Hôm sau là một ngày đẹp trời không kém gì ngày trước đó. Ngay sau bữa sáng, cô Matilda học lớt phớt và học kiểu nhảy cóc qua một số bài học và đánh cây dương cầm theo nghĩa đen một cách dữ dội trong khoảng một tiếng đồng hồ trong tâm trạng bực tức đối với cả tôi lẫn cây đàn, bởi vì mẹ cô không cho phép cô nghỉ học để chơi thả phanh ở những chỗ cô thích, trong sân, ngoài chuồng ngựa và những chuồng chó. Chị của cô đã lẳng lặng đi tận hưởng một cuộc dạo chơi với một cuốn tiểu thuyết mới đang thịnh hành làm bạn, bỏ tôi ở trong phòng học chật vật hoàn thành bức tranh màu nước mà tôi đã hứa vẽ cho cô, bức tranh mà cô khăng khăng bắt tôi phải vẽ xong trong ngày hôm ấy.

Dưới chân tôi là con chó sục con chưa được huấn luyện. Nó là vật sở hữu của Matilda, nhưng cô ghét động vật, và có ý định bán nó đi, khẳng định rằng nó đã bị làm cho hư đốn. Nó thực sự là một đại diện tuyệt vời của giống chó sục, nhưng cô khẳng định nó chẳng được tích sự gì, thậm chí không có ý thức để nhận biết chủ của mình.

Sự thực là Matilda mua nó khi nó còn bé xíu, ban đầu khăng khăng không cho ai động vào nó, trừ cô, nhưng chẳng bao lâu sau, trở nên mệt với việc chăm sóc một con vật còn phải bú mớm mà cô không thể kham nổi nên cô nhượng bộ trước lời cầu khẩn được chăm sóc nó của tôi. Và với sự chăm bẵm cẩn thận từ khi nó còn bé xíu đến khi nó trở thành một con chó nhỡ, dĩ nhiên tôi đã chiếm được cảm tình của nó. Một phần thưởng mà tôi lẽ ra rất quý trọng và coi như một món quà vượt trên cả sự bù đắp cho tất cả những vất vả mà tôi đã trải qua vì nó, nếu như tình cảm biết ơn của con chó tội nghiệp Snap không khiến nó phải chịu quá nhiều lời cay nghiệt và những cú đá, cú đấm đầy hằn học từ chủ của nó, và nếu như bây giờ nó không có nguy cơ bị vứt bỏ, hoặc bị chuyển sang tay một người chủ lạnh lùng, thô bạo. Nhưng tôi có thể làm gì được chứ? Tôi không thể làm cho con chó ấy ghét mình vì sự đối xử tàn ác, và cô chủ của nó sẽ không làm lành với nó bằng cách đối xử tử tế.

Tôi đang ngồi cặm cụi vẽ phác thảo thì bà Murray xuất hiện, với dáng vẻ vừa oai vệ vừa vội vàng.

“Cô Grey!” Bà nói − “Làm sao cô có thể ngồi vẽ trong một ngày như ngày hôm nay cơ chứ?” (Bà ấy nghĩ tôi ngồi vẽ vì ý thích của riêng tôi). “Tôi không hiểu sao cô không đội mũ lên đầu và đi chơi với các tiểu thư.”

“Tôi nghĩ tiểu thư Murray đang đọc sách, còn tiểu thư Matilda đang chơi với mấy con chó của cô ấy.”

“Nếu cô cố gắng làm cho tiểu thư Matilda cảm thấy vui hơn một chút, thì tôi nghĩ tiểu thư sẽ không phải tìm niềm vui ở chỗ lũ chó, lũ ngựa và mấy người đánh xe nhiều như vậy đâu. Và nếu cô vui vẻ hơn, biết gần gũi trò chuyện với tiểu thư Murray nhiều hơn thì tiểu thư đã không hay đi lang thang trên cánh đồng với một cuốn sách trong tay như thế. Tuy nhiên, tôi không muốn chọc tức cô đâu”, bà nói thêm, khi thấy má tôi đỏ bừng và tay tôi run lên vì tức giận. “Đừng nhạy cảm quá như vậy – tôi không có ý gì khác đâu. Hãy nói cho tôi biết Rosalie đã đi đâu, và tại sao dạo này tiểu thư lại thích đi một mình như vậy?”

“Tiểu thư nói khi có một cuốn sách mới để đọc, cô ấy thích ở một mình.”

