Ngày hội võ hàng năm của đội nữ binh Tây Sơn được khai diễn ở Quảng Nam. Trái lệ thường, hội võ mở vào giữa mùa đông chứ không chờ xuân sang. Dân chúng gồm ông già bà cả, nhưng đông nhất vẫn là lớp tuổi trẻ nam nữ lũ lượt kéo nhau đi xem hội. Trong những dòng người đổ về giáo trường rất rộng của thành Quảng Nam, nơi Nữ tướng Tây Sơn Bùi Thị Xuân trấn thủ, có người cơm đùm, cơm nắm từ Thuận Hoá vào, từ Quảng Ngãi ra. Ai cũng muốn được xem tài nghệ của đội nữ binh Tây Sơn nhất là xem viên tướng kiệt tài được Hoàng đế Quang Trung tin dùng giao cho trọng trách. Dân chúng náo nức đến xem hội võ còn vì, Đàng Trong lúc này, Nguyễn Ánh được người Phú-lãng-sa giúp sức đang huy động đại binh quyết đánh đổ triều đình Tây Sơn. Họ muốn được tận mắt xem tài nghệ của đội quân không ít người là con em họ, để đo lường sức mạnh của một triều đình.
Đoàn người có mặt ở giáo trường bỗng nghiêng ngó, chỉ trỏ rồi xô đẩy nhau. Họ đã nhìn thấy từ trong thành, dưới rừng cờ xí rợp trời, đội nữ binh đi thành từng hàng đang kéo nhau ra giáo trường. Trong nắng sớm, áo chiến binh và khăn dấu cùng một màu đỏ tươi, trông đến loá mắt. Đội kỵ nữ lưng đeo kiếm dài dẫn đầu, rồi đến bản bộ vai vác giáo nhọn sắc, tua tủa như những bàn chông vô tận. Và kia, mọi con mắt đều đổ dồn về đằng sau, phía trung quân, nơi thớt voi đang huỳnh huỵch đạp đất dấn tới. Nữ tướng Bùi Thị Xuân nét mặt kiều diễm, thanh tú, ngồi trên bành voi, mặc võ phục đỏ, uy phong lẫm liệt. Nhiều tiếng xì xào thán phục nổi lên trong đám đông người xem.
Chỉ trong phút chốc, hơn năm nghìn nữ binh đã đứng thành hàng ngay cạnh giáo trường, cả trăm con ngựa chiến thi nhau hí vang. Bùi Thị Xuân cho voi tiến lên đối diện với đội nữ binh. Và, sau khi viên tướng hạ một lệnh, lập tức tiếng chiêng tiếng trống ầm ầm nổi lên. Một tốp nữ kỵ thủ cùng tuốt gươm, giật cương phi ngựa vào giáo trường.
- Đua ngựa đánh kiếm rồi - người xem thích thú reo lên.
Xung quanh giáo trường lại tiếp tục cảnh chen lấn xô đẩy. Dòng người vẫn không ngừng đổ về.
Bùi Thị Xuân nhìn cảnh tượng ấy nét mặt rạng rỡ, nói với Phó tướng Tường Vân đang cưỡi con ngựa hồng đứng cạnh voi mình:
- Nữ tướng có thấy không? Dân chúng hâm mộ tin yêu đội nữ binh biết chừng nào. Điều cốt yếu là đừng để dân chúng thất vọng.
Tường Vân đưa mắt nhìn toàn cảnh hội võ rồi xuýt xoa:
- Dân chúng vẫn lũ lượt đến. Năm trước khai diễn ở Phú Xuân, có Hoàng thượng ngự giá, hội võ đâu vui bằng thế này, thưa Chủ tướng.
- Việc canh phòng Nữ tướng cắt đặt chu đáo không?
- Thưa Chủ tướng, tôi đã cho quân canh ở các ngả, lại tiếp phái đội thám mã sành sỏi nhất về hướng Nam. Chủ tướng hãy yên lòng.
