Chuyến ngự giá của Thiên hoàng đến Sân Chim Sẻ Đỏ dự kiến diễn ra vào ngày mùng mười Tháng Vô Thần. Năm nay, sự kiện này hứa hẹn sẽ rực rỡ và hoành tráng hơn bao giờ hết, khiến các cung nhân vô cùng hụt hẫng vì không thể tề tựu góp mặt. Bản thân Thiên hoàng cũng không đành lòng để Fujitsubo lỡ hẹn với một khung cảnh ngoạn mục nhường ấy, nên ngài quyết định tổ chức một buổi tổng duyệt ngay trong thâm cung. Hoàng tử Genji biểu diễn vũ điệu "Sóng Biển Xanh". Tō no Chūjō là bạn diễn của chàng; dẫu cho Tō no Chūjō vượt trội hơn hẳn những vũ công thông thường cả về kỹ thuật lẫn dung mạo, nhưng khi đứng cạnh Genji, chàng bỗng trở nên lu mờ như một nhành tùng trên núi mọc bên cội anh đào đang độ nở hoa. Có một khoảnh khắc kỳ diệu khi ánh chiều tà chiếu rọi lên người Genji và khúc nhạc bỗng bùng lên mạnh mẽ. Chưa từng có ai thấy những bước chân uyển chuyển đến thế hay chiếc đầu nghiêng ngả đầy kiêu sa nhường ấy; và trong khúc ca nối tiếp phần mở đầu của vũ điệu, giọng hát của chàng ngọt ngào tựa loài chim Kalavinka có khúc ca chính là Phật pháp. Buổi múa uyển chuyển và kiều diễm đến độ khi kết thúc, đôi mắt Thiên hoàng đã ươn ướt, còn các vương tôn công tử cùng những bậc quyền quý đều sướt mướt bật khóc. Khi tiếng hát dứt lời và chàng, trong tư thế chỉnh lại đôi tay áo múa dài, đứng chờ âm nhạc tấu lên lần nữa cho đến khi giai điệu sôi động hơn của phần thứ hai vang lên — lúc bấy giờ, với gương mặt ửng hồng và rạng rỡ vẻ hân hoan, chàng càng xứng đáng với danh hiệu Genji Tỏa Sáng hơn bao giờ hết. Công chúa Kōkiden hoàn toàn không vui khi chứng kiến vẻ đẹp của con chồng khơi gợi sự cuồng nhiệt lớn lao đến thế, bèn mỉa mai thốt lên: "Thằng bé đẹp quá mức rồi đấy. Sáng mai khéo lại có vị thần nào trên trời hạ giới xuống bắt cóc nó đi mất thôi." Những thị nữ trẻ tuổi để ý thấy giọng điệu cay độc trong câu nói ấy liền cảm thấy đôi phần ngượng ngùng. Về phần Fujitsubo, nàng cứ tự nhủ rằng nếu không vì tội lỗi thầm kín mà hai người đang cùng gánh chịu, thì vũ điệu nàng đang thưởng ngoạn hẳn đã ngập tràn kinh ngạc và đắm say. Đứng trước thực tại ấy, nàng ngồi lặng như trong cõi mộng, gần như chẳng hay biết chuyện gì đang diễn ra quanh mình.

Giờ đây nàng đã trở về gian phòng của riêng mình. Thiên hoàng đang ở cùng nàng. "Trong buổi tổng duyệt hôm nay," ngài nói, "vũ điệu 'Sóng Biển Xanh' đã diễn ra hoàn hảo." Đoạn, nhận ra nàng không đáp lời, ngài hỏi tiếp: "Nàng thấy thế nào?" "Dạ, rất tuyệt ạ," nàng đành cất lời. "Trẫm thấy bạn diễn của nó cũng không tệ," ngài nói tiếp; "phong thái di chuyển và cách dùng tay của một quý tộc luôn có điều gì đó tinh tế, phân biệt rõ vũ đạo của chàng với giới vũ công chuyên nghiệp. Vài bậc thầy múa sừng sỏ của chúng ta quả thực đã đào tạo ra những đứa con vô cùng tháo vát; nhưng chúng chẳng bao giờ có được sự tươi mới và nét duyên dáng như người trẻ thuộc tầng lớp chúng ta. Họ đã dốc quá nhiều sức lực cho buổi tổng duyệt, trẫm chỉ sợ chính hội ngày mai lại thành ra một màn trình diễn nghèo nàn. Chắc hẳn họ đã nhọc công như vậy vì biết nàng có mặt ở buổi tổng duyệt và sẽ không được xem buổi biểu diễn chính thức."

Sáng hôm sau, nàng nhận được thư từ Genji: "Buổi tổng duyệt thế nào? Những kẻ đứng xem sao hiểu được sự cuồng quay dằn vặt vẫn luôn sục sôi trong tâm trí ta suốt ngần ấy!" Kèm theo đó là câu thơ: "Khi quằn quại vì yêu, ta vẫn tung người bước nhảy và đùa vui cùng thiên hạ, người có hay chăng ý nghĩa đằng sau tà áo múa dài vẫy vùng đến phát sốt?" Cuối thư, chàng dặn dò nàng giữ kín chuyện này và phải thật cẩn trọng. Câu trả lời của nàng cho thấy dù lòng dạ rối bời, nàng vẫn không thể dửng dưng trước thứ đã làm mê hoặc mọi ánh nhìn: "Dù từ chốn xa xôi, một người nước Tần đã vẫy tung tà áo múa dài, nhưng mọi chuyển động của người ấy vẫn khiến lòng ta ngập tràn kinh ngạc và đắm say."

Nhận được bức thư như thế từ nàng quả thực là một bất ngờ lớn. Chàng vô cùng mê mẩn trước việc tri thức của nàng vươn đến tận chốn lầu vàng gác ngọc ở một vùng đất ngoài khơi xa. Lời lẽ ấy đã phảng phất phong thái của một bậc mẫu nghi thiên hạ. Phải, đó chính là cái đích mà định mệnh dành sẵn cho nàng. Mỉm cười mãn nguyện, chàng trải bức thư ra trước mặt, hai tay ôm chặt lấy nó như một vị tăng sĩ đang cung kính cầm cuốn kinh thánh, rồi đắm đuối ngắm nhìn hồi lâu.

Vào ngày hội chính, các hoàng tử cùng toàn thể triều thần quyền quý đều tề tựu đông đủ. Ngay cả Thế tử cũng tham gia đoàn rước. Sau khi những chiếc thuyền âm nhạc chèo quanh hồ, hết vũ điệu này đến vũ điệu khác được diễn ra, gồm cả điệu múa Triều Tiên lẫn các xứ sở ngoài biên ải. Cả thung lũng vang dội tiếng nhạc hòa cùng tiếng trống kèn. Thiên hoàng khăng khăng xem màn biểu diễn của Genji trong buổi tổng duyệt như một thứ phép màu hay điềm lành tôn giáo, bèn hạ chiếu thiết đại lễ cầu nguyện tại mọi ngôi chùa. Đa phần mọi người đều thấy bước đi này vô cùng hợp lý; riêng Công chúa Kōkiden lại hậm hực tuyên bố nàng chẳng thấy có sự cần thiết nào ở đây cả. Theo lệnh Thiên hoàng, vòng vây vũ đài gồm cả thường dân lẫn quý tộc được tuyển chọn từ khắp tứ hải vì tài nghệ và dáng vẻ khoan thai. Hai viên Quan Lễ Tân là Sayemon no Kami và Uyemon no Kami chịu trách nhiệm chỉ huy dàn nhạc cánh trái và cánh phải. Các bậc thầy vũ đạo cùng nhiều người khác được giao trọng trách tìm kiếm những tài năng xuất chúng rồi tự tay kèm cặp họ cho ngày hội tại dinh thự riêng. Khi cuối cùng, dưới tán lá đỏ rực của những hàng cây cổ thụ mùa thu, bốn mươi người đứng thành vòng tròn với những cây sáo trên tay, hòa cùng thứ âm nhạc ấy là ngọn gió dữ dội từ những ngọn đồi quét qua rừng thông tạo nên khúc ca hòa tấu hùng tráng, trong khi giữa khung cảnh lá vàng cuộn xoáy tung bay, vũ điệu Sóng Biển Xanh bỗng bùng nổ với toàn bộ vẻ lộng lẫy chói lọi — một cảm giác ngây ngất tựa nỗi sợ hãi bao trùm lấy đám đông người xem.

Vòng hoa phong lá đỏ mà Genji cài trên đầu đã tả tơi trong gió, và nghĩ rằng những chiếc lá đỏ hoe còn sót lại mang nét tiêu điều, Tả Thừa tướng bèn ngắt một chùm hoa cúc từ khóm hoa mọc trước ngự tòa rồi giắt vào vòng hoa của vũ công.

