Bất cứ người nào muốn làm tốt một việc gì đó thì chắc chắn trong lòng người đó phải tự nguyện, vui vẻ làm. Do vậy phương pháp làm cho người khác làm việc có hiệu quả cao là phải làm sao cho họ làm một cách vui vẻ.
Edward VIII, quốc vương nước Anh, khi còn là một thiếu niên ông đã học tại Học viện hải quân. Nhưng khi đang học tại trường, bạn bè cùng lớp rất thích đá đít ông ta. Thầy chủ nhiệm lớp biết chuyện hoàng tử thường bị đá đít thì rất tức giận, cuối cùng cho gọi các học viên đến để điều tra nguyên nhân. Cuối cùng các học viên đều thừa nhận rằng: “Tương lai anh ta sẽ được làm quốc vương. Đến khi đó chúng em có thể tha hồ khoác lác ba hoa là đã từng đá đít vua!”.
Ai cũng thích khoe khoang mình và đều muốn rằng mọi người thấy mình quan trọng. Bọn trẻ khi đang chơi đồ chơi thường muốn gọi bố mẹ đến xem. Nếu bố mẹ không đến xem thì nó sẽ cấu một cái, véo một cái cậu em hay cô em khiến nó khóc để thu hút sự chú ý của người lớn. Bọn trẻ khi bị ngã, lúc đầu nó có thể không khóc, nhưng đợi không thấy ai đến thì liền oà khóc lên. Những hiện tượng này đều phản ánh tâm lý nhân sinh: hi vọng người khác coi trọng mình, làm cho mình trở lên quan trọng.
Ai cũng có tâm lí như vậy. Vậy thì làm cho con người ta cảm thấy quan trọng chẳng phải là phương pháp có hiệu quả để khích lệ người khác hay sao?
Nhà khoa học nổi tiếng Faraday, ban đầu là một anh thợ mộc nghèo khổ. Bước chuyển ngoặt trong đời ông chính là do ông biết cách làm cho nhà khoa học lớn Đacwin cảm thấy mình quan trọng. Có một lần đi nghe Đacwin giảng bài. Khi nghe giảng, ông ta ghi hết những lời Đacwin không sót một chữ, Đacwin nhìn thấy thì cảm kích vô cùng, lòng tự tôn được thỏa mãn cao độ, cuối cùng đã mời Faraday làm trợ thủ cho mình, từ đó Faraday bắt đầu con đường sự nghiệp của mình.
Nếu bạn nghiên cứu một bức thư tình bạn sẽ thấy được những mẹo về giao tiếp. Quan hệ trong bức thư tình vô cùng phong phú, một vài người thoạt nhìn cứ tưởng chỉ là một thằng ngốc nhưng khi viết thư tình thì lại viết rất xúc động. Bức thư tình do bị tình cảm nồng nàn che giấu đi cái mẹo ở trên, vì vậy tất nhiên rất chân thành, ấm áp. Còn làm cho đối phương thấy mình quan trọng lại là một thủ pháp rất quan trọng. Ví dụ: “Nếu anh không có được em, thì cuộc sống của anh chẳng có niềm vui…” “Em là ngôi sao sáng trong đêm dài tăm tối của anh, là dòng suối mát trong cuộc đời”.…
Rất nhiều thầy cô cũng biết rằng phương pháp hiệu quả nhất để trị một lớp học nghịch ngợm, là chọn một người ương bướng nhất. Chọn một học sinh “hư” nhưng có một chút “uy” làm lớp trưởng, có một chút quyền lực trong tay, nó sẽ tích cực giúp bạn quản lí lớp. Phương pháp này không chỉ có thể áp dụng trong việc quản lí lớp học mà còn có hiệu quả trong việc khơi dậy tính tích cực của thanh niên.
Ấu trĩ! Đó chính là lời mà mọi người phê bình Napôlêông. Ông ta đã làm ra 1500 huy chương vinh quang để phát cho thuộc hạ của ông, và còn phong cho 18 người là Nguyên soái nước Pháp và còn gọi quân đội của ông ta là “Lục quân vô địch”. Có người phê bình Napôlêông đã dùng đồ chơi để “đùa cợt” với cuộc chiến tranh này, Napôlêông chỉ cười đáp: “Người chính là bị những đồ chơi thống lĩnh”.