Hội võ bỗng reo hò náo động, cả chục nữ kỵ thủ nhất loạt đứng dậy trong đà ngựa phi nhanh, tiếp tục múa kiếm. Nhìn theo bóng họ nhoà trong nắng sớm, Bùi Thị Xuân hoan hỉ:
- Tốp nữ binh của đội Mão hôm nay ra quân đẹp lắm. Các đội khác chắc cũng đang sốt ruột.
- Thế mà trước lúc lên ngựa trống ngực cô nào cô ấy cứ đập như trống làng. Tôi vừa phải gắt với họ để trấn an tinh thần.
- Binh sĩ đội Tâm sắp đến lượt rồi, Nữ tướng ra với họ đi. Mà cần chi phải gắt với chị em. Ai vào cuộc thi mà không hồi hộp.
Chỉ một lúc sau, tốp kị thủ đã về tới đích. Trong tiếng hò reo cổ vũ xen lẫn tiếng trống thúc rộn rịp, một tốp nữ kị thủ khác lại vào vòng đua. Thành công ban đầu của các nữ kị thủ đã nâng bổng ngày hội võ. Lắng nghe những âm thanh náo nức của hội vui, nhìn những nữ binh thân yêu của mình đang dốc sức đua tài, Bùi Thị Xuân thật sự thấy tự hào vui sướng. Lâu lắm rồi vị Nữ tướng Tây Sơn mới có cảm giác thanh thản trọn vẹn như hôm nay. Phải rồi, từ hôm phái viên tùy tùng về kinh, dù Bùi Thị Xuân nóng lòng mong đợi, nhưng tin ở tài năng, trí tuệ của thuộc cấp, Bùi Thị Xuân tạm gác mối bận tâm về triều đình để lo cho hội võ. Thông qua hội võ, vị Nữ tướng Tây Sơn không chỉ khích lệ quân sĩ mà còn báo động thế nước lâm nguy cho dân chúng biết. Bản bố cáo kể tội giặc Ánh, kêu gọi dân chúng lo phòng giữ những nơi xung yếu do tự tay Bùi Thị Xuân soạn thảo, được ngựa trạm ngày đêm đưa về các huyện cũng là lúc khai diễn hội võ. Và, lúc này, hội võ đang diễn ra đúng như mong ước của Bùi Thị Xuân.
Hài lòng trước kết quả đợt diễu võ, Bùi Thị Xuân ra lệnh cho quản tượng giơ búa thúc voi tiến về phía các nữ binh vừa xuống ngựa để khen ngợi họ.
***
Cùng lúc ấy, từ phía Nam thành, bỗng xuất hiện ba nữ kị sĩ. Khác với sự hối hả, vội vã của mọi người, họ dừng ngựa từ trên một quả đồi xa cách giáo trường. Người đàn bà đi đầu trạc ngoài 40 tuổi, khuôn mặt xương xương, cặp mắt sắc như dao cau, hai người đi sau còn rất trẻ, một cô có nốt ruồi trên mép, rất có duyên. Tất cả đều nhanh nhẹn khỏe mạnh. Người đi đầu ngắm nhìn đoàn kị sĩ Tây Sơn phi ngựa múa kiếm một hồi lâu, rồi thong thả xuống ngựa nói:
- Phải nhiều công lắm, múa kiếm điêu luyện lắm mới phi ngựa được như thế. Quân ta chưa dễ đã làm được.
Cô gái có nốt ruồi trên mép nói nhanh:
- Thưa Nữ chúa! Chẳng lẽ em không làm được sao?
- Không được đâu, trừ ta. Nhưng kìa ta đã dặn rồi. Ở đây không được gọi ta như thế. Các em không thấy ta phải lẩn tránh bọn thám mã Tây Sơn vất vả như thế nào sao? Huống hồ nữ tặc Tây Sơn cầm quân lại rất nghiêm, không nên xem thường, uổng mạng đó.
