Trong cuộc sống, kẻ lừa đảo chẳng cần dùng đến những hột xúc xắc phức tạp như thế mà vẫn có thể dắt mũi người ta xoay như chong chóng. Chẳng hạn như các loại bẫy bày sạp trên đường phố, mười vố thì cả mười đều là lừa tiền bạn, hoặc có thể nói, người ta chỉ cần lợi dụng quy tắc trò chơi là đã khiến bạn thua tiền rồi. Cũng giống như đạo lý trong cờ bạc, kẻ lừa đảo chính là lợi dụng tâm lý cầu may của con người để dụ bạn cắn câu.
Tôi lại kể thêm một bẫy lừa trên phố nữa nhé. Bẫy này như sau: gã bày sạp bỏ các quân cờ ba màu đỏ, lục, lam vào trong một cái túi để mọi người thò tay vào bốc. Trong đó quân cờ màu đỏ có 6 viên, màu lục có 7 viên, màu lam có 8 viên. Trò chơi quy định mỗi lần chỉ được bốc 12 viên. Có thể bốc một phát 12 viên luôn, cũng có thể bốc từng viên một ra ngoài. Gã trải một tờ giấy dưới đất, trên giấy kẻ sẵn một bảng biểu liệt kê các tổ hợp con số có thể xuất hiện từ ba màu cờ, ví dụ như 1, 4, 7; 1, 5, 6; 2, 5, 5; 2, 4, 6; 3, 3, 6; 3, 4, 5, vân vân. Con số tương ứng với số lượng quân cờ của ba màu, chứ không tương ứng với một màu cụ thể nào. Ví dụ như tổ hợp 3, 4, 5, trong 12 viên cờ bốc được, bất kể màu nào có 3 viên, hai màu còn lại lần lượt là 4 viên và 5 viên, thì coi như thắng. Nếu nói là đặt cược vào các tổ hợp khác trừ 3, 4, 5 ra, các tổ hợp khác đều tính là thắng, hễ bốc phải 3, 4, 5 thì theo quy tắc sẽ bị phạt 10 tệ.
Đúng lúc tôi có một thằng bạn chí cốt cũng chơi trò này, nhưng cách chơi hơi biến tấu một chút. Bẫy của nó như sau: bỏ 8 quân cờ màu trắng và 8 quân cờ màu đen vào trong một cái túi để mọi người đến bốc. Nó cũng vẽ một bảng biểu, bên trên liệt kê các dãy tổ hợp có thể xảy ra của hai nhóm số. Phàm là người đến bốc đều phải nộp 10 tệ phí thủ tục, mỗi lần chỉ được bốc 5 quân cờ. Nếu 5 quân bốc ra đều là cờ trắng, chủ sạp sẽ thưởng cho người đó 100 tệ, trong đó có 4 quân màu trắng thì thưởng 50 tệ, bốc được 3 quân màu trắng thì thưởng 5 tệ. Dưới 3 quân trắng thì coi như bốc công cốc, không có thưởng. Đây là một bài toán tính xác suất, chẳng cần giở trò gian lận mà vẫn thu lợi kếch xù. Cái bẫy ba màu cờ kia cũng cùng một đạo lý, cơ hội ẵm tiền thưởng chênh lệch một trời một vực so với mức lợi nhuận của nhà cái. Cá nhân tôi cho rằng, tuy thuật toán của các bẫy có khác nhau, nhưng đạo lý thì tương thông, đều là lợi dụng xác suất để thắng bạn. Cho nên sau này trên đường phố mà gặp những bẫy như thế này thì tốt nhất nên tránh cho xa, nếu không thứ này sẽ vét sạch sành sanh tiền trong túi bạn đấy.
Có câu nói thế nào nhỉ: Tồn tại tức là hợp lý. Bạn đừng để sự suy diễn chủ quan của mình dẫn dắt, bất kỳ bẫy lừa nào trên đường phố cũng chớ có dính vào. Không có kim cương thì ai dám ôm đồ gốm sứ? Thế nên, phàm là kẻ dám bày bẫy ra giữa thanh thiên bạch nhật trước mặt bàn dân thiên hạ, thì tiền thưởng chắc chắn không phải chuẩn bị cho bạn đâu. Thế giới này có kẻ ngốc, nhưng tuyệt đối không phải là những kẻ giăng bẫy này, vậy thì là ai đây? Bạn tự đoán đi.
Viết đến đây, tôi lại nhớ tới một bẫy lừa đường phố khác, cũng tiện thể nói luôn bẫy này lừa đảo ở chỗ nào.
