Sáng sớm hôm đó, Lý Nghị đã vội vã chạy đến Văn phòng Tham sự tỉnh để báo danh.

Văn phòng Tham sự tỉnh Nam Phương làm việc chung một trụ sở với Viện Văn sử tỉnh Nam Phương, thực hiện cơ chế "hai bảng hiệu, một bộ máy".

Lý Nghị đang tràn đầy hoài bão, cứ ngỡ đây là một cơ quan trọng yếu như Phòng Tham mưu trong quân đội, nào ngờ khi đến nơi, đập vào mắt là một khung cảnh vắng vẻ đìu hiu, chỉ có một nhân viên vệ sinh đang ngồi nghỉ trước cửa.

Cậu bước vào cổng, lên tầng ba để đến Phòng Nhân sự báo danh. Chỉ thấy một lão cán bộ tóc bạc trắng đang ngồi trong đó, thong thả thưởng trà đọc báo. Nhìn thấy Lý Nghị, lão ngẩng đầu lên hỏi: "Chàng trai trẻ, cậu có đi nhầm chỗ không đấy?"

"Thưa lão đồng chí, cháu đến đây để báo danh ạ!" Lý Nghị đưa lệnh điều động và thủ tục báo danh qua.

"Báo danh?" Lão già giật bắn mình, bật dậy khỏi ghế, nhìn Lý Nghị như nhìn một sinh vật lạ: "Cậu không nhầm chứ? Đây là Văn phòng Tham sự đấy!"

Đúng lúc này, một lão già khác bước vào: "Lão Hồ, có chuyện gì vậy?"

"Lão Cao, ông nhìn xem, chàng trai này nói là đến báo danh đấy!" Lão Hồ lắc đầu, vẻ mặt không thể tin nổi.

Lão Cao nhận lấy giấy tờ từ tay Lý Nghị, đeo kính lão lên soi kỹ, cũng đầy vẻ nghi hoặc: "Thủ tục không sai, thư mời làm việc cũng là thật!"

"Đương nhiên là thật rồi ạ!" Lý Nghị cười ha hả, thầm nghĩ các lão đồng chí ở đây thú vị thật.

"Vậy thì cậu chính là hàng giả!" Lão Cao nhìn Lý Nghị nghiêm nghị, buông một câu khiến người khác sửng sốt.

Lý Nghị ngơ ngác: "Cháu là cháu, là thật trăm phần trăm! Các bác xem chứng minh thư đi! Còn cả thẻ sinh viên nữa!"

Lão Hồ và lão Cao cầm xấp giấy tờ chứng minh của Lý Nghị, nghiên cứu một lúc lâu, càng lúc càng thấy khó hiểu.

Lão Hồ nói: "Lão Cao, tài liệu không phải quy định là phải từ 55 tuổi trở lên mới được thuê sao? Chuyện này là thế nào?"

Lão Cao cũng như thầy sư sãi mò mẫm trong đêm: "Hay là, chúng ta xin ý kiến cấp trên?"

"Các lão đồng chí, xong chưa ạ? Hay là thế này, hai bác cứ nghiên cứu trước, cháu đi tìm văn phòng làm việc vậy." Lý Nghị bất lực nhún vai, thầm nghĩ một cơ quan quan trọng thế này, một phòng nhân sự quan trọng thế này, mà chỉ giao cho người già trông coi sao? Thế này thì già quá rồi!

Văn phòng Tham sự có bốn bộ phận chức năng: Phòng Văn phòng, Phòng Nghiệp vụ Tham sự, Phòng Nghiệp vụ Văn sử và Phòng Nhân sự. Phòng Nhân sự còn treo thêm một tấm biển: Phòng Đảng ủy cơ quan.

Phòng Tham sự có khá nhiều người, được chia thành hai khoa. Lý Nghị tìm từng phòng một, trong lòng dần cảm thấy tê dại. Suốt dọc đường đi, cậu chỉ thấy toàn những lão đồng chí độ năm sáu mươi tuổi.

Chẳng lẽ đây là viện dưỡng lão dành cho cán bộ về hưu sao?