Đột nhiên, người đàn bà được gọi là Nữ chúa đi đến một gốc cây si rậm rạp rồi tần ngần đứng lại, vẫy tay gọi hai cô gái:
- Cây si này được lắm. Hai em nhớ nhé! Hốc cây phía dưới này cất giấu được đấy. Ta sẽ có lúc giết sạch bọn ngụy Tây kia không sót một mống. Ta sẽ trả thù cho Tướng quân Lý Tài, em ta, người có chí chọc trời khuấy đất, mang dòng máu của Đại quốc Trung Hoa. Ta sẽ đón Nguyễn Vương trên đất này cùng mưu nghiệp lớn. Nguyễn Vương sẽ không quên công ta.
Tiếng hò reo của người xem hội võ vọng tới. Tên Nữ chúa dáng sốt ruột:
- Em Tuyết để ngựa lại ở đây và đi vào trước. Việc cứ như thế mà làm.
Cô gái có nốt ruồi trên mép có tên là Tuyết ấy chậm chạp buông cương ngựa rồi quay lại buồn buồn:
- Thưa Nữ chúa! Cha mẹ em già rồi, chị đoái thương cho. Em đi.
- Việc mà thành, ta sẽ tâu Nguyễn Vương trọng thưởng. Giàu sang phú quý đến nơi rồi can chi phải lo nghĩ. Thôi, em đi đi - Chúng ta sẽ phóng ngựa vào sau.
Tiếng hò reo từ hội võ vẫn từng đợt, từng đợt nổi lên. Nghe tiếng hò reo ấy, tên Nữ chúa không nén được nỗi tò mò, đã vội cùng tên đồng đảng lên ngựa, lách qua các bụi cây rậm rạp ra đường.
Hai người lạ mặt cố tìm chỗ đứng để trông rõ viên Nữ tướng Tây Sơn. Ngựa của họ lách qua lách lại giữa những tiếng phản kháng của người xem. Cuối cùng, vẫn phải nhờ đến Tuyết - cô gái có nốt ruồi trên mép - hai người mới tìm được chỗ thuận tiện ở góc giáo trường.
- Nữ tặc tướng ngồi trên bành voi phải không? -Tên Nữ chúa ghé sát đầu hỏi tên đồng đảng.
- Thưa chị, vâng - tên này xích người lại trả lời.
- Ta nghe danh đã lâu mà nay mới biết mặt. Một bậc tài sắc và tao nhã. Người này mà gấm vóc nhung lụa thì Vương phi Tông Thị chưa dễ đã bằng. Võ nghệ nữ tặc thế nào?
- Về cung, có thể bắn rơi một con chim cắt đang bay. Về kiếm, đã từng địch cả chục người. Lại có tài điểu khiển quân sĩ, giỏi binh thư. Mụ chỉ nói một tiếng, lũ giặc cái nghe răm rắp.
Sau tiếng thở dài, Nữ chúa lại hỏi:
- Cảnh Thịnh có tin dùng nữ tặc không?
- Cảnh Thịnh nghe kẻ dèm pha đang muốn trừ đi. Nhưng hiện vợ chồng mụ vẫn cầm trọng binh. Nếu triều Tây Sơn không có vợ chồng mụ, Nguyễn Vương đã làm cỏ Phú Xuân từ lâu rồi.
- Về mưu lược, nữ tặc thế nào?
- Nữ tặc có phần giỏi hơn cả chồng. Bọn cận thần của Cảnh Thịnh lo đối phó với mụ hơn cả chồng mụ.
- Vậy thì triều Cảnh Thịnh hãy còn mạnh, đâu phải như bọn đạo trưởng A-lếch-xăng hoang báo để thúc giục ta đánh ra. Nhưng phen này nữ tặc sẽ không thoát khỏi tay ta. Em có tin như vậy không?
Tên đồng đảng mỉm cười:
- Đây là trận đấu của hai nữ tướng cân tài, cân sức.
