Sinh mệnh là của chính mình, phải sống cho ra dáng vẻ của chính mình. Dù là một vũng nước đọng, cũng phải làm dậy sóng gió – Sở Viên Tịch.
Tháng 1 năm 2018, văn phòng chủ tịch Tiểu Khang Sinh Hoạt.
Nói là văn phòng, thực tế nó là một sảnh đa năng cực lớn, nhưng lúc này trong căn sảnh trống trải chỉ có một mình Sở Viên Tịch. Mọi người đều bị đuổi ra ngoài, loa thông minh cũng biết điều mà ngậm miệng, Sở Viên Tịch nằm ườn trên ghế sofa như Cát Ưu, cả người bủn rủn, tạo dáng vẻ đang suy ngẫm về cuộc đời: Bản thân nỗ lực thế này rốt cuộc là vì cái gì?
Anh vừa mới kết thúc một cuộc cãi lộn kịch liệt.
Vì thị trường chứng khoán trong nước không chấp nhận cổ phiếu của công ty niêm yết theo kiểu "cùng cổ phiếu khác quyền", nên muốn IPO trong nước thì bắt buộc phải giải quyết vấn đề lịch sử còn tồn đọng của Tiểu Khang – cấu trúc cổ phần hai tầng, cùng cổ phiếu nhưng khác quyền biểu quyết (Mẹo nhỏ 1).
(Lời tác giả: Cuối chương có viết một vài mẹo nhỏ để giải thích những thuật ngữ chuyên ngành này, không xem cũng không sao cả, ha ha).
Cổ cải (Mẹo nhỏ 2), vẫn luôn là chủ đề nhạy cảm đối với gã khổng lồ mới nổi trong giới internet vừa thành lập chưa đầy hai năm này. Cùng với việc Tiểu Khang vọt lên như tên lửa, khoảng cách đến ngưỡng cửa niêm yết mà Sở Viên Tịch đặt ra ngày càng gần, chủ đề này lại càng trở nên nhạy cảm hơn.
Tại sao lại nhạy cảm? Bởi vì công ty lúc ban đầu càng "đói khát" vốn, thì áp lực cải cách cổ phần hiện tại càng lớn, đến mức chủ tịch cũng không thể giải quyết được với các nhà đầu tư, ai lải nhải về nó chính là đang xát muối vào lòng chủ tịch.
Nhắc đến cải cách cổ phần thì chắc chắn phải đổi cổ phiếu, trong số các nhà đầu tư không thiếu những người kiên định đứng cùng chiến hào với anh, ví dụ như nhà tài trợ kiêm người dẫn dắt - anh em Viên Kính, Viên Mễ của quỹ Trịnh Đức. Nhưng cũng không thiếu những kẻ thiển cận, nắm giữ chút quyền lợi nhỏ nhoi từ cổ phiếu ưu đãi trong tay mà lúc nào cũng muốn vơ vét, từng người một đòi hỏi quá đáng, hận không thể nhảy lên mặt trăng để đưa ra điều kiện đổi cổ phiếu, thật là kỳ quặc.
Còn những người nắm giữ cổ phiếu phổ thông thì sao? Họ chỉ chấp nhận tỷ lệ đổi 1:1 sang cổ phiếu ưu đãi, ai cũng là cổ phiếu ưu đãi, tức là cùng cổ phiếu cùng quyền, cả nhà đều vui vẻ.
Họ cứ ngồi vững trên chiếc ghế câu cá, tỷ lệ đổi 1:0.99 cũng không được. Cải cách cổ phần mà muốn cắt giảm cổ phiếu của bố mày à? Không bao giờ có chuyện đó!
Đối với họ, giấc mơ thì luôn phải có, ngộ nhỡ Sở Viên Tịch thỏa hiệp thì sao? Thực sự không được thì cứ ngâm đó thôi, năm nay không lên sàn thì năm sau, thậm chí họ còn mong Tiểu Khang lên sàn muộn một chút, với đà phát triển hiện nay, lên sàn muộn thì định giá sẽ càng cao.
