Ngày đã dần tàn; ánh hoàng hôn sẫm màu

Giờ đây giải thoát vạn vật trên mặt đất

Khỏi kiếp nhọc nhằn, còn riêng tôi, đơn độc,

Chuẩn bị đối mặt với cuộc chiến đang chờ,

Cả nỗi gian truân lẫn hành trình hiểm hóc,

Mà trí nhớ sáng suốt sẽ khắc họa từng giờ.

Hỡi tài năng cao vời, hãy giúp tôi! Hỡi các Nàng Thơ,

Hãy tỏ lòng độ lượng! Hỡi tâm trí, người hãy

Ghi lại những gì đã xảy ra, và phô diễn hết mình!

Tôi bắt đầu như thế này: “Hỡi Thi nhân, người dẫn đường của tôi,

Trước khi giao phó tôi vào cuộc phiêu lưu vĩ đại này,

Hãy xét xem liệu sức lực tôi có kham nổi hay không.

Người bảo cha của Silvius, trước lúc lâm chung,

Vẫn giữ hình hài phàm trần mà tiến vào cõi bất tử,

Để lưu lại đó một khoảng thời gian.

Nhưng nếu Kẻ thù của cái ác bằng lòng

Cho ông ta đến, vì thấu hiểu tầm vóc cao cả,

Cùng những kẻ sẽ nối dõi tông đường từ ông,

Thì người suy tư chẳng thể nào thấy chỗ để hoài nghi:

Bởi ông là cha của thành Rome cao quý, và của nền cai trị

Đế quốc của nó, được Thiên đàng tuyển chọn.

Và cả hai điều này, nói theo lẽ thật,

Đều được thiết lập vì ngôi vị thánh thiêng,

Nơi đấng kế vị Peter vĩ đại đang ngự trị hôm nay.

Trong cuộc hành trình này, được người ca tụng, ông đã hay

Và nghe được những điều, nhờ đó ông đạt

Chiến thắng, cội nguồn của phẩm phục Giáo hoàng.

Con đường đó sau này cũng là nơi Đấng Được Chọn đặt chân

Để củng cố đức tin, khởi đầu cho con đường cứu rỗi.

Nhưng tại sao tôi phải đi? Ai sẽ ban lệnh đây?

Bởi tôi chẳng phải Æneas, cũng chẳng phải Paul;

Chẳng ai, kể cả chính tôi, thấy mình xứng đáng.

Vì thế, dấn thân theo lời người kêu gọi,

Tôi lo sợ cuộc hành trình này có thể hóa liều lĩnh. Nhưng vô ích

Nếu tôi cứ suy tính; người khôn ngoan, người hiểu hết cả rồi.”

Tựa kẻ không còn tha thiết với điều mình mong muốn,

Ý định thay đổi theo dòng suy nghĩ miên man

Cho đến khi từ bỏ hẳn những gì đã bắt đầu;

Trên sườn dốc mờ ảo đó, lòng tôi rối bời như vậy,

Vì cứ mãi nghiền ngẫm, tôi lại e ngại cái dự định

Mà trước đó tôi từng khao khát nhiệt thành.

“Nếu ta hiểu thấu những lời này của ngươi,”

Cái bóng hào hiệp kia đáp lời,

“Thì tâm hồn ngươi đã chìm đắm trong hèn nhát,

Điều thường khiến con người nặng nề gánh chịu,

Khiến họ chùn bước trước mục tiêu cao cả,

Như lũ thú hoảng sợ trước vật thể mơ hồ.

Để giải thoát ngươi khỏi nỗi kinh hoàng này, ta sẽ kể

Tại sao ta đến, và những lời ta đã nghe,

Khi lần đầu tiên ta cảm thương ngươi. Một người phụ nữ

Đã gọi ta ở nơi ta trú ngụ giữa những kẻ

Đang trong tình trạng mơ hồ: nàng đẹp đẽ và phước hạnh đến nỗi

Ta lập tức xin nàng ra lệnh cho ta.

Đôi mắt nàng sáng hơn cả tinh tú;

Và nàng bắt đầu nói với giọng dịu dàng

Êm ái tựa tiếng thiên thần:

“Hỡi Cái bóng thành Mantua, mẫu mực của sự tao nhã,

Người có danh tiếng lưu truyền trên mặt đất, và sẽ còn vang xa

Suốt muôn đời, chừng nào thế gian còn tồn tại;

Một người bạn của ta, với vận may là kẻ thù,

Đã gặp trắc trở trên con đường vắng vẻ,

Và, vì quá kinh hãi, chàng chẳng thể tiến thêm,

Mà quay đầu; và ta e sợ rằng chàng đã đi lạc quá xa,

Và ta đã đến cứu viện quá muộn,

Dựa trên những gì Thiên đàng nói về chàng.

Hãy đi, dùng lời lẽ thuyết phục của người mà giúp đỡ chàng,

Và hãy là đấng hộ vệ chu cấp mọi điều cần thiết,

Để ta được an lòng khi nghĩ về chàng.

Hãy biết rằng, chính Beatrice tìm đến người để thúc giục điều này.

Ta đến từ nơi ta khao khát được trở về:

Sự xuất hiện và lời cầu khẩn của ta đều được dẫn dắt bởi tình yêu.

