Vỗ yên được Quảng Nam bằng đức rộng và bằng sự quyết đoán táo bạo: thay một loạt các huyện quan sâu mọt ít năng lực bằng người hiền tài, Bùi Thị Xuân trở về thành phủ, sửa soạn đem binh đi đánh dẹp đảng cướp Lý Tiểu Muội. Viên nữ tướng Tây Sơn càng nóng lòng diệt đảng cướp vì bọn đạo trưởng Tây Dương và Nguyễn Ánh bằng đường biển đang giúp sức cho đảng cướp này trở thành đạo quân tiên phong lợi hại của chúng. Nhưng Bùi Thị Xuân chưa kịp xuất quân thì một loạt tin tức kinh động triều đình dồn dập đến. Khởi đầu những sự kiện chấn động lòng người này là Thái sư Bùi Đắc Tuyên hạ lệnh triệu Đại tướng Vũ Vãn Dũng ở Bắc Hà về để Đại tư mã Ngô Văn Sở, người của phái Tuyên ra thay. Khi Vũ Văn Dũng về đến trạm Hoàng Giang thì gặp Trung thư lệnh Trần Văn Kỷ đang bị đày ở đó. Kỷ đang căm tức Tuyên nên khuyên Dũng kéo quân về Phú Xuân bắt cả gia quyến Bùi Đắc Tuyên. Dũng lại làm chiếu giả cho người ra Bắc Hà đòi Ngô Văn Sở về và cho quân vào Quy Nhơn bắt con trai Tuyên là Bùi Đắc Trụ đang giữ chức lưu thủ ở đó. Dũng kết tội phe Bùi Đắc Tuyên là phản bội rồi đem dìm xuống sông cho chết. Hay tin các đại thần giết nhau, Trần Quang Diệu đang vây đánh quân Nguyễn Ánh ở thành Diên Khánh vội đem quân về Quy Nhơn. Vũ Văn Dũng lập tức cho Nguyễn Văn Huấn vào Quy Nhơn mưu giết Trần Quang Diệu. Việc không thành, Huấn phải trở về Phú Xuân. Trần Quang Diệu cũng đem quân về Phú Xuân đánh Vũ Văn Dũng. Vũ Văn Dũng dàn quân ra chống cự. Vua Cảnh Thịnh hoảng sợ phải sai Phan Huy Ích đi dàn hòa với tránh khỏi cuộc xung đột giữa hai đại tướng của triều đình. Bùi Thị Xuân chưa hết choáng váng thì tin dữ từ Quy Nhơn lại truyền đến. Trấn thủ Quy Nhơn Lê Trung hay tin Trần Quang Diệu và Vũ Văn Dũng xung đột nhau liền đem quân về Phú Xuân để Uyên thành hầu ở lại giúp Nguyễn Bảo giữ Quy Nhơn. Nuôi chí làm phản nên dù đã được Trần Quang Diệu tha mạng, Nguyễn Bảo vẫn nhân cơ hội đó bắt Uyên thành hầu bỏ ngục, một mặt chiếm giữ Quy Nhơn, mặt khác thúc Nguyễn Ánh đem binh cùng Bảo tiến đánh quân Tây Sơn. Nguyễn Ánh lại sai Nguyễn Văn Thành đem quân tiếp ứng cho Nguyễn Bảo. Trấn Quảng Nam mặc nhiên là nơi quân thù để tâm chiếm lấy.

Suy nghĩ về thế nước lâm nguy, đau lòng trước cảnh triều Tây Sơn chia lìa, Bùi Thị Xuân như hóa điên hóa dại. Viên Nữ tướng Tây Sơn mất hết sự điềm tĩnh thường ngày, đã bãi lệnh tiến đánh Lý Tiểu Muội và sửa soạn đem binh về Phú Xuân trị tội bọn phản nghịch cho hả giận. Nhưng đem binh hồi triều ư? - Bùi Thị Xuân căng thẳng suy nghĩ - thành Quảng Nam sẽ bị bỏ ngỏ, lòng dân sẽ kinh động. Thành Quảng Nam, phên dậu che đỡ cho kinh đô Phú Xuân mà lọt vào tay giặc, hẳn ta sẽ đắc tội với dân với nước, vả chăng, nếu trị được lũ phản nghịch thì kẻ có lợi vẫn chỉ là giặc Ánh. Vậy phải hành động ra sao trong hoàn cảnh này? Bùi Thị Xuân không thể không bàn với Phó tướng Tường Vân, người phụ tá đắc lực đồng thời là người bạn tâm tình của mình.

Y lệnh, Phó tướng Tường Vân rực rỡ trong bộ võ phục dã chiến, từ giáo trường bước vào doanh tướng, giọng bất bình:

- Theo lệnh Chủ tướng, tôi xin đến lĩnh mệnh. Tôi thật không hiểu vì sao Chủ tướng lại bãi lệnh đi đánh đảng cướp Lý Tiểu Muội.

Ngắm nhìn cô gái Thăng Long có nước da trắng hồng, khuôn mặt trái xoan thanh tú, thông minh, Bùi Thị Xuân thoáng xúc động:

- Bao năm nằm sương gối đất, hẳn Phó tướng hiểu ta không phải là kẻ nhát gan. Có việc hệ trọng ta muốn nghe lời bàn của người tâm phúc.

Sau khi nghe rõ nội tình triều Tây Sơn, Tường Vân thảng thốt:

- Xin Chủ tướng thứ lỗi. Vì không hay tường những việc hệ trọng, tôi đã bất bình trước lệnh triệt binh của Chủ tướng. Việc đã như thế, bây giờ Chủ tướng định liệu sao?

Bùi Thị Xuân trầm giọng:

- Ta muốn được nghe Phó tướng trả lời câu hỏi ấy!

Viên tướng tùy tùng của Bùi Thị Xuân tên là Lộc, nóng nảy:

- Muốn hợp sức chống giặc, trước hết phải diệt lũ phản nghịch. Xin Chủ tướng gấp đem binh hồi triều cùng quan Thiếu phó trừ sạch bọn trở giáo đón giặc.

- Ta biết được một ý, còn Phó tướng? - Bùi Thị Xuân điềm tĩnh hỏi.

Tường Vân đáp:

- Thưa Chủ tướng! Hành động của Đại đô đốc Vũ Văn Dũng gây tổn thất lớn cho nước nhưng không phải là hành động phản lại triều đình. Bởi vậy, đem binh hồi triều là hạ sách. Ở lại Quảng Nam đánh giặc mới là thượng sách.

Bùi Thị Xuân thở phào nhẹ nhõm:

- Phó tướng nói chính hợp ý ta. Quả là, chọn cho ta hành động cốt thoả cơn giận thì dễ, biết nén giận lo đến trọng trách của mình vì đại sự mới là đạo quân tử. Bởi thế, ta muốn ngay bây giờ các nữ binh phải ôn luyện võ nghệ để mai mốt mở hội võ báo động thế nước lâm nguy. Hội võ phải làm to để kích lệ quân sĩ và dân chúng. Ta có linh tính những trận giao tranh sống mái với giặc sẽ xảy ra trên mảnh đất này. Trong lúc chờ đợi, ta cử em Lộc về kinh nghe ngóng động tĩnh, nhân thể lo y phục cho nữ binh.

