Trương Việt tự nhiên không buông lỏng việc giám sát dư luận đối với các sĩ tử ở cửa lớn, hắn sai Điền Hòa định kỳ đến báo cáo những vấn đề mà các sĩ tử bàn luận, để hắn có thể dựa vào phản ứng của các sĩ tử mà tiếp tục dẫn dắt.

"Vi Kiền?" Sau khi nghe xong báo cáo lần nữa của Điền Hòa, Trương Việt tự nhiên cảm thấy có hứng thú với người thanh niên có thể nhìn thấu ý nghĩ của mình một cách thẳng thắn như vậy, bèn bảo Điền Hòa đi thăm dò một phen.

Kết quả là thu được cái tên này.

"Lại một nhân vật lịch sử đây mà..." Trương Việt mỉm cười.

Vi Kiền người Định Tào, Hà Nam thái tạ, Gián nghị đại phu thời Chiêu Đế, bạn thân sau này của Bính Cát, Thừa tướng kiêm Cao Bình hầu thời Tuyên Đế.

Là một trong số ít những cuồng nhân xây dựng cơ sở hạ tầng vào thời trung kỳ nhà Hán.

Đồng thời cũng là người đầu tiên thức tỉnh trước tác hại của các thế lực thế gia môn phiệt khi chúng dần trỗi dậy sau này, và chiến đấu một mất một còn với chúng.

Nhờ nỗ lực của Vi Kiền, thế lực môn phiệt đã giáng một đòn nặng nề vào thời kỳ Tuyên Đế, hầu như bị bóp chết từ trong trứng nước.

Đáng tiếc, Nguyên Đế và Thành Đế đã tận tay chôn vùi thành quả chính trị cả đời của Vi Kiền.

Khiến cho thứ gọi là chính trị thế gia được đà sinh sôi nảy nở.

Đương nhiên, hắn cũng chẳng phải là bậc hoàn nhân gì.

Khuyết điểm cũng có không ít, đặc biệt là những thói hư tật xấu mà Nho sinh nên có, hắn chẳng thiếu thứ gì.

Chủ yếu là bệnh ấu trĩ!

Tuy nhiên, ở cái thời đại này, Nho sinh nào mà chẳng ấu trĩ?

Những kẻ như Tuy Hoằng, đầy rẫy khắp đường cái.

Đây cũng là điểm đáng yêu ở họ.

Ít nhất, họ vẫn có lý tưởng!

Trầm ngâm một lát, Trương Việt quyết định bồi thêm một sức mạnh nữa, xem có thể thúc đẩy bánh xe lịch sử tiến lên một chút hay không.

Thế là, hắn nhấc bút, viết thêm một đoạn văn lên một tấm ván gỗ, gọi Điền Hòa đến và căn dặn: "Mang ra ngoài treo lên, để các sĩ tử xem..."

Điền Hòa nghe vậy, lập tức tuân lệnh rời đi.

Chốc lát sau, trước cửa phủ họ Trương, lại một tấm bảng gỗ nữa được treo lên.

Vô số người lập tức nhìn sang, thậm chí có người còn bắt đầu cất giọng ngâm đọc: "Xưa Tống Tương công bội Sở nhi bất bị, dĩ thủ đại nhục, thân chấp tù nhi quốc kỷ vong, cố tuy hữu thành tín nhiễu chi, bất tri quyền biến, nguy vong đạo dã! Xuân Thu viết: Bất dữ di địch chi chấp trung quốc, vi kỳ vô tín dã!"

Này thiên hạ sĩ nhân, đa nghị chiến hòa, nhiên chỉ đàm trung quốc chi nhân nghĩa, nhi vong di địch chi vô tín, thử khởi phi khắc chu cầu kiếm?