Họ chẳng hề cân nhắc việc chậm một năm niêm yết sẽ khiến Tiểu Khang mất đi bao nhiêu cơ hội tiềm năng, họ thấy cứ như bây giờ là tốt rồi!
Năm xưa, sàn giao dịch Hương Cảng vì không chấp nhận "cùng cổ phiếu khác quyền" mà bỏ lỡ Alibaba, sau này khiến sàn Hương Cảng hối hận đến xanh ruột. Điều này gián tiếp nói lên điều gì? Nói lên rằng Alibaba cũng chưa giải quyết được vấn đề lịch sử tồn đọng về "cùng cổ phiếu khác quyền", có thể thấy vấn đề này thực sự cực kỳ khó giải quyết! Giờ thì đến lượt Sở Viên Tịch phải đau đầu.
Đầu Sở Viên Tịch đau như búa bổ! Bởi vì cấu trúc cổ phần hai tầng khiến anh, với tư cách là chủ tịch có tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu không cao nhưng quyền biểu quyết cực lớn, có thể quyết định mọi chuyện lớn nhỏ trong công ty bằng một câu nói. Thế nhưng, đến bước cải cách cổ phần này, anh lại không có đủ vốn để thanh lý các nhà đầu tư không hợp tác, dù cho quỹ khổng lồ Trịnh Đức có là bên hành động thống nhất với anh cũng không đủ.
Đây là cái nồi mà thời kỳ đầu khởi nghiệp để lại, chỉ có thể tự mình gánh.
Tiểu Khang là một công ty khởi nghiệp tài sản nặng, thành lập đầu năm 2016, lấy cửa hàng tiện lợi + xe đạp chia sẻ làm hai "máy nghiền tiền mặt" để làm điểm đột phá thu thập dữ liệu lớn, trước tiên hình thành vòng tuần hoàn tiền tệ, sau đó dựa vào game đạp xe và trí tuệ nhân tạo để thúc đẩy các kịch bản sử dụng mạng xã hội cộng đồng, rồi dựa vào mảng mạng xã hội phân khúc thị trường được thực hiện đến mức tối thượng, phá vỡ rào cản chuỗi mạng xã hội của hệ thống Chim Cánh Cụt như một vụ nổ, trở thành kẻ thách thức khiến cả Chim Cánh Cụt và Alibaba đều phải dè chừng.
Giá trị của Tiểu Khang hiện nay tính bằng hàng nghìn tỷ, giá trị nằm ở chỗ này.
Để có thể lao đi với tốc độ cao trên đường đua vắng vẻ này, thời kỳ đầu công ty đương nhiên cực kỳ khát vốn. Xe đạp chia sẻ không cần phải nói thêm, cửa hàng tiện lợi theo mô hình sau khi làm xong thì rất kiếm tiền, nhưng từ con số không bắt đầu quảng bá, thì đốt tiền thật sự là đốt như biển lửa!
Điều này khiến Sở Viên Tịch bất chấp sống chết để kiếm tiền, trải qua mấy vòng gọi vốn, đánh cược, khích lệ (Mẹo nhỏ 3), tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu của chính anh từ đầu đến cuối luôn chỉ loanh quanh ở mức mười mấy phần trăm, cũng khiến cho cổ phần của Tiểu Khang vô cùng phân tán, nhà đầu tư thì đủ loại.
Trong tình huống này, chính nhờ có cấu trúc cổ phần hai tầng, mới có thể đảm bảo quyền biểu quyết của anh cao hơn 70%, từ đó nắm giữ chặt chẽ công ty này.
Khi hoa gấm đầy nhà, điều này không những không phải là khuyết điểm mà trái lại còn là điểm sáng của công ty, Sở Viên Tịch và các nhà đầu tư thành toàn cho nhau, còn tạo nên một giai thoại trong giới internet trong nước!
Giai thoại? Giai thoại cái con khỉ! Chỉ có lý tưởng mới tạo ra giai thoại. Trước sự việc này, Tiểu Khang vẫn rất lý tưởng, đã nói là làm thiên thần của nhau, nhưng hôm nay, các thiên thần tháo bỏ mặt nạ, Sở Viên Tịch buộc phải đối mặt với hiện thực.