- Vậy ai sẽ phụ giúp Chủ tướng trong mọi việc? - Phó tướng Tường Vân băn khoăn nói - Có thể cử người khác đi thay được chăng?

- Không được! Nữ tướng Lộc linh lợi, tháo vát, mới lo nổi việc này. Còn ta khi cần đã có Phó tướng.

Viên tùy tướng của Bùi Thị Xuân xúc động: 

- Thưa Chủ tướng! Bao giờ đi?

- Em hãy sửa soạn đi ngay, ta đang nóng lòng muốn biết mọi nhẽ ở triều đình. Phương lược hành động tự em cũng biết rồi, ta không cần dặn thêm.

- Tiểu tướng đi rồi, xin Chủ tướng hãy lo giữ gìn sức khỏe.

Tùy tướng Lộc đi rồi, Bùi Thị Xuân và Phó tướng Tường Vân lặng đi. Dẫu không ai nói với ai lời nào nhưng cả hai đều bận tâm dến thời cuộc và thấm thía buồn trước cuộc chia tay không bình thường.

Nhìn theo dáng người thon gọn, chắc nịch, bước đi gấp gáp của viên tùy tướng, Bùi Thị Xuân bỗng nhớ lại mảnh đời bất hạnh của cô gái khi trước. Phải, tên cô là Lộc, mồ côi cha từ sớm, mẹ ở vậy làm thuê làm mướn, tần tảo nuôi con. Nhà Lộc ở ngoại vi thành Phú Xuân. Nhà nghèo nhưng lớn lên Lộc rất xinh. Cho nên, mới 16 tuổi, mà nhiều trai làng đã ngấp nghé cầu thân. Giữa lúc ấy, mẹ Lộc bị chứng đau bụng, thuốc thang mãi không khỏi. Một chiều, theo lời mách của thầy lang, Lộc vào thành bốc thuốc. Lộc đâu ngờ lần đi ấy, cô phải chịu bất hạnh khủng khiếp. Khi vừa vào trong thành, cô chợt gặp một toán lính Trịnh do Hoàng Đình Bảo, con Hoàng Đình Thể, Phó thống tướng trấn giữ thành Phú Xuân, đang trên đường vào các làng ven thành chọc ghẹo con gái. Thấy Lộc xinh đẹp lại đi một mình, Hoàng Đình Bảo ỷ thế cha hắn, vừa tán tỉnh vừa cưỡng bức Lộc, nhốt vào tư dinh. Trong toán lính Trịnh có người đi báo với Phạm Ngô Cầu, Thống tướng trấn thành Phú Xuân, Phạm Ngô cầu bắt Hoàng Đình Bảo phải đưa Lộc sang dinh mình, nói là bà quan đang cần người hầu hạ. Tên quan già dâm dật ấy đã biến Lộc thành tỳ thiếp của hắn. Mới xa mẹ già một đêm và chỉ một đêm thôi, Lộc đã bị hai tên tướng Trịnh một trẻ, một già làm nhục. Đau đớn thương mẹ đang nằm chờ thuốc, xót xa cho thân phận mình, Lộc đã nghĩ đến cái chết để rửa nhục. Song cũng vì thương mẹ, Lộc nấn ná chờ kế thoát thân. Nhưng sự thật bao giờ cũng bướng bỉnh, trong thâm cung của sự thật bao giờ cũng chứa nhiều cay đắng, Lộc bị giam lỏng trong dinh của Phạm Ngô Cầu không thể trốn thoát. Khi Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đem quân tiến đánh Phú Xuân, bắt sống Phạm Ngô Cầu, giết chết cha con Hoàng Đình Thể và 2 vạn quân Trịnh, đội quân áo vải Tây Sơn đồng thời đã giải thoát cho đời Lộc. Ngày ấy gặp Bùi Thị Xuân, Lộc khóc như mưa như gió không nói lên lời. Biết tin mẹ đã mất, Lộc về viếng mồ mẹ rồi trở lại kinh thành xin nhập vào đội nữ binh áo đỏ. Cô gái bất hạnh, bị vùi dập xuống tận bùn đen ấy chẳng mấy chốc đã trở thành một nữ binh thông minh, dũng cảm lập được nhiều chiến công. Và nay, cô gái 27 tuổi đời ấy đã trở thành viên tùy tướng, một trợ thủ đắc lực của Bùi Thị Xuân.

- Còn việc diệt đảng cướp Lý Tiểu Muội, Chủ tướng định liệu ra sao? - Phó tướng Tường Vân hỏi, phá tan sự im lặng.

Sau phút lúng túng vì câu hỏi bất ngờ, Bùi Thị Xuân quả quyết:

- Theo ta, Lý Tiểu Muội không còn là một đảng cướp nữa mà đã là đạo quân tiên phong của Nguyễn Ánh. Bởi vì Ánh và bọn Phú-lãng-sa tất lợi dụng cơ hội triều Tây Sơn lục đục để gấp tiến binh đánh ra. Việc cần lúc này là phái những nữ binh linh lợi nhất dò xét chặt những hành động của chúng.

Tường Vân bỗng thở dài:

- Thưa Chủ tướng!Các nữ trinh sát đã được tiếp phái đi từ sáng nay. Nhưng tôi lại đang bận tâm đến việc khác hệ trọng hơn. Chủ tướng thử nghĩ xem, giặc thì quỷ quyệt, triều đình thì chia lìa, Vua ta dùng người thiên lệch, vận nước rồi sẽ ra sao?

Bùi Thị Xuân đăm chiêu:

- Chúng ta không được Hoàng thượng tin cẩn. Nhưng phận làm tướng bất luận thế nào, phải biết lo xa, phòng hoạn nạn xảy đến. Ta chắc rồi Hoàng thượng sẽ tỉnh ngộ để dùng người chính trực. Phó tướng có bao giờ nghĩ đến một thế cuộc rộng lớn để giữ gìn cơ nghiệp của Tiên đế để lại không?

- Chủ tướng nói đến việc quân dân đồng lòng trên dưới hòa thuận? Chuyến đi kinh lý của Chủ tướng chắc có nhiều điều hay?

- Quả vậy, thời nào cũng vậy, lòng dân là chiến luỹ kiên cố nhất. Bằng chuyến đi ấy ta thấy rằng, trăm họ còn nghèo nhưng lại giàu lòng trung quân ái quốc. Ví như hôm trên đường từ Điện Bàn về đây, vừa ra khỏi huyện lỵ, ta bỗng gặp một toán dân chúng đi đón. Một cụ già áo nhuộm vỏ sú, râu tóc bạc như cước nói với ta: “Dân chúng tôi có lời kính chào quan Trấn thủ. Hẳn là vận nước còn thịnh nên mới có vị quan Trấn thủ đi kinh lý không phải bằng võng cáng, yến tiệc linh đình mà bằng việc trừng trị bọn quan tham, mưu cầu cuộc sống lo lành cho trăm họ”. Cụ nói về ta khí hơi quá.