Hơn nữa ta nghe rằng, dưới gầm trời này không đâu là đất của vua, khắp bờ cõi đất này không đâu là dân của vua, nay nhà Hán có thánh thiên tử tại vị, rộng rải đức nhân khắp bốn biển, mà các nước xa xôi chốn di địch, mến mộ thiên tử, lũ lượt kéo về quy phục, còn Khê Chúc thị của Hung Nô, dẫn thú ăn thịt, coi mạng người như cỏ rác, cướp bóc các nước Tây Vực, các nước Tây Vực như chìm trong nước lửa, muôn dân lâm vào cảnh dầu sôi lửa bỏng!

Đẩy lui hỗn loạn khôi phục chính đạo, đó là nghĩa lớn của Xuân Thu, tiếp nối cơ nghiệp sinh tử, đó là lời dạy của tiên vương vậy!

Nay các quân cứ kham khố ôm lấy nhân nghĩa, mà mặc cho vạn dân Tây Vực chịu cảnh Hung Nô giày xéo, khiến cho giáo hóa thi thư lễ nhạc tuyệt tích ngoài cửa ải, hàng chục hàng trăm hàng ngàn hàng vạn lê dân gào khóc thảm thiết, đây là vứt bỏ lời dạy của Khổng Tử, phép tắc của Chu Công!

Xưa kia, nước Lỗ lấy quân nước Sở đánh nước Tề, Xuân Thu chê trách việc đó, là vì sao? Mối họa khởi nguồn từ đó mà ra! Mối họa khởi nguồn từ đâu? Nước Lỗ tự đánh mất đạo của mình, cùng với việc di địch xâm lược các nước Chư Hạ, cho nên Khổng Tử mới nói: Người sống được là nhờ ngay thẳng, kẻ sống sót qua được là nhờ may mắn vậy! Nếu không có Tấn Văn công, nước Lỗ đã diệt vong rồi!"

Nay các quân kham khố giữ gìn nhân nghĩa, muốn khoanh tay đứng nhìn Hung Nô xâm lược Tây Vực, vứt bỏ vạn dân Tây Vực không màng tới, há chẳng giống như nước Lỗ xưa kia sao?

Mọi người nhìn những chữ viết trên tấm ván gỗ này, lần lượt rơi vào trầm tư.

Đối với sĩ lâm nhà Hán hiện tại.

Họ chủ hòa hay chủ chiến, đều xuất phát từ nhân nghĩa trước tiên.

Dẫu sao, Xuân Thu vô nghĩa chiến, mà Nho gia thì căm thù tất cả các cuộc chiến tranh phi nghĩa.

Bởi vì, điều đó mang lại đau khổ cho nhân dân, xé rách xã hội, khiến đời sống bách tính lầm than.

Nhưng nếu đó là một cuộc chiến tranh chính nghĩa thì sao?

Vậy thì...

Bất chấp mọi giá, không sợ bất kỳ sự hy sinh nào, cũng phải kiên định đến cùng!

Hỏi tội kẻ ác cứu giúp trăm họ, giải cứu muôn dân trong thiên hạ, đây là tiêu chuẩn đạo đức mà Nho gia từ thời Khổng Tử vẫn luôn kiên định thừa nhận và tuân thủ.

Đối với Nho gia, ít nhất là về mặt lý thuyết, vì chính nghĩa và thiên hạ, nên sẵn sàng chém đinh chặt sắt, đạp lửa lội nước, chết không lùi bước.

Cho nên, Xuân Thu ca ngợi tất cả những anh hùng, chiến tranh vì chống lại sự xâm lược, chống lại di địch và chiến đấu vì các nước Chư Hạ.

Thậm chí dẫu có chút tỳ vết nhỏ, cũng sẽ tìm mọi cách để che đậy giúp.

Ví dụ điển hình chính là năm Lỗ Trang công thứ mười tám, vị Lỗ hầu này dẫn quân đội của mình xuất cảnh giới, tiến sâu vào phía tây sông Tế, tẩn cho một bộ tộc thiểu số đang hoạt động tại địa phương lúc bấy giờ một trận ra trò.

Khi Khổng Tử ghi chép lại sự việc này, hầu như đã dùng những lời ca ngợi cao nhất mà ông có thể để miêu tả sự việc này.