“Nhưng tại sao tiểu thư không thể đọc sách ở trong vườn cảnh hoặc trong vườn nhà? − Tại sao tiểu thư lại đi ra cánh đồng và tìm tới những con đường mòn vắng vẻ? Và làm thế nào mà ông Hatfield thường phát hiện ra tiểu thư ở những chỗ đó? Tuần trước Rosalie nói với tôi rằng ông ấy cưỡi ngựa bên cạnh nó trên đường làng Moss, và tôi chắc chắn đó là sự thật bởi vì từ cửa sổ phòng thay đồ, chính tôi đã nhìn thấy ông ta đi rất vội qua cổng vườn cảnh và hướng về phía cánh đồng nơi tiểu thư thường đi qua. Tôi muốn cô đi xem tiểu thư có ở đó không. Hãy chỉ nhắc nhở tiểu thư một cách nhẹ nhàng rằng đi lang thang một mình như thế trước sự chú ý của bất kỳ ai muốn ve vãn mình như một đứa con gái nhà nghèo không được ai chú ý đến, không có người nhà để mắt tới là việc không thích hợp đối với một tiểu thư cao sang. Và hãy nói với tiểu thư rằng cha của cô ấy sẽ vô cùng tức giận nếu ông ấy biết tiểu thư đối xử với ông Hatfield theo cách thân mật mà tôi e rằng đã xảy ra, và nếu cô − nếu bất cứ người gia sư nào có một nửa sự cảnh giác cần phải có, một nửa sự quan tâm lo lắng của một người mẹ, thì tôi sẽ chẳng phải lo lắng như thế này, và cô sẽ ngay lập tức hiểu sự cần thiết của việc để mắt đến tiểu thư, ở bên tiểu thư − thôi, đi đi, không có thì giờ để lãng phí đâu”, bà kêu lên, thấy tôi đã cất bút và giấy vẽ đi và đứng ở ngưỡng cửa đợi bà kết thúc bài thuyết giảng.

Theo sự chỉ dẫn của bà, tôi tìm thấy tiểu thư Murray trên cánh đồng yêu thích của cô ở ngay bên ngoài vườn cảnh, và thật không may, cô không ở đó một mình. Bởi vì ông Hatfield với dáng người cao, oai nghiêm đang chậm rãi sánh bước bên cô.

Đây là một việc khó giải quyết đối với tôi. Nhiệm vụ của tôi là ngắt cuộc nói chuyện riêng giữa hai người. Nhưng tôi phải làm việc đó bằng cách nào? Ông Hatfield không thể bị lái ra xa bởi một người không quan trọng như tôi, còn nếu tôi đi bên cạnh cô Murray, bắt cô phải chịu đựng sự có mặt của mình thì đó là một việc thô lỗ mà tôi không muốn làm. Tôi cũng chẳng đủ dũng khí cất giọng oang oang khắp cánh đồng để gọi cô về. Vậy nên tôi cứ đi chầm chậm nhưng đều bước về phía họ, quyết định rằng nếu sự hiện diện của tôi không làm kẻ tán gái kia e ngại mà lảng đi chỗ khác thì tôi sẽ tiến đến chỗ họ và nói với cô Murray rằng mẹ cô đang tìm cô.

Cô Murray bước đi trông rất quyến rũ, tha thẩn dưới những cây dẻ ngựa đang trổ búp non, xòa những cành dài phía trên tường. Một tay cô cầm cuốn sách, tay kia cầm một nhành sim như một món đồ chơi rất dễ thương. Những lọn tóc màu nâu sáng xổ ra từ chiếc mũ nhỏ trên đầu cô, bay bay trong gió, đôi má mịn màng của cô ửng hồng trong niềm hạnh phúc, đôi mắt xanh biếc cười của cô giờ đây liếc về phía kẻ ngưỡng mộ mình và nhìn xuống nhành sim. Nhưng, Snap, con chó nhỏ chạy trước tôi đã làm gián đoạn màn đối đáp nửa xấc xược nửa bông đùa của cô bằng cách ngoạm váy cô và giật cho đến khi ông Hatfield với chiếc ba-toong của mình, can thiệp bằng một cú đánh thật mạnh vào đầu con vật, khiến nó kêu ăng ẳng chạy lại chỗ tôi, còn quý ông mộ đạo vừa mới đánh nó được dịp cười khoái chí. Nhưng tôi nghĩ, vừa mới nhìn thấy tôi ở gần đó là ông ta muốn chuồn, và khi tôi cúi xuống để vuốt ve con chó, với sự xót thương được bộc lộ rõ cho thấy tôi phản đối hành động tàn nhẫn của ông ta, tôi nghe thấy ông ta nói: “Khi nào tôi sẽ gặp lại cô nhỉ, cô Murray?”

“Em nghĩ là ở nhà thờ”, cô đáp, “trừ khi vận may tình cờ khiến ông có việc đi qua đây đúng lúc em đang đi dạo.”

“Tôi luôn sắp xếp để có việc ở khu vực này, nếu tôi biết chắc chắn mình có thể tìm thấy cô ở đâu và khi nào.”

“Nhưng nếu thế thì em không thể báo cho ông biết được bởi vì em hoạt động chẳng theo lịch cụ thể nào cả. Hôm nay em chẳng biết ngày mai mình sẽ làm gì.”

“Vậy thì hãy tặng tôi nhành cây đó để an ủi nào”, ông ta nói, nửa như đùa, nửa sốt sắng, rồi chìa tay ra.

“Không, em sẽ không tặng ông đâu.”