- Thưa Chủ tướng, rồi sao nữa?

- Ta chưa biết đáp thế nào thì một cụ già khác lách đám đông đi tới, thều thào nói: “Quan Trấn thủ cấm nấu rượu, giết trâu, hạ thuế điền thổ, ấy là người biết thương dân và chăm dân vậy”. Nghe đến đấy, ta vội nói: “Dân là gốc của xã tắc, kẻ làm quan ai mà không chăm lo cho dân”. Rồi tiện đấy ta nhắc đến mối quốc thù Gia Định. Ta nói: “Giặc Ánh đang muốn nuốt chửng cơ nghiệp nhà Tây Sơn, hãm trăm họ vào vòng lầm than...”. Nói xong ta thấy nét mặt ai đấy đều bừng bừng tức giận. Cụ già râu tóc bạc như cước bảo ta rằng: “Cơ đồ này do Tiên đế dựng nên vì trăm họ thì trăm họ phải giữ gìn nó”. Nữ tướng thấy đấy, bọn tham quan đã gây cho không ít dân lành thối chí, ghét lây cả triều đình. Cũng không ít người trong số họ vì bị ức hiếp, hoặc bị nạo vét đến tận xương tuỷ ngấm ngầm chống đối, muốn bỏ đi theo giặc. Nhưng số đó không nhiều. Số đông dân chúng vẫn một lòng gắn bó với triều Tây Sơn. Vậy, còn dân là còn nước, còn dân là còn tất cả.

- May mà quan Thiếu phó còn nắm giữ binh quyền. Làm sao tâu được đến tai Hoàng thượng thế nước lúc này.

- Hoàng thượng nghe lũ nịnh thần muốn bớt thế lực của quan Thiếu phó. Ta ngỡ rằng nếu Hoàng thượng không tỉnh táo, nghe bọn người xấu xúc xiểm rồi chính quan Thiếu phó cũng sẽ bị đẩy đi để chúng dễ bề thao túng việc triều chính.

- Trời ơi! Có thể đến thế nữa ư?

Căn phòng im lặng. Mỗi người theo đuổi một ý nghĩ. Chợt, Phó tướng Tường Vân lên tiếng hỏi:

- Thái hậu có được Hoàng thượng tin nghe không, chưa Chủ tướng?

- Hoàng thượng ở thế thật khó xử. Thái hậu là mẹ nhưng lại trẻ quá . Bởi thế, Hoàng thượng tìm cách xa lánh. Nhưng thực sự có cái ngọt, cái đắng. Sở dĩ Hoàng thượng tìm cố xa lánh Thái hậu chỉ là vì không muốn nghe theo lời khuyên của Thái hậu. Hoàng thượng không hiểu nổi tấm lòng và trí tuệ của Thái hậu, làm sao nối chí Tiên đế được?

- Lạ thật, Tiên đế mất đi, triều đình bỗng rối nát, mà sao bọn nịnh thần bạc nhược ấy lại nhiều đến thế!

- Xưa, quân sư Nguyễn Trãi chẳng nói rằng: “Hoa thì hay héo, cỏ thường tươi”. Bao năm yên ổn, bọn người ấy quen hưởng lạc mất rồi. Họ cố kết lại với nhau để che mắt vua, đua nhau hưởng phú quý trên lưng trăm họ. Lạ gì lũ tham quan như loài cỏ xấu cứ mọc lên ngày một nhiều.

Chợt, Phó tướng Tường Vân hốt hoảng:

- Chết thôi, sắc mặt Chủ tướng bỗng nhợt nhạt hẳn đi. Lo nghĩ, Chủ tướng đến ốm mất. Để tôi dìu Chủ tướng đi ngủ.

Bùi Thị Xuân gạt đi:

- Ta không làm sao cả đâu. Vả, ta không thể ốm lúc này. Nữ tướng hãy ra giáo trường với quân sĩ.

                                                                                                ***

Phó tướng Tường Vân đi rồi, Bùi Thị Xuân lặng lẽ lên mặt thành xem các nữ binh luyện tập, nhân thể muốn xua đi nỗi lo lắng căng thẳng dày vò. Đứng trên mặt thành cao một trượng này, phóng tầm mắt nhìn ra xa bốn phía, Bùi Thị Xuân như mê đi trước cảnh nắng thu vàng óng, trời thu trong xanh không một gợn mây. Nhìn xa, những cây bông trồng thành hàng khắp bốn mặt thành như vẽ lên nền trời những đường cong duyên dáng. Nhớ ngày nào mới vào trấn thủ, Bùi Thị Xuân đã để hàng giờ ngắm nhìn những ruộng bông rộng tít tắp, búp bông trắng nõn, hệt như những đám mây trắng, dệt trên thảm lá xanh óng mượt. Mùa thu hoạch bông đã qua rồi. Cũng qua rồi những ngày cán bông vui như hội của dân chúng trong vùng. Những kỷ niệm ngọt ngào về những đêm trăng sáng, các cô thôn nữ vừa kéo sợi vừa hò hát mãi tận khuya, vẫn còn mới mẻ, nguyên vẹn trong lòng Nữ tướng. Một tứ thơ tả cảnh thu tuyệt đẹp tương tự như thế này học từ hồi nhỏ mà sao không nhớ ra - Bùi Thị Xuân tự hỏi - à, đây rồi, bài thơ của ai nhỉ:

Cảnh thu nhìn bát ngát

Mây ủ tít phương xa 

Nước thẳm soi trời biếc 

Thành đơn lấp khói nhoà...

Chợt tiếng hò reo rầm trời từ giáo trường vọng tới. Nữ tướng Tây Sơn nhìn về hướng ấy. Dưới nắng hanh vàng, màu áo đỏ của hàng ngàn binh sĩ di chuyển trông sinh động, nhộn nhịp biết bao. Nhác thấy một vũ đài được dựng ở giữa giáo trường, Bùi Thị Xuân đoán chắc Phó tướng Tường Vân đã cho các nữ binh đấu võ tay không trước khi chuyển sang môn tập khác, ở xa nhưng Bùi Thị Xuân vẫn nhận ra tốp võ sĩ ngồi sát vũ đài, tách biệt với đông đảo nữ binh vây quanh là võ sĩ ở các đội cử ra. Những tay trống ngồi kề bên họ. Khỏi đầu cuộc đấu, một võ sĩ - có lẽ là đội Tâm - đi một bài múa nhanh, khỏe, uyển chuyển theo nhịp trống. Khi đội Tâm múa xong, Bùi Thị Xuân nhận ra đội Mão bước lên vũ đài biểu diễn bài quyền La Hán, bài quyền gồm 72 thế căn bản mà Bùi Thị Xuân đã dày công truyền lại cho đội nữ binh. Theo tục lệ cổ, nếu người đi bài quyền giỏi, không ai dám lên tỉ thí thì cuộc đấu kết thúc. Ngược lại, có võ sĩ lên đài thì cuộc đấu vô cùng hấp dẫn và sôi động bắt đầu. Khi đấu thủ bị ngã đài là thua cuộc. Nếu ngã rồi mà không chịu thua thì cuộc đấu trở nên ác liệt. Tuy thế, vì cùng trong một đạo quân, hai bên đều cố tránh những miếng hiểm. Không cần xem tiếp cuộc đấu, Bùi Thị Xuân cũng biết về môn võ tay không này, không ai vượt được đội Mão. Trong quân ai cũng biết đội Mão đã có lần đánh ngất một thuỷ thủ Phú-lãng-sa, vốn là một võ sĩ quyền anh giỏi, thường ỷ sức mình đi vào các làng gây gổ, ve gái.