Trên thực tế, phong cho người ta một hàm tước đẹp, một danh hiệu hay, không thể làm cho người ta cảm thấy quá quan trọng để có thể khơi dậy tính tích cực trong công việc của họ.
Mọi người đều cho rằng mở quán rượu dễ kiếm tiền, nhưng thực tế khi bạn thực sự thâm nhập vào mới thấy lắm gian khổ. Những vị khách đến với quán rượu thường là sau khi nhảy xong, xem xong phim, có nhiều vị đã say bí tỉ, đến đây để phá quấy. Có lần họ đòi nhà hàng phải quỳ xuống nhưng giám đốc không chịu quỳ, họ liền dùng đầu thuốc lá châm vào mặt giám đốc. Những loại người này luôn làm chúng tôi khó chịu, đi báo công an, nhiều nhất cũng chỉ giam giữ 15 ngày. Sau khi thả ra thì nhà hàng ở phố chính bị ném một hòn đá to vào trong. Bạn cũng chẳng biết phải tìm ai, công ty phải họp lên họp xuống mấy lần để tìm ra đối sách nhưng chẳng có cách nào cả. Lúc đó tôi bèn động não nghĩ ra một kế mời hai tên xấu xa nhất nhưng lại có uy nhất đến công ty ăn cơm. Trong bữa tiệc, tôi nói với họ: “Hai vị là người có uy như vậy quả là khó tìm, là nhân tài. Mà công ty chúng tôi lại đang cần nhân tài nên chúng tôi rất muốn mời hai vị đây làm cố vấn cao cấp của công ty”.
Hai tên này đều là dân lang thang đầu đường xó chợ, chẳng có chút văn hóa gì, mới nghe chính thức được công ty mời làm cố vấn cao cấp thì vội vàng đồng ý ngay. Chúng tôi dùng mấy chục tệ mua hai tờ đơn tuyển người rất đẹp, hứa với họ nếu họ ăn cơm ở công ty sẽ ưu đãi 8%, người quen được họ giới thiệu đến sẽ ưu đãi 9%. Họ có thể kiếm % trong những vụ làm ăn mà họ liên hệ được nhưng không có lương.
Từ đó hai tên đi đến đâu cũng khoác lác: mình là cố vấn cao cấp của công ty. Mọi người ăn cơm ở đây chú ý một chút thấy hai vị có tên tuổi như vậy thì làm gì có tên đầu gấu nào dám đến làm loạn. Và thế là vấn đề khiến chúng tôi đau đầu trong một thời gian dài lại chỉ mất vài chục tệ mua hai tờ đơn tuyển người là giải quyết xong. Quá tuyệt! Vô tình mà có tên nào đến làm loạn, chỉ cần một cú điện thoại là sau vài ngày, cố vấn cao cấp thông báo: “Dẹp xong rồi, chúng nó không dám đến làm loạn nữa đâu”.
Ở Vũ Hán, khách sạn cao cấp nhất phải kể đến khách sạn Trường Giang, những nhân viên được làm ở đây đều cảm thấy vô cùng tự hào. Có lần bạn bè giới thiệu cho tôi một nhân viên của khách sạn Trường Giang. Anh ta lịch sự rút danh thiếp ra đưa cho tôi, chức vụ ghi trên danh thiếp là trưởng kíp CA. Tôi xem qua, làm việc ở khách sạn Trường Giang lại còn được làm trưởng kíp nữa, vì thế tôi rất kính trọng anh ta. Không lâu sau, khi tôi học rộng biết nhiều, cũng đã từng ở khách sạn Trường Giang, lúc này tôi mới biết trưởng kíp CA là gì. Trưởng kíp CA liên quan đến cái gì? Khi sống ở khách sạn, ngoài cửa phòng đều có một tấm bảng, khi khách đi ra ngoài liền lật tấm bảng lại, bên trên tấm bảng viết “Xin hãy dọn dẹp ngay”. Lúc đó kíp CA sẽ đến dọn dẹp.
Nhưng bạn thử nghĩ xem, nếu trên thiếp in là tổ trưởng tổ vệ sinh, anh ta có còn đưa danh thiếp ra với cử chỉ lịch sự như vậy không. Đương nhiên là không! Khi đổi thành “trưởng kíp CA”, cái tên đầy vẻ tây tây này thì tinh thần anh ta rất thoải mái, điều này chẳng phải là giúp cho việc khuyến khích tính tích cực làm việc của anh ta hay sao?
