Màu Của Nước

Lượt đọc: 198 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
13
New York

❊ ❊ ❊

Bà ngoại biết mẹ có thai và đang gặp rắc rối. Nhớ lại những ngày ấy, mẹ biết. Tất cả những gì bà làm là ngồi bên cửa ra vào của cửa hàng cả ngày, nhặt rau và bảo vệ hai đứa con gái của mình. Dee-Dee và mẹ còn nhỏ mà xung quanh thì chỗ nào cũng có đàn ông và bà biết điều đó. Bà chưa bao giờ nói một lời về chủ đề đó. Mameh không phải là một người phụ nữ hay nói. Bà trầm lặng và đầy cảnh giác. Con biết đấy, bà bị bại liệt và thường quấn một chiếc khăn quanh cổ tay trái để giấu bàn tay bị liệt của mình mỗi khi đi ra ngoài. Một mắt của bà gần như bị mù và thỉnh thoảng bà bị ngất nhưng bà không phải là người có vấn đề về đầu óc. Bà quan sát thấy mẹ suốt ngày cứ lủi thủi ở cửa hàng và thế là mùa hè nào bà cũng gửi mẹ đến New York ở với gia đình đằng ngoại một thời gian. Vé tàu một chiều chỉ tốn mười chín đô la.

Mameh có năm chị em gái, một em trai, và mẹ đẻ sống sung túc ở New York. Laura, bác của mẹ, và ông chồng Paul Schiffman sở hữu mấy tòa nhà chung cư ở khu Bronx và khu Harlem. Cậu Hal của mẹ có một cửa hàng bán các món ăn ngon của người Do Thái ở Brooklyn. Dì Bernadette thì kết hôn với một nhà buôn da lông thú, còn bác Mary mở cả một nhà máy thuộc da. Giờ đây họ là một gia đình khá kỳ cục. Họ giữ kín những tâm tư của mình, chôn vùi nó trong con người họ cho đến khi chúng căng lên, và bùng nổ như một quả bóng nước khi con bóp vỡ. Mẹ có hai người dì, Bernadette và Rohnda, hai bà không nói chuyện với nhau trong suốt mười lăm năm trời. Mẹ không biết tại sao. Đó là một bí mật lớn và không nên hỏi. Mẹ chẳng bao giờ hỏi.

Các bác, các dì của mẹ không bao giờ muốn bận tâm đến mẹ nhiều. Mẹ là con gái của người chị em nghèo khó, tàn tật của họ. Mẹ là người chị em họ khốn khổ từ miền Nam đến chơi. Gia đình bên ngoại gọi mẹ là “dân mới nhập cư” bằng tiếng Do Thái bởi vì ở bên họ ngoại, gia đình mẹ là những người đến Mỹ sau cùng và không phải là những người đã được Mỹ hóa, nhưng mẹ vẫn thích đến thăm họ bởi vì New York là một điều gây kinh ngạc đối với mẹ. Thêm vào đó mọi người ở đó dường như quá bận không còn thì giờ để quan tâm người khác thuộc chủng tộc và tôn giáo nào. Mẹ thích New York.

Mẹ chưa bao giờ thấy ở đâu mọi người cứ hối hả bận rộn như ở đó. Mẹ tự hỏi: “Họ phải đi đâu mà cứ hối hả như thế?” Nhưng mẹ muốn được hối hả bận rộn như họ và muốn làm những gì cần phải làm ngay khi mẹ có thể. Thỉnh thoảng mẹ ra ngoài, đi bộ trên đường để mẹ có thể hối hả di chuyển cùng đám đông. Mẹ chẳng có nơi nào để đi. Mẹ cứ đi như người điên vậy, đi hối hả cùng đám đông.