Xế chiều, trời bỗng chuyển mây ngần như sắp mưa. Nhưng ngay cả thời tiết dường như cũng thấu hiểu rằng những khung cảnh tráng lệ thế này sẽ chẳng thể lặp lại trong một thời gian dài, nên cho đến khi mọi thứ khép lại, chẳng một giọt mưa nào rơi xuống. Điệu múa cáo từ của chàng, khi ấy vẫn đội vòng hoa muôn màu đẹp đến nao lòng, còn ngoạn mục hơn cả khoảnh khắc kỳ diệu trong ngày tổng duyệt, khiến những người xem đang xúc động nghẹn ngào có cảm giác như đang chiêm ngưỡng một cõi tiên cảnh nào khác. Những kẻ áo vải cơ hàn ngồi xa xôi bên gốc cây, dưới nẻo đá, hay ngập một nửa thân mình trong đống lá rụng dày đặc — hiếm ai có trái tim sắt đá mà lại không rơi một giọt lệ. Tiếp theo là vũ điệu "Gió Thu" do người con trai của phu nhân Jōkyōden thể hiện khi vẫn còn là một đứa trẻ. Những màn biểu diễn sau đó chẳng thu hút mấy sự chú ý, bởi khán giả đã ngập tràn trong kỳ quan và cảm thấy bất cứ thứ gì nối tiếp theo sau cũng chỉ làm vẩn đục ký ức về những gì vừa trôi qua.

Đêm hôm đó, Genji được thăng lên Chánh tam vị, còn Tō no Chūjō được thăng lên hàng trung gian giữa Tòng tứ phẩm thượng và Tòng tứ phẩm hạ. Các triều thần đều được thăng một bậc. Dù họ cũng ăn mừng vận may của mình bằng những nghi thức thông thường, nhưng thừa hiểu rằng bản thân chỉ đang bám đút theo vệt sáng của Genji, và thầm kinh ngạc vì sao đường đời của mình lại gắn kết theo một cách kỳ lạ đến thế với vị hoàng tử đã mang lại cơ may bất ngờ này.

Fujitsubo nay đã lui về dinh thự riêng, còn Genji vì mỏi mòn đợi chờ cơ hội ghé thăm nên hiếm khi xuất hiện ở Đại sảnh, và kết quả là mất điểm trầm trọng tại nơi đó. Chẳng lâu sau thì chàng đón đứa trẻ Murasaki về sống chung. Aoi thoáng nghe chút tin đồn về việc này, nhưng chỉ biết rằng có ai đó đang chung sống cùng chàng tại phủ đệ chứ không hề hay đó là một đứa trẻ. Trong hoàn cảnh ấy, việc nàng cảm thấy vô cùng ấm ức là điều hết sức tự nhiên. Nhưng giá như nàng nổi cơn thịnh nộ cho ra ngô ra khoai rồi mắng nhiếc chàng như bao người phụ nữ khác, thì chàng đã kể hết mọi chuyện và dàn xếp ổn thỏa rồi. Đằng này, nàng chỉ nhân đôi vẻ lạnh lùng xa cách, từ đó đẩy chàng tìm đến chính những chốn vui chơi vốn được dựng lên nhằm răn đe chàng. Không chỉ sở hữu dung nhan hoàn mỹ đến mức khiến chàng không ngớt trầm trồ ngợi khen, mà chính việc quen biết nàng từ thủa xa xưa, trước cả những người khác, còn khơi gợi trong chàng sự dịu dàng mà dường như nàng chẳng mờ hay biết. Dẫu vậy, chàng vẫn đinh ninh bản chất nàng không phải kẻ hẹp hòi hay thù dai, và điều này thắp lên trong chàng niềm hy vọng rằng có ngày nàng sẽ nguôi ngoai.

Trong khi đó, càng gắn bó và hiểu thêm về cô bé Murasaki, chàng lại càng mãn nguyện cả về ngoại hình lẫn tính cách của con bé. Ít ra thì con bé cũng trao trọn tâm can cho chàng. Trước mắt, chàng chưa định hé lộ thân thế của con bé ngay cả với gia nhân trong phủ. Murasaki vẫn tiếp tục ở trong dãy nhà phía Tây hơi khuất nẻo nhưng nay đã được sửa sang ngăn nắp, và Genji thường xuyên ghé thăm con bé tại đây. Chàng dạy nàng đủ thứ, từ việc viết các bài tập để nàng chép lại cho đến cách đối xử chẳng khác nào một đứa con gái nhỏ được nuôi dưỡng bởi cha mẹ nuôi nay mới về đoàn tụ. Chàng cẩn trọng lựa chọn gia nhân và dặn dò họ làm mọi cách để nàng thấy thoải mái; nhưng ngoại trừ Koremitsu, chẳng ai biết rõ thân thế đứa trẻ hay vì sao con bé lại đến sống ở đây. Ngay cả cha ruột của Murasaki cũng chưa hề hay biết tung tích con mình.

Thỉnh thoảng, cô bé vẫn hoài niệm về quá khứ và thấy cô độc đến nao lòng khi vắng bóng người bà. Sự hiện diện của Genji giúp con bé quên đi muộn phiền; nhưng vào những buổi tối, chàng rất hiếm khi ở nhà. Con bé buồn vì chàng quá bận rộn, và mỗi lần thấy chàng tất tả vội vã lao đi chốn xa lạ nào đó vào mỗi tối, con bé nhớ chàng da diết; thế nhưng nàng chưa từng giận dỗi chàng. Có khi hai ba ngày liền chàng mãi ở trong Cung hoặc Đại sảnh, để rồi lúc trở về lại thấy nàng đầm đìa nước mắt và buồn bã. Những lúc ấy, chàng có cảm giác y hệt như đang bỏ bê đứa con ruột thịt mà người mẹ quá cố đã phó thác cho mình, và sự day dứt ấy khiến những chuyến đi đêm của chàng chốc chốc lại dấy lên bất an.

Vị tu sĩ lấy làm khó hiểu khi hay tin Genji đón Murasaki về nuôi, nhưng đoạn thấy chẳng có hại gì và vô cùng hoan hỉ vì con bé được chăm sóc chu đáo. Ông cũng khích lệ khi Genji nài nỉ tổ chức những buổi cúng dường tưởng niệm người ni cô quá cố thật long trọng và trang nghiêm.

Khi đến phủ của Fujitsubo với nỗi khắc khoải muốn tận mắt xem nàng có giữ gìn sức khỏe hay không, chàng bị chặn lại bởi một nhóm thị nữ (Myōbus, Chūnagons, Nakatsukasas và những người tương tự) còn bản thân Fujitsubo thì — khiến chàng chưng hửng vô cùng — hoàn toàn không có ý định xuất hiện. Họ tường thuật lại tình hình của nàng nhằm xoa dịu nỗi lo âu trong lòng chàng, rồi chuyển sang chuyện phiếm cho đến khi có thông báo Hoàng tử Hyōbukyō đã tới. Genji liền ra ngoài để trò chuyện với ông. Lần này, Genji thấy vị hoàng tử vô cùng tuấn tú, đồng thời ở con người ấy toát lên sự mềm mỏng, ân cần (Genji để mắt quan sát kỹ hơn bản thân anh nhận thức) mang nét nữ tính đến mức khiến mối liên hệ giữa ông với cả Fujitsubo lẫn Murasaki lập tức chiếm trọn tâm trí người quan sát. Thế là, với tư cách là anh trai của người này và là cha của người kia, vị khách mới đến lập tức khơi gợi cảm giác thân mật, và họ có một cuộc trò chuyện dài. Hyōbukyō không thể không nhận ra Genji bỗng nhiên đối xử với mình bằng thứ tình cảm chưa từng bày tỏ trước đây. Ông tất nhiên vô cùng đắc ý, chẳng mảy may hay biết Genji theo một nghĩa nào đó đã trở thành con rể mình. Trời đã nhá nhem tối và Hyōbukyō chuẩn bị sang phòng khác để hội ngộ người em gái. Cảm giác cay đắng dâng tràn trong lòng Genji khi nhớ lại chuyện thuở xưa Thiên hoàng từng đưa nàng đến chơi đùa cùng mình. Những ngày tháng ấy, chàng có thể tự do ra vào phòng nàng; giờ đây, chàng chẳng thể cất lời ngỏ ý nào ngoại trừ những mẩu thư tín đầy bấp bênh. Nàng xa cách và biệt lập như thể ranh giới tối đa giữa hai con người trên cõi đời này, và cảm thấy tình cảnh ấy thật không tài nào chịu đựng nổi, chàng lịch sự nói với Hoàng tử Hyōbukyō: "Tôi ước gì mình được gặp ngài thường xuyên hơn; trừ phi có lý do đặc biệt cần gặp gỡ, tôi vốn lười biếng chuyện giao thiệp. Nhưng nếu ngài có nhã ý cho người gọi tôi, tôi sẽ vô cùng vinh hạnh..." rồi vội vã rời đi.

Ōmyōbu, nữ tỳ từng mai mối cuộc gặp giữa Genji và Fujitsubo, chứng kiến chủ nhân chìm đắm trong nỗi buồn thâm trầm và bực bội trước sự cẩn trọng muộn màng ấy, vẫn luôn nỗ lực hết sức để tái hợp đôi uyên ương; nhưng ngày tháng cứ thế trôi đi mà mọi công sức vẫn hoài công vô ích; trong khi họ, những con người tội nghiệp, đang tuyệt vọng đấu tranh để vứt bỏ thứ tình ấy — một tai ương kéo dài vĩnh cửu.