“Nào, hãy tặng tôi đi mà! Nếu em không tặng tôi, tôi sẽ trở thành người đàn ông bất hạnh nhất đấy. Em không thể cư xử tàn nhẫn đến mức từ chối tôi một việc dễ dàng đối với em nhưng lại là phần thưởng tuyệt vời đối với tôi như thể!” Ông ta van vỉ nỉ non như thể sự sống của ông ta phụ thuộc vào nhành cây đó.

Lúc ấy tôi đứng cách họ chỉ vài bước chân, sốt ruột đợi ông ta đi khỏi đó.

“Vậy thì đây! Ông hãy cầm lấy nó và đi đi”, Rosalie nói.

Ông ta mừng quýnh nhận món quà, thầm thì điều gì đó khiến má của tiểu thư đỏ bừng, và cô lắc đầu, nhưng bật ra một tiếng cười khe khẽ cho thấy sự khó chịu của cô là hoàn toàn giả tạo, rồi với một lời chào lịch sự, ông ta rút lui.

“Cô đã bao giờ gặp một người đàn ông nào như thế chưa, cô Grey?” Tiểu thư Murray quay sang tôi hỏi. “Em mừng vì cô đã đến! Em cứ nghĩ mình không bao giờ tống cổ ông ta đi được, và em sợ cha em sẽ nhìn thấy ông ta.”

“Ông ấy ở đây với cô lâu rồi ư?”

“Không, không lâu đâu, nhưng ông ta táo tợn vô cùng. Ông ta luôn lảng vảng ở quanh em, giả vờ có việc ở khu này, mà thực ra là để chờ em, và khi thấy em ông ta nhảy bổ tới.”

“Mẹ cô nghĩ rằng cô không được đi ra khỏi vườn cảnh hoặc ra vườn mà không có người nào đủ sáng suốt và nghiêm túc như tôi đi cùng để ngăn những kẻ không mời mà đến. Bà chủ đã nhìn thấy ông Hatfield vội vã đi qua cổng vườn cảnh và bà bảo tôi đến đây để tìm cô, bảo vệ cô, và cũng để cảnh báo−”

“Ôi, mẹ thật là phiền quá! Cứ như em không thể tự trông nom bản thân. Trước đây mẹ đã rầy la em về chuyện ông Hatfield rồi, và em đã nói rằng mẹ có thể tin tưởng em. Em không bao giờ quên địa vị của mình, địa vị dành cho người đàn ông thú vị nhất trên đời này. Em ước gì ngày mai chàng sẽ quỳ xuống cầu xin em hãy làm vợ của chàng, và em có thể cho mẹ em thấy mẹ đã nhầm khi nghĩ rằng em có thể − chao ôi, điều đó cũng làm em bực mình lắm chứ! Cứ nghĩ rằng em có thể ngốc đến mức yêu ai đó ư! Yêu ư? Như thế là không xứng đáng với lòng tự trọng của một người phụ nữ. Yêu! Em ghét cay ghét đắng từ đó! Khi cái từ đó được gán cho giới chúng ta, em nghĩ nó là sự sỉ nhục thực sự. Em có thể chấp nhận một người khá hơn, chứ một kẻ tội nghiệp mà đến bảy trăm năm cũng chưa khấm khá lên được như ông Hatfield, thì không đời nào. Em thích nói chuyện với ông ta, bởi vì ông ta thông minh và hài hước − em ước gì ngài Thomas Ashby có được một nửa sự thú vị đó. Vả lại, em phải có ai đó để tán gẫu chứ, và không ai khác có đầu óc mò đến đây cả. Khi chúng em đi ra ngoài, mẹ sẽ không để bọn em tán gẫu với bất cứ ai trừ ngài Thomas − nếu ngài có mặt. Và nếu ngài không có mặt ở đó, thì em bị quản chặt, vì mẹ sợ ai đó sẽ đi bịa chuyện và nhồi vào đầu ông ấy rằng em đã đính hôn hoặc có thể sẽ đính hôn với người khác. Và hơn thế, em sợ bà mẹ khó tính của ông ấy sẽ nhìn thấy hoặc nghe nói về các cuộc dạo chơi của em rồi kết luận rằng em không phải là người vợ thích hợp dành cho đứa con trai hoàn hảo của bà ấy, cứ như thể con trai bà ấy không phải là con quỷ tinh quái nhất ở Christendom này, cứ như thể không phải bất cứ phụ nữ đoan trang bình thường nào cũng là cả một thế giới quá tốt đối với ông ta.”

“Thật vậy ư cô Murray? Mẹ của cô biết tất cả những điều đó mà vẫn muốn cô kết hôn với ông ta ư?”