Năm xưa, cái nồi "cùng cổ phiếu khác quyền" này nâng anh bay lên tận mây xanh, giờ đây quay tay một cái là một cú đập bóng, ập thẳng xuống đầu.
Hai loại nhà đầu tư suýt chút nữa đánh nhau, cuối cùng, hỏa lực đều tập trung vào anh, mà Sở Viên Tịch cũng có nỗi đau của riêng mình.
Vì anh luôn kiên trì mục tiêu niêm yết trong nước, trong hợp đồng đầu tư luôn bao gồm phương án thanh lý (Mẹo nhỏ 4), anh đã sớm đề phòng ngày này.
Thanh lý thứ duy nhất cần là tiền. Nhưng, thời thế và vận mệnh, Tiểu Khang phát triển thực sự quá nhanh, nhanh hơn cả kỳ vọng lý tưởng nhất của Sở Viên Tịch, nhanh đến mức năng lực huy động vốn thanh lý của anh không thể đuổi kịp tốc độ tăng định giá, phương án thanh lý hoàn toàn trở thành lời nói suông trên giấy.
"Cặn bã! Các người đều là lũ cặn bã!" Anh siết chặt nắm đấm, ánh mắt như ngọn đuốc. Có khoảnh khắc, anh thực sự muốn livestream cuộc họp hôm nay, để những nhà khởi nghiệp vẫn còn đang trên đường nhìn cho kỹ xem bước chân quá lớn sẽ phải trả giá như thế nào!
Đây là thời đại của dữ liệu lớn + trí tuệ nhân tạo, là thiên đường của các nhà khởi nghiệp, nhưng vận mệnh cũng đã âm thầm đánh dấu cái giá của thành công từ trong cõi u minh.
Trên tiền đề có lợi cho công ty, Sở Viên Tịch luôn luôn suy nghĩ cho nhà đầu tư, nhưng giờ đây anh đã mất kiểm soát. Anh không thể cân bằng lợi ích của tất cả mọi người, trừ khi hy sinh chút cổ phần ít ỏi của bản thân và ban quản trị, lũ cặn bã đó chính là đang tính toán điều này.
Điều này tất nhiên là không thể nào!
"Mẹ kiếp, mình tốn sức thế này để làm gì? Niêm yết, niêm yết cái con mẹ mày! Mình tốn công tốn sức vì cái gì cơ chứ!"
Thực ra anh vẫn còn cách cuối cùng để hoàn thành việc thanh lý, chỉ cần anh chịu thế chấp cổ phần cho ngân hàng, khi đó các chủ ngân hàng sẽ đạp đổ cửa Tiểu Khang. Nhưng đây là chiêu "Thất Thương Quyền", mà Tiểu Khang dù sao thời gian trỗi dậy quá ngắn, nội công không đủ để chống đỡ. Sau khi thanh lý mà nhỡ quá trình niêm yết có bất kỳ sai sót nào, thậm chí chỉ cần quá trình bị kéo dài quá dự kiến, anh sẽ từ "một cực của internet Thiên Triều" trở thành trò cười lớn nhất.
Sở Viên Tịch gầm lên một tiếng, rồi lại ủ rũ thu mình vào ghế sofa. Thực ra có thể trách ai đây? Chẳng phải là do anh kiên trì niêm yết trong nước gây ra sao? Niêm yết trong nước là lý tưởng của anh, nếu anh nới lỏng miệng một chút, thì nửa năm trước đã IPO tại Hồng Kông rồi, dù sao thì cấu trúc VIE dưới sự kiên trì của Viên Mễ vẫn phải đợi sau khi giải quyết vấn đề cấu trúc cổ phần hai tầng mới tháo dỡ.