Thậm chí còn miêu tả sự việc này thành điều tốt đẹp nhất kể từ khi lập quốc đến nay của nước Lỗ!

Còn nâng tầm nó lên đến mức vì trăm họ thiên hạ.

Trong mắt Khổng Tử, việc Lỗ Trang công xuất binh là vì chính nghĩa, vì tình yêu và hòa bình, vì Trung Quốc.

Sự việc này chính là nghĩa vụ và trách nhiệm của nước Lỗ với tư cách là một thành viên của Chư Hạ, là cống hiến bất hủ mà nước Lỗ dành cho dân tộc Chư Hạ!

Hoàn toàn né tránh không nhắc đến việc thực ra dị tộc ở phía tây sông Tế lúc đó hoàn toàn không có ý định xâm lược bất kỳ dân tộc Chư Hạ nào.

Nhưng việc trục xuất di địch, tôn phò vương thất, chính là chân lý chính trị lớn nhất trong lòng Khổng Tử.

Bất kể là ai, chỉ cần đánh di địch, ông liền cất cao lời ca tụng.

Do đó, rất nhiều người bắt đầu suy ngẫm.

Mọi người khó tránh khỏi việc nghĩ trong lòng: Việc giáo hóa di địch này, quả thực là lời dạy của tiên vương mà.

Mà việc dẹp kẻ mạnh giúp kẻ yếu, duy trì sự sống còn tiếp nối giang sơn, lại càng là chân lý chính trị lớn nhất.

Người Hung Nô có xấu không?

Đương nhiên là xấu rồi!

Hơn nữa còn xấu đến tận xương tủy!

Toàn bộ triều đình nhà Hán trên dưới, không phân biệt phe phái và lập trường, bất kể là Tôn văn hay Cổ văn, bất kể là hàn môn hay quý tộc, nhận thức về người Hung Nô đều là một thể thống nhất: mặt người dạ thú, lũ di địch thô bỉ dẫn thú ăn thịt.

Tuy nhiên, trong lòng rất nhiều người, thực ra tập đoàn di địch này, không có kẻ xấu nhất, chỉ có kẻ xấu hơn.

Dù là di địch tốt đến đâu, thì cũng chỉ là loài cầm thú đi bằng hai chân.

Bọn họ đây những bậc tôn quý nhà Chư Hạ, không nên có quá nhiều tiếp xúc với chúng.

Để tránh nhiễm phải thói hư tật xấu của di địch, tự cam đọa lạc.

Cho nên, người Hung Nô có xấu thì xấu thật, nhưng những kẻ khác cũng xấu không kém.

Nhưng...

Ở một mặt khác, Nho gia lại có tư tưởng đại đồng vô cùng mãnh liệt và dâng trào.

Trong quan niệm của Nho gia, thế giới này, sớm muộn gì cũng sẽ quy về một mối.

Khi đó thánh vương xuất thế, đức nhân vô thượng của ngài sẽ bao trùm lên vạn vật trong sáu cõi, tất cả các tộc quần trong bốn bể.

Tất cả mọi người đều sẽ tuân theo những lời dạy dỗ và dẫn dắt của ngài, cùng đi đến với nhau.

Hơn nữa, tiêu chuẩn về tập đoàn di địch này, ngay cả trong thời Xuân Thu, cũng thường xuyên thay đổi.

Tỷ như, nước Ngô trong quan niệm thời Xuân Thu, đương nhiên không thể nghi ngờ gì nữa chính là vùng đất khỉ ho cò gáy của di địch.

Thế nhưng...

Có những lúc, nước Ngô sẽ biến thành Ngô tử, trở thành Chư Hạ tiêu chuẩn.

Tại sao?

Bởi vì hắn đã sử dụng quan điểm đạo đức của Chư Hạ để hành động, tỷ như lúc ban đầu nước Ngô đánh nước Sở, danh nghĩa đưa ra là chủ trì công đạo cho nước Thái, Khổng Tử liền lập tức đổi sắc mặt, cất cao lời ca tụng.