“Chắc chắn mẹ biết và mẹ vẫn muốn thế. Em tin mẹ biết nhiều điều không hay về ông ta hơn em. Mẹ không cho em biết tất cả vì sợ em thất vọng, nhưng mẹ không biết rằng em chẳng quan tâm đến những chuyện ấy mấy đâu. Bởi vì đó không phải là vấn đề quan trọng đối với em. Kết hôn rồi ông ta sẽ trở nên đứng đắn, như mẹ nói: ai cũng biết người đàn ông phóng đãng được cải tạo sẽ trở thành người chồng tốt nhất. Em chỉ ước gì ông ta không xâu xí như vậy − đó là tất cả những gì em nghĩ đến, nhưng ở vùng quê này chẳng có sự lựa chọn nào khác, mà cha thì không cho phép chúng em đi Luân Đôn−”

“Nhưng tôi cứ nghĩ ông Hatfield khá hơn ông Thomas nhiều chứ.”

“Ông ấy khá hơn nhiều, nếu như ông ấy là ông chủ của Ashby Park − chắc chắn vậy. Em nhất định phải có được Ashby Park, bất kể ai cùng sở hữu nó với em.”

“Nhưng ông Hatfield nghĩ cô thích ông ấy. Cô không nghĩ ông ấy sẽ thất vọng một cách cay đắng như thế nào khi biết mình đã lầm ư?”

“Không, thực sự là không! Đó sẽ là sự trừng phạt đích đáng cho sự ngạo mạn của ông ta − cho việc ông ta dám nghĩ rằng em thích ông ta. Không điều gì thú vị đối với em hơn là mở mắt cho ông ta.”

“Vậy thì cô nên làm điều đó càng sớm càng tốt.”

“Không. Em nói cho cô biết, em thích đùa giỡn ông ta hơn. Vả lại, ông ta không thực sự nghĩ em thích ông ta đâu. Em quan tâm đến điều đó. Cô không biết em có thể điều khiển chuyện này một cách tài tình như thế nào đâu. Ông ta tưởng bở khi nghĩ mình có thể quyến rũ em, và vì điều đó em sẽ trừng phạt ông ta thật đích đáng.”

“Vậy thì cô hãy làm điều đó càng sớm càng tốt.” Tôi nói.

Nhưng tất cả những lời thúc giục của tôi đều vô ích. Chúng chỉ làm cho cô quan tâm hơn đến việc che đậy những ý muốn và ý nghĩ của mình không cho tôi biết mà thôi. Cô không kể với tôi về ông mục sư nữa, nhưng tôi có thể thấy rằng, đầu óc cô, chứ không phải trái tim cô, vẫn nghĩ về ông ta, và rằng cô muốn gặp ông ta, bởi vì dù theo yêu cầu của mẹ cô, tôi đi cùng cô trong những cuộc dạo chơi, cô vẫn khăng khăng đòi đi lang thang trên cánh đồng và những con đường mòn gần đường cái quan nhất, và dù nói chuyện với tôi hay đọc cuốn sách cô cầm trên tay, chốc chốc cô vẫn dừng lại đưa mắt nhìn quanh, ngóng về phía đường cái quan xem có ai đang tới không. Và nếu có một người cưỡi ngựa đi tới, thì qua sự miệt thị lộ liễu của cô nhằm vào người đó, dù anh ta là ai, tôi có thể nói rằng cô ghét anh ta bởi vì đó không phải là Hatfield.

“Chắc chắn”, tôi nghĩ, “cô Murray không dửng dưng với ông ấy như chính cô hay người khác nghĩ đâu, và sự lo lắng của mẹ cô không phải là vô lý như cô khẳng định”.

Ba ngày trôi qua, và vị mục sư không xuất hiện. Buổi trưa ngày thứ tư, khi chúng tôi đang đi dạo trên cánh đồng bên hàng rào của vườn cảnh, mỗi người cầm một cuốn sách (bởi vì tôi luôn mang theo sách để đọc khi cô không cần tôi trò chuyện với cô), cô bỗng kêu lên, làm gián đoạn việc đọc của tôi.

“Ôi, cô Grey! Làm ơn đến thăm Mark Wood đi, và mang cho vợ ông ấy nửa đồng curon hộ em − đáng lẽ em phải đem tiền cho bà ấy từ tuần trước nhưng em quên béng mất. Tiền đây!” Cô nói, ném ví của mình cho tôi và nói nhanh − “Đừng ngại, cứ cầm ví đi. Đáng lẽ em sẽ đi với cô, nhưng em muốn đọc xong tập sách này. Khi nào đọc xong em sẽ đến gặp cô. Đi mau đi − à, đợi đã. Cô ở lại một lúc đọc sách cho ông ấy nghe, được không? Vậy hãy chạy về nhà lấy một cuốn sách hay đi. Như vậy sẽ tốt đấy.”

Tôi thích làm việc đó, nhưng kiểu giục giã và sự đường đột trong cách cô yêu cầu khiến tôi nghi ngờ. Trước khi bước ra khỏi cánh đồng, tôi ngoái lại nhìn và thấy Hatfield đang đi vào cổng vườn cảnh. Bằng cách sai tôi về nhà lấy sách, tiểu thư Murray đã ngăn tôi chạm trán ông ta trên đường cái.