Đây coi như là một cuộc va chạm khác giữa lý tưởng và hiện thực nhỉ? Niêm yết có thể giúp Tiểu Khang phát triển vượt bậc, có thể thực hiện nhiều thương vụ sáp nhập quan trọng mà hiện tại không thể thúc đẩy, có thể giúp Sở Viên Tịch sải bước thực hiện lý tưởng. Nhưng hiện thực chính là một vũng bùn, dòng nước trong của lý tưởng đổ vào vũng bùn, rồi cũng có ngày bị vấy bẩn.
Ví dụ như hôm nay.
Thời gian đã khá muộn, trụ sở Tiểu Khang nằm ở vị trí vàng của Đế Đô, bên ngoài cửa sổ một bên là dòng xe cộ dài ngoằng trong đêm, một bên là ánh đèn vạn nhà.
Chuyện không như ý thường mười phần tám chín, người có thể tâm sự thì chẳng được hai ba. Trong đêm nay, anh cảm thấy cô đơn lạ thường, bạn giường ngực bự chân dài thì nhiều, nhưng người có thể nghe anh trút bầu tâm sự thì không có.
Anh dứt khoát nằm ườn ra ghế sofa, mở Douyin lên lướt.
Sở Viên Tịch rất nghiện lướt Douyin, số lượng "đậu nha" (người dùng Douyin) trong nước lên đến hàng trăm triệu, nhưng người như anh, tìm từng âm thanh nền của các video hot trên Douyin ra nghe lại thì quả thật khá hiếm thấy.
Tất nhiên, điều này nhờ vào việc anh có trợ lý chủ tịch để sai bảo, công việc đau đầu như nhận diện âm thanh nền rồi đối chiếu này anh chắc chắn không thể tự làm được. Những cái có thể nhận diện thì còn đỡ, một số đoạn nhạc nền dựa vào phần mềm nhận diện âm thanh căn bản không thể tìm ra, phải cầu xin ông nọ bà kia để tìm kiếm thủ công.
Cầm danh sách BGM kỳ mới nhất mà cô trợ lý xinh đẹp in ra từ trên bàn trà, Sở Viên Tịch liếc nhìn một cái, dài thật! Trong đó có một cái còn bị đánh dấu một chữ X đỏ thật to thật mạnh, đây là cách cô ấy biểu thị rằng mình thực sự đã cố hết sức rồi.
Sở Viên Tịch có thể tưởng tượng ra vẻ mặt khinh bỉ của cô nàng.
"Ừm, chỉ có một cái không tìm thấy, vất vả rồi, vất vả rồi..."
Anh hiểu rất rõ kiểu tìm kiếm thủ công này mệt mỏi đến mức nào, lặng lẽ tặng cho cô trợ lý một like.
Trên thực tế, cô nàng không phải là không từng phản kháng, nhưng cô vẫn chưa nỡ vì chút chuyện này mà từ chức. Nhưng mà, ai cũng biết, Sở Viên Tịch là kiểu người "quân tử có thể lừa bằng sự ngay thẳng", nên cô nàng thậm chí đã từng trực tiếp chất vấn anh, vị chủ tịch này trong giờ làm việc không lo chính sự mà lại đi lướt Douyin!
Đáng tiếc, Sở Viên Tịch nhẹ nhàng đáp trả: Douyin, nó đối với em chỉ là thứ giải trí tiêu khiển (Cô trợ lý: Không phải! Em không có, em không chơi), nhưng đối với anh nó là cơ hội đầu tư. Nếu không có giác ngộ về việc hiểu rõ những cơ hội nóng hổi nhất đang làm gì mọi lúc mọi nơi, thì căn bản không có khí độ để trở thành một gã khổng lồ. Thế nên, anh đang làm việc chính sự.
Cái cớ này đã gây ra 10.000 điểm sát thương lên cô nàng.
Sở Viên Tịch, kể từ năm 2014 từ bỏ công việc ban đầu để gia nhập công ty xe đạp chia sẻ khởi nghiệp, hai lần đặt cược đúng vào các cơ hội tiềm năng, bốn năm ném tiền không tiếc tay, thuận buồm xuôi gió, đến nay quả thực có tư cách tự xưng là một gã khổng lồ internet. Anh đã quyết định không cần mặt mũi nữa, thì cô nàng ngoài việc đảo mắt biểu thị "em tin anh mới là lạ" ra, thì còn làm được gì nữa đây?