Sau này, trong công ty chúng tôi cũng áp dụng phương pháp này, cố gắng gán cho nhân viên một cái danh hiệu có vẻ tây tây nào đó như trợ lý giám đốc gì đó, chủ quản QC… Bạn đừng xem thường những điều này, cách này làm cho nhân viên có cảm giác tự hào, khi họ kể với người khác về bản thân mình đều có thể ngẩng cao đầu, vì thế càng nhiệt tình hơn với công việc của mình, tạo ra tính tích cực từ bên trong.
Để cho mọi người cảm thấy quan trọng, nên đặc biệt chú ý mấy điểm dưới đây:
A. Để cho người khác biết rằng, anh ta đã để lại cho bạn một ấn tượng sâu sắc.
Vào lần đầu tiên hoặc lần thứ hai gặp người khác, bạn nên nói cho đối phương biết rằng anh ta đã để lại trong lòng bạn ấn tượng sâu sắc. Như vậy cũng chẳng khác nào nói rằng anh ta có điểm đặc biệt, có cá tính, có sức hấp dẫn khiến cho bạn tuy chỉ mới gặp mặt nhưng khó lòng quên được.
Có lần trong “lớp đào tạo quan hệ giao tiếp”, khi giảng bàn cách khen ngợi tán dương, có một cô gái đã bày tỏ sự khen ngợi đối với người giảng bài. Cô ta nói: “Lần đầu tiên lên lớp, khi tự giới thiệu, với cử chỉ lịch sự, sức sống mạnh mẽ, anh đã để lại trong tôi những ấn tượng sâu sắc, bài giảng lần này càng khắc sâu thêm ấn tượng này…”
Sau khi cô ta nói xong, người giảng bài rất vui, coi lời khen của cô ấy là một trong những lời mình thích nghe nhất. Tôi nói: “Như thế đương nhiên cả lớp 50 học viên, cô ấy là người duy nhất có ấn tượng sâu sắc với bạn, và tất nhiên cũng chứng tỏ bạn khác với mọi người là có đầy sức hấp dẫn”.
B. Khi nói chuyện với mọi người nên phân tán ánh mắt của bạn.
Có một chuyện nhỏ, đã từng gây cho tôi ấn tượng sâu sắc, phản ánh sự thất bại của tôi trong việc đối nhân xử thế.
Lúc đó tôi và bạn thân vừa mới thành lập công ty. Có một người bạn học thời cấp ba và nhóm bạn của anh ấy đi qua công ty của chúng tôi, liền vào thăm tôi. Bạn học cũ, lại mấy chục năm không gặp đương nhiên là rất vồn vã. Sau khi mời họ ngồi, tôi và anh ấy liền thao thao bất tuyệt, ngắm qua ngắm lại. Bạn của anh ấy có ý muốn đi, tôi quyến luyến tiễn họ về.
Mấy ngày sau, người bạn học cũ đó gặp lại tôi, anh ta nói với tôi người bạn của anh ấy cho rằng tôi có thái độ kiêu ngạo. Tôi nghĩ đi nghĩ lại, tôi đối xử với người khác thoải mái, khiêm tốn, cớ sao người ta lại nói tôi có “thói kiêu ngạo”.
Thì ra khi nói chuyện ánh mắt nên hướng ra xung quanh, nhìn người này một lát, gật đầu với người kia, chứng tỏ bạn đang nói chuyện với tất cả mọi người, quan tâm đến tất cả mọi người, nhất thiết không nên chỉ tập trung mắt vào một người. Lúc đó người bên cạnh sẽ có cảm giác là người thừa, do đó sẽ không vừa ý đối với bạn.
Đây chỉ là chuyện nhỏ nhưng chuyện nhỏ cũng phản ánh thái độ đối nhân xử thế của bạn. Khi gặp người khác, giới thiệu bạn đồng nghiệp của bạn cũng phải như thế. Hoặc là để tiết kiệm thời gian thì chẳng giới thiệu một ai, hoặc là nhất định phải giới thiệu từng người một. Tuyệt đối không được chỉ giới thiệu riêng một người, người kia sẽ nghĩ: bọn họ đều là người lẽ nào ta không phải là người sao?
