Lý do khiến rất ít người trở nên thú vị trong trò chuyện là vì ai nấy đều bận nghĩ đến điều mình muốn nói hơn là lắng nghe những gì người khác đang nói, và chúng ta trở thành những người lắng nghe tồi khi bản thân chỉ chực chờ được lên tiếng.
Song, điều cần thiết là phải biết lắng nghe những người đang trò chuyện, ta nên dành cho họ thời gian họ muốn, thậm chí để họ nói cả những điều vô nghĩa; tuyệt đối không tranh cãi hay cắt ngang lời họ; ngược lại, ta nên thấu hiểu tâm tư và sở thích của họ, làm rõ ý họ muốn diễn đạt, ca ngợi bất cứ điều gì họ nói đáng được khen ngợi, và cho họ thấy rằng lời ca ngợi của ta xuất phát từ sự nhìn nhận chứ không phải chỉ vì hùa theo họ.
Để làm vừa lòng người khác, ta nên bàn luận về những chủ đề họ ưa thích và quan tâm, tránh tranh chấp về những vấn đề không đâu, hiếm khi đặt câu hỏi, và đừng bao giờ để họ thấy rằng ta đang ra vẻ hiểu biết hơn họ.
Ta nên nói chuyện với mức độ nghiêm túc và về những đề tài thâm sâu ít nhiều tùy thuộc vào tính cách và sự hiểu biết của người đối thoại, đồng thời sẵn sàng nhường cho họ quyền quyết định mà không ép họ phải trả lời khi họ không có hứng thú nói chuyện.
Sau khi đã hoàn thành các phép lịch sự ấy theo cách này, ta có thể bày tỏ quan điểm của mình cho người nghe khi tìm thấy cơ hội mà không hề mang vẻ kiêu ngạo hay bảo thủ. Hơn hết, ta nên tránh việc thường xuyên nói về bản thân và lấy chính mình làm gương; chẳng có gì phiền toái hơn một kẻ luôn dẫn chứng về bản thân trong mọi chuyện.
Ta không thể tốn quá nhiều công sức để tìm hiểu phong cách và năng lực của những người ta trò chuyện cùng, nhờ đó có thể hòa nhập vào cuộc trò chuyện với những ai uyên bác hơn ta mà không làm tổn hại đến mong muốn hay lợi ích của người khác thông qua sự ưu ái đó.
Khi ấy, ta nên khiêm nhường vận dụng tất cả những phương thức đã nêu trên để bày tỏ suy nghĩ của mình với họ, và nếu có thể, khiến họ tin rằng ta tiếp thu những ý tưởng ấy chính từ họ.
Ta không bao giờ được nói bất cứ điều gì với vẻ bề trên, cũng không được bày tỏ sự vượt trội về trí tuệ. Ta nên tránh dùng những từ ngữ xa vời, cứng nhắc hoặc gượng gạo, và không bao giờ để lời nói lớn lao hơn bản chất sự việc.
Không có gì sai khi giữ vững quan điểm nếu chúng hợp lý, nhưng ta nên chịu khuất phục trước chân lý, bất cứ khi nào và từ phía nào chân lý xuất hiện; chỉ có chân lý mới nên chi phối quan điểm của ta, ta nên noi theo chân lý mà không phản bác ý kiến của người khác, và không tỏ ra phớt lờ những gì họ nói.
Thật nguy hiểm khi luôn muốn làm người dẫn dắt câu chuyện, và bám lấy một lập luận hay quá mức khi ta đã tìm ra nó. Sự lịch thiệp đôi khi che giấu đi một nửa sự hiểu biết của mình, và khi gặp một kẻ bảo thủ bảo vệ cái sai, nó giúp người đó tránh khỏi sự bẽ bàng khi phải nhượng bộ.
Chúng ta chắc chắn sẽ làm người khác mất vui khi nói quá lâu và quá thường xuyên về một chủ đề, hay khi ta cố hướng cuộc trò chuyện vào những đề tài mà ta cho là mang tính giáo dục hơn những chủ đề khác; ta nên cởi mở đón nhận mọi chủ đề làm vui lòng người khác, dừng lại theo ý muốn của họ, và tránh xa mọi điều họ không đồng tình.
Không phải mọi hình thức trò chuyện, dù có thông minh đến đâu đi nữa, đều phù hợp với tất cả những người tài trí; ta nên chọn lựa những gì hợp khẩu vị và tương thích với hoàn cảnh, giới tính, tài năng của họ, đồng thời chọn đúng thời điểm để nói lên điều đó.
Ta nên quan sát không gian, hoàn cảnh, tâm trạng của người đang lắng nghe ta, bởi vì nếu nói đúng trọng tâm đòi hỏi rất nhiều sự khéo léo, thì việc biết khi들 khi nào nên im lặng cũng chẳng kém phần tinh tế. Có những khoảng lặng đầy hùng biện mang ý nghĩa đồng tình hoặc lên án, có những khoảng lặng của sự thận trọng và tôn trọng. Nói tóm lại, có một âm điệu, một phong thái, một lối ứng xử khiến mọi thứ trong cuộc trò chuyện trở nên thú vị hoặc tẻ nhạt, tao nhã hoặc thô tục.
Nhưng giữ gìn trọn vẹn bí quyết này là điều ít ai làm được. Những kẻ đặt ra các quy tắc thì lại thường xuyên phá vỡ chúng, và lời khuyên an toàn nhất mà chúng ta có thể đưa ra là hãy lắng nghe thật nhiều, nói thật ít, và đừng bao giờ thốt ra điều gì để rồi phải hối tiếc.