Cho nên, trong chốc lát rất nhiều người, đặc biệt là những sĩ tử bị ảnh hưởng bởi phái Cổ văn khá sâu sắc, đều bắt đầu do dự.

Bắt đầu suy nghĩ trong lòng xem lời nói và logic của Trương Việt có đúng hay không?

Cẩn thận nghĩ lại, hình như rất có lý nha.

Người Hung Nô ức hiếp các nước Tây Vực, cá thịt và nô dịch nhân dân các nước Tây Vực.

Người Hung Nô còn không dùng giáo hóa thi thư lễ nhạc, theo phong tục của di địch, cha con ở chung một lều, thậm chí còn thực hiện chế độ kế hôn và tuẫn táng người sống khét tiếng.

Dù nhìn từ góc độ nào đi nữa, đây cũng là phản diện tiêu chuẩn.

Là kẻ thù của văn minh, là kẻ thù của đại đạo.

Nếu xác định khái niệm này, vậy thì vương sư đánh Hung Nô, đó chính là quân đội của bậc vương giả, hỏi tội kẻ ác cứu giúp muôn dân.

Hơn nữa, các nước Tây Vực, e rằng cũng đang sống trong cảnh dầu sôi lửa bỏng, bị người Hung Nô nô dịch, bóc lột và trấn áp.

Họ thậm chí còn không tiếp xúc được với giáo hóa thi thư lễ nhạc.

Nghĩ lại cũng thật đáng thương!

Lòng trắc ẩn này vừa nổi lên, tự nhiên suy nghĩ liền khác đi.

Điều này cũng giống như người phương Tây đời sau vậy.

Đánh Syria, đương nhiên là một mảnh tiếng phản đối.

Nhưng nếu giương cao khẩu hiệu 'vì nhân dân Syria', vì tình yêu và chính nghĩa, vì dân chủ và dầu mỏ, thì rất nhiều người sẽ từ phản đối chuyển thành ủng hộ.

Thực ra các Nho sinh cũng vậy.

Chỉ cần khoác lên việc kinh doanh Tây Vực một lớp áo danh nghĩa 'hỏi tội kẻ ác cứu muôn dân, giải cứu Tây Vực khỏi ách nô dịch của Hung Nô', chứ không đơn thuần là vì tranh giành vùng đất chiến lược này với người Hung Nô.

Tự nhiên, cái nhìn của quần chúng và dư luận sẽ thay đổi đột ngột.

Còn việc quân Hán ở Tây Vực rốt cuộc là giải phóng hay đơn thuần chỉ là hành động quân sự nhằm đánh bại Hung Nô?

Dù sao thì Nho sinh ở kinh thành Trường An, có mấy ai sẽ xông pha ra tiền tuyến.

Cách nhau vạn dặm hơn, ai biết được quân Hán ở tiền tuyến rốt cuộc đang làm gì?

Thời đại này lại không có báo chí mạng xã hội hay phóng viên, để gửi những bức ảnh đẫm máu đó về hậu phương.

Thế là, rất nhiều người từng chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi phái Cổ văn, rơi vào trầm tư và giằng xé.

Vốn dĩ, bọn họ đều cảm thấy, vùng đất khỉ ho cò gáy ngoài Vạn Lý Trường Chổng này, vốn dĩ không phải là của Chư Hạ, mà giữa những đám di địch đó, đánh nhau sống chết mặc bay, cho dù đánh đến tận khi trái đất hủy diệt thì cũng chẳng liên quan gì đến mình.

Nhưng, bây giờ, họ lại cảm thấy, hình như dường như đại khái, Chư Hạ có nghĩa vụ cũng có trách nhiệm, trục xuất Hung Nô, cứu rỗi những người dân Tây Vực đang bị người Hung Nô nô dịch, bóc lột, áp bức thậm chí là lăng nhục kia nha.

Trong sách chẳng phải đã nói rồi sao? Vương giả vô địch!

Cho nên, vương giả dấy binh nghĩa, đi đến đâu cũng vô địch!

Vương sư dù đánh đến đâu, nhân dân cũng sẽ mang thức ăn nước uống ra chào đón dọc đường.