Tại dinh thự của Genji, Shōnagon — nhũ mẫu của cô bé — khi đặt chân vào thế giới ngập tràn sự xa hoa và tiện nghi chưa từng thấy, chỉ có thể quy những may mắn này là nhờ linh nghiệm từ lời cầu nguyện của vị ni cô quá cố. Đức Phật từ bi — đấng mà lúc lâm chung người phụ nữ ấy đã tha thiết phó thác cháu gái mình — quả thực đã ban cho con bé một cuộc sống sung túc. Đương nhiên vẫn tồn tại vài điểm bất cập. Sự kiêu kỳ của Aoi không chỉ đáng sợ tự thân nó, mà dường như còn là nguyên nhân đẩy Hoàng tử Genji tìm đến những chốn trăng hoa lươn khéo, điều sẽ trở nên vô cùng tồi tệ đối với tiểu công chúa ngay khi con bé đủ khôn lớn để nhận thức. Dù vậy, trước thái độ sủng ái mãnh liệt mà chàng dành cho đứa trẻ, Shōnagon vẫn chưa đến nỗi hoàn toàn mất đi hy vọng.

Thế rồi, khi đã tròn ba tháng kể từ ngày người bà qua đời, Murasaki cởi khăn tang vào cuối Tháng Vô Thần. Nhưng người ta cho rằng vì con bé được nuôi dạy như một đứa trẻ mồ côi nên vẫn cần tránh xa những loại vải vóc dệt hoa văn, và thế là nàng khoác lên mình chiếc áo ngắn bằng vải mộc màu đỏ, nâu hoặc vàng, dẫu vậy trông vẫn vô cùng gọn gàng và tươi tắn.

Chàng ghé qua ngắm nhìn con bé trước khi lên đường tham dự lễ tiếp tân đầu năm ở triều đình. "Từ hôm nay trở đi, con đã là một thiếu nữ rồi đấy," chàng nói, và khi đứng mỉm cười với nàng, trông chàng đáng yêu và thân thiện đến mức nàng không đành lòng để chàng đi, bèn lôi những món đồ chơi ra với hy vọng chàng sẽ ở lại chơi đùa thêm chút nữa. Có một căn bếp búp bê chỉ cao ba thước nhưng được trang bị đầy đủ vật dụng đúng chuẩn, cùng cả một bộ sưu tập những ngôi nhà nhỏ do chính tay Genji làm cho nàng. Giờ đây nàng bày la liệt chúng khắp sàn nhà khiến việc đi lại mà không dẫm phải trở nên vô cùng khó khăn. "Hôm qua chú cún nhỏ Inu đã làm hỏng chúng," nàng giải thích, "khi đang giả vờ xua đuổi ma quỷ đón năm mới, và em đang sửa lại đây." Trông nàng rõ là đang gặp rắc rối lớn. "Con bé thật phiền phức làm sao," Genji nói. "Ta sẽ bảo người sửa lại cho em. Nào, ngày đầu năm không được khóc nhè nhé," rồi chàng bước ra ngoài. Rất nhiều gia nhân đã tụ tập ở cuối hành lanh để chứng kiến giây phút chàng khởi giá đến triều đình với toàn bộ vẻ lộng lẫy tráng lệ. Murasaki cũng chạy ra ngắm nhìn. Khi quay vào, nàng mặc cho một con búp bê bộ trang phục lộng lẫy rồi diễn lại màn biểu diễn mang tên "Hoàng tử Genji yết kiến Thiên hoàng". "Năm nay," Shōnagon đứng nhìn với vẻ không đồng tình, "Tiểu thư thực sự phải cố gắng đừng cư xử như trẻ con nữa. Mười tuổi là lúc các cô bé nên từ bỏ trò chơi búp bê rồi, và giờ khi đã có một người đàn ông tử tế muốn làm phu quân của người, tiểu thư nên cố gắng thể hiện cho ngài ấy thấy mình có thể cư xử như một thiếu nữ duyên dáng, nếu không ngài ấy sẽ mệt mỏi vì phải chờ đợi đấy." Bà nói thế vì nghĩ rằng hẳn Genji sẽ thấy phiền lòng khi chứng kiến đứa trẻ vẫn quá đỗi đắm chìm trong trò chơi và qua đó nhắc nhở ngài rằng nàng vẫn chỉ là một đứa trẻ vắt mũi chưa sạch. Lời răn đe ấy khiến Murasaki lần đầu tiên nhận thức được rằng Genji sẽ là phu quân của mình. Nàng biết rõ phu quân là gì. Rất nhiều nữ tỳ có phu quân, nhưng trông họ mới xấu xí làm sao! Nàng vô cùng mừng rỡ vì phu quân của mình vừa trẻ trung lại vừa tuấn tú đến thế. Dẫu vậy, chính việc suy nghĩ về vấn đề này cho thấy nàng đã bắt đầu lớn lên chút đỉnh. Những thói quen và ngoại hình trẻ con ấy hoàn toàn không phải là điều bất hạnh lớn lao như Shōnagon hằng tưởng, bởi chúng góp phần to lớn trong việc xoa dịu mọi sự nghi ngờ mà sự hiện diện của đứa trẻ có lẽ đã khơi nguồn trong chốn hậu cung vốn đang đầy rẫy thắc mắc của Genji.

Khi từ triều đình trở về, chàng rẽ thẳng đến Đại sảnh. Aoi vẫn hoàn hảo như mọi khi, và cũng lạnh lùng y hệt. Điều này chưa bao giờ thôi làm tổn thương Genji. "Giá mà em thay đổi theo năm mới, bớt đi vẻ băng lãnh và cự tuyệt ấy, thì ta hạnh phúc biết bao!" chàng thốt lên. Nhưng nàng đã nghe tin có ai đó đang chung sống cùng chàng và lập tức quả quyết rằng bản thân đã bị thay thế và phế truất hoàn toàn. Thế là nàng càng thêm phần cáu kỉnh; nhưng chàng vờ như không thấy và bằng vẻ vui tươi, dịu dàng cuối cùng cũng khiến nàng cất lời đáp lại khi chàng lên tiếng. Phải chăng việc lớn hơn chàng bốn tuổi khiến nàng trở nên khó gần và bướng bỉnh đến phát bực? Nhưng thế thì thật bất công. Chàng có thể bắt bẻ được lỗi lầm gì ở nàng cơ chứ? Nàng hoàn hảo về mọi phương diện và chàng nhận ra nếu nàng có đôi lúc bực dọc thì đó hoàn toàn là hệ quả từ những thói trăng hoa của chính mình. Suy cho cùng, nàng là con gái của một vị Thừa tướng, lại là vị Thừa tướng nắm giữ quyền lực và uy vọng lớn nhất trong số các đại thần. Nàng là đứa con duy nhất của người chị gái Thiên hoàng, lớn lên với ý thức trọn vẹn về sự tôn nghiêm và trọng trách của bản thân. Dù chỉ là một chút sơ sẩy nhỏ nhất hay bóng gió thiếu tôn trọng cũng đủ khiến nàng ngạc nhiên tột độ. Đối với Genji, tất cả những sự kiêu kỳ ấy tự nhiên có vẻ hơi quá đà và việc chàng thiếu sự khoan dung chỉ càng làm gia tăng sự thù địch của nàng.

Cha của Aoi vốn bực bội trước sự thay lòng đổi dạ bề ngoài của Genji, nhưng ngay khi ở cạnh chàng, ông lại quên sạch mọi bất bình và luôn đối xử với chàng vô cùng nhã nhặn. Khi Genji chuẩn bị rời đi vào ngày hôm sau, cha vợ liền bước vào phòng giúp chàng chỉnh trang y phục, tự tay mang đến một chiếc đai lưng là bảo vật gia truyền nổi danh xa gần. Ông kéo thẳng vạt áo sau hơi nhàu nếp của Genji, và quả thực ngoại trừ việc đi giày hộ, ông đã ân cần phục dịch mọi tiểu tiết bằng thái độ thân thiện nhất có thể. "Cái này," Genji nói khi trao trả lại chiếc đai lưng, "dùng cho các buổi yến tiệc hoàng gia hay những dịp trọng đại tương tự." "Ta vẫn còn những chiếc giá trị hơn nhiều," Thừa tướng đáp, "ta sẽ tặng con chúng cho các buổi quốc yến. Chiếc này chẳng có giá trị mấy ngoài trừ kỹ thuật chế tác khá độc đáo," và bất chấp Genji từ chối, ông vẫn khăng khăng buộc nó vào người chàng. Việc phục vụ những việc lặt vặt như thế chính là niềm vui lớn nhất trong đời ông. Genji có hơi thất thường trong việc ghé thăm thì đã sao chứ? Được thấy một thanh niên tuấn tú dễ mến như vậy ra vào nhà mình đã là niềm vui lớn nhất mà ông có thể tưởng tượng.