Lây cái không khí say sưa luyện tập của các nữ binh, Bùi Thị Xuân tạm vơi được nỗi đau về chính trị. Vị Nữ tướng Tây Sơn cảm thấy rõ, chính các nữ binh đã giúp cho mình đứng vững trước thử thách và thêm sáng suốt để quyết định mọi việc. Hơn thế, sống giữa các nữ binh của mình, Bùi Thị Xuân cảm thấy như sống trong gia đình. Dường như mối quan hệ của Bùi Thị Xuân với binh sĩ không chỉ là của người chỉ huy đối với các nữ binh mà còn là của người chị đối với đàn em. Với đội ngũ hơn 5000 nữ binh, họ khác nhau về sở thích, quê quán, mỗi người một tính nết và tâm tư riêng, nhưng họ giống nhau về hoàn cảnh xuất thân và nghĩa lớn thôi thúc. Phần lớn chị em là con nhà nghèo, hãn hữu mới có người là con nhà khá giả nhưng có thù sâu với chúa Trịnh, chúa Nguyễn mà gia nhập đội nữ binh. Đối với họ, Bùi Thị Xuân yêu thương tất cả. Tuy thế, người mà Bùi Thị Xuân ân cần và kính trọng nhất mực là viên Phó tướng lỗi lạc cua đội nữ binh áo đỏ. Hồi đó, Bùi Thị Xuân nhớ lại - Sau khi Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đã diệt tan cơ nghiệp nhà Trịnh, trong đoàn quân áo vải trở về Phú Xuân, có một nữ binh đẹp như một thiên thần xin ra mắt Bùi Thị Xuân. Dù hơn 10 năm đã trôi qua, nhưng hình ảnh người nữ binh và buổi tiếp xúc ban đầu ấy vẫn còn để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng Bùi Thị Xuân. Hôm ấy, người nữ binh mặc chiếc áo cánh lụa màu nâu non thật giản dị. Nhưng chiếc áo may khéo, chất lụa mềm mại càng tôn lên nước da trắng hồng và khổ người cân đối, tròn lẳn rất ưa nhìn của người nữ binh.

- Tôi quê ở Thăng Long - Cô gái ngước cặp mắt nhung tuyệt đẹp, điềm tĩnh nói - cảm kích nghĩa lớn của Bắc Bình Vương, hâm mộ tài đức của Chủ tướng, chị em tôi thu xếp việc nhà, lặn lội vào đây trước là ra mắt Chủ tướng sau nữa xin gia nhập đội nữ binh.

Cách đi đứng đoan trang, lời ăn tiếng nói dịu dàng của người nữ binh Thăng Long này khiến cho Bùi Thị Xuân đặc biệt chú ý. Bùi Thị Xuân định nói một câu khích lệ nhưng lại chỉ hỏi hơi lạnh lùng:

- Người còn em đi theo. Vậy người ấy đâu?

Người nữ binh trầm giọng đáp:

- Bọn quân của Lý Trần Quán đã chặn bắt ở Vị Hoàng cưỡng hiếp cho đến chết. Tôi cố lắm mới thoát thân. Sau lúc em tôi chết, tôi đổi ý không tìm vào ra mắt Chủ tướng ngay mà ở lại tìm cách báo thù. Tôi giả làm lái buôn theo chân bọn tàn quân ấy. Nhưng chưa kịp ra tay thì Lý Trần Quán đã tự chôn sống khi nghe tin Trịnh Khải bị bắt.

Bùi Thị Xuân sửng sốt như nhớ ra điều gì:

- Vậy có phải chính ngươi đã săn đuổi Trịnh Khải và bắt được tên hôn quân bạo quá ấy như dân chúng vẫn đồn đại đó không?

- Tin đồn có hơi quá sự thật. Tay tôi không bắt được Trịnh Khải, tôi chỉ dẫn tên bạo quá ấy nộp cho quân Tây Sơn.

- Còn cha mẹ ngươi?

- Cha tôi là một đại thần của vua Lê, đã bị bọn lính phủ hãm hại, cướp bóc hết của cải.

- Trời! Phận gái ở Đàng Trong và Đàng Ngoài phải hứng chịu bao nhiêu tai họa. Bọn bạo chúa ấy đáng tội phanh thây mới hả giận. Ngươi từ Bắc Hà cất công tìm ta, cùng phụng sự nghĩa lớn, ta thực cảm kích. Phận gái biết chung lưng đấu cật, góp sức góp tài rồi sẽ rửa được cái hổ lớn cho nước cho nhà. 

Rồi, đột nhiên Bùi Thị Xuân hỏi tiếp:

- Võ nghệ nhà ngươi học đến đâu?

- Thưa Chủ tướng, thân phụ tôi không có con trai, lại nghĩ rằng thời loạn, gái cũng phải biết võ nghệ. Cho nên, từ bé tôi vừa học văn, vừa học võ. Hiện về cung kiếm cũng tạm dùng được.

- Vậy nhà ngươi có thể tùy ý thảo một bài kiếm cho ta và các nữ binh cùng học hỏi được chăng?

- Tôi đâu dám tự tiện làm cái việc vô lễ ấy - Cô gái cười, cái cười e ấp như một nụ hoa mới nở - Tuy vậy, Chủ tướng đã sai bảo, tôi đâu dám trái ý.

Dứt lời, người nữ tân binh đỡ cây kiếm từ trong tay một nữ binh. Cặp mắt cô gái long lanh rực sáng, rồi đột nhiên xuống tấn đi một bài kiếm chính xác và bay bướm. Càng múa đường kiếm của cô gái càng tỏ ra tinh luyện. Có lúc Bùi Thị Xuân tưởng chừng như không còn nhìn thấy cô gái mà chỉ thấy ánh kiếm loang loáng cuốn chặt lấy người.

Các nữ binh từ các ngả trên giáo trường đổ xô lại xem. Nhiều tiếng xuýt xoa thán phục nổi lên.

Múa xong bài kiếm, nét mặt người nữ binh thản nhiên như không.

Bùi Thị Xuân trìu mến:

- Múa được như thế trong quân không ai bằng được.

Ngay hôm ấy, tài kiếm của cô gái được truyền tụng khắp kinh đô Phú Xuân. Người nữ binh tài sắc ấy chính là Tường Vân, Phó tướng trí dũng song toàn của Nữ tướng Bùi Thị Xuân bây giờ.

Mải suy nghĩ về đạo quân của mình, Bùi Thị Xuân không còn nhớ đến thời khắc đã trôi qua. Chỉ đến lúc cuộc đấu kết thúc trong tiếng hò reo dậy trời của mấy ngàn nữ binh sĩ, Bùi Thị Xuân mới sực nhớ đến hiện trạng mình. Viên Nữ tướng Tây Sơn mỉm cười như có lỗi rồi nhanh nhẹn trở về doanh tướng.