Do đó rất nhiều người đều có cảm giác, đầu óc mình sắp nổ tung đến nơi rồi.

Cứ như có thể bị tâm thần phân liệt bất cứ lúc nào.

Còn những người thuộc phái Tấm văn, đặc biệt là những sĩ tử trẻ tuổi chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi tư tưởng Công Dương, lúc này, đều cảm thấy da đầu nổ tung, có một loại xúc động muốn ngửa mặt lên trời thét dài!

Vốn dĩ, những người này đều là những thanh niên tràn đầy lý tưởng và niềm tin.

Trong số đó phần lớn người, đều từng tham gia 'phong trào bãi nô' cách đây mấy tháng và cuộc thỉnh nguyện vì dân làm chủ sau đó.

Máu tươi của mấy đồng bào bị phe họ Chu phái thích khách ám sát càng khiến họ sục sôi căm phờ, đoàn kết lại với nhau không gì kìm hãm nổi.

Quan trọng hơn là, cả hai sự việc này cuối cùng đều cho họ thấy được khả năng thay đổi thế giới thông qua sự nỗ lực của chính mình!

Phong trào bãi nô, đã khiến rất nhiều công khanh quý tộc, dưới áp lực mà đưa ra hành động thả nô tì.

Bất kể họ đang làm hàng hay thực sự thả nô tì, ít nhất, đây là lần đầu tiên họ thông qua sự nỗ lực của chính mình, mà khiến cho thế giới thay đổi.

Mặc dù phải trả giá bằng sự hy sinh, nhưng kết quả lại khiến họ vô cùng mãn nguyện.

Những tên tham quan ô lại và gian thương túng hại nhân dân, đã nhận được sự trừng phạt thích đáng.

Mà nhân dân cũng nhận được sự cứu trợ của nhà nước.

Biện pháp cứu trợ thiên tai bao gồm chế độ phân phối định mức và chế độ hạn mua, đã khiến nhân dân dù gặp phải thiên tai nghiêm trọng thì cũng không bị đe dọa bởi đói rét.

Hai sự kích thích này, đã khiến họ sinh ra cảm giác 'việc lớn trong thiên hạ, đều nằm trong tay bọn ta'.

Cũng khiến họ tận hưởng thỏa thích thứ gọi là ý thức 'chủ nhân ông'.

Cho nên, vào lúc này, rất nhiều người thuộc phái Tấm văn, đều đã cảm thấy rằng mình là một thành viên đặc biệt mang trên vai sứ mệnh và nhiệm vụ.

Mà những đại nho của phái Công Dương, vẫn luôn tuyên dương việc trừng phạt trong Xuân Thu, lại khiến họ cảm thấy trên đỉnh đầu luôn treo một thanh bảo kiếm.

Và bây giờ...

Họ phát hiện ra rằng, bản thân hình như đã tìm thấy con đường vẫn luôn muốn theo đuổi.

Bách tính Tây Vực kia, rơi vào cảnh trấn áp và áp bức tàn khốc của Hung Nô, không biết đã bao nhiêu năm rồi.

Từng vương quốc, hàng chục hàng trăm hàng ngàn hàng vạn nhân dân, chìm trong nước lửa.

Nếu có thể cứu họ khỏi nước lửa, há chẳng phải công đức vô lượng sao?

Chủ nghĩa tư sản nhỏ, lòng trắc ẩn lan tràn, khiến họ ai nấy đều cảm thấy máu huyết sục sôi!

Khê Chúc thị của Hung Nô dẫn thú ăn thịt, vương sư tiêu diệt chúng, không chỉ vì trả thù, mà còn vì nhân nghĩa, vì thiên hạ, vì bách tính!

Là hỏi tội kẻ ác cứu muôn dân, là giải cứu trăm họ khỏi cảnh dầu sôi lửa bỏng, càng là bảo vệ công lý và chính nghĩa của thế giới!

Lập tức, trong đầu rất nhiều người, máu huyết sục sôi, chỉ cảm thấy văn tư tuôn trào, nhất định phải viết thứ gì đó mới có thể giải tỏa cảm xúc trong lòng mình!