Khi tìm đến Khoa Tham sự 1, Lý Nghị lễ phép gõ cửa: "Chào mọi người, cháu là Lý Nghị mới đến, sau này là đồng nghiệp với nhau, mong mọi người giúp đỡ nhiều hơn ạ!"

Mười mấy lão già đang vây quanh xem đánh cờ vây, nghe tiếng Lý Nghị liền nhìn cậu. Một lão ông trong số đó cười ha hả: "Chàng trai trẻ, cháu đừng có đùa với mấy ông già này. Có việc gì không? Làm nhanh lên đi, chúng ta còn phải đánh cờ nữa!"

Lý Nghị nhìn qua, thấy ai cũng ở bậc ông nội, trong lòng chán nản vô cùng! Cậu hỏi: "Văn phòng Tham sự không có lấy một người trẻ sao?"

Lão ông kia trả lời: "Văn phòng Tham sự ấy à! Chính là phòng hoạt động của lão cán bộ, cần người trẻ làm gì chứ?"

Những người khác đều phụ họa cười lớn.

Lý Nghị buồn bực bước vào, chẳng quan tâm đến họ nữa, nhìn thấy trên chiếc bàn làm việc bên cạnh có hai cuốn sách liền cầm lên xem. Một cuốn là sử sách liên quan đến Văn phòng Tham sự, một cuốn là Điều lệ tạm thời về công chức nhà nước.

Lý Nghị lật xem Điều lệ công chức trước, rồi đọc cuốn Lịch sử Văn phòng Tham sự tỉnh Nam Phương. Lần này cậu mới hiểu rõ, hóa ra nơi này cũng giống như Nhân đại hay Chính hiệp, đều là nơi để các cán bộ lão thành phát huy nhiệt lượng còn lại.

Tháng 8 năm 1949, tỉnh Nam Phương giải phóng hòa bình, Chính phủ nhân dân tỉnh được thành lập vào tháng 4 năm sau đó. Ngay lập tức, chính quyền đã bổ nhiệm 60 vị nhân sĩ yêu nước nổi tiếng từng hợp tác lâu dài với Đảng ta trong thời kỳ cách mạng, cùng những nhân viên quân chính cao cấp từng có cống hiến cho công cuộc giải phóng hòa bình ở Nam Phương làm tham sự, và thành lập Văn phòng Tham sự vào tháng 6 năm 1950.

Cùng lúc đó, Ủy ban Quân chính nhân dân Nam Phương cũng thành lập Phòng Tham nghị. Năm 1955, Ủy ban Quân chính bị xóa bỏ, Phòng Tham nghị sáp nhập vào Văn phòng Tham sự, Tham nghị được chuyển sang làm Tham sự. Nơi đây trở thành một trong mười tám cơ quan cấu thành chính quyền tỉnh Nam Phương khóa đầu tiên, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp cách mạng và xây dựng Nam Phương.

Hơn bốn mươi năm qua, Chính phủ nhân dân tỉnh đã lần lượt bổ nhiệm hơn 500 vị tham sự và thư ký, thuê 61 vị tham sự, trong đó có hơn 30 vị là do Chủ tịch nước khai quốc, Phó Chủ tịch, Thủ tướng khai quốc đích thân đề cử. Đây là Văn phòng Tham sự có số lượng tham sự đông đảo nhất và có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong các tỉnh thành trên cả nước.

Xem xong những tài liệu này, thái độ của Lý Nghị thay đổi hẳn. Cậu thầm nghĩ toàn là lão đồng chí thì tốt quá rồi, mình là chú bê con mới sinh này, đúng là đã tìm được nơi để mài giũa tính tình! "Trong nhà có một người già, như có một báu vật", những lão đồng chí này, xét theo một nghĩa nào đó, cũng là nguồn tài nguyên quan hệ quý giá đấy chứ!

Lý Nghị đặt sách xuống, bước tới xem họ đánh cờ.

Hai lão ông đang đánh cờ, một người tóc râu bạc trắng, nhưng khuôn mặt hồng hào đầy đặn, ấn đường sáng bóng, tinh thần quắc thước. Người kia thì có vẻ quá gầy gò, tuy tóc vẫn đen nhưng sắc mặt xám xịt không chút sinh khí, thỉnh thoảng ho khan một hai tiếng, tay trái lần quân cờ, tay phải hút thuốc.