Genji không đi chúc Tết nhiều nơi. Đầu tiên chàng diện kiến Thiên hoàng, sau đó là Thế tử và Thái thượng hoàng, rồi mới đến phủ của Công chúa Fujitsubo ở Phường Ba. Khi thấy chàng bước vào, đám gia nhân trong phủ nhận ra chàng đã trưởng thành và thay đổi nhiều thế nào trong năm qua. "Nhìn xem ngài ấy đã phổng phao ra sao," họ bàn tán, "kể cả từ lần ghé thăm trước!" Về phần Công chúa, chàng chỉ được phép thoáng nhìn từ xa. Điều đó mang lại cho chàng vô vàn dự cảm chẳng lành. Đứa con của nàng dự sinh vào tháng mười hai và tình trạng hiện tại của nàng đang gây ra đôi chút lo âu. Việc đứa trẻ thế nào cũng chào đời vào những tuần đầu năm mới là điều những người thân cận của nàng đinh ninh chắc chắn và từng tâu lên triều đình. Thế nhưng tháng giêng đã trôi qua mà vẫn chẳng có chuyện gì xảy ra. Bắt đầu râm ran những lời đồn đại rằng nàng đang mắc phải thứ bùa ngải hay ảo giác nào đó. Bản thân nàng ngày càng chìm đắm trong u uất; nàng chắc mẩm khi cơn vượt cạn thực sự diễn ra, nàng sẽ không qua khỏi, và nỗi lo lắng thái quá khiến nàng lâm bệnh nặng. Sự chậm trễ này càng khiến Genji chắc chắn hơn về trách nhiệm của chính mình, và chàng bí mật sắp xếp các buổi lễ cầu nguyện cho nàng tại tất cả các ngôi chùa lớn. Chàng đã sớm đinh ninh rằng dù chuyện gì xảy ra với đứa trẻ đi nữa, Fujitsubo cũng sẽ tự chuốc lấy cái chết khi hay tin vào khoảng ngày mười tháng hai nàng đã hạ sinh một hoàng tử khỏe mạnh. Tin tức này mang lại niềm hoan hỉ lớn lao cho cả Thiên hoàng lẫn toàn thể triều đình.

Những lời cầu nguyện thiết tha của Thiên hoàng cho sinh mạng của nàng và của đứa trẻ mà nàng thừa biết không phải máu mủ của ngài, khiến nàng vừa phiền muộn vừa lúng túng; trong khi đó, khi những lời tiên tri u ám mang màu sắc ác ý của Kōkiden cùng những kẻ khác đến tai nàng, nàng lập tức tràn ngập mong muốn nổi loạn là đập tan hy vọng của họ và biến họ thành trò hề trong mắt những kẻ từng được họ rót vào tai những dự cảm ấy. Bằng một nỗ lực ý chí to lớn, nàng rũ bỏ sự tuyệt vọng bấy lâu đè nặng lên mình và dần dần hồi phục lại sức sống thường ngày.

Thiên hoàng vô cùng nôn nóng muốn gặp đứa con của Fujitsubo, và Genji cũng vậy (dù buộc phải giấu giếm mối quan tâm này). Do đó, chàng đến phủ của nàng vào lúc vắng người rồi gửi một mẩu giấy ngỏ ý rằng vì Thiên hoàng đang quá nôn nóng muốn ngắm đứa trẻ mà phép tắc lại cấm ngài làm điều đó trong vài tuần tới, nên chàng xin phép được thay mặt ngài ngắm nhìn đứa trẻ và bẩm báo lại diện mạo của nó với Thiên hoàng. Nàng đáp lại rằng nàng thà để chàng ngắm nó vào một ngày ít quấy khóc hơn; nhưng thực chất sự từ chối ấy chẳng liên quan gì đến tính khí đứa trẻ; nàng không tài nào chịu nổi ý nghĩ để chàng nhìn thấy nó. Nàng đinh ninh rằng nó đã mang một ngoại hình giống hệt chàng đến kinh ngạc. Sâu thẳm trong tim nàng luôn ẩn chứa con quỷ dữ của sự sợ hãi đang cắn rứt. Sớm muộn gì người ta cũng sẽ nhìn thấy đứa trẻ và ngay lập tức nhận ra chân tướng tuyệt đối về bí mật vượt rào chớp nhoáng của nàng. Liệu thế gian này — nơi sẵn sàng chọc ngoáy dèm pha chỉ vì một sợi tóc lệch ngôi — sẽ có lòng trắc ẩn nào cho một tội lỗi tày trời nhường này? Những suy nghĩ ấy không ngừng dằn vặt khiến nàng lại đỗi chán chường sinh tử.

Thỉnh thoảng chàng vẫn gặp Ōmyōbu, nhưng dù chàng van nài mỏi mòn bà sắp xếp một cuộc gặp, chẳng luận điểm nào của chàng thành công. Chàng còn tra tấn bà bằng vô số câu hỏi về đứa trẻ đến mức bà cuối cùng phải thốt lên: "Sao cậu cứ hành hạ tôi thế này? Cậu sẽ sớm tự mình nhìn thấy nó thôi, khi nó được đưa vào triều." Dù cất lời đầy thiếu kiên nhẫn, bà thừa hiểu những gì chàng đang chịu đựng và vô cùng xót xa cho chàng. Vấn đề này là thứ chàng không thể thảo luận với ai ngoài chính Fujitsubo, ngặt nỗi lại chẳng thể gặp được nàng. Liệu chàng có bao giờ được đơn độc gặp lại nàng hay liên lạc với nàng ngoài những mẩu thư tín và sứ giả? Và vừa rưng rưng nước mắt trong tuyệt vọng, chàng cất lời ngâm vịnh: "Mối duyên trái ngang nào từ tiền kiếp muôn đời trước, để giờ đây bức tường kiên cố chặn lối chúng ta?" Ōmyōbu chứng kiến chủ nhân phải chịu đựng đấu tranh tư tưởng dữ dội khi vắng bóng chàng nên cố gắng không cự tuyệt quá phũ phàng, bèn đáp lại bằng câu thơ: "Nếu thấy đứa trẻ, người sẽ đau đớn khôn nguôi; còn vì không thấy, lòng ngập tràn sầu bi. Quả thật trẻ con được ví như chốn tối tăm mù mịt dẫn lối trái tim cha mẹ lầm đường lạc lối!" Rồi tiến lại gần, bà thì thầm với chàng: "Tội nghiệp các người, nghiệt duyên này quá đỗi đắng cay." Cứ thế hết lần này đến lần khác, chàng thui thủi trở về phủ trong tâm trạng tuyệt vọng. Trong khi đó Fujitsubo, vì e ngại những chuyến ghé thăm liên miên của Genji sẽ thu hút sự chú ý, bắt đầu nghi ngờ Ōmyōbu đang ngấm ngầm tiếp tay cho chàng và không còn dành cho bà sự quý mến như trước. Nàng không muốn điều này lộ ra ngoài nên vẫn cố đối xử với bà như mọi khi; nhưng sự bực dọc đôi lúc vẫn vô tình bộc lộ và Ōmyōbu, cảm thấy chủ nhân xa lánh mình mà chẳng tài nào tìm ra lý do, vô cùng đau khổ.

Mãi đến khi tròn bốn tháng tuổi, đứa trẻ mới được đưa vào Cung. Nó khá phổng phao so với độ tuổi và đã bắt đầu tỏ ra vô cùng hiếu kỳ với mọi thứ xung quanh. Sự giống nhau kỳ lạ giữa nó và Genji không bị Thiên hoàng để tâm, bởi ngài đinh ninh rằng những đứa trẻ khôi ngô ở độ tuổi ấy đều trông ná ná nhau. Ngài vô cùng sủng ái đứa trẻ và dốc lòng chăm chút, dồn mọi sự quan tâm cho nó. Từ trước đến nay, ngài luôn dành cho Genji sự thiên ái sâu sắc đến mức nếu không vì sự phản đối từ triều thần, ngài chắc chắn đã lập chàng làm Thế tử. Việc không thể làm điều đó luôn khiến ngài canh cánh trong lòng. Sinh ra một hoàng tử tráng lệ nhường ấy mà buộc phải nhìn nó lớn lên chỉ như một bề tôi bình thường luôn là nỗi bực dọc khôn nguôi của ngài. Giờ đây, khi tuổi đã xế chiều, ngài lại sinh được một hoàng tử hứa hẹn cũng khôi ngô không kém mà lại chẳng vướng phải bất lợi phiền toái từ một người mẹ xuất thân bình dân, và ngài dốc trọn tình thương yêu cho viên ngọc hoàn mỹ này. Người mẹ nhìn thấy rất ít hy vọng về việc niềm hoan hỉ này kéo dài và chìm đắm trong nỗi kinh hoàng quằn quại suốt quãng thời gian qua.