Tiếng hò reo lại vang lên không ngớt. Rừng người lại chuyển động. Cuộc đua ngựa múa kiếm giữa những người đã chiếm giải trong các đội ở vòng cuối. Tên Nữ chúa nhổm người trên mình ngựa. Trước mắt mụ, hơn một chục nữ binh Tây Sơn trẻ trung, gọn gàng trong bộ võ phục, đang phóng nhanh như bay vào đoạn đường hai bên có trồng thân chuối. Những thân chuối ấy lần lượt bị phạt theo đà múa kiếm uyển chuyển và mạnh mẽ của các nữ kị thủ. Tiếng hò reo của dân càng to hơn khi người chiếm giải phút chốc đã thúc ngựa đến trước mặt Bùi Thị Xuân, sải kiếm vái chào.
- Người chiếm giải đó là ai? - Tên Nữ chúa hỏi người cùng đi.
- Một đội trưởng của nữ tặc.
- Tài nghệ của người ấy so với Chủ tướng của họ thế nào?
- Mười phần thì được ba, bốn.
- Sao nữ tặc không vào cuộc đấu? Chẳng lẽ gầm trời này có người hơn ta.
Tên Nữ chúa chưa kịp nghe đồng bọn trả lời thì tiếng loa đã nối tiếp truyền đi: Hội võ chuyển sang bắn cung. Hàng chục tấm bia màu đen, đích tròn to bằng quả trứng gà, được dựng lên nhanh chóng. Từng loạt mười nữ binh cầm cung tiến vào vạch bắn. Sau lời hô của Phó tướng Tường Vân, mười mũi tên lao vụt đi. Vạch bắn xa đích cả hai chục sải tay, nhưng không mũi tên nào bắn ra ngoài đích.
Dân chúng xuýt xoa thán phục.
Mười nữ binh khác lại tiến vào vạch bắn. Tiếng trầm trồ khen ngợi nổi lên.
- Như thế sao gọi là giỏi! - Tên Nữ chúa bĩu môi -Ta cho chúng thấy tài thiện xạ của quân ta.
Nói rồi, tên Nữ chúa khoát tay ra hiệu cho cô gái cùng đi. Hiểu ý, cô gái có nốt ruồi bên mép nhanh nhẹn rẽ đám đông tiến đến trước mặt viên Nữ tướng Tây Sơn, cung kính:
- Thưa Nữ tướng! Tôi là gái Bình Định, nghe oai danh của Nữ tướng đã lâu nên lặn lội tìm đến xin theo. Nhân cuộc thi, tôi tuy tài hèn cũng xin được tham dự.
Cuộc thi bắn đình lại. Cả giáo trường im lặng, căng thẳng, mọi cặp mắt đều đổ dồn vào người con gái Bình Định đang đứng trước mặt viên Nữ tướng Tây Sơn. Bùi Thị Xuân sau giây phút ngỡ ngàng đã vui vẻ nói:
- Ngươi muốn tỉ thí? Ta nào ngăn. Gái Bình Định vốn nổi tiếng thượng võ và có tài cung kiếm mà.
Lập tức Bùi Thị Xuân ra lệnh đem cung tên cho cô gái lạ.
- Xin cho một con ngựa nữa - Cô gái lạ ấp úng.
Ngựa vừa đến, cô gái lạ nhẹ nhàng nhảy lên yên, tiến vào vạch bắn.
- Phịch! - Tiếng dây cung bật mạnh.
Mũi tên trúng đích.
Dân chúng hò reo đến náo động. Cô gái lạ ra hiệu cắm xa đích gấp rưỡi lại giương cung. Mũi tên xé gió cắm trúng hồng tâm. Tiếng hò reo cổ vũ lại từng đợt rộ lên. Tên nữ chúa đắc ý:
- Cho chúng nó xanh mắt. Tay thiện xạ của ta mà.