Khi đến New York mẹ thường ở với bà ngoại của mẹ, hoặc với bác Mary hoặc bác Laura. Bác Laura là chị cả và là người giàu nhất trong số các chị em gái của bà ngoại con, một người phụ nữ tỉ mỉ và cầu kỳ trong cách ăn mặc, bà thường mang găng tay trắng và mặc những bộ váy sặc sỡ, rất đẹp. Bác Laura của mẹ sống trong một căn hộ rộng thênh thang ở đại lộ West End thuộc Manhattan có sàn nhà lát gỗ bóng loáng và đồ nội thất bằng gỗ gụ sang trọng, và một cô hầu người Đức có nhiệm vụ nấu ăn và trông coi nhà cửa mặc dù không ai có thể lau sàn nhà sạch như chính tay bác Laura lau. Bác Laura của mẹ không ghét làm việc nhà. Bác xắn tay áo lên, bò nhoài ra mà lau sàn bếp cho tới khi nó sạch bóng. Các bữa ăn được phục vụ lần lượt từng món bởi người hầu gái trong khi con chỉ việc ngồi đó, và nếu con ở nhà ấy, con phải xin phép miễn cho việc ăn nếu con không muốn ăn. Gia đình bà bác đó đi nghỉ hè ở bãi biển Rockaway hoặc Edgemere, nơi họ có một căn nhà nhỏ cách biển chỉ khoảng tám căn nhà. Bất cứ ai là người quan trọng cũng được cho là có một ngôi nhà nghỉ mát ở gần biển.

Bác Mary sống ở Grand Concourse, thuộc quận Bronx. Bác điều hành một nhà máy thuộc da phục vụ cho việc may áo lông, áo jacket, găng tay, mũ và những đồ may mặc khác (đó là công ty Hercules Skiving hay còn gọi là Trimming Company). Mẹ đã làm việc trong nhà máy đó, điều khiển một chiếc máy chuyên cắt những chiếc thắt lưng da. Ngoài ra mẹ còn làm những việc lặt vặt khác cho bác Mary, bất cứ việc gì được sai bảo. Bác là lối thoát để giết thì giờ của mẹ khi mà ngày đối với mẹ quá dài - “Rachel, làm việc này đi, khẩn trương lên, Rachel, làm việc đó đi” - nhưng Mary là một phụ nữ hoàn hảo và vào những năm ba mươi việc một phụ nữ điều hành cả một nhà máy là một điều phi thường. Bác Mary đã thành lập nhà máy đó từ ý tưởng của riêng mình với sự giúp đỡ của những người bạn là chuyên gia trong lĩnh vực đó.

Bác Mary có hai cô con gái, Lois và Enid, đều bằng tầm tuổi mẹ, nhưng họ không phải làm việc trong cửa hàng từ sáng đến tối như mẹ. Họ ở nhà, có người hầu da đen phục vụ, người luôn đảm bảo rằng họ có thừa sô-cô-la, bánh pudding và bánh Yankee Doodle để chén. Mẹ sẽ không bao giờ quên loại bánh đó. Bánh Yankee Doodle là bánh phủ sô-cô-la và có kem ở bên trong. Mẹ thích loại bánh đó lắm nhưng mẹ không có chiếc nào. Vào những ngày chủ nhật người hầu giúp Lois và Enid mặc những bộ váy trắng rất đẹp được may bằng vải cotton và hai chị em họ đứng trước gương trố mắt nhìn nhau như hai ma-nơ-canh.

Người này nói với người kia: “Chị yêu, chị trông thật xinh.”

“Cảm ơn em, em yêu.”

“Chị sẵn sàng đi chưa, chị yêu?”

“Tại sao em lại hỏi thế chứ, tất nhiên chị đã sẵn sàng.”