Một ngày nọ, khi Genji đang tấu nhạc cho nàng nghe theo lệnh Thiên hoàng như trước đây, Hoàng thượng bế đứa trẻ lên tay và bảo Genji: "Trẫm có rất nhiều con, nhưng ngươi là người duy nhất khác biệt từng khiến trẫm hành xử thế này. Có thể là trẫm nhầm, nhưng trẫm thấy đứa trẻ này trông y hệt ngươi hồi bằng tuổi. Dù sao thì, chắc mọi đứa trẻ lúc còn bé xíu đều trông ná ná nhau," ngài ngắm nhìn đứa trẻ khôi ngô với vẻ ngưỡng mộ. Một loạt cảm xúc dữ dội — sợ hãi, hổ thẹn, kiêu hãnh và tình yêu — quét qua lồng ngực Genji khi những lời ấy được thốt ra, phản chiếu qua sắc diện biến đổi liên tục trên gương mặt chàng. Chàng gần như sắp khóc. Đứa trẻ nom quá đỗi kiều diễm khi nằm ê a cười đùa, khiến cho dù hoàn cảnh có quái gở đến đâu, Genji vẫn không khỏi thấy mừng vì người ta nghĩ nó giống mình. Trong khi đó, Fujitsubo chìm trong sự ngượng ngùng và bối rối đau đớn đến mức mồ hôi lạnh túa ra khắp người khi ngồi bên cạnh. Đối với Genji, sự giằng xé giữa những cảm xúc trái ngược ấy quá sức chịu đựng và chàng cáo lui về phủ. Tại đây, chàng trằn trọc không yên trên giường, và chẳng thể tìm cách khuây khỏa, cuối cùng chàng quyết định sang Đại sảnh. Khi bước qua những khóm hoa trước phủ, chàng nhận ra một lớp xanh nhạt đã bắt đầu phủ kín các bụi cây, và ẩn bên dưới là sắc hoa tokonatsu đang độ nở rộ. Chàng ngắt một bông gửi kèm Ōmyōbu cùng bức thư dài và một bài thơ ẩn ý, trong đó chàng bày tỏ sự xúc động trước nét tương đồng giữa bông hoa và đứa trẻ, đồng thời bóng gió lo âu về điểm giống nhau giữa đứa trẻ và chính mình. "Qua bông hoa này," chàng viết đầy chán nản, "ta hằng mong thấy dung nhan nàng được tôn vinh. Nhưng giờ ta hiểu rằng dù là của ta hay không phải của ta, ngắm nhìn nó cũng chẳng thể mang lại chút an ủi nào." Sau khi chờ đợi khoảnh khắc thuận lợi, Ōmyōbu đưa bức thư cho chủ nhân, thở dài nói: "Thiếp e rằng hồi âm của người sẽ chỉ là cát bụi đối với cánh hoa đang khao khát này." Nhưng Fujitsubo, trong lồng ngực cũng đang đánh thức muôn vàn xúc cảm dịu dàng của mùa xuân mới, đã họa lại bài thơ: "Dù chỉ vì nguyên cớ ấy mà tà áo mỏng đẫm sương đêm, lòng thiếp vẫn mãi hướng về con trẻ, đóa hoa nhỏ bé thuộc vùng Yamato này." Chỉ có vậy thôi và được viết nguệch ngoạc bằng nét chữ nhạt nhòa, nhưng với Ōmyōbu, nhận được thông điệp thế này cũng là một sự an ủi lớn. Genji thừa hiểu điều đó sẽ chẳng đi đến đâu. Đã bao nhiêu lần nàng gửi cho chàng những thông điệp thế này! Thế nhưng khi nằm u sầu ngắm nhìn bức thư, chỉ riêng nét chữ của nàng đã nhanh chóng khuấy động trong chàng cơn cuồng nộ kích động và đắm say vô lý. Một lát sau, chàng trằn trọc lăn lộn trên giường. Cuối cùng không thể nằm ì ra đó được nữa, chàng vùng dậy bước đến dãy nhà phía Tây — y như những lần trước — nhằm tìm kiếm sự khuây khỏa khỏi những ý nghĩ quẩn quanh bủa vây. Chàng tiến về phía khu vực của các nữ tỳ với mái tóc xõa buông hờ trên vai, khoác chiếc áo ngủ kỳ cục và vừa đi vừa thổi sáo để làm vui lòng Murasaki. Chàng lỏ ngó vào cửa. Trông nàng lúc nằm đó chẳng khác nào đóa hoa tươi đẫm sương vừa được chàng ngắt lúc nãy. Con bé đang hơi được chiều hư và hay tin chàng từ triều đình trở về từ lâu liền tỏ ra hờn dỗi vì chàng không đến thăm ngay lập tức. Nàng không chạy ra đón như mọi khi mà nằm quay mặt vào trong. Chàng cất giọng gọi từ phía bên kia phòng giục nàng đứng dậy qua đây, nhưng nàng chẳng nhúc nhích. Chợt chàng nghe thấy nàng đang lẩm bẩm mấy câu thơ: "Tựa đóa hoa biển chìm khuất dưới làn nước khi triều cường dâng cao." Đó là trích đoạn từ một bài thơ cổ chàng từng dạy nàng, trong đó người phụ nữ than trách việc bị người yêu lạnh nhạt. Trông nàng mê hoặc làm sao khi nằm vùi nửa hờn dỗi, nửa làm nũng vào tà áo. "Hư quá nhỉ," chàng kêu lên. "Em ngày càng sắc sảo rồi đấy. Nhưng nếu gặp anh nhiều hơn có khi em lại chán ngấy cho xem." Đoạn chàng gọi người mang đàn tranh tới và bảo nàng tấu nhạc. Ngặt nỗi đó là một nhạc cụ lớn của Trung Hoa có mười ba dây; năm dây mảnh ở giữa khiến nàng lúng túng chẳng thể đánh ra âm thanh trọn vẹn. Chàng bèn lấy lại cây đàn, dịch chuyển con ngựa đàn, hạ thấp âm vực rồi gảy vài hợp âm và bảo nàng thử lại. Tâm trạng hờn dỗi đã tan biến. Nàng bắt đầu gảy đàn vô cùng đáng yêu; đôi khi, gặp khoảng cách quá lớn mà bàn tay nhỏ bé không với tới, nàng khéo léo dùng tay còn lại hỗ trợ mượt mà đến mức Genji hoàn toàn bị mê hoặc, bèn nhấc sáo lên dạy nàng một loạt giai điệu mới. Con bé tiếp thu rất nhanh và nắm bắt những tiết tấu phức tạp chỉ sau một lần nghe. Quả thực, ở bộ môn âm nhạc cũng như mọi lĩnh vực khác, nàng sở hữu chính xác những tài năng khiến chàng sung sướng nhất khi thấy nàng có được. Khi chàng tấu khúc Hosoroguseri (dù mang cái tên ngớ ngẩn nhưng lại là một khúc nhạc xuất sắc), nàng hòa tấu cùng dù ngập ngừng non nớt của trẻ con, nhưng nhịp điệu lại vô cùng chuẩn xác.

Ngọn đèn lớn được mang vào và họ bắt đầu cùng nhau ngắm tranh. Nhưng ngói hôm ấy Genji có lịch đi ra ngoài. Đám tùy tùng đã tề tựu ở khoảng sân ngoài kia. Một người đang bàn tán rằng một trận cuồng phong sắp kéo dài. Chàng không nên nán lại thêm nữa. Murasaki lại một lần nữa buồn rầu. Nàng không thèm ngắm tranh mà chống cằm ngồi trân trân nhìn xuống sàn nhà đầy chán nản. Vuốt ve mái tóc mượt mà rũ xuống vạt áo, Genji hỏi nàng có buồn không mỗi lúc chàng vắng nhà. Nàng gật đầu. "Anh cũng thế," chàng nói. "Nếu lỡ một ngày không gặp em là anh buồn khổ vô cùng. Nhưng em chỉ là một cô bé và anh biết dù anh làm gì em cũng sẽ chẳng trách móc anh đâu; trong khi vị phu nhân mà anh phải đến thăm vô cùng ghen tuông và giận dữ, đến mức nàng sẽ tan nát cõi lòng nếu anh ở lại bên em quá lâu. Nhưng anh chẳng thích thú gì việc ở đó cả, thế nên anh chỉ ghé qua một lát rồi về thôi. Khi em lớn lên, đương nhiên anh sẽ chẳng đi đâu nữa. Giờ anh chỉ đi vì nếu không, nàng ấy sẽ nổi giận lôi đình đến mức rất có thể anh sẽ chết mất, và khi ấy sẽ chẳng còn ai yêu thương hay chăm sóc em nữa." Chàng đã nói tất cả những gì có thể, nhưng nàng vẫn hờn dỗi và chẳng đáp một lời. Cuối cùng, chàng bế thốc nàng lên đùi và mặc cho chàng đầy bối rối, con bé ngủ thiếp đi lúc nào không hay. "Trễ thế này chắc chẳng đi đâu nữa," một lúc sau, chàng quay sang bảo đám nữ tỳ đang hầu hạ. Họ đứng dậy đi dọn bữa tối. Chàng đánh thức đứa trẻ dậy. "Này," chàng bảo, "cuối cùng thì anh đâu có đi." Nàng lại vui vẻ trở lại và họ cùng nhau dùng bữa. Nàng thích bữa ăn kỳ lạ, khác thường ấy, nhưng khi dùng xong, nàng lại bắt đầu bồn chồn quan sát chàng. "Nếu thực sự không đi đâu nữa," nàng thắc mắc, "sao anh không đi ngủ ngay đi chứ?" Rời khỏi nàng vào khoảnh khắc ấy để trở về phòng, chàng cảm thấy bịn rịn y hệt như một kẻ đang dấn thân vào hành trình dài đầy hiểm nguy.

