Tràng An, phố Tung, Dương phủ.

Mấy chục nhân vật văn thư, trướng phòng do Dương phủ thuê mướn, đang khẩn trương tính toán các khoản chi phí.

Tiếng bàn tính lách cách, vang vọng ra tận ngoài sân.

Dương Tôn thị ngồi trong sân, tĩnh mịch chờ đợi kết quả.

Cuối cùng, tiếng bàn tính cũng ngừng lại.

Dương Tự dẫn theo mấy vị văn sĩ, bước đến trước mặt Dương Tôn thị, cung kính cúi bái nói: "Mẫu thân, đã tính ra rồi..."

"Tổng cộng chi phí, đại khái là hai mươi bốn triệu tiền..."

Dương Tôn thị nghe vậy, đôi mày dưới lớp khăn che mặt hơi nhíu lại, một đôi phượng mâu mang theo chút giận hờn: "Nhiều thế sao..."

Hai mươi bốn triệu tiền!

Thật sự là quá nhiều!

Bà có chút lo lắng, bản báo giá này nếu được đưa lên án kỷ của vị Thị trung quan kia, có khiến đối phương nổi giận hay không?

«Bẩm mẫu thân, tân thành mà Trương Thị trung muốn xây dựng, chính là một tòa tân thành rộng trọn ba dặm, dài hơn bốn dặm... Dẫu rằng tường thành không cần xây mới... thế nhưng đường sá, cống thoát nước, đều là những thứ tốn kém...»

«Bên cạnh đó, việc giải tỏa nhà cửa ở khu thành cũ, cải tạo cống thoát nước, mương dẫn nước, cùng với việc mở rộng đường sá...»

«Đều cần vô số tư vốn...»

«Những gì nhi tử tính toán, toàn bộ chỉ là chi phí vật liệu, nhân công còn chưa tính vào...»

Dương Tự cúi đầu, nhỏ giọng đáp.

Cũng mãi đến khoảnh khắc này, Dương Tự mới hiểu rõ, vì sao triều đình lại nắm chặt mọi chuyện xây dựng thành trì và yếu tái trong tay.

Thật sự là những công trình này quá mức tốn kém!

Gạch ngói, gỗ lợp, cơm áo, công cụ, súc vật cùng các loại cơ khí công trình, món nào cũng cần đến tiền.

Bản báo giá hiện tại này, đã là kết quả của việc ép tất cả các khoản chi tiêu đến cực hạn.

Lại tiết kiệm nữa e rằng sẽ xảy ra chuyện!

Mà chất lượng công trình của nhà Hán mà có vấn đề...

Đó chính là chu di cả nhà đấy!

Dương Tôn thị lại phớt lờ như không nghe thấy, chỉ thản nhiên nói: "Thế à... Vậy thì báo giá cho bên Tân Phong một ngàn bốn trăm vạn đi..."

Chuyện này, Dương Tôn thị chưa từng nghĩ đến chuyện kiếm lời.

Ngay từ đầu, bà đã ôm tâm niệm chịu lỗ để thúc đẩy.

Bởi vì bà rất rõ giao thiệp với quyền quý quan phủ, không thể tính toán hơn thua được!

Có đôi khi, lỗ chính là lãi, mất chính là được!

«Chuyện này...» Dương Tự cúi đầu, cuối cùng vẫn gật đầu: «Vậy nhi tử lập tức phái người đi thông báo cho Tân Phong...»

«Không!» Dương Tôn thị nhìn hắn, nghiêm nghị nói: «Tự nhi, con phải tự mình đi!»

Dương Tôn thị rất rõ, đây là cuộc chiến liên quan đến sinh tử tồn vong của gia tộc!

Mỗi một chi tiết đều phải làm cho thật hoàn mỹ, bằng không, nếu việc này bị kẻ khác nẫng tay trên, gia tộc họ Dương e là không chống đỡ nổi nửa năm.

Mấy tháng trước, thảm trạng của nhà họ Châu – từng uy phong lẫm liệt khắp cả thành Tràng An, ngay cả chốn hoa lâu ngõ liễu cũng bị biến thành sản nghiệp riêng – sụp đổ tan thành mây khói trong chớp mắt, vẫn còn rành rành trước mắt, mới qua đời tầm hai ba tháng nay mà thôi!

Mấy ngày nay, đêm nào Dương Tôn thị cũng mơ thấy tiếng cầu xin thê lương của thê tử nhà họ Châu, mơ thấy dáng vẻ thê thảm vào ngày hôm đó của mấy vị phu nhân nhà họ Châu mà bà từng qua lại rất thân thiết.

Mở mắt ra, liền phát hiện toàn thân mình đang run lẩy bẩy, cả người cuộn tròn ở góc giường.