Và thế là họ đi xem phim tại rạp chiếu phim ở cuối phố trong sự quan tâm thái quá của người hầu gái. Mẹ đứng đó nhưng họ thậm chí chẳng thèm hỏi mẹ có muốn đi cùng không. Nếu mẹ muốn đi cùng họ, mẹ phải tự mua vé. Thế nên mẹ ở nhà. Con biết không, gia đình nhà ngoại, mọi người không nói chuyện nhiều với mẹ đâu. Họ quan tâm đến gia đình mẹ một cách tối thiểu, nhưng họ không bao giờ chuyện trò nhiều với bọn mẹ. Mẹ không cảm thấy được họ yêu thương. Người duy nhất thực sự yêu thương mẹ là Bubeh, tức là bà ngoại của mẹ. Bubeh yêu thương mẹ. Bà đã chuyển từ Manhattan đến một căn hộ ở số 1020 phố President ở Brooklyn sau khi ông ngoại của mẹ qua đời. Chỗ đó gần công viên Prospect, và bà sống trong một tòa nhà mà mẹ tin là bác của mẹ sở hữu. Bubeh là một người phụ nữ ấm áp, vui tính không biết nói tiếng Anh, đầy nhiệt tình sống. Bà có dáng người thấp đậm, nặng nề. Sau khi đến Mỹ một thời gian bà vẫn đội mái tóc giả mà bà đã sử dụng khi còn ở châu Âu, mái tóc dài trắng như cước được chải mượt và được quấn thành búi trên đỉnh đầu. Bà cực kỳ sạch sẽ. Sạch lắm. Mẹ muốn nói rằng bà ăn mặc sạch sẽ lắm. Mọi thứ bà mặc đều được giặt sạch và là ủi phẳng phiu. Những chiếc váy vải bông bà mặc ở nhà đều được giặt và là phẳng. Thậm chí cả những chiếc khăn ăn mà bà thay ba lần một ngày - khi người Do Thái ăn chay, bữa nào họ cũng thay khăn ăn - đều được là phẳng và luôn sạch sẽ. Mẹ không biết là quần áo. Mẹ không biết cách là một chiếc sơ mi cho đến khi mẹ lấy chồng. Mẹ có thể xếp đồ trong cửa hàng, có thể lái chiếc xe bán tải chở đầy hàng hóa, có thể cưa củi, bơm dầu, chặt đá bằng rìu phá băng, nhưng mẹ không biết là quần áo, cũng chẳng biết quản lý việc nhà hay nấu một nồi yến mạch cho ra hồn và bây giờ mẹ vẫn vậy. Con ạ, sau khi mẹ kết hôn, cha của con đã bị sốc vì điều đó.

Bubeh bị tiểu đường, phải dùng thuốc insulin mà dì Betsy đưa cho mỗi ngày. Bà là một người theo chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt vì bệnh tiểu đường, vậy nên trong nhà thường có nhiều nho và cam. Những trái cam được để sẵn phòng khi bà bị sốc do tiểu đường. Mẹ được dặn dò phải đưa cho bà một miếng cam nếu điều đó xảy ra. Mẹ luôn lo bà bị sốc và thường rón rén đi vào phòng bà trong khi bà ngủ những giấc ngắn để theo dõi bà thở. Nếu mẹ thấy người bà run hoặc co giật, mẹ đánh thức bà dậy ngay lập tức. “Bubeh! Bubeh!”

“Gì thế? Gì thế?”

“Bà đang ngủ ạ?” Mẹ chẳng biết phải nói gì.

“Ừ, bà đang ngủ nhưng cháu có thể nói chuyện khi bà ngủ, không sao đâu. Bà cháu mình hãy nói chuyện nào. Có chuyện gì vậy Rachel?” Bà lúc nào cũng tốt như vậy đó. Bubeh là người cho mẹ đi xe điện lần đầu tiên trong đời. Ngày đó xe điện thường chạy trên tuyến đường Bergen ở Brooklyn. Vé xe điện có giá năm xu và ghế ngồi là ghế gỗ. Con có thể ngồi ở phía sau và hưởng không khí ngoài trời trong chuyến đi. Mẹ hay thò đầu ra ngoài thành xe để gió thổi vào mặt, tuyệt lắm! Bất cứ thứ gì di chuyển mẹ đều thích! Mẹ thích tốc độ. Tàu hỏa, xe điện, giày trượt pa-tanh. Bubeh thích ngồi trên ghế băng ở đại lộ Eastern Parkway gần nhà của bà để móc mền chăn, áo len, tấm phủ giá treo áo, và tán gẫu với những người bạn Do Thái của mình. Tất cả họ đều là những phụ nữ cao tuổi, là người nhập cư đến sống với con cái ở khu đó, và nước Mỹ quyến rũ họ. Bubeh thường nói chuyện bằng tiếng Do Thái với những người bạn trong khi trước mặt họ là dòng người hối hả đi làm. “Những người trẻ ở Mỹ đi bộ quá nhanh,” bà nói - kim móc của bà phát ra những tiếng “zip, zip!” trong khi bà nói. “Cháu gái tôi đấy, con bé Rachel” - bà chỉ tay về phía mẹ - “Nó chẳng thể ngồi yên ở nhà. Nó muốn đi xe điện cả ngày.” Và mấy bà già gật đầu, mỉm cười với mẹ, nói: “Ừ, nhưng cháu nên ở nhà và nên là một bé gái ngoan, Rachel ạ.” Họ là những bà già vui tính.