Việc vào phút chót chàng quyết định ở lại với nàng cứ thế lặp đi lặp lại. Đương nhiên một số tin đồn về sự bận tâm mới này của chàng đã rò rỉ ra ngoài và truyền đến tai Đại sảnh. "Rốt cuộc là ai thế nhỉ?" một trong những thị nữ của Aoi lên tiếng. "Thực sự là chuyện khó hiểu hết chỗ nói. Sao ngài ấy bỗng chốc lại cắm đầu cắm cổ vào một kẻ mà chúng ta chưa từng nghe danh bao giờ cơ chứ? Dù sao đi nữa thì chắc chắn đó chẳng phải người gia giáo hay có lòng tự trọng gì đâu. Chắc lại là cô ả cung nữ nào đó được ngài ấy rước về nuôi để che đậy vụ bê bối thôi. Chắc chắn ngài ấy tung tin con bé chỉ là trẻ con cốt để đánh lạc hướng chúng ta mà thôi." Và quan điểm này cũng là suy nghĩ chung của tất cả mọi người.

Thiên hoàng cũng hay tin có người đang sống cùng Genji và thở dài cho là điều đáng tiếc. "Con đang đối xử quá tệ với Thừa tướng đấy," ngài quở trách. "Ông ấy đã bày tỏ lòng tận tụy tột cùng với con kể từ khi con còn là một đứa trẻ vắt mũi chưa sạch, và giờ khi đã đủ khôn lớn để hiểu biết, con lại hành xử như vậy với ông ấy và gia tộc người ta! Thật sự quá đỗi vô ơn."

Genji lắng nghe cung kính nhưng không đáp lời. Thiên hoàng bắt đầu lo lắng rằng cuộc hôn nhân của chàng với Aoi đã trở thành một thảm kịch và đâm ra hối hận vì chính ngài đã sắp đặt nó. "Trẫm không hiểu nổi con nữa," ngài nói. "Con dường như chẳng có tí hứng thú nào với chuyện trăng hoa, cũng chẳng mảy mỏy quan tâm đến bất kỳ cung nhân nào mà người ta có thể kỳ vọng con sẽ xiêu lòng, hay bận tâm đến những giai nhân đang được săn đón khắp các ngõ ngách trong kinh thành; thế mà ngược lại, con lại vơ đại lấy một sinh linh từ xó xỉnh nào không rõ để rồi xát muối vào cõi lòng người khác bằng cách cưng chiều ả như tình nhân!"

Dù tuổi tác đã xế chiều, bản thân Thiên hoàng chưa bao giờ thôi hứng thú với những chuyện thế này. Ngài luôn đảm bảo các cung nhân và thị nữ trong cung phải nổi bật cả về ngoại hình lẫn trí tuệ, và đó là thời điểm triều đình hội tụ đầy đủ những người phụ nữ thú vị. Có rất ít người trong số đó mà Genji không thể thu phục chỉ bằng một lời nói hay cử chỉ nhỏ. Thế nhưng, có lẽ vì phải nhìn ngắm họ quá nhiều, chàng chẳng thấy họ có chút hấp dẫn nào. Đoán được điều đó, họ thỉnh thoảng lại thử thách chàng bằng vài câu trêu chọc phù phiếm. Chàng đáp lại cực kỳ nghiêm túc khiến họ nhận ra việc tán tỉnh là bất khả thi và vài người đi đến kết luận rằng chàng là một thanh niên tẻ nhạt, ra vẻ đạo đức giả.

Có một nữ quan lớn tuổi trong cung, dẫu là một người phụ nữ tuyệt vời về mọi mặt và rất được yêu mến kính trọng, lại là một ả trăng hoa đích thực. Genji lấy làm kinh ngạc vì dù tuổi tác đã cao, mụ ta vẫn chẳng có dấu hiệu nào muốn từ bỏ lối sống bạt mạng và kỳ quặc ấy. Tò mò muốn xem mụ sẽ phản ứng thế nào, một ngày nọ chàng tiến lại trêu ghẹo mụ. Mụ ta dường như hoàn toàn phớt lờ khoảng cách tuổi tác giữa hai người và lập tức tự nhận chàng là kẻ si tình của mình. Dù hơi giáng một đòn hoảng hốt, chàng lại thấy bầu không khí với mụ khá dễ chịu nên thường xuyên trò chuyện cùng. Thế nhưng, chủ yếu vì sợ bị cười chê nếu có ai phát hiện, chàng từ chối làm tình nhân của mụ, điều này khiến mụ vô cùng hậm hực. Một hôm nọ, mụ đang chải tóc cho Thiên hoàng. Xong xuôi, Hoàng thượng sai các hoạn quan gọi mình rồi bước sang phòng khác cùng họ. Genji và mụ nữ quan lớn tuổi bị bỏ lại một mình. Mụ ta càng thêm phần yểu điệu thướt tha, tạo dáng đủ kiểu, trang phục thì vô cùng hợp thời và cầu kỳ đến cực điểm. "Tội nghiệp mụ thật," chàng thầm nghĩ, "Mọi thứ chẳng thay đổi được bao nhiêu!" và đang định lướt qua mụ để rời phòng thì đột nhiên sự cám dỗ muốn giật tà áo mụ trở nên không thể cưỡng lại. Mụ ta nhanh chóng quay ngoắt lại, liếc nhìn chàng qua vành chiếc quạt mùa hè được vẽ vô cùng tinh xảo. Đôi mắt thâm quầng được viền mực đen láy; những sợi tóc xõa lòa xòa bất trị quanh trán. Có điều gì đó vô cùng lệch pha toát ra từ chiếc quạt lòe loẹt, õng ẹo ấy. Trao lại cho mụ chiếc quạt của chính mình, chàng cầm lấy quạt của mụ lên xem. Trên lớp giấy phủ một lớp sơn đỏ dày và bóng loáng đến mức có thể soi gương được, người ta vẽ một khu rừng cổ thụ bằng vàng. Bên cạnh họa tiết ấy, bằng một nét chữ dù lỗi thời nhưng không thiếu phần khí chất, là bài thơ về Rừng Oaraki. Chàng đinh ninh chủ nhân của chiếc quạt đã viết nó nhằm ám chỉ tuổi tác đang xế chiều của chính mình và đang mong đợi chàng đáp lại một cách lãng tử. Đang ngẫm nghĩ xem làm cách nào để hóa giải sự nhiệt tình thái quá của sinh vật kỳ lạ này, để tự giải khuây, chàng chỉ nghĩ đến một bài thơ khác cũng về khu rừng ấy; nhưng nếu đem ra ngâm vịnh thì thật kém lịch sự làm sao. Chàng cảm thấy vô cùng bất an sợ có ai đó bước vào bắt gặp cả hai. Ngay lúc ấy, mụ ta vẫn điềm nhiên như không và thấy chàng im lặng liền thỏ thẻ ngâm nga với vô vàn điệu bộ õng ẹo: "Hãy đến với ta chốn rừng sâu, dẫu chỉ là đám cỏ non cuối mùa, ta vẫn sẽ xén gặt cho chiến mã của chàng." "Nếu ta bén mảng tới chốn rừng già của nàng, danh tiếng của ta sẽ tiêu tùng mất, bởi những lối mòn nơi đó lúc nào cũng vang dội tiếng móng ngựa giậm rầm rập," chàng đáp lời rồi toan chuồn đi; nhưng mụ ta giữ chặt lấy chàng: "Cậu đáng ghét quá! Ý tôi đâu phải thế. Chưa từng có ai sỉ nhục tôi thế này bao giờ," rồi mụ ta bật khóc nức nở. "Để dịp khác chúng ta bàn tiếp nhé," Genji nói; "Tôi nào có ý..." rồi vứt bỏ vòng tay níu kéo, chàng co giò chạy vụt khỏi phòng trong sự tức tối tột độ của mụ ta. Sau sự từ chối phũ phàng ấy, mụ ta thực sự cảm thấy mình già nua lụ khụ và run rẩy hết cả người. Toàn bộ màn kịch này đều lọt vào mắt Hoàng thượng — người sau khi hoàn tất việc chải chuốt từ lâu đã ngồi thưởng thức cặp đôi lệch pha với vẻ vô cùng thích thú đằng sau tấm bình phong hoàng gia. "Trẫm vẫn hay nghe người ta bảo rằng thằng bé không có tí hứng thú nào với các cung nhân trong phủ," ngài cười nói. "Nhưng trẫm thấy nó đâu có vẻ rụt rè quá mức nhỉ." Khán giả bất đắc dĩ thoáng chốc hơi ngượng ngùng; nhưng mụ ta cảm thấy dẫu sao việc có mối liên hệ với Genji, dẫu chỉ là bị chàng từ chối thẳng thừng trước đám đông, cũng là một chiếc lông vũ sáng ngời trên mũ của mình, nên mụ chẳng thèm bận tâm thanh minh trước lời trêu chọc của Thiên hoàng. Câu chuyện chẳng mấy chốc lan truyền khắp triều đình. Không ai tỏ ra kinh ngạc hơn Tō no Chūjō; dù biết Genji hay có những thử nghiệm kỳ quặc, anh ta vẫn không thể tin bạn mình thực sự dấn thân vào màn tán tỉnh quái đản mà thiên hạ đang đồn đại. Chẳng có cách nào kiểm chứng xem liệu có khả năng nhìn nhận người phụ nữ ấy dưới lăng kính đó hay không ngoài việc tự thân anh ta nhảy vào tán tỉnh mụ. Sự săn đón từ một nam nhân quyền quý bậc nhất đã an ủi phần nào cho mụ ta sau cú ngã ngựa vừa rồi. Cuộc tình mới đương nhiên được tiến hành trong vòng bí mật tuyệt đối và Genji chẳng hề hay biết gì. Đến lần gặp mụ tiếp theo, chàng thấy mụ tỏ vẻ vô cùng hằn học với mình, và vì thương hại mụ đã già nua, chàng tự nhủ phải tìm cách an ủi mụ. Nhưng suốt một thời gian dài, chàng bận tối mặt tối mũi với đủ thứ công việc phiền toái. Cuối cùng vào một buổi chiều mưa dầm ảm đạm, khi đang lang thang quanh khu vực Ummeiden, chàng nghe thấy mụ ta tấu đàn rất du dương. Mụ ta chơi đàn giỏi đến mức thường xuyên được triệu tập để hòa tấu cùng các nhạc công chuyên nghiệp trong dàn nhạc hoàng gia. Tình cờ lúc ấy tâm trạng mụ đang chán chường, bất mãn, và trong tâm trạng ấy, mụ chơi đàn với nhiều cảm xúc cùng sự nhiệt huyết hơn hẳn. Mụ đang cất tiếng hát "Khúc ca người trồng dưa"; chàng nghĩ thật tuyệt vời làm sao, dẫu hoàn toàn lạc điệu với độ tuổi của mụ. Giọng hát của người phụ nữ bí ẩn ở O-chou hẳn cũng từng vang lên trong tai Bạch Cư Dị khi nghe nàng ca hát trên thuyền vào ban đêm; và chàng đứng lặng lắng nghe. Khúc ca vừa dứt, người nghệ sĩ thở dài sườn sượt như thể đã cạn kiệt sinh lực vì giai điệu nồng nhiệt cuồng say ấy. Genji khẽ khàng tiến lại gần ngâm nga khúc "Azumaya": "Nơi hiên nhà phía đông này, mưa tạt vào người trong lúc ta chờ đợi. Nào người thương hỡi, hãy mở cửa cho ta bước vào." Lập tức, quả thực với một sự vội vã kém duyên, mụ ta đáp lời hệt như nhân vật trong bài hát "Hãy mở cửa và bước vào," kèm theo câu thơ: "Dưới mái hiên rộng lớn kia, chưa từng có ai bị mưa tạt ướt cả," và mụ lại thở dài não nề đến mức dẫu chàng chẳng mảy mơ tưởng rằng mình là nguyên nhân duy nhất cho màn biểu diễn này, chàng vẫn thấy nó có phần hơi quá đà nên đành họa lại bài thơ: "Tiếng thở dài của nàng cho thấy rõ ràng rằng, bất chấp lời ca, nàng vốn là người đã có chủ, và bản thân ta chẳng có ý định lai vãng hành lang hiên nhà phía đông của nàng." Chàng rất muốn cứ thế bước đi, nhưng lại sợ như vậy thì quá phũ phàng, và thấy có ai đó đang tiến về phía phòng mình, chàng bước hẳn vào trong rồi thản nhiên trò chuyện về những chủ đề vu vơ, bằng một văn phong dù có chút gượng gạo nhưng mụ ta lại thấy vô cùng thú vị.