Bố mẹ khi giới thiệu con cái, cũng nên chú ý điểm này. Có vài người khi giới thiệu với khách gia đình của mình thường nói: “Đây là vợ của tôi”, sau đó, chuyển đầu đề, “những người này là các con của tôi”.
Bạn giới thiệu vợ coi như là một cá thể độc lập, nhưng giới thiệu con cái tại sao lại dùng “những người này” để thay thế? Lẽ nào họ bị lôi ra thành từng nhóm từng nhóm hay sao?
Bạn nên giới thiệu họ như là cá thể độc lập, “đây là con cả, đây là con thứ hai”.
Tôn trọng nhân cách của con cái từ những việc nhỏ, coi họ là những con người thật sự, coi trọng cá tính của họ.
Con người vừa có tâm lý dựa dẫm lại vừa muốn thể hiện tầm quan trọng của chính mình. Nếu có thể giúp đỡ được nhân vật quan trọng, tức khắc sẽ cảm thấy tự hào. Những người có địa vị cao khi muốn người khác làm việc gì thường làm cho họ cảm thấy đó không chỉ là một yêu cầu công việc mà còn là giúp đỡ họ một việc lớn. Làm như vậy họ có thể nâng cao tính tích cực làm việc của đối phương.
Làm chủ nhiệm lớp là công việc rất vất vả, thanh niên không ai muốn làm. Khi tôi vừa tốt nghiệp đã làm chủ nhiệm lớp trong vài tháng nhưng hiệu trưởng lại không hài lòng với cách làm việc của tôi, không thèm chào hỏi tôi, rồi cắt bỏ chức vụ chủ nhiệm lớp của tôi. Tôi nghĩ thầm: “Sau này ông đừng có nghĩ rằng sẽ bắt được tôi làm chủ nhiệm lớp”.
Một buổi sáng nọ, hàng loạt tiếng gõ cửa làm cho tôi bừng tỉnh. Mở cửa ra nhìn thì ra là hiệu trưởng đến thăm: “Tiểu Đinh, bây giờ có một việc gấp cần anh giúp đỡ”. Tôi vừa nghe thấy thầy hiệu trưởng nói có một việc lớn cần tôi giúp đỡ, tức khắc hỏi dồn: “Có chuyện gì thế?”.
“Lớp 3 (6) chủ nhiệm lớp đã chuyển đi rồi. Hiện nay còn thiếu chủ nhiệm lớp, anh nhất định phải giúp chuyện này, coi như là nể mặt tôi nữa, chỉ làm một thời gian thôi”.
“Lúc nào thì nhận nhiệm vụ?”.
“Càng nhanh càng tốt”.
Tôi chẳng nói thêm câu nào, rửa mặt rồi lập tức đi ngay.
Nếu như hiệu trưởng dùng mệnh lệnh buộc tôi đi là chủ nhiệm lớp, tôi nghĩ tôi nhất định sẽ không đi, nhưng ông ấy đã nói với tôi bằng giọng nhờ tôi giúp đỡ, kết quả hoàn toàn khác nhau.
Sau này tôi đã thử vận dụng phương pháp này. Công ty của chúng tôi mở một lớp bồi dưỡng và huấn luyện, có lần tổ chức cho học viên đi ra ngoài thực tập. Hai giờ rưỡi tập trung nhưng đến trưa, nhân viên phụ trách xe đột nhiên nói rằng không điều xe đến được. Lúc đó thật sự tôi muốn mắng cho anh ta một trận nhưng mắng mỏ cũng chẳng giải quyết được vấn đề. Tôi nói với anh ta: “Anh nhất định phải điều xe đến đây. Nếu không thì học viên sẽ phản đối, coi như là giúp công ty một việc, còn xuất phát từ tình cảm cá nhân cũng là giữ thể diện cho tôi đấy”. Kết quả là buổi trưa hôm đó, ngay cả ăn cơm anh ta cũng chẳng ăn, chạy ngược chạy xuôi khắp nơi, cuối cùng cũng hoàn thành nhiệm vụ.
Nếu như bạn làm lãnh đạo, hoặc là người có tâm lý ở địa vị cao, lần sau khi muốn người khác làm việc gì đó, đừng thêm quên câu này: “Đây là giúp tôi một việc lớn đấy”.