, Lý nhị, Lý Tiểu Cửu, Võ Mị Nương mới không tiếc sức lực để đè bẹp thế gia.

Thế nhưng khốn nạn ở chỗ, dù cho đã trải qua ba đời người cứng rắn là Dương nhị, Lý nhị, và đặc biệt là Võ Mị Nương không tiếc sức lực đè bẹp, dù cho nhà họ Lý đã ngồi vững trên giang sơn hơn hai trăm năm, Đường Văn Tông cầu hôn với Trịnh Đàm, muốn con gái của Trịnh Đàm gả cho Hoàng Thái tử, vậy mà vẫn bị Trịnh Đàm từ chối.

Thế gia chính là thế gia, sẽ không vì nhà ngươi là hoàng đế mà nhìn cao ngươi một con mắt. Chỉ đến khi Triệu Đại lên làm hoàng đế thì mới coi như giải quyết được cơ bản, vì thế gia đều đã chết gần hết trong khoảng thời gian từ cuối thời Đường đến thời Ngũ Đại Thập Quốc.

Chiến loạn cuối thời Đường Ngũ Đại đã vượt xa thế giới lịch sử mà các thế gia đại tộc có thể hiểu được. Cuối thời Đông Hán, tuy có câu "xương trắng phơi ngoài đồng, ngàn dặm không tiếng gà" trong thơ Tào Tháo, nhưng rốt cuộc đó vẫn là một kiếp nạn của dân thường. Trong cùng bài thơ đó cũng có câu "Quan Đông có nghĩa sĩ, dấy binh thảo luận quân hung", các thế gia đại tộc Quan Đông vẫn còn dấy binh thảo luận quân hung, chưa hề bị hủy diệt trên quy mô lớn. Nhưng cuối thời Đường và thời Ngũ Đại thì sao? Có câu thơ của Vi Trang làm chứng: "Đường trời giẫm nát xương công khanh".

Như Đàm Khải từng nói, điểm khác biệt căn bản giữa loạn Hoàng Sào với các cuộc chiến loạn trước thời Đường như loạn An Sử là: dù thô bỉ không văn hóa như An Lộc Sơn, vẫn mong muốn dựa vào các thế gia đại tộc và bộ máy quan liêu sẵn có để nhanh chóng thiết lập một nền cai trị khả thi; còn Hoàng Sào và những kẻ theo sau ông ta thì lại phát động cuộc tàn sát quy mô lớn có tổ chức nhắm vào tập đoàn quan liêu.

Cuối thời Đường, Lý Chấn từng giết hơn ba mươi vị đại thần xuất thân sĩ tộc như Bùi Xu tại Bạch Mã Dịch, rồi ném thi thể xuống Hoàng Hà, nói rằng: "Đám người này tự xưng là dòng trong (thanh lưu), nên ném xuống sông, vĩnh viễn làm dòng đục (trọc lưu)".

Các cuộc chiến loạn trước kia phần lớn tập trung ở miền Bắc, các thế gia đại tộc ít nhất có thể thông qua việc di cư về phương Nam để dưỡng sức. Còn chiến loạn cuối thời Đường lại lan đến tất cả những nơi tập trung dân cư đông đúc trên lãnh thổ đế quốc, cuối thời Đường và thời Ngũ Đại đã hiếm có nơi nào có thể làm bến đỗ an toàn.

Thế nhưng dù là Ngũ tính thất vọng hay là Quan Trung tứ tính, thì vẫn chưa xứng đáng với cái danh thế gia ngàn năm thực sự.

Thế gia ngàn năm thực sự nằm ở Sơn Đông, ở Duyện Châu, ở Khúc Phụ.

Năm Nguyên Thủy thứ nhất thời Tây Hán, trong thời đại mà quý tộc cơ bản đã lạnh lẽo, môn phiệt mới chớm nở, thế gia vẫn chưa xuất hiện này, Hán Bình Đế để dương danh lễ giáo đã phong hậu duệ của Khổng Tử làm Bào Hầu. Trong ngàn năm sau đó, phong hiệu thay đổi nhiều lần, đến năm Chí Hòa thứ hai thời Tống Nhân Tông cải phong làm Diễn Thánh Công và giữ mãi phong hiệu đó.

Sau sự kiện Tĩnh Khang, đời thứ 48 Diễn Thánh Công là Khổng Đoan Hữu lấy danh nghĩa "bái yết Thánh Thiên tử" theo đại quân tạm yên của Tống Cao Tông dời về phương Nam, quân Kim tiến vào Trung Nguyên, thành lập chính quyền Ngụy Tề. Lưu Dự năm Phụ Xương thứ hai phong con trai của Khổng Đoan Thao (em Khổng Đoan Hữu) là Khổng Phiên làm Diễn Thánh Công, chủ trì tế tự tại Khổng Miếu Lâm ở Khúc Phụ.