“Đừng bận tâm!” Tôi nghĩ, “chẳng có điều tai hại nào xảy ra đâu. Ông Mark tội nghiệp sẽ vui vì nhận được nửa curon, và được nghe đọc sách, còn nếu ông mục sư không chiếm được trái tim của cô Rosalie thì điều đó cũng làm cho sự kiêu hãnh trong cô ấy giảm đi chút ít. Nếu rút cục họ cưới nhau thì điều đó sẽ cứu tiểu thư khỏi số phận tồi tệ hơn, và họ sẽ là bạn đời đủ tốt của nhau.”

Mark Wood là người nông dân bị mắc bệnh lao phổi mà tôi đã nhắc tới ở chương trước. Ông đang yếu đi rất nhanh. Cô Murray, bằng sự hào phóng của mình, đã mang lại niềm vui cho ông đúng lúc niềm vui trong ông đang héo tàn bởi vì mặc dù nửa curon có thể không có ích cho ông lắm, ông rất vui khi nhận nó vì vợ và các con ông, những người chẳng bao lâu nữa sẽ trở thành mẹ góa con côi. Sau khi ngồi ở nhà ông một lúc, đọc sách để an ủi ông và người vợ đang buồn rầu lo lắng của ông, tôi rời khỏi nhà họ, nhưng mới đi chưa được năm mươi bước, tôi tình cờ gặp Weston dường như cũng đang trên đường đến đó. Anh chào tôi bằng giọng điềm tĩnh, nghiêm nghị như mọi khi, dừng lại hỏi thăm về người ốm và gia đình ông, và bằng một cử chỉ tự nhiên, không câu nệ, anh cầm lấy cuốn sách mà tôi đang đọc, lật trang và bình luận vài lời ngắn gọn nhưng rất hữu lý, rồi trả nó cho tôi. Sau đó anh kể cho tôi nghe một chút về một người ốm mà anh vừa mới ghé thăm, nói về bà Nancy Brown, nhận xét về người bạn chó sục của tôi khi chú nhảy cỡn quanh chân anh, và cuối cùng nói về thời tiết dễ chịu của ngày hôm đó, rồi bước đi.

Tôi không nhắc lại chi tiết những gì anh nói, bởi vì nó không thú vị đối với độc giả như đối với tôi, chứ không phải bởi vì tôi quên. Không, tôi nhớ như in những lời đó, bởi vì tôi cứ suy ngẫm về chúng trong suốt ngày hôm ấy và nhiều ngày sau đó không biết bao lần, và hồi tưởng lại giọng nói trầm sâu, rõ ràng, và cái nhìn từ đôi mắt nâu, lanh lợi cùng nụ cười ngời lên niềm vui nhưng quá ngắn ngủi. Tôi sợ rằng sự thú nhận này có vẻ rất ngớ ngẩn, nhưng không hề gì. Tôi đã viết nó ra, và người đọc đâu có quen biết người viết mà lo.

Trong khi tôi bước đi trong niềm hạnh phúc và tràn ngập hứng khởi với vạn vật xung quanh mình, cô Murray vội vã đến gặp tôi. Bước chân linh hoạt, đôi gò má ửng hồng và nụ cười rạng rỡ cho thấy cô cũng đang hạnh phúc. Chạy ào đến chỗ tôi, cô khoác vai tôi, và không kịp thở, cô bắt đầu nói: “Cô Grey, cô là người rất vinh dự đây nhé, bởi vì em đến để kể chuyện này với cô trước khi em nói hở ra một lời nào với bất cứ ai khác.”

“Chuyện gì thế?”

“Một tin quan trọng! Trước hết cô cần biết rằng ngay sau khi cô đi khỏi, ông Hatfield đã đến gặp em. Em sợ cha mẹ sẽ nhìn thấy ông ta, nhưng cô biết em không thể gọi cô quay lại được! − Ôi, em không thể kể với cô toàn bộ cuộc gặp gỡ đó ngay bây giờ, bởi vì em thấy Matilda ở trong vườn cảnh và em phải đi kể với nó đây. Nhưng, Hatfield lần này táo tợn một cách khác thường, đáng khen hết mức và dịu dàng chưa từng thấy − hoặc chí ít đã cố gắng trở nên như vậy − ông ta không thành công lắm đâu, bởi vì đó không phải là bản chất của ông ta. Em sẽ kể với cô tất cả sau nhé.”

“Nhưng cô đã nói gì − tôi quan tâm đến điều đó hơn, cô biết chứ?”

“Em sẽ kể với cô sau. May mà lúc đó tâm trạng em rất vui vẻ, nhưng dù em có đủ dễ thương và dễ tính em cũng chú ý để không tự làm hại mình bằng bất cứ cách nào. Nhưng, gã khôn kiêu ngạo đó hiểu sự dễ thương của em theo cách riêng của gã và dám lợi dụng sự mềm lòng của em − cô đoán được không? Ông đã ngỏ lời với em!”