Trên thực tế, Sở Viên Tịch ban đầu quả thực đã nghĩ như vậy, cơ hội nóng nhất có thể không đầu tư, nhưng không thể không hiểu, đây là kỹ năng cơ bản.
Sau đó qua lại vài lần, anh đã bị những âm thanh ma mị của Douyin tẩy não.
Douyin, nó có thể khiến người ta tạm thời quên đi nỗi đau, có thể khiến người ta tập trung sự chú ý trong chớp mắt, bên trong ẩn chứa những học vấn rất sâu xa. Sở Viên Tịch không hề hy vọng dùng "thuốc phiện tinh thần" để gây tê bản thân, nhưng vào lúc này, anh thực sự cần trốn tránh hiện thực trong chốc lát.
Chỉ là đi đến vị trí như Sở Viên Tịch, hiện thực thật sự không dễ trốn tránh như vậy. Âm thanh ma mị dù có văng vẳng bên tai, nhưng tư duy của anh vẫn không thể thoát ra được: "Năm xưa, nếu như không quá nóng vội hám lợi thì tốt biết mấy... Nếu như hôm nay trên đời này không có Tiểu Khang, mình xây dựng lại một Tiểu Khang thì tốt biết mấy..."
Ý thức của anh đã hơi mơ hồ. Thực tế thì dạo này anh rất mệt mỏi, cãi lộn với nhà đầu tư là việc tiêu tốn tế bào não đứng thứ hai, chỉ xếp sau việc cãi lộn với cộng sự.
Anh muốn cứ như vậy ngủ một lát, sau đó, cảm thấy mình đột nhiên bước vào một trạng thái kỳ diệu, các cảm giác dần trở nên nhạt nhòa và nhẹ bẫng, âm thanh trong chiếc loa thông minh cũng đang chậm lại, mỗi một nốt nhạc đều như bị trúng bùa chú giảm tốc, trở nên lỡ nhịp sai tông.
Tiếp theo, anh cảm thấy mí mắt ngày càng nặng trĩu, tầm nhìn trở nên mờ ảo, rồi, cảm giác bản thân dường như đang bay bổng, một cái, hai cái, ý thức cũng trở nên mơ hồ...
---❊ ❖ ❊---
Thấy một số độc giả phản hồi rằng đọc chương một thấy "không hiểu gì nhưng thấy rất lợi hại", thậm chí đọc ba lần vẫn không hiểu, tội lỗi quá, tội lỗi quá.
Vì vậy, quyết định biến một số thuật ngữ tài chính thành các mẹo nhỏ để giải thích. Không liên quan đến nội dung chính, nếu bạn biết những kiến thức này có thể bỏ qua trực tiếp, ngay cả khi không hiểu cũng có thể bỏ qua trực tiếp, không ảnh hưởng đến việc đọc, giống như những nội dung về video ngắn viết ở phần sau, những thứ như Douyin hay Huoshan mà bạn không hiểu thì cũng có thể nhảy cóc đọc qua vậy, ha ha.
Mẹo nhỏ 1, Cấu trúc cổ phần hai tầng: Cái gọi là cổ phần hai tầng, nói về hai quyền lợi của người nắm giữ cổ phần doanh nghiệp, tức là quyền biểu quyết và quyền chia lợi tức.
Chia lợi tức là phần chia sau khi công ty thu lợi nhuận, đây là quyền lợi không thể bị tước đoạt trong bất kỳ trường hợp nào; mà quyền biểu quyết đại diện cho quyền điều hành doanh nghiệp, rất nhiều người khi đầu tư tài chính không chú trọng phần quyền lợi này, nhưng, người sáng lập doanh nghiệp tất nhiên sẽ coi trọng.