Thế là, có người bỗng vứt bỏ sách chiến lược trong tay, nói: "Hôm nay ta mới biết, thế nào là nghĩa và lợi, văn chương ngày trước, nghĩ lại lúc này mới thấy thật thô bỉ, ta phải về viết lại từ đầu!"

Mà càng nhiều người hơn nữa, đã lặng lẽ ôm lấy sách chiến lược, chuồn khỏi đám người.

Những người này tự nhiên là những kẻ cơ hội.

Đã vất Trương Việt bày tỏ rõ thái độ của mình, vậy thì gãi đúng chỗ ngứa, viết một bài văn phù hợp với tâm ý của hắn, chẳng phải là làm ít công to sao?

Thế là, chỉ chưa đầy khắc đồng hồ, đám người tụ tập trước cửa nhà Trương Việt bỗng chốc trở nên thưa thớt.

Mà cho dù là những người ở lại, đại đa số cũng không có tâm trạng nộp sách chiến lược nữa, ai nấy đều đang chìm trong sự giằng xé và trầm tư.

---❊ ❖ ❊---

Sự việc xảy ra trước cửa nhà Trương Việt, rất nhanh chóng theo chân các sĩ tử này mà truyền đến tai rất nhiều người.

Đặc biệt là hai đoạn văn mà Trương Việt viết trên tấm ván gỗ, hầu như lập tức được đặt lên án thư của các đại nho ở kinh thành.

“Nước Lỗ dùng quân đội nước Sở đánh nước Tề, Xuân Thu chê trách việc đó...” Đổng Việt ngẫm nghĩ đoạn văn này, mỉm cười: “Cái tên tiểu tử ranh con Trương Tử Trọng này, chẳng phải là đang vòng vo tam quốc nói cho thế giới biết đạo lý lấy hình phạt dừng hình phạt, lấy bạo lực dẹp bạo lực của Xuân Thu đó sao?”

Tuy nhiên, điều này quả thực rất có ý nghĩa!

Trong quá khứ, việc lấy hình phạt dừng hình phạt, lấy bạo lực dẹp bạo lực, phái Công Dương thường chỉ áp dụng nó cho cá nhân hoặc tập thể nhỏ, vẫn chưa kịp phát tán nó lên tầm quốc gia.

Điều này khiến Đổng Việt cảm thấy lại có một cánh cửa sổ bị người ta đẩy mở ra, thế giới đầy màu sắc bên ngoài xuất hiện trước mắt mình.

Đó quả là một thế giới tuyệt đẹp!

Giống như Đổng Việt, Giang Thăng và đệ tử đắc ý của ông ta là Vi Hiền, cũng phát hiện ra một thế giới mới đầy màu sắc.

“Tống Tương công bội Sở nhi bất bị...” Ngẫm nghĩ đoạn văn này, ánh mắt Giang Thăng bỗng rực lên vô vàn sắc màu.

Bởi vì Giang Thăng phát hiện ra rằng, đoạn văn này đã dung hợp gần như hoàn hảo chủ trương lý luận của phái Cốc Lương và phái Công Dương lại với nhau, khiến cho hai thể mâu thuẫn vốn đi ngược chiều nhau trở thành một thể thống nhất.

Điều này đã mở ra cánh cửa dẫn đến một thế giới hoàn toàn mới cho ông ta và các đệ tử môn đồ của mình.

Một cơ hội cứu vong tồn suy!

Hiển nhiên, hiện tại phái Cốc Lương buộc phải cải cách, để thích ứng với sự phát triển của thời đại này.

Nhưng cải cách thế nào, Giang Thăng và Vi Hiền vẫn mãi chưa tìm ra lời giải.

Mà đoạn văn này, đã khiến họ bừng tỉnh như vừa trải qua giấc mộng dài!

Giả sử có kẻ quá lợi hại, đánh không lại hắn thì phải làm sao?

Học chứ sao!

Sao chép chứ sao!