Đây là một ván cờ tàn của bài Tiến Lên (chạy nhanh), người chơi Giáp trên tay còn lại bốn lá bài A, A, J, J; người chơi Ất trên tay có Chuồn 2, Rô K, Chuồn K, Bích K, Chuồn Q, Rô Q, Cơ Q, Chuồn 9, Cơ 9, Rô 7, Cơ 7, Cơ 6, Bích 6, Bích 5, Rô 5, Chuồn 4, Rô 4, Chuồn 3.
Quy tắc là bên Ất ra trước, lá đầu tiên chỉ được đi bài rác (lá lẻ), có thể đánh lá lẻ, đôi, sảnh 5 lá, thùng 5 lá, sám cô (ba lá cùng số), cù lũ (ba lá kèm đôi).
Cho chọn bất kỳ một bên, vấn đề của ván này là, làm sao để bên Ất thắng?
Nhớ hồi trước có bàn với Đức Tử chuyện này, bắt buộc phải đánh 6 trước. Cụ thể là thế này, lá đầu tiên đánh ra Cơ 6, xem đối phương có chặn hay không. Chặn thì có cách đánh khi chặn, không chặn thì có cách đánh khi không chặn. Đánh lẻ một lá Cơ 6, bài còn lại trong tay là sảnh 3, 4, 5, 6, 7; thùng 4, 5, 7, Q, K; ba đôi 99, QQ, KK, và Chuồn 2.
Bên Giáp mà ra A thì cầm chắc phần thua, nếu ra J thì dùng Q đè chết. Bên Giáp không chặn, bên Ất lại đánh tiếp 6 hoặc 3.
Lá thứ hai tiếp tục đánh 6, lúc này trong tay còn lại: 3, 4, 4, 5, 5, 7, 7, 9, 9, Q, Q, Q, K, K, K, 2, bài có thể kết hợp thế này: thùng 3, 4, Q, K, 2; 4, 5, 5, 7, 7, 9, 9, Q, Q, K, K; nếu nhường, bên Ất đánh lẻ 3, bên Giáp lên bất kỳ lá nào cũng cầm chắc phần thua, chỉ đành chọn bỏ lượt. Bên Ất lại đánh tiếp một lá Cơ 9, bài còn lại trong tay là 9, 4, 4, 5, 5, 7, 7, Q, Q, Q, K, K, K, 2. Hoặc kết hợp thành 4, 5, 5, 7, 7, Q, Q, K, K; thùng 4, 9, Q, K, 2. Nếu Giáp hạ J, thì dùng tổ hợp thùng 3, 4, Q, K, 2 đè nó, nếu Giáp hạ A thì dùng thùng 4, 9, Q, K, 2 đè nó. Mấu chốt của bẫy lừa này nằm ở con 2, nếu bạn chọn bên Ất có nhiều bài, gã sẽ bảo với bạn rằng con 2 hoa là lá chủ đặc biệt, không được ghép vào trong thùng; còn nếu bạn chọn bên Giáp ít bài, gã lại nói quy tắc trò chơi cho phép đánh thùng. Thế nên bạn chơi kiểu gì cũng thua, chọn bên nào cũng thua.
Cho nên, sau này nếu gặp lại thế bài kiểu này trên đường phố, bạn phải hỏi gã trước xem lá chủ đặc biệt con 2 có được xuất hiện trong thùng hay không, nếu được thì chọn bên nhiều bài, nếu không được thì chọn bên ít bài, thắng cho gã tối tăm mặt mũi. Có điều nếu bạn hỏi như thế, người ta chắc chắn chẳng thèm chơi với bạn đâu, bạn thích đi hóng mát ở đâu thì đi, đừng hòng ăn không của người ta một cắc.
Cũng phổ biến ngang ngửa với hai bẫy lừa này là hai mánh lừa bịp bằng bài tây thường thấy, tôi cũng nhân đây nói luôn một thể. Mẹo thứ nhất gọi là phương pháp bôi mỡ. Mỡ ở đây không phải là dầu ăn chúng ta ăn hay dầu đốt xe hơi, cũng không mang nghĩa bôi mỡ vào chân chạy trốn, tuy rằng tôi thường xuyên làm cái trò bôi mỡ vào chân lẻn mất dạng, chứ cái trò bôi mỡ này thì tôi không làm đâu, nhưng tôi không làm không có nghĩa là người khác không làm, trên thực tế có rất nhiều kẻ làm vậy. Mỡ ở đây chỉ xà phòng, không phải loại xà phòng thơm chúng ta hay thấy hay dùng bây giờ, mà là loại xà phòng thỏi màu vàng dùng để giặt quần áo thời xưa. Khi chơi bài tây, có những tay bịp sẽ dùng xà phòng quẹt một lượt lên mặt trước của một lá bài định sẵn nào đó, lúc xáo bài thì đem lá bài mình đã sắp xếp sẵn hoặc lá bài mình mong muốn đặt ở bên dưới lá bài đã bôi xà phòng kia, khi kinh bài (cắt bài) sẽ rất dễ cắt trúng lá bài này.