Vua Cảnh Thịnh lại vỗ ngai vàng đứng dậy, khoanh tay trước ngực, đi đi lại lại trong cung điện lớn. Viên nội giám biết Vua từ sáng đến giờ vẫn còn bực bội, liền tiến đến khom mình đón ý:

- Tâu Hoàng thượng! Chẳng hay Hoàng thượng có gì không vui mà mặt rồng không được tươi tốt. Thần xin gọi bọn vũ nữ hay con hát để Hoàng thượng sai khiến.

Ông Vua trẻ chưa đầy 20 tuổi sững lại, trừng mắt:

- Tại sao khanh không hỏi ta buồn bực vì lẽ gì mà chỉ cốt mua vui cho ta? Ta thực không hiểu nổi bụng dạ các khanh nữa. Bọn khanh, kể cả quan Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn không bỏ lỡ dịp nào để bài bác bọn Diệu, Xuân. Từ sau cuộc đụng độ giữa Diệu và Dũng, ta đã phong cho Diệu làm Thiếu phó như trước, Dũng làm Đại tư đồ, Huấn làm Thiếu bảo, Nguyễn Văn Danh làm Đại tư mã. Bốn người ấy xem ra như tứ trụ đại thần giúp ta lo việc nước, ân sủng tột bậc. Vậy mà quan Thiếu bảo xem ra vẫn chưa bỏ được mối hiềm khích cũ. Cứ bụng ta mà suy xét thì Trần Quang Diệu và Bùi Thị Xuân đều có công lớn đối với Tiên đế. Lẽ nào bây giờ lại không hết bụng thờ ta?

- Tâu Hoàng thượng! - Viên nội giám kéo dài giọng - Kẻ có công thường hay cậy công.

- Khanh nói sao? - Vua dừng lại nhìn vào mặt viên nội giám.

Viên nội giám lúng túng trước sự nóng nảy bất ngờ của Vua, bèn lựa lời tâu:

- Ý thần muốn nói cặp vợ chồng quan Thiếu phó có chút công.

Ông Vua trẻ tính khí còn bồng bột bỗng bật cười:

- Ta nghiệm ra rằng có mỗi lần ta đai lại một câu hỏi thì khanh lại trả lời khác.

Vừa may lúc ấy có bóng người ở ngoài cung điện. Viên nội giám vội vã bước ra ngoài rồi quay vào:

- Tâu Hoàng thượng! Quan Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn xin vào bệ kiến Hoàng thượng.

- Cho vào. - Cảnh Thịnh ra lệnh rồi bước đến cạnh ngai vàng.

Một người béo tốt, đã đứng tuổi, trán nhẵn bóng, mặc phẩm phục đại thần, mặt lạnh như tiền, thung dung bước vào cung điện. Vừa trông thấy Vua, người đó sụp lạy tâu:

- Thần xin kính chúc Hoàng thượng vạn tuế.

Hài lòng trước lễ triều kiến của quan Thiếu bảo, vua Cảnh Thịnh ngọt ngào hỏi:

- Quan Thiếu bảo có điều gì cần tâu bày mà cập rập quay lại triều vậy?

Viên đại thần có vẻ mặt lạnh như tiền chính là quan Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn, người đang thâu tóm nhiều quyền hành hệt như một vị tể tướng trong triều. Thời vua Quang Trung, Nguyễn Văn Huấn còn làm một chức quan nhỏ. Vua Quang Trung mất, triều Cảnh Thịnh chia bè sát hại lẫn nhau. Nhân cơ hội ấy, nhất là lúc các võ tướng trụ cột bận việc đánh giặc, Nguyễn Văn Huấn, con người lắm mưu mẹo, thâm hiểm, biết luồn lọt, khéo làm đẹp lòng người bỗng được vua Cảnh Thịnh tin dùng. Hơn thế, chỉ là chức Thiếu bảo xếp sau Trần Quang Diệu, Vũ Vãn Dũng nhưng Huấn có thực quyền như một vị Thái sư đầu triều. Vốn tự biết mình không có công, các đại thần không phục, Nguyễn Văn Huấn tìm cách đẩy dần những viên quan có tài đức ra khỏi triều để dễ bề gây thế lực. Trong số quan lại bị Nguyễn Văn Huấn gờm nhất và đang cố tìm cách hãm hại có vợ chồng Bùi Thị Xuân. Huấn quay lại triều, ra mắt vua Cảnh Thịnh cũng vì mục đích ấy. Vì vậy, khi thấy vua Cảnh Thịnh ngọt ngào nói với mình, Nguyễn Văn Huấn không bỏ lỡ cơ hội:

- Tâu Hoàng thượng! Hồi sáng thần có tâu việc quan Thiếu phó Trần Quang Diệu bỗng dưng năng đi lại với Đại tư đồ Vũ Văn Dũng rất đáng nghi ngờ. Tưởng như Diệu và Dũng đã hòa với nhau, mưu thâu tóm quyền chính. Hai vị đại thần ấy mà liên kết với nhau chẳng những sẽ không coi thần vào đâu mà còn lấn át cả Hoàng thượng. Bởi thế, Hoàng thượng đã phán rằng cần xem xét thêm và phải có bằng chứng rõ rệt về sự nhị tâm của chúng. May sao thần vừa bắt được một tên tùy tướng cua Bùi Thị Xuân được phái về kinh thành thăm dò tin tức. Việc rất đáng lo ngại. Nữ tướng Bùi Thị Xuân ỷ quyền trấn thủ đi kinh lý các nơi mặc sức lộng hành, cách chức người chính trực rồi lại tự ý ban bố lệnh này lệnh nọ, tùy tiện hạ thuế để lung lạc, thu phục nhân tâm, mưu kế bè đảng làm loạn triều chính. Thần xem ra Bùi Thị Xuân hành động có phương lược, hiểm nguy bội phần. Bởi vậy nếu không tước bớt uy quyền sợ có ngày không kịp.

Vua Cảnh Thịnh đăm chiêu:

- Khi trước khanh khuyên trẫm cắt cử Bùi Thị Xuân đi trấn thủ Quảng Nam. Vào đó Bùi nữ tướng đã dẹp yên được loạn, cứu dân đói, lập được công. Nay khanh lại tâu sự thể như thế ta còn biết đầu mối ra sao?

- Tâu Hoàng thượng! Sông sâu còn có kẻ dò, nhưng lòng người thì khó đo lắm. Trước thần nghĩ đưa Bùi Thị Xuân đi để tước bớt vây cánh của quan Thiếu phó. Nào ngờ như vậy lại chính là thả hổ về rừng. Sau một chút công là cả một bể tội. Nếu vạn nhất vợ chồng Bùi Thị Xuân phò tá Nguyễn Bảo ở Quy Nhơn thì Hoàng thượng chẳng phải chỉ mất Quy Nhơn mà thôi đâu.

Vua Cảnh Thịnh tái mặt:

- Chính trẫm cũng không hiểu được nguồn cơn năm trước Trần Quang Diệu tha tội cho Nguyễn Bảo, bất tuân ngự lệnh.