“Và cô –”

“Em đứng thẳng người một cách kiêu hãnh, với sự lạnh lùng hết mức, thể hiện sự kinh ngạc trước điều đang xảy ra, và hy vọng ông ta không tìm được gì trong thái độ của em để biện hộ cho những hy vọng của ông ta. Cô phải nhìn thấy sự thất vọng của ông ta cô mới hiểu cơ! Mặt ông ta trắng bệch. Em khẳng định với ông ta rằng em quý trọng ông ta và chỉ vậy thôi, nhưng không thể nhận lời yêu ông ta được, và nếu em làm thế cha mẹ em, sẽ không bằng lòng.”

“Nhưng nếu họ bằng lòng, ông ta nói, thì em cũng ưng thuận chứ?”

“Dĩ nhiên là không, ông Hatfield, em đáp, bằng sự quả quyết, dập tắt mọi hy vọng của ông ta ngay tức thì. Nếu cô nhìn thấy ông ta lúc đó, cô sẽ thấy ông ta hổ thẹn đến mức nào − ông ta thất vọng tràn trề! Quả thật, em gần như thấy thương hại ông ta.”

“Tuy nhiên ông ta vẫn cố gắng một lần nữa trong tuyệt vọng. Sau khi im lặng một lát, sau khi ông ta cố lấy lại tinh thần, còn em lấy lại vẻ nghiêm trang − bởi vì khi ông ta ngỏ lời em chỉ muốn cười thật to − ông ta nở nụ cười ma mị và nói: Nhưng hãy nói thật lòng cho tôi biết, nếu tôi giàu có như ngài Hugh Meltham, hoặc có triển vọng như con trai cả của ông ta, thì cô có từ chối tôi không, cô Murray? Hãy lấy danh dự của mình mà nói thật cho tôi biết đi.”

“Dĩ nhiên, em nói, điều đó chẳng thay đổi được gì.”

“Đó là lời nói dối, nhưng ông ta trông vẫn đầy tự tin vào sự hấp dẫn của mình, đến mức em quyết định không để ông ta hy vọng. Ông ta nhìn thẳng vào em, nhưng em giữ bình tĩnh đến nỗi khiến ông ta nghĩ em nói thật.”

“Vậy là mọi chuyện đã kết thúc, tôi nghĩ vậy, ông ta nói, trông như thể chết đứng tại chỗ vì tự ái và thất vọng tột cùng. Nhưng ông ta thất vọng bao nhiêu thì cũng tức giận bấy nhiêu. Ông ta đứng đó chịu đựng, không nói được gì, còn em đứng đó thầm thương hại ông ta, nhưng lại tỏ ra bình tĩnh lạnh lùng và kiêu hãnh đến mức ông ta không thể không phát điên lên, và bằng giọng cay đắng ông ta nói: Tôi thật không ngờ, cô Murray ạ. Tôi có thể nói điều gì đó về thái độ của cô trước đây, và hy vọng cô khuyến khích tôi, nhưng tôi sẽ kiên nhẫn chờ, trong trường hợp −”

“Không có trường hợp nào đâu, ông Hatfield ạ! Em nói, và bây giờ em vẫn còn tức lộn ruột trước sự xấc láo của ông ta.”

“Vậy thì làm ơn cho tôi một ân huệ, ông ta đáp, hạ thấp giọng và nói với vẻ khiêm nhường: Xin cô đừng nói cho ai biết chuyện này. Nếu cô giữ im lặng, thì sẽ chẳng có sự khó chịu nào đối với cả hai bên − chẳng có gì, ý tôi muốn nói là, ngoài những gì không thể tránh khỏi bởi vì những tình cảm riêng tư, tôi sẽ cố gắng giữ trong lòng, nếu tôi không thể xóa bỏ chúng − nếu tôi không thể quên nguyên nhân gây ra sự đau khổ này, thì tôi sẽ cố gắng tha thứ. Cô Murray, tôi không nghĩ cô hiểu mình đã làm tôi bị tổn thương sâu sắc đến mức nào. Cô không ý thức được điều đó đâu, nhưng nếu, ngoài sự tổn thương mà cô đã gây ra cho tôi − tôi xin lỗi, dù vô tình hay không, cô cũng đã gây ra sự tổn thương đó rồi − và nếu cô đem chuyện không may này nói với mọi người hoặc nhắc tới nó, thì cô sẽ thấy rằng tôi cũng có thể lên tiếng, và dù cô khinh rẻ tình yêu của tôi, cô không thể dẫm đạp lên −”

“Ông ta ngừng lời, cắn đôi môi nhợt nhạt của mình, trông dữ tợn khiến em phát sợ. Tuy nhiên, lòng kiêu hãnh của em đã giúp em giữ bình tĩnh, và em trả lời một cách khinh bỉ: Tôi không biết vì cớ gì mà ông cho rằng tôi có thể đem chuyện này kể với bất cứ ai, ông Hatfield, nhưng nếu tôi quyết định làm như vậy thì ông sẽ không thể ngăn cản tôi bằng những lời đe dọa đâu, và đó chẳng giống cách cư xử của một quý ông chút nào.”