Thật không tài nào chịu nổi, Tō no Chūjō thầm nghĩ, khi Genji cứ luôn được ca tụng là một thanh niên điềm đạm, nghiêm túc và thường xuyên lên lớp dạy đời anh ta về thói nông nổi, trong khi bản thân lại lén lút tà dâm vô số mối tình thú vị nhưng chỉ vì tính kỷ tiện độc đoán mà giấu nhẹm đi với mọi chiến hữu. Suốt một thời gian dài, Chūjō vẫn luôn nung nấu cơ hội lật tẩy bộ mặt đạo đức giả này, và khi thấy Genji bước vào phòng nữ quan, bạn có thể đoán chắc anh ta mừng rỡ đến nhường nào. Hù dọa chàng một vố vào lúc này quả là cách trừng phạt hoàn hảo cho thói thiếu thân thiện của chàng. Anh ta giảm tốc độ bước chân rồi đứng rình mò. Gió thở dài qua kẽ lá. Trời đã khuya lắm rồi. Chắc chắn Genji sắp sửa ngáy khò khò rồi chứ? Và quả thực nom chàng lúc này chẳng khác nào đã chìm vào giấc ngủ. Chūjō rón rén bước từng bước nhẹ tênh vào phòng; nhưng Genji — kẻ vốn chỉ đang mơ màng — lập tức giật mình nghe tiếng động, và do không biết Chūjō đã bám theo sau, chàng đinh ninh đó là vị Giám Khúc nào đó từng được đồn thổi là kẻ si tình của mụ ta từ nhiều năm trước. Ý nghĩ bị bắt quả tang trong tình cảnh thế này bởi vị lão đại quyền quý khiến chàng nổi da gà vì kinh hãi. Phát điên lên với người tình vì đã đẩy mình vào nguy cơ đối mặt với tình huống dở khóc dở cười này, chàng thì thầm: "Quá thể lắm rồi đấy, tôi về đây. Sao cô lại dại dột mở cửa cho tôi vào đúng đêm mà cô biết có kẻ khác sắp tới cơ chứ?" Chàng chỉ kịp vớ lấy chiếc áo choàng rồi nép mình trốn phía sau tấm bình phong gấp dài trước khi Chūjō bước vào phòng, tiến thẳng đến chỗ tấm bình phong và bắt đầu tháo gỡ nó với thái độ như một kẻ đang làm nhiệm vụ nghiêm túc. Dẫu không còn trẻ trung gì, mụ ta vẫn không hề mất bình tĩnh trong cơn khủng hoảng hú vía này. Vốn là một người phụ nữ từng trải qua không ít lần rơi vào tình cảnh dở khóc dở cười tương tự, giờ đây bất chấp kinh ngạc, sau khi nhanh chóng cân nhắc xem phải xử lý kẻ đột nhập thế nào cho ngầu, mụ túm chặt vạt áo khoác phía sau của Chūjō rồi dùng bàn tay dẫu đang run lẩy bẩy nhưng đầy kỹ nghệ lôi anh ta ra khỏi tấm bình phong. Genji vẫn đinh ninh đó là Giám Khúc. Chàng thoáng có ý định tung tích xuất hiện, nhưng chợt nhớ ra bộ dạng y phục của mình lúc này vô cùng kỳ cục và nhếch nhác, mạo hiểm chạy trốn thì trông thảm hại làm sao, thế là chàng chần chừ. Tự hỏi không biết Genji mất bao lâu để nhận ra mình, Chūjō không cất lời nào mà trưng ra bộ mặt hung hãn nhất có thể, rút phắt thanh gươm giắt ở vỏ. Ngay lập tức, mụ ta hét lên: "Các thiếu gia! Các thiếu gia!" rồi lao mình xen vào giữa hai người với tư thế cầu xin đầy kịch tính. Họ suýt không nhịn được cười. Chỉ khi ban ngày với lớp trang điểm dày cộp và xúng xính xiêm y, mụ ta mới giữ lại được nét trẻ trung và quyến rũ bề ngoài. Đằng này, một mụ đàn bà xấp xỉ năm bảy, năm mươi tám tuổi, bị quấy rầy bởi trận ẩu đả bất ngờ giữa chốn tình trường, lại tạo nên khung cảnh lố bịch nhất trần đời khi quỳ sụp dưới chân hai thanh niên tuổi đôi mươi van xin họ đừng vì mình mà đổ máu. Dù vậy, Chūjō vẫn cố kìm nén không bật cười và tiếp tục giữ vẻ mặt đáng sợ, hung dữ nhất có thể. Nhưng giờ anh ta đã phơi bày toàn thân dưới ánh sáng và Genji nhận ra ngay lập tức rằng Chūjō đã sớm biết tỏng sự thật và đang giở trò cười trên lưng mình. Trút bỏ được gánh nặng, chàng lao vào giật lấy cái vỏ gươm mà Chūjō vừa rút kiếm ra để giữ chặt lấy, đề phòng bạn mình chuồn mất, rồi bất chấp nỗi bực dọc vì bị theo đuôi, phá lên cười nấc nẻ không sao kìm lại được. "Cậu điên thật rồi à?" Genji cuối cùng cũng thốt lên. "Trò đùa nhảm nhí quá đấy. Làm ơn buông ra cho tôi mặc áo vào cái nào?" Ngay lập tức Chūjō giật phắt chiếc áo khoác của chàng ra không chịu trả. "Được thôi," Genji đốp chát; "nếu cậu lấy áo của tôi thì tôi cũng lấy áo của cậu," rồi nói đoạn chàng giật phăng khuy đai lưng của Chūjō và bắt đầu lôi kéo áo khoác trên vai anh ta. Chūjō chống trả và một màn vật lộn nảy lửa diễn ra khiến chiếc áo rách tơi tả. "Nếu giờ ngươi đổi nó lấy áo mình, chiếc áo rách rưới này chỉ phơi bày những bí mật mà nó vốn phải che giấu," Tō no Chūjō ngâm vịnh; để rồi Genji đáp lời bằng một bài thơ trách móc việc Chūjō — kẻ chia sẻ với chàng bao nhiêu bí mật — lại đi theo dõi mình theo cái cách này. Nhưng thực ra chẳng ai giận ai thật lòng, họ chỉnh trang lại y phục xộc xệch rồi cùng nhau cáo từ. Riêng Genji, khi ở một mình mới nhận ra việc bị theo dõi thực sự đã làm đảo lộn tâm trí chàng, khiến chàng trằn trọc khôn nguôi. Về phần mụ ta, cảm giác hoang mang bao trùm. Sàn nhà vương vãi chiếc đai lưng và khóa cài, mụ liền sai người gửi lại cho Genji vào hôm sau kèm theo một bài thơ ẩn ý, so sánh những vật phẩm bỏ lại này với đám rong rêu sóng biển xô dạt vào bờ sau màn kịch lôi kéo giằng co. Mụ còn lồng ghép cả ẩn dụ về dòng sông lênh láng nước mắt của chính mình. Genji vừa bực mình vì sự dai dẳng của mụ, vừa xót xa trước cú sốc tinh thần mà trò đùa ngớ ngẩn của Chūjō gây ra, bèn họa lại bài thơ: "Trước trò hề của con sóng chồm lên, nàng có thừa lý do để nổi giận; nhưng bãi cát hiền hòa chẳng có tội tình gì mà chịu trận đòn roi ấy." Chiếc đai lưng đích thị là của Chūjō; điều đó rành rành ra đấy vì nó sẫm màu hơn áo của chàng. Và khi kiểm tra áo choàng, chàng phát hiện ra nửa dưới của một bên tay áo đã bị giật rách tươm. Mọi thứ lộn xộn hết cả rồi! Chàng tự nhủ với vẻ ghê tởm rằng bản thân đang biến thành một gã du thủ du thực chuyên phá phách đêm hôm. Những kẻ như thế, chàng thừa biết, luôn rách rưới quần áo và tự biến mình thành trò hề. Đã đến lúc phải tu chí lại rồi.