---❊ ❖ ❊---

«Một ngàn bốn trăm vạn tiền?» Trương Việt nhìn bản báo giá do nhà họ Dương gửi về, cảm thấy có chút hoang đường.

Từ khi nào mà việc xây thành lại rẻ đến thế?

Phải biết rằng, đương kim hoàng thượng thuở trước để tu tạo Phượng Hoàng khuyết, đã tốn trọn mấy chục ức tiền, trưng dụng mấy ngàn dân phu, còn huy động cả Toại doanh của Tràng An tham gia xây cất.

Nhưng ngay sau đó hắn liền bừng tỉnh.

Nhà họ Dương này đang tìm mọi cách hối lộ hắn đấy!

«Bổn quan không thèm chiếm chút tiện nghi này!» Trương Việt đem tờ giấy trắng trong tay trả lại cho Dương Tự, nói: «Ý tốt của quý gia, bổn quan xin nhận! Nhưng chuyện công trình này, không thể xem là trò đùa...»

Tuy nhiên, cử động này của nhà họ Dương lại khiến hắn nhớ đến một chuyện khác.

Hiện nay, tài chính của Tân Phong tương đối căng thẳng.

Dòng tiền của Công thương thự thoạt nhìn có vẻ rất lớn, tiền hàng bị giữ lại, cộng lại cũng xấp xỉ một ức rồi.

Thế nhưng...

Những đồng tiền này rốt cuộc không phải của riêng hắn.

Sớm muộn gì cũng phải trả lại cho các chủ xưởng.

Dùng chúng để nâng cấp và cải tạo sản nghiệp, các chủ xưởng có lẽ sẽ không có điều tiếng gì.

Nhưng nếu đem đi đại hưng thổ mộc (động thổ xây dựng lớn), e rằng sẽ có chút vấn đề.

Trương Việt biết rằng, ở bất kỳ thời đại nào, uy tín mới là thứ quý giá nhất.

Đặc biệt là quan phủ, giả như không có uy tín, thì thứ mất đi sẽ không chỉ là tiền.

Mà là nhân tâm!

Giống như tiền Giao tử nảy mầm từ thời nhà Đường, từ Đường sang Tống, vẫn luôn vô cùng suôn sẻ.

Thế nhưng, đợi đến khi nhà Mông Nguyên bắt đầu phát hành Bảo sao.

Lập tức trở nên vô giá trị.

Trương Việt trong tương lai, còn muốn chơi trò cải cách tiền tệ cơ mà.

Hắn không muốn có bất kỳ vết nhơ nào về mặt công tín lực.

Nhưng... với tư cách là một người xuyên không, Trương Việt biết rõ, phải khéo léo tận dụng sức mạnh của tư bản!

Nghĩ đến đây, Trương Việt chợt thu lại tờ giấy trắng báo giá của nhà họ Dương, ha hả cười với Dương Tự.

Nụ cười khiến Dương Tự cảm thấy da đầu tê dại, sống lưng lạnh buốt.

«Dương quân...» Trương Việt vẫy tay gọi hắn.

Dương Tự vội vàng bước lên trước, cung kính cúi đầu: «Tiểu tử kính nghe huấn thị...»

«Báo giá của quý gia, rõ ràng là thấp rồi...»

«Gạch, ngói, gỗ lợp, cơ khí cùng nhân công, tất cả đều thấp!»

«Nếu quý gia dựa vào báo giá này, e là sẽ lỗ đến khuynh gia bại sản...»

Dương Tự nghe vậy, biết không thể giấu giếm được vị Trương Si Vưu này, đành cười khổ nói: «Được vì nước hiệu lực, vì Thị trung tận sức, đây chính là phúc khí của nhà họ Dương...»

«Thế này thì không được!» Trương Việt cười nói: «Nếu ai cũng như vậy, thiên hạ há chẳng phải loạn cả rồi sao?»

«Ta từng nghe: Đạo sinh pháp. Pháp giả, dẫn đắc thất dĩ thằng, nhi minh khúc trực giả tự. Cố chấp đạo giả, sinh pháp nhi phất cảm phạm dã, pháp lập nhi phất cảm phế dã. Cố năng tự dẫn dĩ thằng, nhiên hậu kiến tri thiên hạ nhi bất hoặc hĩ!»

«Nay ta là người chấp đạo, gánh vác trọng trách của bệ hạ, tín nhiệm của Trường Tôn, không dám làm hỏng phép tắc tiên đế, phong tục đương thời!»

«Thế đi, quân tử trở về bẩm báo với chủ mẫu quý gia, cứ nói rằng, báo giá của quý gia, Tân Phong nhận rồi...»

Dương Tự nghe vậy, ngạc nhiên ngẩng đầu lên, có chút không hiểu vị Trương Si Vưu này vòng vo một vòng lớn như vậy, rốt cuộc muốn làm gì?