Dì Betsy của mẹ, người trẻ nhất trong mấy chị em gái của bà ngoại con, sống với Bubeh trong những năm ấy. Dì làm việc cho một cửa hàng bán đồ lót ở khu Đông của Manhattan. Giống như các chị của mình, dì Betts rất đẹp. Dì có mái tóc đen dài, đôi mắt đen và dì mặc đẹp, rất thích chăm sóc bản thân. Dì có nhiều bạn và những người bạn của dì thường ghé chơi nói chuyện với mẹ khiến mẹ cảm thấy mình như người lớn. Họ luôn nói đến việc đi mua sắm ở hiệu Klein trên phố 14 ở Manhattan để chọn váy với giá hời. Dì Betts còn trẻ và tinh ý, vậy nên khi mẹ đến New York giữa mùa hè nóng 36 độ trong tình trạng đang mang thai, dì Betts biết ngay mẹ có chuyện. Mẹ không nói ra, nhưng dì biết có chuyện gì đó đang xảy ra bởi vì trông mẹ như người mất hồn. Dì liên tục hỏi mẹ: “Có chuyện gì vậy, Rachel? Có chuyện gì?” Mẹ phải nói cho ai đó biết chuyện, vậy nên cuối cùng không trụ được, mẹ đã kể với dì ấy. Dì Betts không hỏi mẹ thêm bất cứ điều gì nữa. Dì xử lý chuyện đó theo cái cách rất thực tế mà gia đình nhà ngoại của mẹ thường xử lý các việc. Dì gọi vài cuộc điện thoại, tìm một bác sĩ ở Manhattan, và dẫn mẹ đến phòng khám chữa bệnh của ông ta, nơi họ nạo thai cho mẹ. Đó là trải nghiệm đầy sợ hãi và đau đớn, một phần bởi ông bác sĩ đó không sử dụng thuốc tê. Sau đó mẹ đau đến nỗi không bước đi nổi, vậy nên dì Betts và mẹ ngồi lại trong phòng của bác sĩ và mẹ khóc. Qua làn nước mắt mẹ xin lỗi dì của mình, bởi vì mẹ xấu hổ. “Cháu xin lỗi,” mẹ nói. “Cháu không muốn làm mọi người lo phiền.”

“Được rồi,” dì Betts nói. “Đừng để chuyện đó xảy ra nữa.” Dì chỉ nói vậy thôi.

Mẹ luôn biết ơn dì Betts vì chuyện đó. Mặc dù vài năm sau dì đóng sập cửa trước mặt mẹ, mẹ không bao giờ cảm thấy cay đắng về dì. Dì có cuộc sống riêng của mình và có vô số những nỗi đau phải đối mặt, và suy cho cùng, mẹ không phải là con của dì. Các chị em gái của bà ngoại con quan tâm đến tiền hơn bất cứ điều gì khác, và bất cứ nỗi đau nào nổi lên trong cuộc sống của họ, họ đơn giản gạt nó sang bên lề. Tất cả họ đều cố gắng rất nhiều để trở thành người Mỹ, không biết phải giữ lại những gì và bỏ những gì lại phía sau. Nhưng con biết điều gì xảy ra khi con làm thế rồi đấy. Nếu con đổ nước xuống sàn nhà, nước sẽ luôn tìm thấy chỗ trũng, hãy tin mẹ.

Người dịch: Nguyễn Bích Lan
Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 23 tháng 8 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.