Nguyễn Văn Huấn đánh trúng chỗ yếu của Vua:

- Việc rõ như ban ngày ai ai cũng biết. Người ta còn nói Hoàng thượng nể sợ thế lực của bọn Diệu, Xuân nên phải nuốt giận làm lành, cổ kim họa phúc còn nêu gương mãi. Nêu không sớm trừ đi thì chúng sẽ diệt ta.

Vua Cảnh Thịnh bối rối:

- Bây giờ trẫm còn biết tin ai? Khanh vừa nói mới bắt được viên tùy tướng của Bùi Thị Xuân. Vậy trẫm muốn đích thân tra xét để rõ mọi chuyện.

Viên Thái bảo làm bộ kinh ngạc:

- Thần giữ nó để hỏi thăm cho rõ rồi tâu trình Hoàng thượng cặn kẽ. Theo ý thần, việc tra vấn phải làm thật kín. Như thế có hai điều lợi: một là Bùi Thị Xuân biết Hoàng thượng nghi ngờ sẽ bộc lộ thái độ ngay. Có bề nào ta cùng dễ dò xét. Hai là vợ chồng không bàn bạc được với nhau, chúng sẽ không biết hư thực thế nào mà đối phó. Gần đây - Viên Thái bảo trầm giọng nói tiếp - thần còn được biết Bùi Thị Xuân luyện quân gấp rút lắm, có ý phô trương thanh thế. Chưa nói đến sự khác ý vội, sự phô trương ấy chỉ làm cho Nguyễn Ánh tức giận, vin vào cớ đó mà kéo đại binh đánh ta.

Vua Cảnh Thịnh hoang mang thực sự. Thâm tâm Vua vẫn có lòng nể trọng vợ chồng Bùi Thị Xuân nhưng không có lửa sao có khói. Lý lẽ, bằng cớ của Nguyễn Văn Huấn đưa ra khiến Vua lo ngại:

- Bây giờ khanh khuyên trẫm nên làm gì?

- Vì Bùi Thị Xuân đã động binh tất Nguyễn Ánh đề phòng. Bởi vậy nên án binh bất động cho quân sĩ nghỉ ngơi. Đợi sau này chúng chểnh mảng việc quân, ta xuất kỳ bất ý đánh tất thắng.

- Còn việc giám sát Nguyễn Bảo được làm đến đâu. Đất Quy Nhơn mà mất thì thậm nguy.

- Tâu Hoàng thượng! Vừa qua Lê Trung đem quân về để lại Uyên thành hầu lĩnh trọng trách kìm chế Nguyễn Bảo. Uyên thành hầu là người có tài đức, am hiểu việc coi quân trị dân. Vả lại, Nguyễn Bảo thế cô chẳng còn lòng dạ nào mà làm phản.

- Khanh chớ quên rằng Nguyễn Bảo vì thù trẫm mà đầu hàng Nguyễn Ánh đánh lại triều đình Tây Sơn. Đất Quy Nhơn vì thế phải cử người hiền tài trấn giữ.

Cặp mắt gian giảo của Nguyễn Văn Huấn ánh lên nét độc ác:

- Hoàng thượng quả là biết nhìn xa trông rộng. Chi bằng lúc này Hoàng thượng cử Trần Quang Diệu và Vũ Văn Dũng đem quân vào Quy Nhơn chặn Ánh là hơn cả. Nếu Ánh đem quân đánh ra, lòng trung thành của các đại tướng Tây Sơn có dịp thử thách. Có bề nào ta đem quân đánh dấn, ấy là kế toàn thắng. Kinh thành vững như bàn thạch.

Vua Cảnh Thịnh bỗng bàn khoăn:

- Cứ theo khanh nói thì vợ chồng Bùi Thị Xuân đã làm phản. Trẫm nghi ngờ mà chưa thể tin là thật. Cho nên trẫm không thể không hỏi qua Thái hậu Ngọc Hân.

Nguyễn Văn Huấn giãy nảy:

- Tâu Hoàng thượng! Lâu nay Thái hậu đau ốm luôn, đâu để tâm đến thời cuộc, vả chăng chính kiến của Thái hậu khác với Hoàng thượng. Ví như hồi Hoàng thượng khéo đuổi bọn Phan Huy Ích và Ngô Thì Nhậm về quê an dưỡng, Thái hậu đã chẳng làm dữ chống lại ngự lệnh đó sao? Gà mái không nên gáy. Chính Hoàng thượng nên tự quyết lấy mọi vấn đề.

- Khanh bao giờ cũng hiểu ruột gan trẫm. Thái hậu quả không ưa gì trẫm.

Nguyễn Văn Huấn được dịp dồn ép vua Cảnh Thịnh:

- Thần đã nghĩ kỹ rồi, phải xuất quân đi chặn Ánh để phòng hậu họa. Người cáng đáng được việc lớn chỉ có quan Thiếu phó Trần Quang Diệu và Đại tư đồ Vũ Văn Dũng. Để bọn chúng không liên kết được với nhau chống lại triều đình, Hoàng thượng nên vời Bùi Thị Xuân về triều lo việc phòng thủ kinh thành, cũng là cách để tiện giám sát, khống chế viên Đại tướng khôn ngoan này.

Vua Cảnh Thịnh hoan hỉ:

- Quan Thiếu bảo lường mọi việc nhanh như thần. Lẽ nào trẫm không nghe theo.

Cặp mắt gian ngoan của viên Thiếu bảo chợt sáng lên. Hắn xin cáo lui.

                                                                                                            ***

Viên tùy tướng của Bùi Thị Xuân vừa thiếp đi một lúc đã giật mình tỉnh giấc. Một giọng hò trong vắt ở đâu đó vút lên giữa canh khuya. Nghe giọng hò, Lộc chợt nhận ra mình đang ở trong dinh quan Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn. Tư dinh ở ngay bờ sông Thơm và giọng hò ấy từ dưới sông vọng lên. Lộc ngồi dậy bước ra khung cửa, vén rèm. Giọng hò khi trầm khi bổng khiến cô gái bồi hồi:

Thuyền ai thấp thoáng bên sông

Nghe câu mái đẩy chạnh lòng nước non.

Cả ngày và đêm nay, tâm hồn Lộc trải qua biết bao xao động. Lúc sáng, chạy vạy mãi Lộc mới đến được kho quốc khố xin xuất tiền bạc lo đồ mặc ấm cho nữ binh thì bị bắt về dinh quan Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn. Tại đây, ngay căn phòng này, quan Thiếu bảo hỏi han mọi công việc của Bùi Thị Xuân. Đối với vị văn quan đầu triều, Lộc không thể thoái thác. Bởi thế từ việc Bùi Thị Xuân đi kinh lý các hạt, cách chức những ai, ban bố lệnh gì cho đến việc luyện quân. Lộc cứ thực nói hết. Hơn thế, Lộc còn tô vẽ nhiều việc theo ý riêng và không ngớt lời ca ngợi Chủ tướng mình được lòng quân dân, hết lòng lo cho việc nước. Quan Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn ngồi nghe chăm chú nhưng không nói gì thêm. Vợ viên Thiếu bảo sau đó cũng đến thăm Lộc. Khi biết cha mẹ Lộc không còn, quan bà tỏ ra ân cần đặc biệt và ngỏ ý nhận Lộc làm con nuôi. Rồi Lộc được mời ở lại ăn tiệc. Bàn tiệc thịnh soạn đầy ắp những món ăn cao lương mỹ vị mà Lộc chưa bao giờ được  nếm, cũng không biết tên gọi của nó. Chưa bao giờ Lộc được chiều chuộng một cách quá trọng vọng như thế.