Như vậy, mặc dù dòng đích của Khổng Tử là Khổng Đoan Hữu phụng thờ tượng tiên tổ và Kỵ Quan phu nhân đi về phía Nam, nhưng hương hỏa tế tự tiên thánh vẫn nghi ngút không dứt bốn mùa tại Khúc Phụ.

Sau đó chính quyền Ngụy Tề sụp đổ, Kim Hy Tông năm Thiên Quyến thứ hai vẫn phong Khổng Phiên làm Diễn Thánh Công, từ đó, Bắc tông họ Khổng chính thức hình thành.

Không lâu sau, Diễn Thánh Công Bắc tông là Khổng Nguyên Thác theo chính quyền nhà Kim dời đến Biện Châu, Khúc Phụ do tộc huynh của ông ta là Khổng Nguyên Dụng chủ trì tế tự.

Năm Bảo Khánh thứ nhất, quân Tống thu phục Sơn Đông, lấy Khổng Nguyên Dụng làm Diễn Thánh Công. Năm Bảo Khánh thứ hai, cải phong con trai Khổng Nguyên Dụng là Khổng Chi Toàn làm Diễn Thánh Công. Sau khi Mông Nguyên chiếm được Khúc Phụ cũng thừa nhận thân phận của Diễn Thánh Công Khổng Chi Toàn.

Cứ như vậy, trong cùng một thời kỳ đã hình thành cục diện triều đình Nam Tống, Kim và Nguyên mỗi bên có một Diễn Thánh Công. Các vị Diễn Thánh Công đội danh nghĩa hậu duệ Thánh nhân, đồng thời ăn bổng lộc của Nam Tống, Kim và Mông Nguyên, chẳng thấy chút nào nương tay.

Đợi đến khi Mông Nguyên diệt nhà Kim, phủ Khổng xem xét thời thế, dưới sự dẫn dắt của Diễn Thánh Công Khổng Nguyên Dụng, đã dứt khoát ngả về phía Hốt Tất Liệt. Để tỏ tấm lòng son sắt, Khổng Nguyên Dụng đích thân dẫn tộc nhân gia nhập quân Nguyên, càn quét "phản tặc" người Hán, "không may" tử trận trong quân.

Sau khi Khổng Nguyên Dụng chết, nhánh Khổng Nguyên Thác nhân cơ hội đoạt quyền, nội bộ nhà họ Khổng nổ ra cuộc tranh giành danh hiệu Diễn Thánh Công kéo dài suốt mấy đời, cho đến khi Nguyên Nhân Tông phán nhánh Khổng Nguyên Thác là dòng chính, nhánh Khổng Nguyên Dụng hoàn toàn thất bại.

Giữa xuân hạ năm Nguyên Hiến Tông thứ hai, phủ Khổng còn phái đại nho Trương Đức Huy cùng Nguyên Hảo Vấn tới yết kiến Hốt Tất Liệt. Chính là vị Nguyên Hảo Vấn viết câu "Hỏi thế gian tình là chi, mà khiến người ta sống chết có nhau" đó, quỳ xin Hốt Tất Liệt làm "Nho giáo Đại tông sư".

Dù sao cũng là người do Diễn Thánh Công phái đến, "đại diện" cho Nho học thiên hạ, nên dù Hốt Tất Liệt rất ngạc nhiên nhưng vẫn rất vui vẻ chấp nhận danh hiệu "Nho giáo Đại tông sư" này.

Nguyên Hảo Vấn nhân cơ hội đề xuất hy vọng "Nho giáo Đại tông sư" có thể suy nghĩ nhiều hơn cho các nho sinh thiên hạ, cải thiện thân phận thấp hèn của nho sinh, miễn binh phu cho nho hộ... Đề nghị này cũng được Hốt Tất Liệt ưng thuận.

Sau khi Hốt Tất Liệt chấp nhận danh hiệu "Nho giáo Đại tông sư", hậu duệ Khổng Tử tranh nhau dâng biểu chúc mừng, nói cái gì mà đây là "thực chất vinh quy", "danh thực tương phó", "thánh nhân mở mày mở mặt", "ngô hoàng thánh minh".

Còn về cảnh tượng thê thảm như địa ngục của dân thường người Hán ư? Chỉ cần nhắm mắt lại coi như không thấy thì đó chính là không tồn tại, nhất định là do một số phần tử xấu có âm mưu đang bôi nhọ thánh minh thiên tử Đại Nguyên của ta!

Tóm lại, tự chọc mù mắt, tự bịt tai, giả câm giả điếc, không có lấy nửa lời dâng biểu, cũng không có lấy một chữ kháng nghị, chỉ lo làm "Diễn Thánh Công" của họ.