Bùi Thị Xuân gật đầu khuyến khích cô gái lạ rồi truyền lệnh mới. Loa xướng lên: Hội võ chuyển sang phi ngựa bắn cung.
Nghe loa truyền, một tốp mười nữ binh nhảy lên mình ngựa. Họ cho ngựa chạy ra xa rồi vòng lại, phi ngựa nhanh tới vạch bắn, bật giây cung.
Mười mũi tên đều trúng đích.
Dân chúng náo nức cười nói râm ran. Không khí đua tài trùm lên hội võ. Các nữ binh Tây Sơn cảm thấy mặt nóng bừng, máu dồn lên trong huyết quản. Bùi Thị Xuân vẫy Phó tướng Tường Vân lại gần rồi nói nhỏ:
- Nữ tướng vào hiến cho dân chúng một thế bắn đi.
Tường Vân cúi đầu vâng lệnh rồi đỡ lấy cây cung vừa được một nữ binh mang đến. Viên Nữ tướng giương cung bật thử rồi bất thần thúc cho ngựa chạy nửa vòng trong giáo trường, rồi vẫn giữ nguyên đà chạy ấy, tiến từ sau tiến ra. Đến vạch bắn, Tường Vân không cần xoay người, chỉ quay đầu lại, giương cung bắn ba phát liên tiếp. Ba mũi tên đều trúng đích và mạnh đến nỗi cọc bia oằn xuống.
Dân chúng hò reo, xô động ầm ầm. Tên nữ chúa hậm hực:
- Ta chịu không sao hiểu nổi bọn giặc cái này. Đứa nào cũng là thiện xạ cả sao?
Tên đồng đảng của nữ chúa chưa kịp trả lời, đã thấy Bùi Thị Xuân từ trên mình voi nhảy xuống, tiến lại phía cô gái có nốt ruồi bên mép.
- Người vào bắn nữa đi. Cần luyện tập chứ không cần chiếm giải. Phận gái ai cũng bắn được như ngươi thì Nguyễn Ánh có phép tàng hình cũng không thoát khỏi chết một khi dám ra đây.
Cô gái ngượng nghịu cúi đầu im lặng.
Giữa lúc ấy, dân chúng la hét ầm ầm:
- Xin Chủ tướng vào bắn!
Tường Vân vội phi ngựa đến trước mặt Bùi Thị Xuân mỉm cười:
- Dân chúng mời Chủ tướng vào bắn.
Bùi Thị Xuân mặt bừng đỏ, bối rối.
Dân chúng lại ầm ầm nổi lên.
- Chủ tướng lên ngựa đi kẻo dân chúng mong - Giọng Tường Vân náo nức.
Không một chút lưỡng lự, Bùi Thị Xuân nhảy lên lưng ngựa chiến. Bên tai Nữ tướng tiếng reo hò của dân chứng nổi lên không ngớt. Nhiều người hét lên thích thú. Đội quân chiêng, trống giang thẳng tay nện cực mạnh. Hội võ của đội nữ binh Tây Sơn chuyển thành ngày hội vui của dân chúng. Bùi Thị Xuân đỡ lấy cung tên, phi ngựa ra giữa giáo trường, vái chào dân chúng khắp bốn ngả. Chợt có một đàn cò trắng từ xa đang bay tới. Bùi Thị Xuân nảy ra ý định dùng đàn cò ấy làm đích. Nhanh chóng, Bùi Thị Xuân thúc ngựa phi trong giáo trường. Cò vừa bay tới, Bùi Thị Xuân vẫn để ngựa chạy, giương cung ngắm đón.
Hội võ im phăng phắc. Dân chúng nín thở hồi hộp theo dõi.
- Phịch! - Con cò bay đầu trúng tên, sã cánh rơi xuống như chiếc lá.
Dân chúng và đội nữ binh Tây Sơn reo hò tưởng đến vỡ lồng ngực. Tên nữ chúa há hốc miệng ngạc nhiên và kính phục. Mãi một lúc sau, mụ mới nói được:
- Tài ta không bằng được nữ tặc. Nhưng ta đã có cách giết nó như giết một con vật.