Nhớ lại tất cả diễn biến câu chuyện trong ngày, Lộc tự hỏi: Vì sao vợ chồng Thiếu bảo lại thương ta và tình thương ấy là thật hay giả dối? Nếu quan Thiếu bảo hiếm con thì trên đời này có biết bao nhiêu cô gái xinh đẹp và ngoan nết hơn Lộc. Bỗng Lộc cảm thấy nôn nao lo lắng khi thấy xung quanh câu chuyện có điều gì ám muội, liên quan đến Chủ tướng, Chủ tướng ta vẫn bảo ở triều đình đang có một bọn gian thần thích gây chuyện bè đảng, hãm hại lẫn nhau là gì. Chủ tướng phái ta về kinh để dò xét nội tình triều đình và phân biệt kẻ gian người ngay đó sao? Lộc nhớ lại vẻ mặt chăm chú, thỉnh thoảng cười nụ của quan Thiếu bảo khi nghe Lộc kể về Chủ tướng mình. Lộc ân hận vì không ra mắt quan Thiếu phó Trần Quang Diệu ngay nhưng lại yên lòng vì đã kể rất thật về Chủ tướng mình. Mọi việc Chủ tướng làm đều vì dân vì nước. Tấm lòng của Chủ tướng trong như gương sáng không một gợn mờ.

Ngày mai ra quyết xin về, nếu không được ra sẽ bỏ trốn. Ta sẽ đến báo cho quan Thiếu phó mọi việc để ngài đề phòng rồi trở về Quảng Nam - Lộc tự nhủ. Nhưng Lộc lại đổi ý. Quyết định ấy có gì không ổn. Quan Thiếu bảo có thể không phải người xấu như Lộc đã tưởng. Nếu vậy, vô tình Lộc đã gây nên hiềm khích giữa các đại thần. Nghĩ thế, Lộc quyết tìm cách dò được ý tứ của quan Thiếu bảo, phải biết rõ quan Thiếu bảo muốn gì ở mình.

                                                                                          ***

Lộc trở dậy khi những tia nắng sớm lọt qua khung cửa sổ, chiếu hắt xuống sàn nhà nhẵn bóng. Lập tức người hầu gái nhà quan Thiếu bảo lên tiếng, giọng rụt rè:

- Xin mời tiểu thư rửa mặt!

Lộc mở cửa đỡ lấy chậu nước, mỉm cười:

- Tôi vốn dòng cùng dân, không quen sống trong cảnh này. Cảm ơn chị nhé!

Người hầu gái đã đứng tuổi, sửng sốt nhìn Lộc, sẽ lên tiếng:

- Con hỏi không phải, tiểu thư từ Quy Nhơn mới ra? Tiểu thư là người thế nào với Hoàng tử Nguyễn Bảo mà chủ con đãi vào hạng thượng khách.

Nhắc đến Nguyễn Bảo, kẻ không được kế vị ngôi cha Nguyễn Nhạc, đã phản lại triều đình Tây Sơn, đầu hàng Ánh, Lộc choáng người. Nhưng rất nhanh, viên tùy tướng của Bùi Thị Xuân đã tự chủ được. Và, không bỏ lỡ cơ hội dò xét hiếm có. Lộc úp mở trả lời:

- Tôi là thân nhân của Hoàng tử. Lâu lâu không thấy tin tức của quan Thiếu bảo nên Hoàng tử cho tôi ra hầu quan.

- Tiểu thư nói sao? Người của Hoàng tử Bảo cũng mới ở đây về Quy Nhơn. Chủ con giữ kín nhưng con vẫn biết.

Lộc lựa lời nói chữa:

- Họ khác tôi khác, mỗi người một việc.

- Hẳn là có việc hệ trọng lắm nên bấy nay chủ con ăn ngủ không yên.

Vừa khi ấy, quan Thiếu bảo Nguyền Văn Huấn tự đẩy cửa xộc vào, lớn tiếng mắng:

- Con kia giỏi thật. Việc nhà đã hoàn tất chưa mà đứng ỳ ra đó.

Người hầu gái hốt hoảng lui ra. Nguyễn Văn Huấn đăm đăm nhìn Lộc, cất tiếng hỏi:

- Hai người nói chuyện gì mà lâu vậy?

- Thưa Tướng công - Lộc đáp - Chúng con nói chuyện về gia cảnh. Mà đã kịp nói được gì!

- Con không được buông tuồng với lũ tôi tớ, hạ giá mình đi. Chốc nữa con sang chỗ ta, có việc cần bàn.

- Xin tuân lệnh Tướng công! - Lộc đáp rồi trở vào trong.

                                                                                     ***

Lộc chưa hết bàng hoàng về những điều vừa hay biết. Thế là rõ, quan Thiếu bảo có những quan hệ mờ ám với Nguyễn Bảo, kẻ thù oán triều Tây Sơn. Chúng đã bàn soạn những gì với nhau. Hiểm họa đã thực sự đến với triều Tây Sơn khi một kẻ có quyền uy như tể tướng đã thông đồng với giặc. Nguyễn Bảo đã đầu hàng Nguyễn Ánh, xin tình nguyện lĩnh đạo quân tiên phong đánh triều Tây Sơn, hẳn Nguyễn Văn Huấn cùng đồng mưu với chúng. Vậy cần phải thoát khỏi nơi này, cấp báo tin dữ cho Chủ tướng để Chủ tướng định liệu. Tuy vậy, Lộc không khỏi băn khoăn khi sắp sang gặp Nguyễn Văn Huấn, chấp nhận cuộc thử thách không cân sức. Đối thủ của Lộc là người từng trải, quỷ quyệt, có quyền thế khuynh loát cả triều đình. Còn Lộc chỉ là cô gái nghèo. Nhưng Lộc có niềm tin của người chính trực. Lộc đinh ninh Chủ tướng mình là người vì dân vì nước, việc làm của Lộc là để bảo vệ những người từng sống chết cho cơ đồ nhà Tây Sơn, cũng tức là vì dân nước. Vì vậy, Lộc tỉnh táo minh mẫn bước vào cuộc đấu, công việc mà chính Lộc tự chọn. Chính vì mục đích bảo vệ người chính trực ấy, Lộc đã không run sợ khi bước trong hai hàng lính gươm giáo sáng loè, mặt hằm hằm sát khí.

Nghe quan Thiếu bảo mào đầu, Lộc chậm rãi thưa:

- Con được triều Tây Sơn đổi đời cho, lẽ nào lại không vì triều Tây Sơn mà hết sức. Song chẳng hay con có thể làm gì cho Tướng công vui lòng, âu cũng là để đền đáp tấm thịnh tình của Tướng công và gia quyến.