Khi ta trở lại trước mặt Chúa,

Ta sẽ thường xuyên ca tụng người với Ngài.”

Đến đây nàng ngừng lời, và ta chẳng hề lặng câm:

“Hỡi vị Phu nhân đức hạnh, chỉ mình nàng nâng cao nhân loại

Vượt trên tất cả những gì trú ngụ

Dưới bầu trời quay trong khoảng không hẹp nhất.

Được làm theo ý nàng khiến ta thỏa nguyện xiết bao,

Dẫu đã thực hiện ngay thì cũng vẫn là quá chậm;

Chẳng cần nàng phải nói thêm ý muốn của mình.

Nhưng hãy nói đi, điều gì đã xui khiến nàng hạ cố đến đây,

Tận nơi tâm điểm này, từ vùng mênh mông,

Nơi nàng đang rực cháy khát khao trở về?”

“Vì người mong muốn biết đến thế này,”

Nàng trả lời, “ta sẽ thỏa mãn người vắn tắt,

Làm sao ta đến đây mà chẳng chút e ngại.

Chúng ta chỉ nên sợ hãi những điều

Có khả năng gây hại cho ta; còn ngoài ra,

Thì vô hại, chẳng có gì đáng sợ. Vì thế ta—

Được Chúa tạo tác, với lòng nhân từ bao la—

Chẳng hề bị chạm đến bởi mọi nỗi khổ đau của các người,

Và cứ thế bước đi qua ngọn lửa này mà chẳng bị làm phiền.

Có một vị phu nhân cao quý trên Thiên đàng, người đang thở dài

Vì sự ngăn trở mà ta muốn người phải vượt qua,

Và phá vỡ cả mệnh lệnh khắc nghiệt của bầu trời.

Kêu gọi Lucia, nàng đã làm cho bà biết

Điều nàng mong muốn: ‘Bề tôi của người giờ đang cần

Sự giúp đỡ từ người; hãy tỏ ra hữu ích.’

Lucia, kẻ căm ghét mọi sự tàn nhẫn, vội vã

Đứng dậy, và tiến lại nơi ta đang ngồi nghỉ,

Lắng nghe Rachel tôn kính,

Và bảo ta: ‘Beatrice, lời ngợi ca chân chính của Chúa,’

‘Tại sao không giúp kẻ từng yêu mến người sâu đậm,

Và đã vươn lên từ đám đông phàm tục để tìm đến người?

Người không nghe tiếng chàng khóc lóc thảm thiết sao,

Hay không thấy cái chết đang đe dọa chàng trên

Dòng lũ còn đáng sợ hơn cả đại dương hay sao?’

Chưa từng có ai trên trần gian hành động,

Dù bị quyến rũ bởi lợi lộc hay thúc ép bởi nỗi sợ,

Nhanh chóng hơn ta, khi nàng vừa dứt lời,

Từ việc ngồi giữa những người có phúc, ta đã hạ giới đến đây,

Đặt niềm tin vào tài hùng biện tuấn tú của người,

Điều mang lại vinh dự cho người và những ai lắng nghe.’”

Khi nàng nói xong những lời cuối cùng đó,

Nàng quay đi với đôi mắt sáng ngời đẫm lệ,

Và điều đó thôi thúc ta càng thêm vội vã.

Thế nên ta đã đến gặp ngươi theo ý nàng,

Và giải cứu ngươi khỏi con thú hung dữ kia,

Vốn đã ngăn cản con đường gần nhất lên ngọn đồi tươi đẹp.

Vậy ngươi còn mắc nỗi gì? Sao còn chần chừ?

Sao còn nuôi dưỡng nỗi sợ hèn nhát trong tim?

Sự tự do và lòng dũng cảm của ngươi đâu cả rồi,

Khi ba vị phu nhân diễm phúc như thế đang quan tâm

Đến ngươi tại triều đình Thiên đàng, và những lời này của ta

Chuẩn bị cho ngươi sự giàu có đầy phước lành như thế?”

Như những đóa hoa, vì cái lạnh ban đêm mà héo rũ

Và khép mình lại, khi được chạm vào bởi ánh mai tươi sáng

Liền vươn mình trên thân cành, nở rộ và xinh tươi;

Cũng vậy, nỗi lòng chùn bước của ta đã thay đổi,

Và niềm hứng khởi tràn vào tim, thúc giục

Ta tuyên bố, như một kẻ hào hiệp tự do:

“Ôi vị cứu tinh đầy lòng trắc ẩn, người đã ra tay trợ giúp!

Và nàng, thật là ân cần biết bao khi vội vã,

Lanh lẹ trong việc phục vụ, lắng nghe lời chân thật của nàng!

Người đã chinh phục trái tim ta bằng tài hùng biện,

Khiến ta khao khát ra đi, và ý định

Mà ta từng nắm giữ giờ đây ta không còn chối từ nữa.

Vì vậy, hãy tiến lên; ý chí của ta hòa làm một với người:

Người là Người dẫn đường, là Chúa, là Thầy của ta; chỉ mình người thôi!”

Tôi nói thế; và cùng người, khi người bước về phía trước,

Tôi bắt đầu dấn thân vào con đường dốc và hiểm trở.