Lý Nghị xem một lúc, cười nói: "Bạch tử thắng rồi!"

Lão ông gầy gò tức giận: "Cậu dựa vào đâu mà nói bạch tử thắng? Ván cờ này còn chưa đánh xong! Sao cậu biết tôi sẽ không thắng?"

Lý Nghị không ngờ lão ta lại nóng tính như vậy, cười đáp: "Lão đồng chí, con rồng lớn này của bác sắp bị giết rồi, bác còn tranh chấp được mất mấy quân cờ ở một góc làm gì nữa!"

Lão ông gầy gò sững sờ, nhìn kỹ lại, quả nhiên là vậy! Lão bực bội ném quân cờ xuống: "Thôi được! Tôi nhận thua!"

"Ha ha! Có thể khiến Lương Bí thư nhận thua, thật là hiếm có đấy!" Lão ông tóc bạc vuốt râu cười lớn.

Lão ông gầy gò xua tay: "Ông cứ gọi tôi là lão Lương đi! Vẫn là Cố lão lợi hại, già mà vẫn dẻo dai! Cái vị trí Bí thư Đảng ủy Văn phòng Tham sự này, từ hôm nay trở đi, tôi xin nhường hiền vậy!"

Lý Nghị thầm kinh ngạc, có chuyện tranh giành quan chức như thế này sao?

Cố lão chỉ vào Lý Nghị: "Chàng trai trẻ, đến làm một ván không?"

Lý Nghị cười: "Cháu đến để làm việc, không phải đến để đánh cờ."

Cố lão tức giận: "Đến cờ còn không biết đánh, thì còn bàn chuyện công việc gì? Cậu thà quay về đọc sách của cậu đi còn hơn!"

Lý Nghị vốn định phản bác vài câu, nhưng nghĩ lại rồi hỏi: "Sao bác biết cháu là sinh viên?"

"Cậu là Lý Nghị?" Cố lão nhìn cậu, đôi mắt như có tia sáng bắn ra.

"Phải ạ!" Lý Nghị càng thêm khó hiểu, cả Văn phòng Tham sự không ai biết cậu, sao Cố lão này lại biết cậu?

"Vậy thì ngồi xuống, đánh xong ván cờ này rồi tính tiếp!" Cố lão dùng giọng điệu không thể nghi ngờ nói.

Lý Nghị thầm nghĩ, được rồi, hiện tại ông là Bí thư Đảng ủy, cả Văn phòng Tham sự này ông lớn nhất, ông bảo đánh thì mình đánh thôi!

Cậu ngồi xuống đối diện Cố lão, cười nói: "Nếu cháu thắng, bác không được gây khó dễ cho cháu đâu đấy!"

Cố lão sững sờ, rồi cười ha hả: "Nếu cậu mà thắng được tôi, tôi nhường chức Bí thư cho cậu làm!"

Những người khác đều cười lớn, lão Lương cười vỗ vai Lý Nghị: "Chàng trai trẻ, đúng là 'nghé con mới đẻ không sợ hổ' mà!"

Lý Nghị nói: "Cháu thắng, cũng không cần chức Bí thư của bác đâu, chỉ cần bác cho cháu một cái chức Phó khoa là được!"

"Ồ!" Cố lão chăm chú nói: "Cậu có nắm chắc không?"

"Vừa nãy xem nước cờ của Cố lão, không dám nói là nắm chắc mười phần, nhưng bảy tám phần thì vẫn có!" Lý Nghị tự tin nói.

"Thằng nhóc hay đấy! Nếu cậu thực sự thắng được tôi, tôi có vứt bỏ tấm mặt già này cũng phải tranh cho cậu một suất Phó khoa!" Cố lão gào lên: "Nếu cậu thua, thì phải ngoan ngoãn nghe lời tôi! Tôi bảo đi hướng Đông, cậu không được đi hướng Tây."

"Thỏa thuận thế nhé!" Lý Nghị cầm một quân đen, "bộp" một tiếng đặt xuống bàn cờ.