Quan Thiếu bảo đẩy một bọc nhỏ đến trước mặt Lộc, cướp lời:

- Trước hết quan bà có nhã ý cho riêng con 20 lạng vàng này làm vốn, vì bà đã xem con như con đẻ. Con đừng chối từ, phụ lòng vợ chồng ta. Từ hôm con về, ta chưa nói rõ chủ định vì còn chưa hiểu lòng dạ con. Việc ta nhờ con chính là điều ta muốn nhờ con. Con có thấy Bùi Thị Xuân lâu nay gấp thu phục lòng dân, hùng cứ một phương, mưu cùng chồng chống lại triều đình không? Con có thấy trong lúc thế nước đang thái bình, Bùi Thị Xuân lại tung tin bọn giặc Ánh sắp đánh ra, ỷ quyền thế cách chức người này, gia ân cho kẻ khác là đắc tội phá kỷ cương phép nước, làm hoảng loạn dân tình, nối giáo cho giặc không?

Viên tùy tướng của Bùi Thị Xuân thất sắc:

- Đấy là điều Tướng công nghi ngờ hay là sự thật?

- Ta hỏi xem con có biết không đó thôi. Lẽ ra ta tâu Hoàng thượng khép lũ ấy vào trọng tội cho nghiêm quân pháp song Hoàng thượng còn trùng trình chưa quyết bởi nể vì lũ ấy đã từng có công giúp Tiên đế. Chỉ cần con tâu với Hoàng thượng những lời ta vừa nói, lũ ấy sẽ bị trừng trị, cha con ta sẽ muốn gì được nấy, giàu đến ức vạn.

Rõ ràng quan Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn chẳng phải chỉ mưu hại vợ chồng Bùi Thị Xuân mà còn là kẻ phản dân hại nước. Lộc kinh hoàng không ngờ sự thể lại đau xót tàn nhẫn đến thế. Đến nước này, dù phải chết, Lộc cũng không nhượng bộ. Tuy vậy, để hiểu thêm về dã tâm của Nguyễn Văn Huấn, Lộc giả vờ sợ sệt:

- Thưa Tướng công, thế lực vợ chồng Bùi Thị Xuân lớn lắm. Lâu nay Đại tư đồ Vũ Văn Dũng cũng đã xoá bỏ hiềm khích đối với họ. Tướng công tuy được Hoàng thượng sủng ái, nắm quyền điều khiển triều chính nhưng phỏng đã làm gì được họ.

- Con nói đúng, cặp vợ chồng Diệu, Xuân nắm trọng binh, ta khó hành động. Chỉ có dệt được tội trạng của chúng rồi mượn tay Hoàng thượng trừ đi, mới là kế vẹn toàn. Bởi thế, ta mới nhờ con giúp sức.

- Thưa Tướng công, sao Tướng công không tính đến việc liên kết với Nguyễn Bảo ở Quy Nhơn? Đằng sau Nguyễn Bảo là đại binh của Nguyễn Ánh đánh ra.

Nguyễn Văn Huấn sững sờ:

- Giỏi lắm! Con đọc được ruột gan ta. Ta không giấu, chính ta đã có mật giao với Nguyền Bảo. Nếu vạn nhất kế diệt bọn Diệu, Xuân không thành thì ta mượn tay Nguyễn Ánh.

Lộc cướp lời:

- Thưa Tướng công, giết các tướng tài như Diệu, Xuân, nước này tất lọt vào tay Nguyễn Ánh.

- Ta chưa tính đến việc ấy. Nhưng dù thế nào, ta vẫn là kẻ có công đầu, vẫn được trao quyền cao chức trọng.

- Thưa Tướng công, hiện Tướng công có quyền uy như một vị tể tướng, sao Tướng công lại rũ bỏ nó để màng quyền cao chức trọng của Nguyễn Ánh?

- Con biết một mà chưa biết hai. Ta nghĩ chín rồi, Hoàng thượng Cảnh Thịnh không phải là người đối địch với Nguyễn Ánh. Nhưng thôi, ta không muốn nhiều lời. Con hãy tùy chọn: hoặc là con ta, giàu sang, quyền uy bậc nhất triều đình, muốn gì có nấy, hoặc là ta phải khép con vào tội tòng phạm, đồng loã với lũ phản dân, chết rục trong ngục tối.

Lộc căm phẫn đến cực độ nhưng cô kìm được lòng mình để tìm kế thoát thân. Lộc biết rằng nếu chối từ, phản kháng, nỗi nguy khốn sẽ đến với cô. Việc Nguyễn Văn Huấn dàn quân hàm ý đe doạ và ngay kia, sau bức rèm ăn thông sang phòng bên, Lộc đã nhác thấy những tên võ sĩ đang nghe ngóng, bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng nhảy xổ vào sát hại cô. Phải làm sao bảo toàn được mình - Lộc nghĩ - để báo đáp kịp cho Chủ tướng. Bởi thế, Lộc muốn kéo dài thời gian nghĩ kế. Cô làm bộ suy nghĩ rồi từ tốn:

- Công việc được cậy nhờ lớn quá, con xin được nghĩ ngợi chút ít, xem có cách nào giúp được Tướng công đắc lực.

Nguyễn Văn Huấn tươi tỉnh nét mặt:

- Con cứ tùy tiện. Ta biết con là người thức thời, theo ý trời và lòng người.

Lộc đi đi lại lại trong căn phỏng lớn quan sát tìm kiếm. Kia rồi, một thanh kiếm quý của Nguyễn Văn Huấn treo trên tường, ngay sát những chiếc đĩa vàng chạm trổ tinh vi, cốt phô bày sự giàu sang của hắn, đã thu hút sự chú ý của viên tùy tướng. Phải táo bạo và nhanh tay hành động. Lộc liếc nhìn Nguyễn Văn Huấn đang thong thả nháp từng ngụm rượu sâm và đi lại gần nơi bày biện những chiếc choé to tướng. Khi ở cự ly rất gần, bàng thế võ thành thục, Lộc nhảy tới giật lấy thanh kiếm và cũng bằng một động tác nhanh nhẹn như thế, cô đã túm lấy Nguyễn Văn Huấn, dí mũi kiếm vào lưng hắn hét to:

- Nếu mi chống cự hoặc kêu cứu ta sẽ kết liễu đời mi. - Vừa khi ấy, hai tên võ sĩ tay cầm dao nhọn lao tới phía Lộc. Nhưng nhanh như chớp, Lộc đã xả kiếm chém chết cả hai. Lộc dằn giọng bảo Nguyễn Văn Huấn:

- Bây giờ mi phải dẫn ta ra khỏi dinh này. Trái lệnh đừng oán trách ta ác.

Nguyễn Văn Huấn mặt mày tái xám, đầu gục xuống, ngoan ngoãn dẫn viên tùy tướng của Bùi Đắc Tuyên đi ra khỏi dinh trước mắt các binh sĩ của hắn.

Chú thích:

(9) Sông Hương ngày nay.