Dứt lời, tên nữ chúa ra hiệu cho tên đồng đảng ra về. Lên đến đường, mụ quay lại, đột ngột hỏi tên đồng đảng:
- Ngươi do thám bọn giặc cái đó từ bao giờ mà biết chúng rõ đến thế?
- Thưa, từ hồi gặp Đạo trưởng A-lếch-xăng. Thấm thoắt đã ba năm rồi.
- Cái tay đạo trưởng người Phú-lãng-sa nói sõi tiếng ta ấy chứ gì? Hiện Đạo trưởng ở đâu?
- Đạo trưởng đi khắp Đàng Trong, Đàng Ngoài ít khi dừng lại ở đâu lâu. Hiện Đạo trưởng đang ở Bắc Hà để khích lệ các đạo đồ làm nội công khi Nguyễn Vương đem quân ra. Ông ta là “người tử tế” với bọn con gái - cô gái mỉm cười - ông ta bảo em đi dò la tin tức và hứa sẽ thưởng nhiều tiền.
- Cái thằng dê già ấy, ta lạ gì. Nó đã mấy lần đến chỗ ta. Hình như nó không xa được đàn bà. Nhưng nó giúp mình thì mình phải chiều nó. Chiều nó nhưng sao mà tởm lợm đến thế.
Đến gốc si, tên nữ chúa nhắc tên đồng đảng xuống tháo ngựa ròng về rồi hướng về hội võ, giọng mụ rít lên:
- Chỉ một tuần trăng nữa, ta sẽ vùi xác lũ ngươi xuống mảnh đất mà lũ ngươi đang diễu võ ấy.
Từ nơi ấy, tiếng hò reo của dân chúng lại rộ lên. Rồi tiếng loa dù xa nhưng vẫn nghe rõ: Hội võ chuyển sang ném lao.
***
Đêm ấy, sau khi đích thân đi đôn đốc việc canh phòng, Bùi Thị Xuân trở về quân doanh thắp đèn đọc sách binh thư như thường lệ. Bùi Thị Xuân chuyên cần đọc sách và luôn tự nhủ rằng muốn đánh thắng quân thù, quân phải tinh đã đành nhưng tướng cũng cần phải giỏi. Tiên đế từng căn dặn các tướng phải đọc sách. Và, nghe theo lời giáo huấn ấy, Bùi Thị Xuân luôn nghiền ngẫm nghĩa sách. Nhưng vừa lúc đèn đã thắp, sách đã mở thì có tiếng vó ngựa phi tới. Một nữ thám mã nhễ nhại mồ hôi tiến vào:
- Trình Chủ tướng, tiền quân Nguyễn Ánh do nữ chúa lục lâm Lý Tiểu Muội thống lĩnh vừa kéo đến núi Trà Sơn. Quân chúng phần lớn là bọn hải phỉ người Bắc quốc rất hung bạo. Hiện chúng đang giấu quân trong núi.
Bùi Thị Xuân sững sờ:
- Nghĩa là tên nữ tướng lục lâm nguy hiểm này đã xuất đầu lộ diện, đối địch với quân Tây Sơn. Nếu ta đoán không lầm thì đại binh của Nguyễn Ánh đã bắt đầu đánh ra.
- Thưa Chủ tướng! Tên nữ chúa lục lâm ấy vốn được Thanh triều dung dưỡng, nay lại được giặc Ánh giúp thêm tiền bạc kinh phí. Đảng cướp ấy rất tàn bạo. Dân chúng nghe tên nó đã rùng mình khiếp sợ. Người ta đồn Lý Tiểu Muội có tài xuất quỷ nhập thần và rất giỏi võ nghệ. Chính tên nữ chúa táo tợn này đã được giặc Ánh giao cho áp tải đoàn thuyền mang thư và 50 vạn đấu gạo cho quân Thanh ở Thăng Long hồi trước. Nhưng đoàn thuyền nửa đường bị đắm. Tên nữ tặc ấy may mắn thoát chết.