Nhưng hắn không dám lên tiếng, chỉ có thể im lặng lắng nghe.

Chỉ nghe Trương Việt nói: «Tuy nhiên, chỉ là chi phí kỹ thuật công trình... tức là quý gia chịu trách nhiệm thi công và xây dựng...»

«Còn các loại vật liệu và nhân công khác, Tân Phong tự chịu trách nhiệm!»

Trương Việt xoa xoa hai bàn tay, trở nên hưng phấn.

Ở bất kỳ thời đại nào, số lượng tầng lớp trung sản đều quyết định sự cường suyếu của quốc lực và tương lai tiền đồ của quốc gia.

Giống như nước Mỹ đời sau, chỉ số cơ sở nghèo khó của họ, lại là thu nhập cá nhân hằng năm dưới một ngàn một trăm bảy mươi đô la, thu nhập hộ gia đình dưới hai ngàn bốn trăm hai mươi lăm đô la!

Vạch nghèo khó như thế, đặt ở nơi khác, thu nhập cao thì chưa chắc, chứ trung sản thì chắc chắn là cầm chắc trong tay rồi.

Còn trung sản của nước Mỹ là bao nhiêu?

Đáp án là cá nhân có thu nhập hằng năm từ năm vạn đến tám vạn đô la hoặc hộ gia đình có thu nhập hằng năm mươi vạn đô la.

Chính nhờ tầng lớp trung sản đáng sợ như vậy, nước Mỹ mới nuôi dưỡng được mười hai hạm đội tàu sân bay, bá chủ địa cầu, sở hữu thể lượng coi nhẹ mọi quốc gia và thế lực khác.

Mà ở nhà Hán, cũng có thuyết pháp về tầng lớp trung sản.

Đó là giai thoại xuất hiện vào thời Thái Tông.

Thái Tông muốn xây một cái đình, kết quả tính toán báo giá, lại tốn trọn một trăm lạng vàng, liền lập tức không tu sửa nữa.

Để lại câu nói nổi tiếng muôn thuở: Trăm vàng, là sản nghiệp của mười nhà trung dân, trẫm phụng thờ cung thất tiên đế, thường sợ hổ thẹn, lấy gì mà làm đài chứ?

Cho nên, tổng tài sản gia đình của tầng lớp trung sản ở nhà Hán, hẳn là không thấp hơn mười vạn tiền.

Nếu tính theo thu nhập hằng năm, ít nhất cũng phải không dưới hai vạn rưỡi tiền.

Còn huyện Tân Phong hiện tại có bao nhiêu người đạt đến tiêu chuẩn này?

Đáp án là không quá một ngàn hộ gia đình có thể miễn cưỡng đạt tới!

Trong số đó, còn có hơn hai trăm hộ là địa chủ, quý tộc, phú thương.

Không cách nào khác, thời điểm trước Công nguyên chính là như vậy, nơi mà nhân dân có thể kiếm ra tiền quá ít.

Đại đa số mọi người chỉ có thể thu được thu nhập từ sản lượng đất đai.

Nếu vận may lại chăm chỉ, chẳng qua chỉ có thể dựa vào nghề chăn nuôi và săn bắn để kiếm thêm chút ít.

Chính là sau khi khu công xưởng Tân Phong khai trương, số lao động dư thừa của Tân Phong cuối cùng cũng có chỗ đi về, thu nhập của nhân dân bắt đầu tăng lên.

Nhưng biên độ tăng cũng không lớn.

Bởi vì, đại đa số công nhân làm việc trong khu công xưởng, đều là học đồ.

Cho dù là học đồ ở những xưởng có đãi ngộ tốt nhất, trong thời gian làm học đồ, cũng không có tiền công, các xưởng chẳng qua chỉ lo ăn ở và quần áo cho họ, đến dịp lễ tết thì phát cho một phong bao lì xì.

Cứ như vậy, cũng đã là rất có lương tâm rồi.

Ngay từ đầu, một số chủ xưởng, thậm chí còn nhẫn tâm bắt các học đồ tự túc chuyện ăn ở.

Vẫn là khi Trương Việt để Tang Quân mạnh mẽ nhúng tay vào, mới sửa đổi lại được.

Cho nên, chuyện thu nhập của nhân dân quá thấp, vẫn luôn khiến Trương Việt vô cùng đau đầu.

Thu nhập của nhân dân thấp, liền đồng nghĩa với dục vọng tiêu dùng thấp, tiêu dùng thấp chính là nhu cầu nội địa thấp.

Nếu không có nhu cầu nội địa, sản phẩm của khu công xưởng trong tương lai sẽ bán cho ai?

Cái ngày mà bách tính phổ thông hiện nay một năm chưa chắc đã mua nổi một bộ quần áo mới này, Trương Việt không muốn nhẫn nhịn thêm nữa!