Quyền biểu quyết không nắm trong tay thì người sáng lập rất dễ bị tước đoạt quyền điều hành doanh nghiệp, thậm chí bị đuổi ra khỏi công ty, ví dụ như Steve Jobs đã từng bị đuổi khỏi Apple vì không coi trọng quyền lợi này. Chỉ là sau đó Apple kinh doanh không tốt nên lại buộc phải mời "giáo chủ" quay về.
Do đó, rất nhiều công ty khởi nghiệp chia hai loại quyền này ra, khi gọi vốn quy định loại cổ phiếu nhà đầu tư nhận được, thường chia thành hai loại, gọi chung là cổ phiếu loại A và cổ phiếu loại B, cổ phiếu loại A có quyền biểu quyết là 1, cổ phiếu loại B có quyền biểu quyết là 10, một phiếu bằng mười phiếu của người khác, nhưng quyền chia lợi tức của hai loại cổ phiếu là như nhau. Người sáng lập nắm giữ cổ phiếu loại B, dù cổ phần của nhà đầu tư nhiều hơn, nhưng quyền biểu quyết vẫn nằm trong tay người sáng lập.
Trong bài viết này, để tránh nhầm lẫn khi đọc, hai loại cổ phiếu được gọi là "cổ phiếu ưu đãi" và "cổ phiếu phổ thông". Thực tế cái gọi là cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông trong thị trường chứng khoán có ý nghĩa đặc thù.
Còn trong một số trường hợp, khi gọi vốn quy định nhà đầu tư chỉ hưởng quyền chia lợi tức, quyền biểu quyết phải giao cho người sáng lập theo thỏa thuận.
Trong nước rất nhiều công ty khổng lồ thực tế đều là cấu trúc cổ phần kiểu này, ví dụ như người không biết vợ mình đẹp nắm giữ cổ phần ở JD cũng chỉ mười mấy phần trăm, quyền biểu quyết là 70%; còn Alibaba thì cực đoan hơn, Jack Ma nắm giữ cổ phần chỉ chiếm 7%, nhưng quyền biểu quyết cực cao, hơn nữa còn áp dụng song song, đồng thời chiếm giữ quyền biểu quyết của một số nhà đầu tư theo thỏa thuận.
Mẹo nhỏ 2, Cổ cải (Cải cách cổ phần): Cái gọi là cổ cải, chính là một thao tác thay đổi hình thái cổ phần doanh nghiệp. Trên thị trường chứng khoán hạng A trong nước, cổ cải là một dấu mốc, các công ty niêm yết cũ trước đây phân biệt "cổ phiếu lưu thông" và "cổ phiếu không lưu thông", cổ phiếu không lưu thông không thể giao dịch trên thị trường, thông qua cổ cải, cổ phiếu không lưu thông thực hiện "cắt giảm cổ phiếu" ở một mức độ nhất định, sau đó thay đổi thuộc tính thành cổ phiếu lưu thông, có thể niêm yết giao dịch.
Cho đến nay trên thị trường A-share vẫn có những công ty niêm yết chưa thực hiện cổ cải, tên bắt đầu bằng chữ S, ví dụ như S Giai Thông. Lý do chưa cổ cải thường là do hai loại cổ đông không thể đạt được thống nhất, số lượng cắt giảm cổ phiếu không thể thông qua.
Cổ cải được nhắc đến trong chương này cũng là một sự điều chỉnh mà doanh nghiệp thực hiện để niêm yết trên thị trường A-share. Thị trường A-share không cho phép các công ty có cấu trúc cổ phần hai tầng niêm yết, như vậy, nếu một công ty có cấu trúc này thì cần các bên nắm giữ cổ phần thương lượng, sau khi các bên đạt được thống nhất, loại bỏ sự khác biệt về quyền biểu quyết, tức là đều đổi thành cùng một loại cổ phiếu, như vậy mới được phép đăng ký IPO. Lúc này cần trí tuệ và thực lực của người sáng lập, đôi khi cũng cần nhẫn nhịn, gánh chịu một số hy sinh và mất mát.