Chiếc tay áo mất tích chẳng mấy chốc được gửi đến từ dinh thự của Chūjō kèm theo lời nhắn: "Cậu không tính khâu cái này lại trước khi mặc áo vào à?" Làm thế nào mà hắn ta chôm được nó nhỉ? Những trò mèo này thật phiền phức và ngớ ngẩn. Nhưng ngặt nỗi chàng đành phải đem trả lại chiếc đai lưng, bèn bọc nó vào tờ giấy cùng màu rồi gửi kèm một câu thơ đố mẹo, bảo rằng không thể giữ nó lại vì sợ gây lục đục giữa Chūjō và mụ nữ quan. "Cậu đã giật ả khỏi tay ta hệt như lúc giật chiếc đai lưng này trong cuộc xô xát," Chūjō đáp lại trong bài thơ hồi âm, đồng thời nói thêm: "Ta có thừa lý do để nổi giận với cậu đấy chứ?"

Đến trưa hôm sau, họ chạm mặt nhau tại Phòng Trực. Genji giữ vẻ mặt trang nghiêm, đăm chiêu. Chūjō không kìm được việc nhớ lại khung cảnh lố bịch trong lần gặp gỡ trước, nhưng hôm nay có quá nhiều công vụ triều đình cần giải quyết nên anh ta nhanh chóng bị cuốn vào công việc. Dù vậy, thỉnh thoảng bắt gặp vẻ mặt nghiêm nghị cùng dáng vẻ nặng nề của đối phương, cả hai lại phì cười. Trong một phút giải lao, Chūjō tiến lại thì thầm hỏi Genji xem liệu từ nay chàng có quyết định cởi mở hơn về chuyện đời tư của mình hay không. "Không đời nào," Genji đáp; "nhưng tôi cảm thấy mình nợ cậu một lời xin lỗi vì đã phá hỏng khoảnh khắc hạnh phúc của cậu với vị giai nhân mà cậu đến thăm. Mọi thứ trên đời này dường như đều đi ngược lại quỹ đạo." Cứ thế họ thì thầm và đến phút cuối cùng đều long trọng thề độc sẽ không hé lộ nửa lời với bất kỳ ai. Dù vậy, câu chuyện ấy vẫn cung cấp cho họ nguồn cược vui bất tận trong suốt một thời gian dài, dẫu Genji thực tâm bận lòng hơn vẻ bề ngoài và tự quyết định sẽ không bao giờ dây dưa với một mụ đàn bà phiền toái như thế nữa. Tuy nhiên, khi hay tin mụ ta vẫn còn hậm hực, và vì sợ chẳng có ai bên cạnh an tỏa, chàng không đành lòng đoạn tuyệt hẳn những chuyến ghé thăm.

Chūjō, giữ đúng lời hứa, không hề hé răng nửa lời về vụ bê bối với bất kỳ ai, kể cả em gái mình, mà cất giấu nó như một thứ vũ khí phòng thân nếu có ngày Genji dám đăng đàn rao giảng đạo đức với anh ta.

Sự sủng ái rõ rệt mà Thiên hoàng dành cho Genji lớn đến mức ngay cả các vương tôn công tử dòng dõi hoàng tộc cũng phải kiêng nể chàng vài phần. Riêng Tō no Chūjō thì luôn sẵn sàng tranh biện với chàng về bất cứ chủ đề nào, và đời nào chịu nhún nhường để Genji làm theo ý mình. Anh ta và Aoi là hai người con duy nhất của chị gái Thiên hoàng. Genji, suy cho cùng, là hoàng tử; nhưng dù cha của Chūjō chỉ là Thừa tướng, thế lực của ông lại vượt trội hơn hẳn các đồng liêu, và với tư cách là con trai của một vị quyền thần kết hôn cùng công chúa hoàng gia, anh ta đã quen với việc được đối xử bằng sự tôn kính cao nhất. Chưa bao giờ trong đầu anh ta xuất hiện ý nghĩ bản thân thua kém Genji ở điểm nào; bởi anh ta biết chí ít về ngoại hình bản thân chẳng có gì phải phàn nàn; còn các phẩm chất khác, dù là tính cách hay trí tuệ, anh ta tin mình đều được ban phó vô cùng đầy đủ. Thế là một cuộc cạnh tranh thân thiện hình thành giữa hai người, dẫn đến vô số tình huống dở khóc dở cười mà kể ra thì quá dài dòng.

Trong tháng bảy, hai sự kiện quan trọng đã diễn ra. Lập hoàng hậu và Genji được thăng chức Tham nghị. Thiên hoàng đang có ý định thoái vị trong thời gian rất sớm. Ngài rất muốn sắc phong đứa con mới chào đời làm Thế tử thay cho con trai của Kōkiden. Việc này vô cùng khó khăn, bởi chẳng có thế lực chính trị nào hậu thuẫn cho một lựa chọn như thế. Tất cả họ hàng của Fujitsubo đều là thành viên hoàng tộc, còn Genji — người mà ngài có thể trông cậy nhờ vào mối liên hệ với gia tộc Minamoto — lại không hề có năng khiếu mưu lược chính trị. Điều tốt nhất ngài có thể làm là củng cố vị thế của Fujitsubo và hy vọng sau này nàng có thể tận dụng sức ảnh hưởng của mình. Kōkiden hay tin về dự định ấy, và chẳng có gì lạ khi nàng bàng hoàng và phẫn nộ. Thiên hoàng tìm cách trấn an khi chỉ ra rằng chẳng mấy chốc con trai nàng sẽ kế vị ngai vàng và khi ấy nàng sẽ nắm giữ ngôi vị Hoàng thái hậu quyền quý ngang ngửa. Thế nhưng việc mẹ của Thế tử lại bị phớt lờ để nhường bước cho một phi tần vừa tròn đôi mươi thực sự quá đỗi bất công. Dư luận có xu hướng đứng về phía Kōkiden và làn sóng bất mãn dâng cao. Vào đêm lập hoàng hậu mới, Genji với tư cách là Tham nghị nằm trong số các triều thần hộ tống nàng đến Trung Cung. Là con gái của một vị Hoàng hậu tiền nhiệm và là mẹ của vị hoàng tử khôi ngô, nàng tận hưởng sự kính trọng tại triều đình vượt xa mức mà danh hiệu mới có thể mang lại. Nhưng nếu các đại thần khác hộ tống nàng hôm ấy với sự ngưỡng mộ sùng bái, thì bạn có thể tưởng tượng với nỗi niềm quằn quại và đắm say nào mà Hoàng tử Genji đã dõi theo cỗ kiệu nàng ngự. Nàng dường như đã được nâng lên một tầm cao vượt quá tầm với đến mức chàng ngẩn ngơ đến độ chẳng biết mình đang làm gì, lẩm bẩm mấy câu thơ: "Giờ đây nẻo tình yêu đã khép lại bóng tối cuối cùng; vì ta thấy người được rước về chốn mây ngàn chẳng ai leo tới nổi."

Theo dòng thời gian, đứa trẻ ngày càng giống Genji như đúc. Vị Hoàng hậu mới vô cùng lo lắng, nhưng dường như chẳng ai khác nhận ra sự tương đồng ấy. Đương nhiên nó không khôi ngô bằng chàng; làm sao mà được chứ? Nhưng cả hai đều tuấn tú, và thế gian thỏa mãn chấp nhận vẻ đẹp của họ mà chẳng buồn so sánh, hệt như cách người ta đón nhận cả trăng lẫn mặt trời như những chủ nhân lộng lẫy của bầu trời.