- Những tin này có xác đáng không? Bùi Thị Xuân nghiêm mặt hỏi.
- Thưa Chủ tướng! Quân do thám đã trèo lên cây cao kín đáo theo dõi. Lại còn bắt được một nữ tặc. Nó khai người của nó đã lọt được vào đội nữ binh để mưu sát Chủ tướng và quả quyết chỉ nay mai sẽ tiến đánh thành này.
- Nữ tặc bị bắt đâu rồi?
- Nó chạy trốn và bị bắn chết.
Bùi Thị Xuân âu yếm đặt tay lên vai người nữ thám mã.
- Ta khá khen việc làm của các ngươi. Nhưng đừng quên theo sát từng bước hành tung giặc. Thôi, ngươi về nghỉ để lấy sức còn đi. Ta hàng ngày chờ tin đó.
Người nữ thám mã hớn hở cáo lui.
***
Người thám mã đi rồi, Bùi Thị Xuân đăm chiêu gập cuốn sách binh thư rồi đeo kiếm đi lên mặt thành. Phải tỉnh táo - Bùi Thị Xuân tự nhủ - tỉnh táo mới đoán được mưu địch, mới thắng được quân thù. Dừng lại bên một cỗ súng bắn đá, vị Nữ tướng Tây Sơn hít thở một hồi.
Trời đêm tĩnh mịch. Trăng sáng vằng vặc. Bùi Thị Xuân bình tĩnh trở lại. Chính sự bình tĩnh ấy đã khiến cho vị tướng sáng suốt trong tình thế hiểm nghèo để nhìn ra dòng mạch của công việc. Rõ ràng giặc Ánh đang xuất quân đánh ta. Lý Tiểu Muội tiến binh ra trước không phải chỉ để cướp bóc, gây rối mà là nằm trong kế chung ấy. Vậy muốn cản quân Ánh cần phải diệt sạch cánh quân của Lý Tiểu Muội. Mụ nữ tặc ấy rất to gan và không phải là tay vừa. Biết bao lần binh sĩ Tây Sơn đi đánh nó phải chịu thiệt hại rút về. Lại nữa, có thật Lý Tiểu Muội đã gài được người của nó vào đội nữ binh của ta không? Cần phải tra xét ngay nguồn tin này. Từ doanh trại, tiếng hát của các nữ binh vọng lên mặt thành. Xoay người về hướng ấy, dưới trăng sáng, Bùi Thị Xuân thấy từng tốp nữ binh ngồi quây quần bên nhau. Chao ơi - Bùi Thị Xuân thầm nghĩ - có lẽ nào trong số binh sĩ rất đỗi đáng yêu ấy lại có người của giặc? Ta đã từng ăn với họ một mâm, nằm với họ một chiếu, chịu chung cảnh màn trời chiếu đất, gối đất nằm sương cùng chia ngọt sẻ bùi, thì lẽ nào còn có người phản bội. Có thể giặc chỉ phao tin gây rối lòng quân ta? Hay là - Bùi Thị Xuân chợt nghĩ - Người bọn giặc cài vào chính là cô gái mới gia nhập đội nữ binh hôm hội võ.
Hôm ấy có người lạ mặt cưỡi ngựa đến xem rồi bỏ về giữa chừng. Bọn người ấy từ đâu tới? Người nữ tân binh ấy chưa có dịp thử thách nhưng chăm chỉ luyện tập. Đôi lúc cô ấy muốn tỏ ra hơn đồng đội, nhưng tuổi trẻ, điều ấy củng dễ hiểu. Phải để mắt đến cô ấy và giao việc giám sát cô ấy cho Phó tướng. Nghĩ vậy, Bùi Thị Xuân đi tìm gặp Tường Vân. Nhưng vừa bước vào dãy doanh trại mới, Nữ tướng Tây Sơn bỗng thấy một nữ binh ngồi ôm đầu ủ rũ.