Điều được mô tả trong bài này, tức là nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu loại A không chấp nhận cắt giảm cổ phiếu. Mà người nắm giữ cổ phiếu loại B, quyền biểu quyết lớn, cũng không chấp nhận bình đẳng vô điều kiện, nên lợi ích hai bên đối lập nghiêm trọng.
Mẹo nhỏ 3, Gọi vốn, Đánh cược, Khích lệ và Định giá: Đây đều là những bước bắt buộc trong quá trình phát triển doanh nghiệp. Gọi vốn chính là doanh nghiệp cần tiền, lại không muốn vay ngân hàng, thì làm thế nào? Tìm nhà đầu tư rót vốn. Khi rót vốn trước tiên cần phải có một vòng cãi lộn xem doanh nghiệp hiện tại đáng giá bao nhiêu tiền, sau khi nhà đầu tư và doanh nghiệp đạt được thống nhất, nhà đầu tư sẽ theo định giá hiện tại mà rót vốn theo tỷ lệ.
Lấy ví dụ, một doanh nghiệp hiện tại định giá là 100 triệu, vòng gọi vốn này 50 triệu, tức là nhà đầu tư cần bỏ ra 50 triệu nhân dân tệ tiền thật để rót vào doanh nghiệp này. Sau đó, định giá của công ty này trở thành 150 triệu (100 triệu giá trị ban đầu + 50 triệu tiền mặt), nhà đầu tư chiếm tỷ lệ cổ phần công ty là 33,33% sau khi gọi vốn.
Đánh cược là sự đánh cược giữa nhà đầu tư và người điều hành doanh nghiệp trong quá trình gọi vốn, thỏa thuận rằng sau khi gọi vốn vào một thời điểm nào đó doanh nghiệp cần đạt được chỉ tiêu thành tích nhất định, chỉ tiêu này có thể là lợi nhuận, cũng có thể là định giá, hoặc là có niêm yết hay không vân vân, tóm lại là một điều kiện.
Nếu doanh nghiệp không hoàn thành điều kiện đánh cược vào thời điểm thỏa thuận, thì người điều hành doanh nghiệp phải bồi thường cho nhà đầu tư một số thứ, ví dụ như bao nhiêu cổ phần hoặc bao nhiêu tiền mặt; ngược lại nếu hoàn thành, nhà đầu tư cần thưởng cho người điều hành doanh nghiệp một số thứ.
Khích lệ là phương án thưởng được đưa ra trong quá trình điều hành doanh nghiệp nhằm kích thích nhân viên, ban quản trị hoặc người sáng lập, tương tự như đánh cược, sau khi hoàn thành một điều kiện vào thời điểm nào đó, đối tượng được khích lệ sẽ nhận được một số phần thưởng theo thỏa thuận, thường là quyền chọn cổ phiếu. Điểm khác biệt giữa khích lệ và đánh cược là nếu không hoàn thành cũng sẽ không bị phạt theo thỏa thuận.
Mẹo nhỏ 4, Thanh lý: Như đã nói ở trên, khi tiến hành cổ cải cần trí tuệ của người sáng lập, người sáng lập có kinh nghiệm sẽ trực tiếp thể hiện trí tuệ này trong hợp đồng với nhà đầu tư khi gọi vốn, tức là khi tôi đưa ra thứ gì đó, có thể theo thỏa thuận thu hồi trực tiếp cổ phần của bạn. Thứ này thường là tiền mặt, có thể là con số trực tiếp đã thỏa thuận, cũng có thể là tính toán theo định giá hiện tại.
Nhà đầu tư nếu thấy điều kiện này phù hợp, vẫn sẽ đầu tư, thanh lý thuộc về kiểu "trước làm tiểu nhân sau làm quân tử", là điều khoản rất phổ biến.
Chiêu "Thất Thương Quyền" mà nhân vật chính Sở Viên Tịch trong sách không dám dùng chính là, lấy cổ phần của mình thế chấp cho ngân hàng đổi lấy tiền mặt, lấy tiền mặt để thanh lý các nhà đầu tư nhỏ lẻ không hợp tác.