Sau quốc nạn Giáp Thân, hoàng đế nhỏ của Mãn Thanh là Thuấn Trĩ dưới sự che chở của "Hoàng thúc phụ nhiếp chính vương" Tiểu Dã Quán đã cử hành đại lễ đăng cơ tại Bắc Kinh, còn hậu duệ Khổng Tử là cháu đời thứ 65 Khổng Dận Thực - người được Sùng Trinh hoàng đế Chu Do Kiếm sắc phong làm "Diễn Thánh Công" mười mấy năm trước - đã lập tức dâng thư xưng thần với Thuận Trị hoàng đế vào ngày hôm sau, tiện thể dâng "Sơ tiến biểu văn" và "Thượng thế đầu tấu cảo" (bản tấu xin cạo đầu).

Tất nhiên, đã tôn Hốt Tất Liệt làm Nho giáo đại tông sư rồi, thì quỳ dưới chân Kiến Nô gọi cha cũng chẳng phải chuyện gì không thể chấp nhận được, chuyện nhỏ mà.

Thế nhưng, chuyện này vẫn chưa kết thúc, vì Mãn Thanh đã lạnh lẽo, lũ Oa nô ở Đông Doanh lại đứng lên.

Năm 1937, trước khi giặc Nhật tấn công Bắc Bình trên diện rộng, cháu đời thứ 77 của Khổng Tử là Khổng Đức Thành bỗng nhiên dâng trào thi hứng, cổ súy Trung - Nhật "đồng văn đồng chủng", thơ rằng: "Sông Châu, sông Tứ nguồn hợp chảy, huống hồ cùng châu há khác người".

Ngày 8 tháng 2 năm 1938, Oa quốc đã tiến hành chiến tranh xâm lược Trung Quốc toàn diện được hơn nửa năm, tại Khúc Phụ - vùng đất bị Nhật Bản chiếm đóng, đại lý "Phụng tự quan" Khổng Lệnh Dục của phủ Khổng mở tiệc mời "Liên đội trưởng quan", "Đại đội trưởng", "Phó quan" và một đám đầu sỏ của giặc Nhật đóng tại Tế Ninh đến phủ Khổng ăn uống, đàm đạo, cười nói vui vẻ chụp ảnh kỷ niệm.

Dựa trên những chuyện khác như "Khổng Lệnh Di khởi xướng xây dựng sinh từ cho Trương Huân", "Khổng Lệnh Di ủng hộ phục tịch triều Thanh", "Khổng Lệnh Di khuyên Viên Thế Khải sớm đăng cơ phục hiến", "Khổng Lệnh Di ủng đái Viên Thế Khải xưng đế", "Đại lý Phụng tự quan phủ Khổng điện mừng chính phủ Uông Tinh Vệ thành lập ba năm", "năm 1923 Khổng Đức Thành vẫn dùng niên hiệu Tuyên Thống tấu tạ Thanh phế đế ban thưởng"... những chuyện rác rưởi kiểu này nhiều không đếm xuể.

Nếu không phải Tưởng hiệu trưởng năm 1938 ra lệnh cho người đưa vị Diễn Thánh Công này đến bên cạnh mình, e rằng phủ Diễn Thánh Công lại thông điện chào đón quân Nhật đến Hoa cùng nhau "cộng vinh", tiện thể nhận sự sắc phong của thiên hoàng Oa quốc!

Cái thứ như thế này, mà trông mong họ có chút lương tâm, đối xử tốt với tá điền, nghĩ cho dân chúng một chút, thì chi bằng trông mong mặt trời mọc ở hướng Tây còn thực tế hơn.

---❊ ❖ ❊---

Sau một hồi im lặng, Chu Lão Tứ mới lên tiếng: "Ngươi đã nghĩ kỹ chưa, một khi động đến gia tộc đó, đám hủ nho trong thiên hạ sẽ ùn ùn kéo tới. Cho dù trẫm có thể che chở cho ngươi ngoài mặt, nhưng sau lưng, không biết có bao nhiêu kẻ hận không thể ăn tươi nuốt sống ngươi."

Dương Thiếu Phong dang hai tay tỏ vẻ vô tư, nói: "Từ thời cuối Tống có một nhà ba Diễn Thánh Công, rồi đến thời Mông Nguyên dâng danh hiệu 'Nho giáo Đại tông sư' cho Hốt Tất Liệt, cho đến vụ án mạo chi quan lương của Khổng Phồn Tranh hai năm trước, cháu sớm đã chướng mắt bọn họ rồi.

Cháu luôn cảm thấy, Khổng Thánh nhân là Khổng Thánh nhân, Diễn Thánh Công là Diễn Thánh Công. Đám người đọc sách khốn nạn đến mức nào, từ lũ Nguyên Hảo Vấn là thấy rõ. Tổ phụ đại nhân đối tốt với bọn họ, bọn họ cũng chỉ biết cầm bát lên ăn cơm, buông đũa xuống là chửi mẹ.

Thay vì như vậy, chi bằng mượn tay quân phản loạn, trừ bỏ khối u độc ngàn năm này, để Nho học quay trở về con đường của Nho học. Cái thứ danh giáo, Nho giáo chết tiệt gì đó, sớm đã không nên tồn tại nữa rồi."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ piaotia.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.