- Ai đây? - Bùi Thị Xuân đứng lại, lo lắng hỏi.
- Em là Tuyết ạ!
Bùi Thị Xuân nhận ra cô gái mới xin nhập ngũ hôm hội võ.
- Sao em lại ngồi một mình? Em không vui với chúng bạn sao?
- Thưa Chủ tướng! Em bị đau bụng.
Bùi Thị Xuân ngồi xuống sờ đầu, nắm tay cô gái:
- Em đã đỡ chưa? Không phải em nhớ nhà đấy chứ?
- Vâng, em nhớ nhà - người nữ binh đáp, giọng buồn buồn - em nhớ nhà đến quên ăn mất ngủ.
- Rồi sẽ quen thôi - Bùi Thị Xuân nói - Lúc đầu xa nhà ta cũng vậy. Ngay như bây giờ, phải xa cháu nhỏ ba tuổi, ta nhớ lắm. Mỗi khi nghe tiếng trẻ khóc, ta lại giật mình nghĩ đến con. Nhưng biết làm thế nào khác được khi giặc hãy còn.
- Thưa Chủ tướng! Chủ tướng được mấy cháu?
- Hai cháu em ạ. Nhưng cháu đầu bị mất từ lâu. Bệnh đậu mùa giết hại cháu. Nếu cháu còn sống - giọng Bùi Thị Xuân xa xôi - cháu đã 11 tuổi rồi. Vợ chồng chẳng mấy lúc gặp nhau nên cháu thứ hai mới ba tuổi. Cha mẹ em vẫn ở Bình Định chứ?
- Gia cảnh em khổ lắm. Nhà nghèo, em lại đông.
- Ta biết lấy gì để uý lạo. Ngày mai em sẽ nhận quà rồi về thăm nhà ít ngày cũng được.
Đột nhiên, người nữ binh khóc nức nở:
- Chủ tướng tốt quá, mà em thì...
- Người nghèo phải thương nhau - Bùi Thị Xuân cướp lời - tình thương ấy tác thành sức mạnh đương lại bọn nhà giàu.
Rồi, Bùi Thị Xuân làm như bất chợt hỏi:
- Em ở Bình Định ra có biết gì về Lý Tiểu Muội không?
- Thưa, em cũng có hay biết. Mụ ta được Nguyễn Ánh tin cẩn, được các Đạo trưởng Phú-lãng-sa giúp cho nhiều tiền của.
- Quân mụ ta có nhiều không?
- Em không biết nhưng chắc là nhiều. Bởi vì Thanh triều nhiều lần đưa quân sĩ sang giúp rập mụ. Đối với người bản xứ, ai theo mụ, mụ chu cấp tiền bạc nuôi cả nhà. Nhưng ai phản lại, mụ giết tất, giết cả họ.
- Thôi, em về nghỉ đi kẻo mệt, ta dìu. - Chợt Bùi Thị Xuân sửng sốt: - Sao em lại giắt dao nhọn trong người thế này?
Người nữ tân binh có nốt ruồi trên mép bỗng run lên:
- Em, em để phòng thân ạ! Chủ tướng để em tự đi về cũng được.
Bùi Thị Xuân bước đi thong thả. Một nỗi nghi ngờ hiện lên như một chấm sáng rồi lan ra rất nhanh. Bùi Thị Xuân đinh ninh: Người nữ tân binh ấy là đồng đảng của Lý Tiểu Muội. Dẫu sao con người ấy vẫn có một cái gì đó khó hiểu, một cái gì chân thật.
Cửa phòng viên Phó tướng còn mở. Bùi Thị Xuân đằng hắng rồi bước vào. Sau lúc thông báo tình hình, vị Nữ tướng Tây Sơn thì thầm điều gì đó rồi trở về.