“Xin lỗi, tiểu thư Murray, ông ta nói, tôi yêu em mãnh liệt − tôi vẫn ngưỡng mộ em sâu sắc đến mức tôi không muốn xúc phạm em, nhưng dù tôi chưa từng yêu, và chưa bao giờ có thể yêu một người phụ nữ nào như tôi đã yêu em, thì có một điều chắc chắn rằng tôi chưa bao giờ bị ai đối xử tệ như thế. Ngược lại, từ trước tới nay, tôi luôn nhận được lòng tốt và sự dịu dàng tột bậc cũng như sự nhiệt tình mà Chúa ban cho phụ nữ. (Cô nghĩ xem, kẻ kiêu căng ấy đã thốt ra những lời đó!) Và sự bàng hoàng, tàn nhẫn từ bài học mà hôm nay cô đã dạy tôi, cùng nỗi cay đắng của sự thất vọng ở nơi duy nhất mà hạnh phúc của cuộc đời tôi phụ thuộc vào, có thể lý giải cho bất cứ sự nảy sinh nào của tính cộc cằn và khắc nghiệt. Nếu sự hiện diện của tôi không hợp với cô, cô Murray ạ, ông ta nói (bởi vì em đang nhìn đi chỗ khác để ông ta biết em không quan tâm đến ông ta lắm, vậy nên ông ta nghĩ em phát chán với ông ta) − nếu sự có mặt của tôi gây khó chịu cho cô, cô Murray ạ, thì cô chỉ cần hứa với tôi điều tôi đã yêu cầu, và tôi sẽ rời khỏi đây ngay lập tức để cô được thoải mái. Có nhiều tiểu thư − một số người ở ngay trong giáo xứ này − sẽ vui mừng nhận những gì mà cô vừa mới dẫm đạp lên một cách khinh miệt. Họ sẽ đâm ra ghét cái người có vẻ đẹp yêu kiều vượt trội đã khiến trái tim tôi rời xa họ, khiến cho tôi không thấy được sự hấp dẫn của họ, và chỉ cần tôi nói ra một chút sự thật với một người trong số họ thì điều đó cũng đủ làm dấy lên những lời chỉ trích, chê bai không có lợi cho cô, làm tổn hại nghiêm trọng đến triển vọng kết hôn của cô, và khiến cô mất cơ hội thành công với bất cứ quý ông nào khác mà cô và mẹ của cô định giăng bẫy.”

“Ông nói như vậy là có ý gì? Em hỏi, sắp sửa giậm chân vì tức giận.”

“Tôi muốn nói rằng chuyện này từ đầu đến cuối đối với tôi giống như một chuyện yêu đương nhăng nhít, đấy là tôi đã nói giảm đi đấy − một chuyện sẽ khiến cô thấy khá phiền phức nếu để thiên hạ đàm tiếu, đặc biệt với sự thêm mắm thêm muối của những người phụ nữ vốn không ưa cô, những người quá vui mừng khi có cơ hội đem nó đi rêu rao, nếu như tôi cho họ cơ hội sử dụng nó. Nhưng tôi hứa với cô, với đức tin của một người đàn ông, rằng tôi sẽ không nói hở ra một lời nào bất lợi cho cô, miễn là cô −”

“Được, được, tôi sẽ không nhắc đến nó, em nói. Ông có thể tin vào sự im lặng của tôi, nếu điều đó có thể khiến ông được an ủi.”

“Cô hứa nhé?”

“Được, em trả lời, bởi vì em chỉ muốn ông ta biến khỏi đó.”

“Tạm biệt! Ông ta nói bằng giọng đau khổ, và với vẻ thiểu não khi mà sự kiêu hãnh cố đấu tranh để chiến thắng nỗi thất vọng nhưng bất thành, ông ta quay gót bước đi, chắc chắn là muốn về nhà để có thể đóng cửa ở trong phòng mà khóc − nếu như ông ta không bật khóc trước khi về đến nhà.”

“Nhưng cô không giữ lời hứa”, tôi nói, thực sự ghê sợ trước sự xảo trá của cô.

“Ôi dào! Em chỉ nói với cô, chứ có nói với ai đâu. Em biết cô sẽ không để lộ chuyện đâu.”

“Tất nhiên, tôi sẽ không kể với ai, nhưng cô nói cô sẽ đi nói chuyện với em gái cô, và cô ấy sẽ kể cho các em trai cô và kể cho Brown nghe ngay lập tức, nếu như cô không tự kể, và Brown sẽ đem chuyện đi kể khắp vùng này.”

“Không, chị ta sẽ không làm thế đâu. Chúng ta sẽ không kể cho chị ta biết, trừ khi chị ta hứa không kể với bất cứ ai.”

“Nhưng làm sao cô mong chị ta biết giữ lời hứa hơn cô chủ của mình chứ?”