Mẹo này hơi giống trò bắc cầu của dân cờ bạc bịp, tuy không phải là cầu, nhưng có công năng tương tự như cầu, lại còn kín đáo hơn. Cũng có kẻ dùng nến để thay thế xà phòng, chỉ là hiệu quả hơi kém một chút.
Nếu bạn cảm thấy bộ bài có vấn đề, có thể dùng phương pháp ép chặt để nhận biết: dùng sức đè chặt cả bộ bài, khẽ đẩy lệch sang một bên, chắc chắn nó sẽ bị tách ra từ một vị trí nào đó, cắt bài từ chỗ này, rút lá dưới cùng của xấp bài phía trên ra. Nhét nó lại vào trong bộ bài, lặp lại quá trình vừa rồi, làm liên tục vài lần, nếu lần nào cũng có thể đẩy đúng lá bài đó ra thì đích thị là nó rồi.
Đám bịp bợm đâu có ngu đến thế, không thể ván nào cũng giở trò với bạn được, chúng chỉ lừa bạn ở mấy ván then chốt thôi, thế nên nó mới càng có tính che mắt cao.
Một phương pháp khác gọi là phương pháp viền rộng. Bài tây cùng một chủng loại tuy do cùng một xưởng sản xuất, nhưng giữa hai bộ bài vẫn có sự chênh lệch rất nhỏ. Có những tay bịp cố tình mua nhiều bộ bài cùng nhãn hiệu, cùng quy cách, trước tiên so sánh để tìm ra điểm khác biệt giữa hai bộ bài, thường là so sánh độ rộng của hai bộ. Độ chênh lệch về chiều rộng của hai bộ bài là cực kỳ nhỏ, nhưng đã đủ để giở trò ma quỷ rồi. Cộng thêm trên thị trường có rất nhiều bài tây nhái thương hiệu, nên giở trò theo kiểu này rất dễ dàng. Sau khi so sánh độ rộng xong, tay bịp sẽ rút một lá bài định sẵn từ bộ bài tương đối rộng hơn một chút rồi nhét vào bộ bài hẹp hơn, tráo đổi một lá bài có cùng chất và cùng điểm số. Như vậy khi các người chơi lẻ cắt bài sẽ rất dễ cắt trúng. Cũng có kẻ lợi dụng sự tiện lợi trong công việc (chẳng hạn như trong tay có sẵn công cụ cắt gọt), đem cả bộ bài tây đi cắt xén lại một lần, chừa lại một lá không cắt, làm như vậy sẽ tinh giản được công đoạn so sánh.
Trên các sới bài cào ngưu ngưu, bài cẩu, trừng mắt, ba cây vân vân rất dễ xuất hiện loại bài tây viền rộng này, những cách chơi này phần lớn đều thông qua việc cắt bài để xác định xem bắt đầu chia bài từ nhà nào. Lấy bài cẩu bằng bài tây làm ví dụ, nhặt từ bộ bài tây ra một bộ bài cẩu, nếu lá bài rộng hơn kia là lá 5 hoặc lá 9, bản thân kẻ đó lúc thu bài sẽ đặt lá K (đại diện cho Thiên bài) ở bên dưới lá bài viền rộng này, xáo bài tùy ý nhưng không xáo rời hai lá này ra, thông qua việc rút kéo bài để xáo hai lá này về vị trí ở giữa, như vậy bất kể ai cắt bài cũng đều dễ trúng chiêu, chỉ cần sơ sẩy một chút là sẽ cắt trúng ngay lá bài tương đối rộng này.
Nếu không muốn người ta cắt trúng thì cứ đặt lá bài viền rộng này ở dưới cùng hoặc trên cùng, người khác sẽ không dễ cắt trúng nữa. Cắt bài mà lần nào cũng cắt trúng cùng một lá thì khó tránh khỏi khiến người ta nghi ngờ. Cho nên lúc cược không lớn hoặc để đánh lạc hướng những người chơi khác, tay bịp sẽ xáo lá bài viền rộng xuống dưới cùng hoặc lên trên cùng.
Tuyệt đối đừng coi thường một lá bài này, bất kể là bôi mỡ hay là nới rộng viền, thì đó đều là những con dao đoạt mạng, những con dao giết người không thấy máu vô cùng sắc bén.