“Vậy thì chúng ta sẽ không để cho chị ta biết chuyện này”, tiểu thư Murray nói bằng giọng cáu bẳn.

“Nhưng cô sẽ nói cho mẹ cô biết, dĩ nhiên rồi”, tôi nói tiếp. “Và bà sẽ kể cho cha cô nghe.”

“Tất nhiên em sẽ kể cho mẹ biết − đó là điều thú vị đối với em. Giờ đây em có thể cho mẹ thấy mẹ đã nhầm khi lo lắng về em.”

“Ôi, thật vậy ư? Tôi ngạc nhiên không biết điều gì khiến cô vui thế.”

“Đúng vậy, em vui đấy vì em đã làm cho ông Hatfield trở nên khiêm nhường một cách ngoạn mục, và một điều nữa − tại sao, cô phải cho phép em chia sẻ niềm kiêu hãnh của phụ nữ chứ. Em không giả vờ rằng mình không có thuộc tính của phụ nữ − và nếu lúc đó cô thấy sự hăm hở tột độ của ông Hatfield tội nghiệp khi ông ta thốt ra lời thổ lộ nồng nàn và lời ngỏ đầy xu nịnh ấy, cũng như biết về nỗi đau khổ mà không sự kiêu hãnh nào có thể xóa bỏ được của ông ta thì cô sẽ cho phép em có lý do để vui.”

“Tôi nghĩ ông ấy càng đau khổ thì cô càng có ít lý do để vui.”

“Vớ vẩn!” Tiểu thư Murray kêu lên, lắc đầu vẻ tức tối. “Cô không thể hiểu em, hoặc cô sẽ không hiểu em. Nếu em không có lòng tin vào sự cao thượng của cô, thì em đã nghĩ cô đố kỵ với em. Nhưng có lẽ rồi cô sẽ hiểu lý do của sự hài lòng này − nó quan trọng như bất cứ điều gì − em hài lòng với bản thân mình vì sự khôn ngoan, tự chủ, và cứng rắn của em. Em không ngạc nhiên chút nào, không bối rối, không hề lúng túng, và không hề ngốc nghếch. Em chỉ hành động và nói những gì em phải nói và làm, và hoàn toàn làm chủ bản thân. Đó là một người đàn ông, ưa nhìn − Jane và Susan Green gọi ông ta là người đàn ông đẹp trai đầy hấp dẫn và em nghĩ họ là hai trong số các tiểu thư mà ông ta cao ngạo nói rằng sẽ vui mừng nếu có được ông ta. Tuy nhiên, ông ta rõ ràng rất thông minh, hóm hỉnh, và rất thích hợp để bầu bạn − không phải là sự thông minh mà cô vẫn nói đến đâu, mà chỉ là sự thông minh đủ để khiến ông ta trở nên thú vị thôi, và là một người đàn ông không cần phải hổ thẹn ở bất cứ đâu, và sẽ không dễ làm người khác phát chán. Thật lòng mà nói em thích ông ta − thích hơn Harry Meltham − còn ông ta dĩ nhiên coi em là thần tượng. Mặc dù ông ta đến gặp em khi em chỉ có một mình và không được chuẩn bị, em có đủ khôn ngoan, kiêu hãnh và sức mạnh để từ chối ông ta − và em đã làm thế một cách kiêu hãnh và bình tĩnh. Em có lý do để tự hào về điều đó.”

“Cô cũng tự hào như vậy khi nói với ông ấy rằng nếu ông ấy giàu có như ngài Hugh Meltham thì điều đó cũng chẳng khiến cô thay đổi quyết định và khi cô hứa không nói cho ai biết về nỗi bất hạnh của ông ấy, mà dường như không hề có ý định sẽ giữ lời hứa chứ?”

“Tất nhiên! Em còn có thể làm gì khác chứ? Nếu em giữ lời hứa thì cô đã chẳng được nghe em kể − nhưng cô Grey ạ, em thấy rằng cô không được bình tĩnh cho lắm. Matilda đây rồi. Em sẽ xem mẹ và em gái em nói gì về chuyện đó.”

Cô bỏ mặc tôi ở đó trong cảm giác bị xúc phạm vì thiếu sự cảm thông và vì cô nghĩ tôi đố kỵ với cô. Tôi không hề đố kỵ với cô − không một chút nào, tôi tin chắc như vậy. Tôi chỉ cảm thấy tiếc cho cô. Tôi sửng sốt, ghê tởm sự kiêu căng, lạnh lùng của cô. Tôi tự hỏi tại sao sắc đẹp lại được ban cho những người sử dụng nó theo cách tồi tệ như vậy, và từ chối một số người sẽ khiến nó trở nên có ích cho bản thân họ và cho người khác.

Nhưng, Chúa biết nhiều nhất, tôi kết luận. Tôi nghĩ trên đời này có một số người đàn ông vô dụng, ích kỷ và lạnh lùng như tiểu thư Murray, và có lẽ những người phụ nữ như cô có thể là sự trừng phạt đối với họ.